Układ w sprawie Antarktyki



Pobieranie 0.5 Mb.
Strona5/14
Data29.04.2016
Rozmiar0.5 Mb.
RodzajReferat
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Zasięg geograficzny

Traktat obejmuje swym zasięgiem Australię, Wyspy Cooka, Kiribati, Nauru, Nową Zelandię, Niue, Papuę Nową Gwineę, Wyspy Salomona, Tonga, Tuvalu oraz Samoa. Zasięg strefy jest jednak dużo większy niż terytoria ww. państw i rozciąga się z Południa na Północ od Antarktyki do Równika i z Zachodu na Wschód od zachodniego wybrzeża Australii, aż po Południowo-Amerykańską Strefę Bezatomową. Należy dodać, iż Traktat w swych Protokołach zawiera klauzulę otwartości dla Wielkiej Brytanii, Francji i Stanów Zjednoczonych, ówczesnego Związku Radzieckiego oraz Chin. Oprócz tego do traktatu mogą przyłączyć się pozostałe państwa Forum Południowego Pacyfiku. Z traktatu może wycofać się każde państwo po upływie roku od przesłania wszystkim zainteresowanym oficjalnego zawiadomienia. Traktat musi być przyjęty w całości, Artykuł 14 mówi o tym, iż nie są przewidziane zastrzeżenia do Traktatu.


Kontrola przestrzegania postanowień Traktatu
Postanowienia dotyczące kontroli postanowień Traktatu są określone w paragrafach 8,9 i 10 oraz Aneksach 3 i 4 i zawierają zestaw procedur dotyczący raportowania oraz bieżącej wymiany informacji pomiędzy stronami układu. Aneks 3 ustanawia Komitet Konsultacyjny, który ma za zadanie rozpatrywania skarg, które nie mogą być rozstrzygnięte w sposób polubowny. W przypadkach, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie poważnego złamania postanowień Traktatu, Komitet jest upoważniony do utworzenia inspekcji, która w terenie zbada zasadność oskarżeń. Każde z państw – członków Traktatu ma obowiązek w pełni udostępnić informacje oraz miejsca mające związek ze sprawą wskazaną przez Komitet Konsultacyjny. Jeśli inspekcja wskaże, iż jedno z państw członkowskich naruszyło warunki Traktatu, wówczas zostaje sporządzony raport, który jest przekazywany na najbliższe posiedzenie Forum Południowego Pacyfiku w celu podjęcia dalszych kroków.
Referat numer 8


STREFA BEZATOMOWA W AZJI POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ

15 grudnia 1995 roku 10 krajów w Azji Południowo-Wschodniej, w tym 7 członków Związku Państw Azji Południowo-Wschodniej (Indonezja, Malezja, Tajlandia, Singapur, Brunei, Filipiny, Wietnam) oraz Birma, Laos i Kambodża, podpisały traktat utworzenia strefy bezatomowej w Azji Południowo-Wschodniej. Ten Traktat Tajlandzki (nazywany Bangkok Treaty) wszedł w życie 28 marca 1997 roku, gdy siódmy sygnatariusz, Kambodża złożył do depozytu dokumenty ratyfikacyjne w Tajlandii, która jest państwem koordynującym. W 2007 roku komisja powołana w wyniku postanowień traktatu ma dokonać rewizji traktatu. Niniejsze opracowanie przedstawia analizy genezy postanowień, poodpisania i wpływu ustanowienia strefy bezatomowej w Azji Południowo-Wschodniej.


GENEZA TRAKTATU
Geneza powstania Traktatu tajlandzkiego (Bangkok Treaty) sięga roku 1971, gdy Związek Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), w skład którego weszły Indonezja, Malezja, Tajlandia, Singapur i Filipiny zadeklarowały utworzenie, jeśli pozwolą na to warunki, Strefy Pokoju, Wolności i Neutralności w Azji Południowo-Wschodniej (ZOPFAN). W tym czasie, ASEAN przyjął notę tworzenia gdziekolwiek się da strefy wolnej od broni nuklearnej, szczególnie w oparciu o Traktat Tlatelolco i Deklarację Lusaka utworzenia strefy bezatomowej w Afryce. Deklaracja z 1971 roku była zestawieniem podstawowych celów skierowanych na ograniczenie wpływu wielkich mocarstw w Azji Południowo-Wschodniej. Odwoływała się do wszystkich zewnętrznych sił do powstrzymania zrywania układów z krajami Azji Południowo-Wschodniej. Dotyczyło to również powstrzymywania sił militarnych od stacjonowania na terytoriach państw Azji Południowo-Wschodniej i ingerencji w sprawy wewnętrzne tych krajów. Ze swojej strony państwa Azji Południowo-Wschodniej miały powstrzymać się od tworzenia sojuszy militarnych z siłami zewnętrznymi i nie tworzenia na swoim terytorium obcych baz wojskowych.

Wysiłki stworzenia strefy ZOPFAN zostały osłabione w wyniku wietnamskiej inwazji na Kambodżę w 1979 roku. Powyższy konflikt uczynił ASEAN, a w szczególności Tajlandię jako państwo znajdujące się na linii frontu, zależnym od gwarancji bezpieczeństwa ze strony Chin i pomocy militarnej ze strony USA. ASEAN skupiło się na zajęciu pozycji przeciwnej do tego co nazywano wietnamskim ekspansjonizmem i znalezieniem politycznego rozwiązania konfliktu w Kambodży.

Podczas gdy wysiłki stworzenia strefy ZOPFAN zostały zawieszone z uwagi na próby rozwiązania konfliktu w Kambodży, idea utworzenia strefy bezatomowej była postrzegana jako główny składnik strefy ZOPFAN. Idea traktatu dotyczącego takiej strefy w Azji Południowo-Wschodniej (SEANWFZ) po raz pierwszy została podniesiona na spotkaniu Ministrów Spraw Zagranicznych państw ASEAN w Dżakarcie w 1984 roku. Dwa lata później, w czerwcu 1986 roku, ministrowie spraw zagranicznych skierowali komitet do prac nad strefą ZOPFAN do opracowania głównych założeń, zastrzeżeń i elementów strefy bezatomowej i rozpoczęcia prac wstępnych nad szkicem traktatu. Idea utworzenia strefy SEANWFZ napotkała dwie przeszkody.

Pierwsza, silny sprzeciw ze strony USA, które argumentowały, że to mogło by mocno osłabić wpływy militarne USA w tym regionie. Spodziewano się również braku akceptacji dla utworzenia strefy przez Wietnam, który był wówczas głównym przeciwnikiem ASEAN i nie pozwalałoby głównemu sojusznikowi Wietnamu, Związkowi Radzieckiemu, utrzymywania broni nuklearnej na terytorium Wietnamu. Także strefa bezatomowa w Azji Południowo-Wschodniej mogła osłabić amerykańską politykę zastraszenia nie powstrzymując jednocześnie Związku Radzieckiego.

Po drugie, częściowo wobec postawy Stanów Zjednoczonych trzej członkowie ASEAN – Tajlandia, Filipiny i Singapur pozostały bierne wobec idei utworzenia strefy. Tajlandia i Filipiny posiadały traktaty obronne ze Stanami Zjednoczonymi podczas gdy Singapur wierzył, że jego bezpieczeństwo było zapewnione przez silne wpływy amerykańskie w tym rejonie.

Dlatego przez lata 80 prace nad utworzeniem zarówno ZOPFAN jak i SEANWFZ zostały wstrzymane. Wraz z upadkiem muru berlińskiego, rozpadem Związku Radzieckiego i ustaleniami pokojowymi dotyczącymi Kambodży w 1991 roku w Paryżu, państwa ASEAN ponownie skierowały swoją uwagę na powstanie strefy SEANWFZ. Złożyło się na to wiele czynników. Po pierwsze ASEAN poszukiwał nowych inicjatyw, aby wzbudzić zainteresowanie (zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz regionu), które wraz z zakończeniem konfliktu kambodżańskiego mogły zmienić swoje przeznaczenie i kierunek. Mimo wszystko żaden czynnik nie wpływał bardziej na solidarność państw ASEAN i profil międzynarodowy niż kolektywny sprzeciw wobec wietnamskiej okupacji w Kambodży. Nawiązaniem do tego była decyzja państw ASEAN w 1992 roku zwiększenia bezpieczeństwa w regionie na warunkach innych niż dotychczasowe (dotychczasowe działania polegały bardziej na spontanicznych niż zdeterminowanych projektach tworzenia grup ekonomicznych niż związków bezpieczeństwa). Deklaracja utworzenia strefy bezatomowej stała się symbolem nowego kierunku dla państw ASEAN.

Po trzecie, jakkolwiek państwa Azji Południowo-Wschodniej nie stały naprzeciwko bezpośredniego zagrożenia rozprzestrzeniania broni jądrowej wewnątrz swojego rejonu, brały jednak pod uwagę możliwe reperkusje rozprzestrzeniania takiej broni na obszarach sąsiednich – Półwysep Koreański i Azja Południowa. Korea Północna powzięła duże wysiłki w pracach nad bronią nuklearną, co szczególnie zaalarmowało państwa ASEAN i mogło być impulsem dla Japonii. Dodatkowo zwrócono uwagę na rozszerzanie arsenałów broni jądrowej przez Chiny oraz ich roszczeń terytorialnych dotyczących Morza Południowo-Chińskiego, które dotyczyły trzech członków ASEAN – Malezji, Filipin i Brunei. Dlatego utworzenie strefy beztomowej na lądzie i szerokim obszarze wód w Azji Południowo-Wschodniej pozwoliłoby w przyszłości na podjęcie działań w kierunku rozszerzenia strefy na obszar Pacyfiku.

Na 26 spotkaniu ministerialnym państw ASEAN w Singapurze w 1993 roku, ministrowie spraw zagranicznych państw ASEAN potwierdzili to, co rozpoczęto w ZOPFAN. Z ich punktu widzenia wystąpiły warunki do realizacji projektu i prace nabrały tempa.


ANALIZA POSTANOWIEŃ TRAKTATU
Przedstawiając Traktat Tajlandzki przedstawiciele państw ASEAN podkreślają trzy główne cele, jakie zostały spełnione: integracja państw Azji Południowo-Wschodniej dzięki zobowiązaniom wobec traktatu, zabezpieczenie praw do używania energii nuklearnej do celów pokojowych i ochrona środowiska przed odpadami nuklearnymi. Obszar objęty postanowieniami traktatu obejmuje obszary 10 państw Azji Południowo-Wschodniej z poszanowaniem praw do szefów kontynentalnych i wydzielonych stref ekonomicznych (EEZ) (Artykuł 2).
Główne postanowienia traktatu mogą być analizowane według pięciu kategorii.

(1) Zobowiązanie do nie rozprzestrzeniania broni nuklearnej przez sygnatariuszy.

(2) Postanowienia odnoszące się do pokojowego wykorzystania energii atomowej.

(3) Postanowienia odnoszące się do praw wolności ruchu na terytorium objętym traktatem.

(4) Mechanizmy wprowadzania, zgodności i dyskusji.

(5) Protokół przyjęcia postanowień traktatu przez pięć mocarstw nuklearnych.




  • Zobowiązania sygnatariuszy (Artykuł 3): Sygnatariusze zobowiązują się do nie rozwijania, produkcji i posiadania oraz kontrolowania broni nuklearnej lub stacjonowania, transportowania, testowania lub używania jej. Deklarują również, że te same czynności nie będą wykonywane na ich terytorium. Traktat zabrania wyrzucania odpadów radioaktywnych na lądzie morzu jak również do atmosfery.

  • Pokojowe użycie energii nuklearnej (Artykuł 4 i 5): Traktat pozwala na pokojowe wykorzystanie energii nuklearnej dla celów ekonomicznych. W takim wypadku każde państwo musi najpierw przedstawić program wykorzystania energii nuklearnej do oceny pod względem bezpieczeństwa i który musi być dostępny dla innych państw członków na żądanie. Sygnatariusze zobowiązują się do bezpiecznego składowania odpadów radioaktywnych. W przypadku wystąpienia wypadków wymagane jest natychmiastowe powiadomienie. Sygnatariusze deklarują używanie materiałów nuklearnych i urządzeń wyłącznie dla celów pokojowych.

  • Prawo ruchu (Artykuł 2 i 7): Traktat nie ogranicza praw określonych postanowieniami Prawa Morskiego szczególnie wolnego przemieszczania się na wodach otwartych (międzynarodowych), prawa do wolnej drogi lub tranzytu statków i samolotów. Każde państwo może samo decydować, czy zezwala na wizyty w ich portach obcych statków i samolotów na ich lotniskach, na otwarcie przestrzeni powietrznej dla obcych samolotów, nawigację obcych statków na wodach terytorialnych i wodach archipelagu, przelot obcego samolotu nad tymi wodami w sposób nie określony przez prawo wolnego ruchu, przejścia przez wody archipelagu lub tranzytu.

  • Mechanizmy wprowadzania, badania zgodności i weryfikacji (Artykuły 5, 10, 11, 12, i 13): Weryfikacja systemów zarządzania postanowieniami traktatu opiera się na (1) systemie bezpieczeństwa Międzynarodowej Organizacji Atomistyki (IAEA), (2) okresowych raportach i wymianie informacji pomiędzy stronami traktatu, (3) żądaniem przez sygnatariuszy traktatu przeprowadzania procedur ustalania faktów. Komisja składająca się z Ministrów Spraw Zagranicznych państw stron traktu nadzoruje wprowadzanie i realizację postanowień.
    Traktat nie zawiera postanowień dotyczących inspekcji zewnętrznych, ważnych przy weryfikacji, ale zezwala na tworzenie misji do stwierdzenia faktów (Aneks do traktatu). Każde państwo strona ma prawo zażądania powołania misji do ustalenia faktów, która zostanie wysłana do innego państwa w celu wyjaśnienia i rozwiązania wątpliwości co do realizacji postanowień traktatu.
    Dokonano ustaleń dotyczących mechanizmów dyskusji nad postanowieniami. Dyskusje dotyczące interpretacji traktatu powinny odbywać się w warunkach pokojowych, włączając negocjacje, mediacje, zapytania i łagodzenia sporów. Jeśli porozumienie nie zostanie osiągnięte w ciągu jednego miesiąca, sprawa może zostać przekazana do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Pomimo dostępności mechanizmów prawnych przedstawiciele państw ASEAN podkreślali ważność politycznego dialogu jako środka do poszukiwania porozumienia. Procedury prawne miałyby być zastosowane tylko jako ostateczne.

  • Protokół: Protokół jest dokumentem otwartym do podpisania przez pięć mocarstw nuklearnych: Chiny, Francja, Rosja, Wielka Brytania i USA. Zgodnie z warunkami protokołu, potęgi nuklearne zobowiązują się do nie używania gróźb użycia broni nuklearnej przeciw jakiemukolwiek z państw traktatu. Deklarują również swoje intencje pomocy w osiąganiu całkowitego i ogólnego rozbrojenia. Protokół pozostaje w mocy bezterminowo, chociaż sygnatariusze protokołu mogą wycofać się z 12 miesięcznym powiadomieniem.



WPŁYWY GLOBALNE I REGIONALNE
W większości postanowień, Traktat jest podobny do innych traktatów stref bezatomowych. Posiada jednak pewne wyjątkowe cechy. Jest pierwszym regionalnym traktatem o strefie bezatomowej podpisanym przez wszystkie kraje znajdujące się w obrębie danego regionu. Dotyczy to również stref wód terytorialnych, 200 milowych stref ekonomicznych i szelfu kontynentalnego każdego z państw. Po trzecie jako jedyny traktat wymaga od mocarstw nuklearnych powstrzymania się od użycia lub zagrożenia użycia broni nuklearnej nie tylko w państwach stronach traktatu lecz także w obrębie całej strefy. Traktat ma ważne regionalne i globalne znaczenie. Regionalne, gdyż wychodzi naprzeciw koncepcji Azji Południowo-Wschodniej jako jednego organizmu, jednolitego w realizacji celów politycznych i bezpieczeństwa. W tym względzie jest wielkim krokiem w wysiłkach państw ASEAN zlikwidowania podziału zimnowojennego na dwa wzajemnie wrogie bloki (ASEAN – Indochiny). Wyznacza również punkt zwroty w wysiłkach ASEAN dotyczących współpracy bezpieczeństwa w rejonie. Tradycyjnie ASEAN unikał adoptowania mechanizmów formalnych i prawnych, kontroli przy pomocy siły. Teraz jednak zgodził się na ustanowienia pewnych procedur i mechanizmów (np. misje poszukiwania faktów), aby mieć pewność zgodności z postanowieniami traktatu. To może być zachętą dla partnerów ASEAN w Forum Regionalnym ASEAN (ARF), włączając Kanadę, którzy często byli zawiedzeni niechęcią ASEAN do dalszych kroków w kierunku dialogu o regionalnej współpracy dotyczącej bezpieczeństwa. Dodatkowo, poprzez włączenie 200 milowych stref ekonomicznych do obszarów objętych traktatem, ASEAN wydawał się wysyłać sygnał do Chin, których żądania terytorialne dotyczące Morza Południowo-Chińskiego rozciągały się na strefy ekonomiczne ASEAN, aby brały pod uwagę możliwość umieszczania broni nuklearnej w tych obszarach. Żądania Chin musiałyby być poparte użyciem siły. Dlatego Traktat Tajlandzki (Bangkok Treaty), z naciskami na rozwiązania pokojowe i dyskusje oraz mechanizmy weryfikacji i zgodności, uzupełnia wcześniejszą deklarację ASEAN dotyczącą Morza Południowo-Chińskiego, która zobowiązuje państwa strony dyskusji o statusie Morza Południowo-Chińskiego, do wstrzymania się z użyciem siły.

Traktat dodaje impetu regionalnym dążeniom do stworzenia przepisów o nie rozprzestrzenianiu broni jądrowej, które były ustanowione bezpośrednio przed utworzeniem strefy bezatomowej w Afryce i ratyfikacją protokołu do Traktatu o Strefie Bezatomowej Południowego Pacyfiku podpisanego przez wszystkie pięć mocarstw nuklearnych. Traktat Tajlandzki zawiera wielkie zobowiązania państw Azji Południowo-Wschodniej w globalnych rozmowach na temat nie rozprzestrzeniania broni jądrowej. Po podpisaniu traktatu, premier Tajlandii Banharn Silpa-archa zauważył, że traktat mógłby pomóc w stworzeniu globalnego traktatu o nie rozprzestrzeniania broni nuklearnej. W tym samym czasie członkowie ASEAN również wyrazili swe zdecydowane poparcie dla traktatu zakazu testów (CTBT) i redukcji ewentualnie eliminacji broni jądrowej. Traktat mógłby pomóc w rozszerzeniu zakazu rozprzestrzeniania broni nuklearnej na inne części rejonu Azji i Pacyfiku. Ponieważ zawarcie traktatu zbiegło się w czasie z próbami nuklearnymi w Indiach, kraje ASEAN mogły wywrzeć nacisk na Indie, aby zaprzestały testów z bronią nuklearną. Sekretarz Generalny państw ASEAN Ajit Singh wyraził sprzeciw grupy wobec testów nuklearnych jakiegokolwiek mocarstwa, włączając Indie (należy zauważyć, że wymieniono z nazwy Indie i nie odnosiło się to do testów nuklearnych Chin).

W czasie, gdy zarówno Indie jak i Pakistan wspierają współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa krajów azjatyckich wybrzeża Pacyfiku (Indie dołączyły do ARF, Pakistan wyraził zainteresowanie w dołączeniu), kampania krajów ASEAN za nie rozprzestrzenianiem broni nuklearnej mogłaby być pomocna we wstrzymaniu wyścigu zbrojeń na całym subkontynencie. Chociaż perspektywy są odległe, Traktat może również wzbudzić dyskusje na podobne umowy w Azji Północno-Wschodniej.
WNIOSKI
Traktat Tajlandzki spełnia globalne cele o nie rozprzestrzenianiu broni i wyznacza projekty regionalnego bezpieczeństwa w rejonie Azji-Pacyfiku. Traktat wraz z podobnymi traktatami w Afryce, Południowym Pacyfiku i Ameryce Łacińskiej, wzmacnia globalne postanowienia o nie rozprzestrzenianiu broni nuklearnej i sygnalizuje wzrastającą akceptację tworzenia stref bezatomowych na całym świecie. Jest to ważne w czasach, gdy międzynarodowe społeczności aktywnie rozwijają globalne porozumienie przeciw rozprzestrzenianiu broni nuklearnej.

Traktat przez pokrycie rejonów morskich Azji Południowo-Wschodniej tworzy dodatkową strefę ochronną przeciw używaniu przez Chiny siły do egzekwowania żądań terytorialnych na Morzu Południowo-Chińskim. Chociaż problemy dotyczące nie rozprzestrzeniania broni nuklearnej dotyczą głównie Półwyspu Koreańskiego i Azji Południowej, jednak strefy bezatomowe w Azji Południowo-Wschodniej mogą stać się ważnym precedensem i wywierać naciski na inne regiony wybrzeża Pacyfiku do przyjęcia podobnych rozwiązań. Istnieją dwa sposoby w jaki społeczność międzynarodowa może wspierać Traktat po to aby promować jego rozwiązania na świecie.

Po pierwsze sprawdzić możliwość odegrania roli ułatwiającej zakończenie sukcesem negocjacji nad Protokołem. Po drugie, nowe jakości Traktatu – szczególnie dotyczące pokrycia mórz terytorialnych i stref ekonomicznych, jak również zabezpieczeń ze strony mocarstw nuklearnych dotyczących zakazu używania i testowania broni nuklearnej w obrębie strefy – powinny być ocenione jako możliwe do zaadoptowania we wszystkich strefach atomowych na świecie. Podobnie należy wziąć lekcje z postanowień dotyczących procedur, zgodności i dyskusji, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu politycznego.

Traktat może być używany jako model do badań i zachęt wstrzymania rozwoju broni nuklearnej w Azji Południowej, na Półwyspie Koreańskim i w innych częściach świata.


Referat numer 8

8. Strefa bezatomowa w Azji Południowo- Wschodniej (1995)
Układ z Bangkoku, ustanawiający strefę bezatomową w Azji Południowo- Wschodniej to kolejna inicjatywa regionalna będąca próbą ograniczenia zagrożeń, jakie niesie ze sobą posiadanie i użycie broni jądrowej. Został podpisany 15 grudnia 1995 r. na szczycie państw ASEAN (Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo- Wschodniej). Jego sygnatariuszami zostały wszystkie państwa Azji Południowo- Wschodniej- Brunei, Kambodża, Indonezja, Laos, Malezja, Myanmar ( d. Birma), Filipiny, Singapur, Tajlandia oraz Wietnam. Zgodnie z umową stron, traktat wszedł w życie po złożeniu rządowi Tajlandii 7 ratyfikacji, co nastąpiło 28.03.97 r., kiedy to odpowiednie dokumenty złożyła Kambodża. Stronami traktatu jest obecnie 9 państw, jako że Filipiny nie dokonały dotychczas jego ratyfikacji.
Geneza układu
Idea utworzenia w regionie Azji Południowo- Wschodniej strefy bezatomowej pojawiła się w latach siedemdziesiątych. Wtedy właśnie ówcześni członkowie ASEAN13, w obliczu nasilającego się wyścigu zbrojeń i zimnowojennej rywalizacji Związku Radzieckiego, USA oraz Chin, podpisali Deklarację o Utworzeniu Strefy Pokoju, Wolności i Neutralności (ZOPFAN). Jednym z celów tej inicjatywy było ograniczenie zakresu interwencji mocarstw w regionie. Zostały one wezwane do niezawierania sojuszów z państwami Azji Południowo- Wschodniej, niezakładania baz wojskowych na ich terytoriach oraz niemieszania się w ich sprawy wewnętrzne. Z czasem pojawiła się również chęć utworzenia w regionie strefy bezatomowej.

Inwazja wietnamska na Kambodżę w 1978 r. skłoniła państwa ASEAN do poszukiwania wsparcia ze strony Chin i Stanów Zjednoczonych oraz spowodowała zawieszenie prac nad ideą ZOPFAN. W tym czasie strefa bezatomowa postrzegana była w ASEAN jako środek tymczasowy, który mógłby stanowić preludium dla realizacji Strefy Pokoju, Wolności i Neutralności. W 1984 r. w Dżakarcie odbyły się pierwsze poważne rozmowy ministrów spraw zagranicznych państw ASEAN na temat perspektyw zawarcia układu o strefie bezatomowej dla Azji Południowo- Wschodniej. Dwa lata później rozpoczęto prace nad projektem traktatu.

Projekt ten spotkał się jednak z negatywną oceną Waszyngtonu. USA uznały, że układ ten naruszałby poważnie równowagę sił między ZSRR a Stanami, na korzyść tego pierwszego mocarstwa. Wykluczałby bowiem obecność amerykańskiej broni jądrowej w regionie, a jako że w zaistniałej sytuacji układ taki nie zostałby zapewne zaakceptowany przez Wietnam, jego główny sojusznik- ZSRR zyskałby możliwość rozmieszczania na terytorium tego państwa swojej broni jądrowej.

Takie stanowisko USA doprowadziło do podziału wśród państw ASEAN. Indonezja i Malezja zdawały się nie zrażać brakiem akceptacji Waszyngtonu dla idei i skłonne były kontynuować prace nad jej urzeczywistnieniem. Filipiny, Tajlandia i Singapur, z kolei, pod naciskiem amerykańskiej argumentacji wolały z niej zrezygnować.

Dopiero koniec ‘zimnej wojny’ i normalizacja stosunków między Wietnamem a państwami ASEAN, będąca konsekwencją podpisanego w 1991 r. układu pokojowego, pozwoliły przywrócić kwestię na wokandę. Dodatkowym impulsem stała się decyzja ASEAN z 1992 r. aby sprawy pokoju i bezpieczeństwa w regionie stały się odtąd przedmiotem regularnych dyskusji na forum Stowarzyszenia.

Wprawdzie żadne z państw Azji Południowo –Wschodniej nie posiadało broni atomowej, jednakże państwa ASEAN obawiały się, że północno-koreański program nuklearny mógłby zachęcić Japonię do podobnych działań. Niepokój wzbudzał również rosnący arsenał nuklearny Chin oraz terytorialne roszczenia tego państwa wobec Brunei, Malezji, Filipin i Wietnamu.

Wszystkie te przesłanki stały się podstawą decyzji ministrów państw członkowskich ASEAN podjętej na spotkaniu w Singapurze w 1993 r. o utworzeniu w regionie strefy bezatomowej, jako istotnego komponentu Strefy Pokoju, Wolności i Neutralności. Nastąpiło to dwa lata później w Bangkoku, kiedy to podpisano stosowny układ.



Pobieranie 0.5 Mb.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna