Vol LV, suppl. VII, 38 sectio d 2000



Pobieranie 62.31 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar62.31 Kb.
ANNALES

UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA

LUBLIN - POLONIA

VOL.LV, suppl. VII, 38 SECTIO D 2000



Katedra i I Klinika Chorób Psychicznych Akademii Medycznej w Gdańsku

Kierownik I Kliniki: prof. dr hab. med. Stefan Smoczyński ul. Dębinki 7, 80-211 Gdańsk

Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. Stanisława Kryzana


Dyrektor: dr n. ed. Rajmund Szminda ul. Skarszewska 7, 83-200 Starogard Gdański

Piotr Pankiewicz, Żanetta Bielicka



Specificity of depression in elderly people

Specyfika depresji wieku podeszłego


Epidemiologia

Starzenie się populacji jest jedną z najistotniejszych przyczyn obserwowanego w ostatnim ćwierćwieczu wzrostu rozpowszechnienia depresji. W 1994r. w Polsce odsetek osób, które przekroczyły 65 r.ż. wynosił ok. 11 %. Podobne tendencje obserwowano w licznych krajach. Dane te w bardzo wyraźny sposób zwracają uwagę na znaczenie depresji w wieku podeszłym, która staje się narastającym problemem nie tylko klinicznym, ale i społecznym.
Depresje, obok otępień, należą do najczęstszych obrazów klinicznych zaburzeń psychicznych wieku podeszłego. Występują u ok. 10-15 % ludzi powyżej 65 r.ż. Częstość występowania „dużej” depresji maleje z wiekiem, a jednocześnie znacząco częściej występuje „mała” depresja i depresje w chorobach somatycznych. Na depresję szczególnie narażone są osoby przebywające w domach opieki- jej rozpowszechnienie ocenia się na 15-25%, a roczną zapadalność na 13%.

W populacji ludzi w podeszłym wieku chorujących na depresję przewaga mężczyzn nad kobietami, według różnych badań, wynosi od 2,5 do 4 : 1. Warto zwrócić uwagę, że jest taka, jak w młodszym wieku. Różnice między osobami obojga płci zacierają się dopiero ok. 80 r. ż.

Dane statystyczne wskazują, że z wiekiem zmniejsza się częstość występowania nowych przypadków depresji, mniej jest osób hospitalizowanych po raz pierwszy. Trudno ustalić, jaki odsetek depresji podeszłego wieku stanowią te przypadki, które ujawniły się wcześniej, a jaki ujawniono dopiero w tym okresie życia. Zdarza się, że epizod depresyjny u pacjenta geriatrycznego uważany jako pierwszy, w rzeczywistości pierwszym nie jest, dopiero wnikliwy wywiad odkrywa łagodne stany depresyjne występujące we wcześniejszych latach.



Etiologia

Depresja u osób starszych, w porównaniu z młodszymi, cechuje się bardziej zróżnicowaną oraz zwykle złożoną etiologią. Wyróżnia się dwa podstawowe czynniki etiologiczne depresji u osób w wieku podeszłym:



  1. psychospołeczne

  2. biologiczne


Czynniki psychospołeczne


  • nasilenie się niektórych cech osobowości przedchorobowej, w tym cech depresyjnych, lękowych, anankastycznych, histerycznych, pojawienie się starczego egocentryzmu

  • straty, w tym przypadku najczęściej nieodwracalne, (bliskiej osoby, pozycji zawodowej i społecznej w związku z przejściem na emeryturę, statusu materialnego, niezależności, zdrowia)

  • izolacja społeczna

  • samotność

  • spadek aktywności

  • brak celów życiowych

  • zubożenie zainteresowań

  • poczucie nieprzydatności

  • obniżona samoocena

  • negatywny bilans życiowy

  • stan wyuczonej bezradności

  • zmiana miejsca zamieszkania (zamiana mieszkania na mniejsze, zamieszkanie z rodziną, w DPS)
Czynniki biologiczne




  • genetyczne

  • zmiany biologiczne związane z wiekiem

somatyczne

biochemiczne w mózgu



  • choroby somatyczne i leki stosowane w tych chorobach

Wpływ starzenia się, ze wszystkimi towarzyszącymi konsekwencjami fizycznymi, na rozwój depresji jest trudny do ustalenia. Zmiany związane z wiekiem są uznawane za czynniki sprzyjające depresji, a nie za jej bezpośrednią przyczynę.

Przypuszcza się, że zmiany neuroendokrynne są elementem modyfikującym podatność na depresję, a u osób w wieku podeszłym kontrola funkcji hormonalnych może być upośledzona.

Niektórzy autorzy szczególne znaczenie przypisują zmianom metabolizmu substancji przekaźnikowych, związanym zwłaszcza ze wzrostem ilości MAO w o.u.n. Ma to prowadzić do wzmożonej degradacji amin katecholowych i indolowych, z czym bywa wiązana większa podatność ludzi w wieku podeszłym na rozwój depresji.

Ważną rolę w powstawaniu depresji omawianego okresu życia przypisuje się chorobom somatycznym. Wpływają one na rozwój depresji w sposób bezpośredni i pośredni. Choroba somatyczna często poprzedza epizod depresyjny i wpływa na czas jego trwania. Schorzenia przewlekłe osób w podeszłym wieku także pośrednio nasilają depresję z powodu ograniczenia aktywności fizycznej, uzależnienia od innych, bólu, dyskomfortu. Powiązanie pomiędzy chorobą somatyczną, a zaburzeniami nastroju jest złożone i dwukierunkowe. Przewlekła choroba somatyczna, którą często są obciążeni pacjenci geriatryczni może pogarszać rokowanie dotyczące depresji, natomiast depresja może negatywnie wpływać na przebieg choroby somatycznej. Chociaż trudno jest ustalić rzeczywistą rolę schorzeń somatycznych jako czynnika sprzyjającego depresji, liczni autorzy podkreślają, że pewne choroby występują u pacjentów z depresją częściej niż u reszty osób starszych. Dotyczy to zwłaszcza chorób układu krążenia, niewydolności naczyń wieńcowych, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń krążenia mózgowego (np. w udarach mózgu obraz depresji występuje w 30-70% ). Jako depresjogenne niektórzy autorzy wymieniają choroby gruczołu tarczowego, cukrzycę, ch. Addisona i choroby nowotworowe.

Predysponującymi do zachorowania na depresję w wieku podeszłym są także choroby OUN, zwłaszcza, oprócz chorób naczyniowych mózgu, choroba Parkinsona (obraz depresji występuje w 40-50%) i choroba Alzheimera (udział depresji szacuje się na 20-30%).

W powstawaniu depresji u pacjentów omawianej grupy wiekowej ma swój udział działanie jatrogenne polegające na podawaniu równocześnie wielu, niekiedy depresjogennych leków. Do najczęściej stosowanych w wieku podeszłym leków działających depresjogennie należą:



  • preparaty naparstnicy

  • lewodopa

  • rezerpina

  • leki beta-adrenolityczne

  • klonidyna

  • nifedypina

  • kortykosterydy

  • ranitydyna

  • benzodiazepiny ( stosowane przewlekle )

Wybrane somatyczne czynniki ryzyka depresji wieku podeszłego






„mała”

depresja


„duża”

depresja


Dane liczbowe z badań Longitudinal Study Amsterdam (LASA), przeprowadzonych w ciągu 10 lat w grupie 3107 osób starszych, oceniające konsekwencje zmian samopoczucia i autonomii.
Odds ratio, 95% - Confidence Intervals.
LASA, Beekman, 1997

Przewlekła choroba

Choroby płuc

Miażdżyca

RZS


Udar

Ograniczenie funkcjonowania

Upośledzenie słuchu

Upośledzenie wzroku - czytanie

Upośledzenie wzroku - patrzenie


2,23

2,73


1,96

3,39


1,65

4,04


1,76

3,11


2,72

1,37

2,76


2,44

2,42


2,35

2,37


3,78

2,22


2,57

Obraz kliniczny

Pużyński ( 1979, 1996 ) wyróżnia dwie podstawowe postacie kliniczne depresji u osób w podeszłym wieku: depresję z urojeniami i podnieceniem ruchowym oraz zespół depresyjno-asteniczny.

Pierwsza z nich odznacza się silnym lękiem i niepokojem mogącym przybierać siłę pobudzenia, obniżonym nastrojem, często płaczliwością, a nawet zawodzeniem i wołaniem o pomoc. Częste są w niej skargi somatyczne i objawy hipochondryczne- do urojeń i zespołu Cotarda włącznie. Mogą występować urojenia winy, grzeszności, ruiny materialnej i sytuacji bez wyjścia. Częsta jest bezsenność. Zdarzają się myśli samobójcze.

Druga postać ( zespół depresyjno-asteniczny ) niekiedy przypomina otępienie. Dominują w niej: apatia, abulia, utrata zainteresowań, poczucie obniżonej sprawności fizycznej i psychicznej, czemu towarzyszy nastrój depresyjny, a czasem zobojętnienie i tendencje samobójcze.

Liczni autorzy jako specyficzne cechy depresji wieku podeszłego podkreślają częste interpretacje hipochondryczne, częstość występowania zespołu Cotarda, omamów rzekomych, dużą skłonność do lęku, niepokoju psychoruchowego, skargi na zaburzenia poznawcze, częste występowanie depresji subklinicznej, przewlekłość przebiegu.

Do stosunkowo często zgłaszanych skarg somatycznych w tym okresie życia należą: świąd, palenie i pieczenie skóry, „ zanikanie” i „ rozrywanie” narządów, brak wypróżnień, tachykardia, suchość w jamie ustnej, męczliwość, spadek masy ciała, bóle głowy o charakterze uciskającej obręczy.

Samobójstwa w tej grupie wiekowej są częstsze niż u osób młodszych. Za najbardziej narażonych uważa się samotnych, niedawno owdowiałych mężczyzn, pozbawionych wsparcia społecznego, u których występuje bezsenność, przewlekła choroba somatyczna wywołująca ból, poczucie beznadziejności, interpretacje hipochondryczne.
Trudności diagnostyczne
Rozpoznanie depresji u osób w wieku podeszłym nie jest łatwym zadaniem. Wyrazistość klasycznych objawów depresji zmniejsza się wraz z wiekiem. Szacuje się, że ok. 40 % przypadków depresji u osób w podeszłym wieku pozostaje nierozpoznanych. W pewnej mierze za tak duży odsetek nie rozpoznawanych depresji u pacjentów geriatrycznych odpowiadają lekarze, pacjenci i ich rodziny, którzy często traktują objawy depresji jako normalny przejaw starzenia się organizmu.

Wydaje się jednak, że główną trudność diagnostyczną stanowi różnicowanie pomiędzy psychologicznymi skutkami chorób somatycznych, a depresją oraz somatycznymi objawami depresji, a symptomami chorób układowych. Dodatkowym utrudnieniem jest, wysoce prawdopodobne w tej grupie wiekowej, możliwość współwystępowania depresji, chorób somatycznych, a także otępienia. Ustalono, że w ponad 8 % przypadków rozpoznawanych jako zespoły depresyjne chodziło o otępienia. W związku z powyższym celowa wydaje się rutynowa ocena procesów poznawczych za pomocą skali Mini-Mental State Examination u pacjentów z depresją w wieku podeszłym. Zaburzenia poznawcze w depresji mogą wskazywać na istnienie procesu otępienia, ale mogą być także wtórne do zaburzeń depresyjnych.



Różnicowanie depresji i otępienia

cecha depresja otępienie

wiek każdy podeszły

początek stosunkowo łatwo mało uchwytny

uchwytny, najczęś-

ciej dni, tygodnie

przebieg szybki postęp objawów powolny

narastanie nocą nie tak

nastrój obniżony zmienny, często

obojętny, eufo-

ryczny


sprawność wykazuje często znacz- jej upośledzenie

umysłowa ne wahania jest postępujące

zaburzenia poznawcze występują od krótkiego występują od

czasu dawna

wywiad z fazami depresyjnymi bez faz depre-

syjnych


orientacja prawidłowa zaburzona

samoocena niska bezkrytycyzm

zachowanie demonstratywne stara się ukryć

prezentuje swoją swoją niespraw-

niesprawność ność

współpraca brak współpracy współpracuje,

nawet, gdy wymaga ale szybko się

to niewielkiego męczy

wysiłku

odpowiedzi często „nie wiem” rzadko „nie



wiem”, często

„obok”


wyniki testów zmiany w zakresie oso- deterioracja

bowości intelektualna,

cechy organicz-

ne

objawy neurologiczne nieobecne częste



wyniki TK głowy, prawidłowe nieprawidłowe

EEG


skuteczność leków duża żadna

przeciwdepresyjnych


Osoba starsza z depresją może się skarżyć na obniżenie nastroju, ale często przeważa u niej utrata energii, zdolności do przeżywania radości, wycofanie społeczne, bezsenność, drażliwość, somatyzacja i hipochondria. Ocena zmniejszenia aktywności wymaga odmiennego podejścia niż u osób młodszych, ponieważ jest to niemal stała cecha osób w wieku podeszłym. Niepokojące natomiast jest uczucie wyczerpania bądź „ niemocy”, które nie ustępuje po wypoczynku. Choć młodsze pokolenie często uważa, że starsi nie przeżywają radości i przyjemności, to jednak brak takich doznań nie jest prawidłowy. Dla stwierdzenia anhedonii pomocne jest przyjrzenie się tym aspektom życia, które do tej pory sprawiały przyjemność osobie starszej. Kolejny trudny problem stanowią zaburzenia snu, często występujące również u osób w podeszłym wieku, które nie mają depresji. Cennymi wskazówkami są szczególne cechy snu , jak wczesne budzenie się i depresyjne „ rozmyślanie” w czasie bezsennych nocy. Warto pamiętać, że osoby starsze fizjologicznie potrzebują mniej snu i mogą się budzić na przykład z powodu potrzeby oddawania moczu. Często także nie przestrzegają właściwej higieny snu, o czym powinien pomyśleć lekarz przed podjęciem decyzji o farmakologicznym leczeniu bezsenności tej grupy pacjentów. Nierzadkie jest u nich współistnienie chorób somatycznych, co wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na obraz kliniczny i właściwej diagnostyki objawów niezwiązanych z depresją.
Leczenie
Farmakoterapia
Leczenie farmakologiczne w stanach depresji u osób w wieku podeszłym wykazuje wiele cech odrębnych w porównaniu z terapią osób młodszych. Stosując leki przeciwdepresyjne należy wziąć pod uwagę różnice farmakokinetyki i farmakodynamiki związane z procesem starzenia się, w tym:

  • zmniejszone wiązanie leków z białkami, wynikające ze spadku stężenia albumin w surowicy

  • upośledzony transport i eliminację leków

  • zmniejszenie metabolizmu leków

  • wydłużenie okresu biologicznego półtrwania, np. okres połowiczego rozpadu węglanu litu u pacjentów w podeszłym wieku wydłuża się nawet dwukrotnie

  • zmniejszoną wrażliwość miejsc receptorowych


Ogólne zasady


  • Stosowanie odpowiednich dawek leków przeciwdepresyjnych. Przyjmuje się, że należy podawać 1/3 –1/2 dawki stosowanej u osób młodszych ( dotyczy to zarówno dawek początkowych jak i maksymalnych ).

  • Unikanie leków wykazujących silne działanie cholinolityczne ( w omawianej grupie wiekowej występuje niewydolność układu cholinergicznego ).

  • Bezpieczniejsze są selektywne inhibitory wychwytu serotoniny oraz selektywne inhibitory monoaminooksydazy.

  • Uwzględnienie przeciwwskazań w związku z występowaniem chorób somatycznych.

  • Unikanie polipragmazji ze względu na interakcje leków, których następstwa mogą być bardziej niebezpieczne niż u osób młodszych.

  • Ewentualne odstawienie depresjogennych leków internistycznych, szczególnie środków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

  • U chorych z dużym lękiem i niepokojem przydatne są neuroleptyki z komponentą przeciwdepresyjną ( np. Chlorprotiksen ).

  • W celu osiągnięcia dobrego efektu terapeutycznego należy zwrócić uwagę na poprawę stanu ogólnego chorych, zwłaszcza stanu układu krążenia, w tym krążenia mózgowego. Za celowe uważa się jednoczesne stosowanie leków poprawiających metabolizm mózgu ( środków nootropowych, rozszerzających naczynia mózgowe, witamin, przede wszystkim z grupy B ).

Powszechny jest pogląd, że skuteczność nowych leków przeciwdepresyjnych stosowanych u osób starszych jest porównywalna ze skutecznością klasycznych leków trójpierścieniowych, jednak przy wyraźnie lepszej tolerancji tych pierwszych. Dotyczy to takich leków jak: moklobemid z grupy IMAO typu A, fluoksetyna, fluwoksamina, sertralina, citalopram z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, wenlafaksyna i mirtazapina z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Zdaniem wielu autorów wymienione preparaty powinny stanowić leki pierwszego wyboru w leczeniu depresji u osób omawianego okresu życia.

Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, w porównaniu z TLPD, charakteryzują się mniejszą kardiotoksycznością, nie wywierają wpływu na ciśnienie tętnicze krwi, nie działają cholinolitycznie oraz są bezpieczniejsze w przypadku przedawkowania.

Moklobemid także nie wpływa na układ krążenia, nie upośledza funkcji wątroby, nie powoduje nasilonych objawów cholinolitycznych.

Za lek bezpieczny w leczeniu depresji u osób w wieku podeszłym uważa się także tianeptynę (agonista wychwytu zwrotnego serotoniny ), która nie działa kardiotoksycznie, sedatywnie, nie powoduje istotnych efektów antycholinergicznych. Także mianseryna, nie mając działania kardiotoksycznego i nie powodując objawów cholinolitycznych, jest uważana za lek z wyboru u tych pacjentów.

TLPD także mają swój istotny udział w leczeniu depresji u osób w wieku podeszłym. Ich stosowanie pozostaje terapią z wyboru w leczeniu ciężkich zaburzeń depresyjnych. Przy ostrożnym stosowaniu mogą one być bezpieczne. Podejmując decyzję o podawaniu leków z tej grupy należy pamiętać o ich najbardziej istotnych objawach ubocznych dla pacjentów omawianej grupy wiekowej, takich jak: ortostatyczne spadki ciśnienia krwi, zawroty głowy, upadki, sedacja, zaburzenia świadomości, zaostrzenie jaskry, zaburzenia widzenia, zaparcia. Stosując klasyczne leki trójpierścieniowe trzeba mieć na uwadze to, że lepiej tolerowane (powodujące mniej objawów niepożądanych ) są aminy drugorzędowe ( dezypramina, nortryptylina). Stosunkowo bezpieczna jest także doksepina ze względu na mniejszą kardiotoksyczność i słabsze działanie antycholinergiczne (w dawce do 150mg/dobę). Nie należy stosować amoksapiny z powodu ryzyka wystąpienia objawów pozapiramidowych.

Ponieważ depresja u osób w wieku podeszłym często łączy się z występowaniem objawów lękowych, co wymaga podania tym chorym leków anksjolitycznych, pochodnych benzodiazepiny. Należy pamiętać o tym, że jak w przypadku innych leków, powinno się podawać tylko benzodiazepiny o krótkim czasie półtrwania i najlepiej bez aktywnych metabolitów. Do benzodiazepin zalecanych w wieku podeszłym zalicza się: alprazolam, estazolam, lorazepam, oksazepam. Stosowanie benzodiazepin o długim czasie półtrwania ( np. Tranxene ) może spowodować wystąpienie reakcji paradoksalnej lub szybką tolerancję- odstawienie wyzwala objawy nie do odróżnienia od objawów osiowych depresji- znużenie, niechęć do aktywności, inwersję snu/czuwania, skargi na niepokój, zawroty głowy. Szczególna ostrożność w przypadku stosowania benzodiazepin nawet o krótkim czasie półtrwania dotyczy chorych z zaburzeniami pamięci, ataksją, sennością, bezdechem śródsennym.

W depresji wieku podeszłego leczenie należy utrzymywać przez co najmniej 6-9 miesięcy po ustąpieniu objawów. W nasilonych depresjach, które wystąpiły po raz pierwszy u chorych powyżej 60 r.ż. leczenie podtrzymujące powinno być prowadzone bezterminowo.

Depresja w omawianej grupie wiekowej ustępuje u ok. 70% leczonych.


Leczenie niefarmakologiczne
Elektrowstrząsy mimo, że są uważane za stosunkowo bezpieczne u osób w wieku podeszłym, stosuje się rzadko ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń pamięci oraz przeciwwskazania somatyczne.

Lecząc depresję u pacjentów geriatrycznych należy pamiętać o oddziaływaniu psychospołecznym, prowadzeniu terapii środowiskowej i psychoterapii ukierunkowanej na poprawę samooceny, przywrócenie choremu poczucia godności, wytworzenie pozytywnego obrazu przyszłości i otaczającego świata.


piśmiennictwo


  1. Baldwin R.C., Jolley D.J.: Prognosis of depression in old age. British Journal of Psychiatry, 1986, 149, 574-583.

  2. Bilikiewicz A.: Psychiatria dla studentów medycyny. PZWL, Warszawa, 1992, 1998.

  3. Benbow S.B.: The role of electroconvulsive therapy in the treatment of depressive illness in old age. British Journal of Psychiatry, 1989, 155,147-152.

  4. Blazer D.G., Batchar J.R., Manton K.: Suicide in late life. Journal of the American Geriatric Socjety, 1986, 34, 519-525.

  5. Kaplan H., Sadock B.: Psychiatria kliniczna. Wrocław, 1995.

  6. Krzymiński S.: Zaburzenia psychiczne wieku podeszłego. PZWL, Warszawa, 1993.

  7. Lowestone S., Howard R.: Depresja u osób w podeszłym wieku. Gdańsk, 1999.

  8. Materiały z konferencji: Zaburzenia psychiczne a choroby somatyczne wieku podeszłego. Toruń, 12-17.06.1997. W: Postępy Psychiatrii i Neurologii. Warszawa, 1998, 7.

  9. Materiały z sympozjum: Medyczne i psychologiczne problemy wieku podeszłego. Chlewiska, 24-26.02.1995. W: Postępy Psychiatrii i Neurologii. Warszawa, 4 suplement 1 (2).

  10. Materiały z Konferencji Sekcji Psychogeriatrii i Choroby Alzheimera PTP. Wenecja k. Żnina, 17-19.05.1996. W: Postępy Psychiatrii i Neurologii. Warszawa, 1996, 5.

  11. Mozdy M.: Depression and old age . Research/ Penn State, 1997, 18.

  12. Murphy E.: Social origins of depression in old age. British Journal of Psychiatry, 1982, 141, 135-142.

  13. Muller-Spahn F.: Depresja u osób starszych oraz u osób z otępieniem- cechy charakterystyczne i diagnostyka różnicowa. W: Bulletin on Depression. Warszawa, Servier, 1999, 4, 18, 3-6.

  14. Parnowski T.: Depresja a choroby somatyczne- jak je rozpoznawać i jak leczyć. W: Dyskusje o depresji. Warszawa, Servier, 2000, 8-11.

  15. Pędich W., Szreniawski Z.: Farmakoterapia geriatryczna. Wybrane zagadnienia. PZWL, Warszawa, 1986.

  16. Pitt B.: Psychogeriatria. Wprowadzenie do terapii wieku podeszłego. PZWL, Warszawa, 1986.

  17. Pużyński S: Depresje i zaburzenia afektywne. PZWL, Warszawa, 1996.

  18. Pużyński S.: Leksykon psychiatrii. PZWL, Warszawa, 1993.

  19. Rzewuska M.: Leczenie farmakologiczne w psychiatrii. PZWL, Warszawa, 1997.

  20. Rzewuska M.: Leczenie zaburzeń psychicznych. PZWL, Warszawa, 2000.

  21. Salzman C., Schneider L.S., Lebowitz B.D.: Antidepressant treatment of very old patients. American Journal of Geriatric Psychiatry, 1993, 1, 21-29.

  22. Strnad J., Bahro M.: Depressionen im Alter. Schweiz Med Wochenschr, 1999, 129, 1162-70.

  23. Susłowska M.: Psychologia starzenia się i starości. PWN, Warszawa, 1989.

STRESZCZENIE


Starzenie się populacji jest jedną z najistotniejszych przyczyn obserwowanego w ostatnim ćwierćwieczu wzrostu rozpowszechnienia depresji. W 1994 roku w Polsce odsetek osób, które przekroczyły wiek 65 lat wynosił około 11%. Podobne tendencje obserwowano w licznych krajach. Dane te w bardzo wyraźny sposób zwracają uwagę na znaczenie depresji w wieku podeszłym, która staje się narastającym problemem nie tylko klinicznym, ale także społecznym.

Depresja u osób starszych, w porównaniu z młodszymi, cechuje się bardziej zróżnicowaną oraz zwykle złożoną etiologią. Wpływ starzenia się, ze wszystkimi towarzyszącymi konsekwencjami fizycznymi, jest trudny do ustalenia. Zmiany związane z wiekiem są uznawane za czynniki sprzyjające depresji, a nie za jej bezpośrednią przyczynę. Pużyński (1979, 1996) wyróżnia dwie podstawowe postaci kliniczne depresji u osób w podeszłym wieku: depresję z urojeniami i podnieceniem ruchowym oraz zespół depresyjno-asteniczny. Rozpoznanie depresji u osób w wieku podeszłym nie jest łatwym zadaniem. Wyrazistość klinicznych objawów depresji zmniejsza się wraz z wiekiem. Lecząc depresję u pacjentów geriatrycznych należy pamiętać o oddziaływaniu psychospołecznym, prowadzeniu terapii środowiskowej i psychoterapii ukierunkowanej na poprawę samooceny, przywrócenie choremu poczucia godności, wytworzenie pozytywnego obrazu przyszłości i otaczającego świata.


SUMMARY
Aging of population is one of the most important reasons for the increased incidence of depression observed in recent years. In 1994, 11% of Polish population aged 65 years or more. A similar tendency has been observed in other countries. These data prove the importance of depression in elderly people and its significance as a clinical as well as social problem.

Depression in the elderly, in comparison to younger people, characterizes with a more variable and, usually, a more complex ethiology. It is difficult to estimate the influence of aging, with all accompanying physical consequences, on the development of depression. Changes connected with aging are considered factors contributing to development of this disease and not its direct reason. According to Puzynski (1979, 1996), there are two major clinical patterns of depression in the elderly: depression with delusions and motional anxiety and depressiv-astenic syndrome. The diagnosis of depression in the elderly is not easy. Classical symptoms of depression are becoming less clear and distinctive with aging. When treating depressive elderly people, it is important to remember about psychosocial influence, social therapy and psychotherapy directed to improve patient’s self-esteem and create a positive image of future and surrounding world.










©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna