Von P. K. Sczepanek



Pobieranie 0.95 Mb.
Strona19/21
Data29.04.2016
Rozmiar0.95 Mb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21

http://rss.feedsportal.com/c/32739/f/530306/s/198f1fe6/l/0Lkatowice0Bgazeta0Bpl0Ckatowice0C10H350A190H10A5370A180HWilamowice0Imaja0Iswoj0Iwymysi0JC30JB6erys0Bhtml/story01.htm
Wilamowice mają swój język nazywany: wymysiöeryś


Ewa Furtak 25.10.2011

Kierowców przyjeżdżających do Wilamowic witają tablice w języku wilamowickim. Trwają starania, by miejscowy dialekt został uznany za język.


Fot. Tomasz Fritz/Agencja Gazeta

Tymek przyznaje, że wymysiöeryś zna nawet lepiej niż język polski.


Fot. Tomasz Fritz/Agencja Gazeta

Imponująca kolekcja regionalnych strojów Tymka liczy 800 egzemplarzy, często to rzeczy ocalone przez niego ze strychów i piwnic.

W Stanach Zjednoczonych świetne recenzje zbiera teraz film Lecha Majewskiego "Młyn i krzyż". Grają w nim m.in. Rutger Hauer oraz Michael York. To film zainspirowany słynnym obrazem Pietera Breugla Starszego "Droga Krzyżowa" przedstawiającego męczeństwo Jezusa Chrystusa w XVI-wiecznej Flandrii okupowanej przez Hiszpanów.

Reżyser szukał języka mogącego imitować staroflamandzki. Znalazł go w położonych niedaleko Bielska-Białej Wilamowicach. Pomagał mu Tymoteusz Król, mieszkający w tym mieście uczeń bielskiego Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej. Zorganizował twórcom filmu spotkanie z kilkunastoma mieszkańcami posługującymi się językiem wilamowickim, czyli wymysiöeryś. Filmowcy na użytek "Młyna i krzyża" nagrali m.in. pieśni w tym języku. - I tak nasz język pojawił się w filmie. Szkoda, że było to już po nakręceniu zdjęć, bo może jeszcze udałoby się pokazać nasze krajobrazy - mówi Tymek.

Licealista przyznaje, że wymysiöeryś zna nawet lepiej niż język polski, a zawdzięcza to swojej babci, rodowitej mieszkance Wilamowic. Fascynuje go nie tylko język, ale w ogóle kultura i historia Wilamowic. A jest czym się ciekawić, bo mieszkańcy Wilamowic są przecież potomkami XIII-wiecznych osadników z Fryzji i Flandrii.

Imponująca kolekcja regionalnych strojów Tymka liczy 800 egzemplarzy; często to rzeczy ocalone przez niego ze strychów i piwnic. - Nie ma drugiego równie bogatego stroju w całej Polsce. Inni był na co dzień, inny na niedzielę, a jeszcze inny np. na bardzo tutaj uroczyste Boże Ciało - opowiada chłopak.

Nie mniej fascynujący jest miejscowy język. Naukowcy uważają że może pochodzić z XII-wiecznej wersji języka wysokoniemieckiego, ale to niejedyna teoria. Z powodu swojej inności przez lata język ten tępiony był przez peerelowskie władze i stopniowo zanikał. Jeszcze na początku tego wieku wydawało się, że przestanie istnieć. Rozpadła się nawet grupa młodzieży ucząca się wilamowickiego w miejscowej szkole. Zostali tylko Tymek oraz jego koleżanka Justyna Majerska.

Dziś wymysiöeryś posługuje się kilkudziesięciu mieszkańców, a kolejnych kilkuset go rozumie. To zasługa pasjonatów takich jak Tymek. Chłopak od lat nagrywa mieszkańców mówiących w wymysiöeryś, "kolekcjonuje" całe zwroty i słowa. - To dzięki jego staraniom wymysiöeryś uznała Biblioteka Kongresu USA - mówi Stanisław Gawlik, wiceburmistrz miasta. Biblioteka nadała wilamowickiemu skrót wym.

Od kilku dni dzięki inicjatywie mieszkańców, w której Tymek oczywiście także maczał palce, kierowców przyjeżdżających do Wilamowic, witają tablice w miejscowym języku. - Bardzo fajny pomysł, bo chociaż mieszkam w Bielsku-Białej i przejeżdżam tutaj kilka razy w tygodniu, nie miałem pojęcia, że Wilamowice mają swój własny język - mówi bielszczanin Andrzej Stasiński.

Także miejscowy zespół regionalny Wilamowice stworzył swoją stronę internetową po wilamowicku. Mieszkańcy starają się również, żeby wymysiöeryś został uznany przez Europejską kartę języków regionalnych lub mniejszościowych. Czy się uda? Nie wiadomo. Na razie naukowcy formalnie używają wobec tej mowy określenia etnolekt wilamowicki. - Mnie najbardziej cieszy, że Biblioteka Kongresu USA uznała wilamowicki za możliwy do ocalenia. Są na mapie języki, którymi posługuje się o wiele więcej ludzi, mimo to uznane zostały za języki, które wyginą - opowiada Tymek.

Zobacz więcej na temat: Wilamowice


Wilamowice haben ihre eigene Sprache genannt: wymysiöeryś
Furtak Eve 2011.10.25



Autofahrer kommen auf Wilamowice Arrays in wilamowickim begrüßen. Die Bemühungen sind im Gange, um den lokalen Dialekt als Sprache anerkannt.

Abb.. Thomas Fritz / Newspaper Agency


Tymek räumt ein, dass wymysiöeryś sogar besser als die polnische Sprache kennt.

Abb.. Thomas Fritz / Newspaper Agency


Eine beeindruckende Sammlung von Trachten Tymka zählt 800 Exemplaren, ist es oft das, was er von Dachböden und Kellern geborgen.

In den Vereinigten Staaten sammelt nun begeisterte Kritiken Lech Majewski Film "The Mill and the Cross". Sie spielen unter anderem Rutger Hauer und Michael York. Dies ist ein Film von dem berühmten Gemälde von Pieter der Ältere Breugla "Via Crucis" zeigt das Martyrium von Jesus Christus in dem sechzehnten Jahrhundert Flandern besetzt von den Spaniern begeistert.

Der Regisseur war für Sprache, staroflamandzki imitieren könnten suchen. Er fand ihn bei Bielsko-Biala Wilamowice. Timothy half ihm König, der in der Stadt Bielsko Schüler Gymnasium lebt. National Education Commission. Filmemacher organisierte ein Treffen mit mehreren Personen, die die Sprache wilamowickim oder wymysiöeryś sprechen. Filmemacher für die Nutzung der "Mühle und das Kreuz" aufgezeichnet werden, darunter Lieder in dieser Sprache. - Und so unsere Sprache erschien in dem Film. Es ist schade, dass es bereits nach der Herstellung von Bildern, es könnte immer noch geschafft, unsere Landschaften zeigen - Tymek sagt.
Gymnasiast gesteht, dass wymysiöeryś sogar besser als die polnische Sprache kennt, und verdankt es seiner Großmutter, ein gebürtiger Einwohner Wilamowice. Er ist nicht nur die Sprache fasziniert, aber im allgemeinen Kultur und Geschichte Wilamowice. Und was sie aufnehmen kann, weil die Menschen Wilamowice nach dem dreizehnten Jahrhundert Nachfahren von Siedlern aus Friesland und Flandern.

Eine beeindruckende Sammlung von Trachten Tymka zählt 800 Exemplare, oft Dinge, die er von Dachböden und Kellern geborgen. - Es gibt keine andere, ebenso reiche Kleidung in Polen. Andere waren an jedem Tag, ein anderer am Sonntag, und ein weiteres Beispiel für eine sehr feierliche Fronleichnamsprozession hier - sagt der Junge.

Nicht weniger faszinierend ist die Landessprache. Wissenschaftler glauben, es kann aus dem zwölften Jahrhundert Versionen von wysokoniemieckiego kommen, sind aber nicht die Theorie. Wegen seiner Andersartigkeit im Laufe der Jahre wurde diese Sprache von der polnischen Volksrepublik Behörden vernichtet nach und nach verschwunden. Zu Beginn dieses Jahrhunderts schien es, dass nicht mehr existieren. Auch löste sich eine Gruppe von jungen Lernenden wilamowickiego in der örtlichen Schule. Sie waren nur Tymek und sein Freund Justin Majerska.

Heute wymysiöeryś nutzt Dutzende von Bewohnern und anderen mehrere hundert versteht ihn. Es ist das Verdienst Enthusiasten wie Tymek. Boy Records seit Jahren wymysiöeryś sprechenden Einwohner, "sammelt" alle Sätze und Wörter. - Es ist dank seiner Bemühungen erkannte wymysiöeryś Library of Congress - Stanislaw, sagt Gawlik, Vize-Bürgermeister der Stadt. Die Bibliothek hat wilamowickiemu Abkürzung „wym”.

Seit einigen Tagen durch die Initiative der Bewohner, die natürlich Tymek hatte auch eine Hand, Fahrer kommen, um Wilamowice begrüßen Zeichen in der jeweiligen Landessprache. - Sehr coole Idee, denn obwohl ich in Bielsko-Biala und Live-Reisen hier ein paar Mal in der Woche, ich habe keine Ahnung, dass Wilamowice ihrer eigenen Sprache haben - sagt Andrzej bielszczanin Stasinski.

Auch schufen die lokalen, regionalen Teams Wilamowice ihrer Website nach wilamowicku. Die Bewohner werden auch wymysiöeryś suchen hat von der Europäischen Charta für Regional-oder Minderheitensprachen anerkannt worden. Haben Sie Erfolg haben? Es ist nicht bekannt. Denn jetzt haben Wissenschaftler offiziell die Rede etnolekt wilamowicki bestimmen. - Die ich am meisten erfreut, dass die Library of Congress die wilamowicki anerkannt wie möglich zu retten. Sprachen sind auf der Karte, die viel mehr Menschen verwendet, doch wurden als die Sprachen, die du sterben wirst - sagt Tymek.


Sehen Sie mehr über: Wilamowice

Lecz przed tym wszystkim podniosą na was ręce i będą was prześladować. Wydadzą was do synagog i do więzień oraz z powodu mojego imienia wlec was będą do królów i namiestników”

„Lecz przed tym wszystkim podniosą na was ręce i będą was prześladować. Wydadzą was do synagog i do więzień oraz z powodu mojego imienia wlec was będą do królów i namiestników. Będzie to dla was sposobność do składania świadectwa. Postanówcie sobie w sercu nie obmyślać naprzód swej obrony. Ja bowiem dam wam wymowę i mądrość, której żaden z waszych prześladowców nie będzie się mógł oprzeć ani się sprzeciwić. A wydawać was będą nawet rodzice i bracia, krewni i przyjaciele i niektórych z was o śmierć przyprawią.”

(Łk, 21, 12-17)

Dzięki inicjatywie stowarzyszenia Ślōnskŏ Ferajna oraz przychylności Mysłowickiego Ośrodka Kultury, który udostępni salę oraz zaplecze techniczne, do naszego miasta trafi ekspozycja „Represje wobec duchowieństwa śląskiego w latach 1939-56”. Można ją oglądać: od 10 listopada do 06 grudnia w Mysłowickim Ośrodku Kultury, ul. Grunwaldzka 7. Tam też - 09 listopada o godz. 16.00 – odbędzie się wernisaż wystawy. Wstęp jest wolny.

Ekspozycję przygotowało Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach we współpracy z Muzeum Historii Katowic. Autorami scenariusza są Kornelia BANAŚ i dr Adam DZIUROK. I to właśnie Pani Kornelia BANAŚ przybliży - przed wernisażem - tematykę wystawy. Natomiast ks. Henryk OLSZAR - adiunkt na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, uczestnik prac Komisji Historycznej w procesie beatyfikacyjnym Sługi Bożego ks. Emila Szramka i Archidiecezjalnej Komisji Historycznej ds. zbadania stopnia inwigilacji duchowieństwa archidiecezji katowickiej przez służby bezpieczeństwa PRL, zastępca postulatora krajowego w procesie kanonizacyjnym 108 Błogosławionych Męczenników Kościoła w Polsce z okresu II wojny światowej oraz autor książek „Duchowieństwo katolickie diecezji śląskiej (katowickiej) w Drugiej Rzeczypospolitej”, broszury „Błogosławiony Emil Szramek - kapłan i męczennik. Zakotwiczony w Bogu”, a także redaktor książki „Górny Śląsk na przełomie wieków. Nadzieje i niepokoje. Świadkowie wiary” - wygłosi wykład "Represje wobec duchownych ze strony nazizmu i komunizmu na przykładzie księży: Teodora Walenty i Rudolfa Adamczyka".

Po prelekcji znany artysta - Marian MAKULA – przedstawi fragment swojego najnowszego dzieła po śląsku "Kŏzanie na górze" na kanwie Ewangelii św. Mateusza.

Okazją do zaprezentowania wystawy jest 55 rocznica powrotu do Katowic (05.11.1956), po czterech latach wygnania przez władze komunistyczne (1952-56), biskupów katowickich wraz z ks. bp Stanisławem Adamskim. Ekspozycja trafi do naszego miasta dzięki uprzejmości Proboszcza Parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Św. w Katowicach – ks. Ireneusza TATURY, który wyraził zgodę na jej wypożyczenie.

Na wystawie zgromadzono unikalne zdjęcia archiwalne, dokumenty władz sądowych i państwowych z okresu prześladowań kapłanów śląskich przez hitleryzm i komunizm. Autorzy ekspozycji skupili się na przyczynach, skali oraz rodzaju prześladowań, jakie dotknęły wielu księży i zakonników pochodzących z diecezji katowickiej lub działających na jej terenie. Wiele miejsca poświęcono kapłanom zamordowanym przez reżim hitlerowski i zaliczonym do grona błogosławionych (ks. Józef Czempiel, ks. Emil Szramek, o. Stanisław Kubista, o. Ludwik Mzyk) oraz biskupom śląskim wysiedlonym z diecezji zarówno podczas okupacji, jak i w okresie powojennym.

Serdecznie zapraszamy ! (md)



From: eudajmonista To: pksczepanek@gmx.de Sent: Sunday, October 30, 2011

Subject: Obama: Banks broke no laws

- banki nie rozbily prawa - mowi Obama -pkscz
Dnia 30 października 2011 2:11 eudajmonista <eudajmonista@o2.pl> napisał(a):
To video już ma wprawdzie ze trzy albo i cztery dni, ale cały czas jest aktualne.
Jeśli banki nie złamały prawa (?!) - to niby dlaczego potrzebna jest poprawka do prawa gwarantującego im "immunity",
czyli "nietykalność"?
A jeśli jednak wbrew temu, co Obama twierdzi, że prawo nie zostało złamane, jednak zostało, to dlaczego się go nie nie przestrzega i nie ściga facetów prokuratura?
A prawo, oczywiście zostało złamane: i jest łamane dalej.
I w Polsce nie jest ani trochę inaczej - jeśli ktoś bierze kredyt na 30 lat, po to, żeby mieć dach nad głową, to oddaje sie na te 30 lat w niewolę, i od tego należy zacząć.
W międzyczasie zaś banki obracają NASZYMI prawdziwymi pieniędzmi, kupując i sprzedając "interest" czyli miesięczny procent od czegoś, co przecież nawet nie istniało inaczej niż na papierze i w komputerach. Tylko , że nasze rachunki są prawdziwe, i my musimy płacić całkiem realnymi pieniędzmi
Jeśli Polska naprawdę "dostałaby" od UE te 300 miliardów, to na ile lat się sprzeda?
Bo przecież już chyba wszyscy wiedzą, że żadne "pomoce" ani "kredyty" nie są za darmo.
Joanna
video jest poniżej:
Sent: Sun Subject: Obama: Banks broke no laws

Joanna,
Today, from our sister site RealEcon TV, we have a video of


President Obama, who is a creature of Wall St. himself, proclaiming
that the '...banks broke no laws."

Mixing sub-prime mortgages into a derivatives package and giving it


a triple A credit rating is fraud. Is fraud no longer illegal?

Obama even squirms a little as he defends his buddies in banking,


almost as if the lies tasted foul coming out of his mouth.

Max Keiser breaks it down for us on the Keiser Report...

Video:
http://www.realecontv.com/page/5413.html

Obama: Banks broke no laws broken

More shameless than Bush

http://www.realecontv.com/videos/government-corruption/obama-banks-broke-no-laws-broken.html

This from a man who orders US citizens killed without trial

You have to wonder, seriously wonder, if this is a human being, or some kind of windup android who'll spout any line of bullshit not matter how obviously false, fraudulent, and preposterous.

What are the odds of the US ever getting its financial house in order with a President - and virtually every jackass in Congress - completely comfortable with the banks selling packages of fraudulently-created mortgages as AAA securities?

These clearly are the End Times.

What's not clear is the End Times for whom?

For a generation of sociopaths and the system that employs them or for the United States as we know it?

Because there is no way we can continue on this insane path without catastrophic repercussions one way or the other.



For more Government corruption videos, click here

See the complete catalog of real econ tv videos


D:

Dies von einem Mann, nach Bestellungen
US Bürger getötet ohne Gerichtsverfahren
Man fragt sich ernsthaft fragen, ob dies ein Mensch, oder irgendeine Art von windup android, die Auslauf jeder Zeile Schwachsinn werde keine Rolle, wie offensichtlich falsch, betrügerisch und absurd.

Wie stehen die Chancen des US jemals seine Finanzen in Ordnung mit einem Präsidenten - und praktisch jeder jackass im Kongress - ganz bequem mit den Banken zu verkaufen Pakete von in betrügerischer Absicht erstellte Hypotheken als Sicherheiten AAA?
Diese sind klar der Endzeit.
Was nicht klar ist, die Endzeit für wen?
Für eine ganze Generation von Soziopathen und das System, das sie beschäftigt oder für die Vereinigten Staaten wie wir sie kennen?
Weil es keine Art, wie wir auf dieser verrückten Weg, ohne katastrophale Folgen der einen oder der anderen fortgesetzt werden kann.
Weitere Regierung Korruption Videos, klicken Sie hier
Siehe den kompletten Katalog von
Realwirtschaft tv Videos

 

PL:



To od człowieka, który zleca
Obywateli USA zabijac bez sądu
Można się zastanawiać, poważnie zastanawiam się, czy jest to człowiek, lub jakieś windup android, który będzie wylewka nie każdej linii bzdury względu na to jak oczywiście fałszywe, oszukańcze i niedorzeczne.
Jakie są szanse w USA nigdy się finansowe w porządku z prezydentem - i praktycznie każdy jackass w Kongresie - komfortowo z banków sprzedaży pakietów w sposób nieuczciwy utworzone hipoteki jako AAA papierów wartościowych?
Te wyraźnie End Times.
Co nie jest jasne, End Times dla kogo?
Dla pokolenia, socjopatów i system, który ich zatrudnia, lub do Stanów Zjednoczonych, jak wiemy?
Ponieważ nie ma sposobu, możemy kontynuować w tej szalonej drogi bez katastrofalnych następstw w jedną lub drugą.
Więcej filmów korupcji rządu, kliknij tutaj
Zobacz pełny katalog
prawdziwe econ filmy tv

  • Brasscheck
    P.S. Please share Brasscheck TV e-mails and videos with friends and colleagues.
    That's how we grow. Thanks.================================
    Brasscheck TV 2380 California St. San Francisco, CA 94115
    To unsubscribe or change subscriber options visit:
    http://www.aweber.com/z/r/?zAxs7OwctKyMLGxM7CzstEa0jExMLEzMzKw=

  • http://www.aweber.com/z/r/?zAxs7OwctKyMLGxM7CzstEa0jExMLEzMzKw= >

Dnia 30 października 2011 9:13 eudajmonista napisał(a):
Palikot: (były?) członek Komisji Trójstronnej

Na początek małe wyjaśnienie, gdyby ktoś nie był na bieżąco: Komisja Trójstronna (Trilateral Commission) jest uważana (obok Klubu Bilderberg) za jedną z najważniejszych agend utożsamianych z NWO (New World Order), lub mówiąc potocznie - rządu światowego. Patrz również artykuł W. Wierzejskiego ze stycznia 2009 r. na stronie  prawica.net/node/15014

Janusz Palikot, Chairman of the Supervisory Board, Polmos, Lublin; Vice President, Polish Confederation of Private Employers; Co-owner, Publishing House slowo/obraz terytoria; Member of the Board of Directors, Polish Business Council, Warsaw  www.knowthelies.com/  .

 Warto dodać, że do Komisji Trójstronnej należą lub należeli oprócz Palikota :


 Andrzej Olechowski (również bilderbergowiec),
 Jerzy Baczyński (red. naczelny "Polityki"),
 Wanda Rapaczyńska (Agora),
 Zbigniew Wróbel (były prezes PKN Orlen),
 o. Maciej Zięba (znany dominikanin).

 Bez tej tytułowej informacji nie można zrozumieć, skąd bierze się tupet, bezczelność a jednocześnie bezkarność P. - on nie podlega prawu miejscowemu, lecz bezpośrednio rządowi światowemu.  Tym zapewne można też wytłumaczyć fenomen, polegający na szybkiej przemianie absolwenta filozofii, wytwarzającego palety drewniane, we właściciela majątku ocenianego na 200-300 mln zł (głownie Polmos Lublin). Natomiast nic nie wiadomo, jak trafił do kręgów iluminackich, przez które prawdopodobnie od kilku


lat jest przygotowywany do pełnienia jednej z kluczowych funkcji w Polsce, co potwierdzałby ogłoszony wynik ostatnich wyborów. Jest to bardzo niebezpieczny człowiek i w najbliższym czasie będziemy zapewne świadkami finalizacji przez niego planu, który przygotowali dla nas "oświeceni".
http://easyrider.salon24.pl/357826,palikot-byly-czlonek-komisji-trojstronnej


From: zlns4 Gazeta.pl To: narodowaoficynaslaska@gazeta.pl Sent: October 28, 2011

Subject: Nowinki ZLNS 28.10.2011

28.10.2011

 Oświadczenie

Związku Ludności Narodowości Śląskiej

w związku z dyskryminacyjnymi działaniami NFZ

 

Związek Ludności Narodowości Śląskiej przyłącza się do środowisk wyrażających swoje oburzenie działaniami Narodowego Funduszu Zdrowia w związku z jego ostatnim podziałem pieniędzy.



Ciągłe opowiadanie przez władze państwowe bajek o dążeniach do decentralizacji państwa mijają się coraz bardziej z prawdą. Postępujący centralizm państwa służy do zabierania śląskich pieniędzy i rozdawania ich według nieznanych zasad. Jednak te nie opublikowane zasady coraz bardziej dyskryminują mieszkańców Górnego Śląska. Dowodem tego jest ostatni podział pieniędzy przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Nie zgadzamy się na dalsze okradanie mieszkańców województwa śląskiego.

Zachowanie NFZ ośmiesza centralne rozdawnictwo zebranych pieniędzy, jak również wszystkich tych, którzy je popierają. Uważamy, że pieniądze powinny być wydawane tam gdzie zostały wypracowane.

Centralistyczne działania władz Polski spowodowały już, że trzeci co do znaczenia ośrodek przemysłowy Europy jakim był Górny Śląsk stał się biedakiem Europy. Dalsze okradanie mieszkańców Górnego Śląska przez władze centralne będzie skutkowało pogłębiającym się separatyzmem. Wina za wzrastający separatyzm na Górnym Śląsku spada na władze centralne, pokazuje zarazem, że tzw. „powstania śląskie” nie miały na celu tzw. „powrotu do macierzy” Górnego Śląska, a jedynie na zabór ziem w celu ich wyzyskania co się także obecnie dzieje.

 

Roczniok Andrzej



Kołodziejczyk Rudolf

 

 



W związku z wyborami rozpowszechnianie poniższej informacji zostało przez Redakcję Nowinek wstrzymane. Obecnie doszedł nowy dokument - o umorzeniu sprawy – dlatego do tematu wracamy. Załączamy także 2 skany.

r.a.


 

 

W dn. 23 09 2011 przed południem rozpocząłem prace w swoim ogrodzie polegające na pielęgnacji roślin, nawożeniu itp. Podczas pracy robiłem sobie przerwy w czasie których gasiłem pragnienie przy pomocy dozwolonego prawem piwa. Ponieważ zamierzoną pracę wykonałem wcześniej niż zakładałem postanowiłem rozpocząć reperację ogrodzenia, które wykonane było wg pomysłu mego sąsiada niejakiego Czesława Sobierajskiego i ciągle się rozpadało. Podczas wykonywania przeze mnie czynności naprawczych w momencie gdy ogrodzenie zostało w wyniku moich działań przy użyciu ok.2,5 kg siekiery rozebrane na żądanie Czesława Sobierajskiego pojawili się funkcjonariusze Policji. Na wskutek nieprawdziwych informacji udzielonych przez w/w na komendzie policji w Rybniku zostałem uwięziony. Po upływie ok. doby przebywania w areszcie złożyłem wyjaśnienia, po których wypuszczono mnie na wolność.


W dn.28 09 2011 oddano mi zarekwirowaną siekierę oraz oryginały dokumentów świadczących o mojej własności posesji, na której doszło do zdarzenia. Niniejszym sprawa została umorzona.

A tu Polska cala:

From: "Bernard Skorok" <skorok@wp.pl>Sent: Monday, October 24, 2011 Subject: Polska Gola!!!!!!!!

- albo polska gospodarka i przyszlosc?:

czyli:

Gaz łupkowy - Szokujące "Fakty i Mity" - mowi Renata ADAMSKA: 48 Minut FILM



http://youtu.be/RvwEGLrATAk




From: Dariusz Jerczyński To: Peter K. Sczepanek Sent: October 29, 2011

Subject: biografia Kożdonia

Na dniach nakładem Narodowej Oficyny Śląskiej (związanej ze Związkiem Ludności Narodowości Śląskiej) ukaże się w księgarniach obszerna i kompleksowa biografia najwybitniejszej postaci politycznej opcji śląskiej Józefa Kożdonia, będąca efektem mojej kilkuletniej pracy badawczej. Książka licząca prawie 300 stron formatu A4 została oparta na bogatej bibliografii dokumentów, archiwalnej prasy i broszur oraz artykułów i opracowań naukowych w językach polskim, niemieckim, czeskim i angielskim, a zawarte w niej informacje potwierdzają aż 1182 przypisy. W tekście znajdują się obszerne cytaty z różnych jego artykułów i broszur (w oryginale napisane najczęściej w języku niemieckim), a jako aneks nigdzie nie publikowane powojenne wspomnienia Kożdonia napisane w języku polskim (dotychczas w Pamiętniku Cieszyńskim opublikowano jedynie jego nieco późniejsze wspomnienia napisane oryginalnie w języku czeskim). Ponadto w książce umieszczono recenzję wydawniczą prof. Jerzego Tomaszewskiego, nie zgadzającego się z poglądami autora (żeby nie było podejrzenia, że recenzja jest nieobiektywna), a także streszczenia w języku angielskim (tłumaczenie dr Tomasza Kamuselli) oraz w języku śląskim, którego dokonał autor. Niniejsze streszczenie w języku śląskim, jako zachętę do zapoznania się z treścią całej książki (Dariusz Jerczyński, Józef Kożdoń (1873-1949) przywódca Śląskiej Partii Ludowej, a kwestia narodowości śląskiej na Śląsku Opawskim i Cieszyńskim w XIX i XX wieku, Zabrze 2011), załączam.

 

Dariusz Jerczyński   


STRESZCZENIE W JĘZYKU ŚLĄSKIM:
Zefel Kożdōń (1873-1949): reskirok Ślōnskij Ludowyj Partyje, a kwestyjo ślōnskij nacyje na Cieszińskim a Ôpawskim Ślōnsku bez XIX a XX hōndetlecie.

zrychtowane a spresowane

bez

Dariusa Jerczyńskigo

Rok 1873 je szpecjalny do ślōnskigo krejôbrŏza politikowygo. Wtynczos bōły rodzōne trzi politikery, kerzi we I halbie XX hōndetlecio mieli wielgi ańflus na dziōnie Ślōnska. Polokom nojlepij znomy je radikalny reskirok nacyjowo-polski na Gōrnym Ślōnsku – Albert (Wojciech) Korfanty. Bez Niymcōw szpecjal uwożany je Carl Ulitzka – lajter gōrnoślōnskij tajle ôd niymieckij partyje Cyntrum, mianowany bez cajtōngi „krōlym” Prowincyje Gōrnoślōnski. Dō mie - reprezyntanta ślōnskij nacyjowyj ôpcyje, nojważniejszo ze tych trzech perzōnōw je Zefel Kożdoń, kery zrychtowoł a reskirowoł Ślōnskōm Ludowōm Partyjōm (1909-1938). Partyjo ta roztopiyrzała sztichwort „Ślōnsk do Ślōnzaków” a mianowano bōła bez Polŏkōw „ruchym ślōnzakowskim”. Ze wszijskich ślōnskich dziołoczy zeparatistismusowych, ino Ônygo miano niy ôstało ôminiynte we ślōnskich zbornikach biografijowych, a idzie je znolyź nawet pojstrzōd sztichwortōw „Encyklopedyje Powstaniōw Ślōnskich”, chocioż Ônygo politkowo robota mo ś nimi psinco spōlnygo. A choby skirz geografije, dyć ône mioły plac na projskim Gōrnym Ślōnsku, przeca Kożdōń, dziołoł ino we tajle Ślōnska mianowanygo Austryjockim. Zefel Kożdōń bōł nojwiyngszy ślōnski patryjot, kery sie ôstoł ino Ślōnzŏkiym na ôbrōt do Poloka-Korfantygo a Niymca-Ulitzki. Ausdruk Zefla Kożdōnia: „Jo niy ma Niymiec, nale jo niy ma tyż a niy kca być Polok (…) je żech Ślōnzok, kery godo po polsku” – poradziōłby robić za credo hōndetōw tauzynōw perzonōw, kere dzisioj bierōm polsko gŏdka do szrajbowanio a we amtach, nale godajōm, co jejich nacyjo je ślōnsko. Polske historyki sie fest melōm, kej ôsprowiajōm, co popiyrocze Kożdōnia to bōły ludzie „nieuświadomieni narodowo” (niypozōrowane nacyjowo), dyć bez ôstatniy hōndetlecie durś a ciyngiym mioła plac polonizacyjo Ślōnzokōw bez polskich nacyjonalistōw a wszijske polske reskirōngi na kere prziszoł dran, nale mōnter politikowy anōng Kożdōnia je durś we wercie.

ZEFEL KOŻDŌŃ (podug czeskij godki: JOSEF KOŽDOŇ, podug niymieckij godki: JOSEF KOŽDON, podug polskij godki: JÓZEF KOŻDOŃ) bōł rodzōny 8 septembra 1873 roka we Lyszcznyj Gōrnyj (dzisioj polsko-czesko granica Leszna Górna-Horni Lištna) wele Goleszowa we wanielickij, chopskij familije. Kej skōńczōł ludowo szula we Lyszcznyj Gōrnyj, niymiecko szula strzedniŏ we Cieszinie a Seminarium Rechtōrskie we Cieszinie, kaj przeszoł tyż kursa polskij godki, robił za rechtōra we ludowych szulach we Strumiyniu a we Skoczowie „na Kympie”, kaj w roku 1902 sztajgnōł na lajtra. Zefel Kożdōń propagiyrowoł edukacyjo pojstrzōd cieszińskich Ślōnzŏkōw, coby jako pozōrne ludzie niy wlazowali pod ańflus auslyndrów. We Strumiyniu bōł zrychtowczym polskij oufyn lyjzersale, we Skoczowie spōłzrychtowoł niymiecko Ferajna Lyjzerōw. Dziołoł tyż fest aktiw we Ślōnskim Krejowym Zwiōnzku Rechtōrōw. We swoij szule przigoniōł kamratom za germanizacyjo mianōw. Skuli tego niymiecki, ciesziński cajtōng „Silesia” mianowoł Ônygo „polskim agitatorym”. Na ôbrōt ku tymu majnōngowi Zefel Kożdōń mioł sie ino za Ślōnzoka. Pod ańflusym planu tajlōnga Ślōnska Cieszińskigo a ôztarganio jigo bez Morawa a Gorolyjo, Kożdōń wyloz fest na ôbrōt jigo autorōw – dziołoczōw polskich a zaczōn roztopiyrzać sztichwort „Ślōnsk do Ślōnzŏkōw”. We roku 1908 prziszła wela demonstracyjōw polskich partyjōw nacyjonalizmusowych we miostach Ślōnska Cieszińskigo, podczos kerych prziłaziło do hajōw ze czōnkami partyjōw niymieckich. We tyj situacyje Zefel Kożdōń przigodoł niymieckie elity do spomożynio zrychtowanio ślōnskigo rucha nacyjowygo, kery mioł szlusować ludziōw slowiańskich a niymieckich.

Bez lato 1908 r. na grōncie lyjzerōw wanielickigo cajtōnga „Nowy Czas”, zaczōn rychtować ôsobno ôrganizacyjo – Ślōnsko Ludowo Partyjo, keryj powstaniy poparły niymieckie asy Ślōnska Cieszińskigo. Nowo partyjo Ślōnzokōw, oufyn zrychtowano 7 februara 1909 na trefie 150 przedstawicielōw krajzōw ziymskich Bielsko, Cieszin a Frysztat, rachowała już na somym sztarcie 2 tauzeny czōnkōw (30 abtajlōngōw) a mioła swōj cajtōng – tydnik „Ślązak” (Ślōnzok). Ij dziołocze a popiyrocze wziyni sie przede wszijskim ze wanielickij tajle (1/4) siedlokōw Ślōnska Cieszińskigo. 2 juli 1910 Kożdōń na trefie 100 delegatōw we Cieszinie zrychtowoł apolitikowo ferajna Ślōnski Ludowy Zwiōnzek (potym smiyniła miano na Zwiōnzek Ślōnzokōw), keryj prezidentym ôstoł Zefel Cichy, wiceprezidentym Paulek Tōmanek – fojt gemajny Sibica, a som Zefel Kożdōń – gownym zekrytorzym. Anōng reskirokōw Ślōnskij Ludowyj Partyje niy bōł nowy. Już we roku 1848 powstoł nade-partyjowy Zwiōnzek Austryjockich Ślōnzokōw, kery kcioł zeszlusować projski a austryjocki Ślōnsk cuzamym do kupy, ôsprowioł za nacyjowōm a godkowōm ôsobnościōm slowiańskich Ślōnzokōw ôd Polokōw a Czechōw. Rodzōny wtynczos niyformalny ruch politikowy, mianowany bez Polokōw „ślōnzakowskim” broł do kupy „slowiańskich ludziōw, kere niy kcieli sztimować za Polokami abo Czechami a ôsprawiali sie za przinŏleżitościōm ku ôsobny ślōnskij nacyje” – szrajbowała R. Vyhnalikova. Ruch tyn dostoł wielgi szwung ôd rokōw 70-tych XIX hōndetlecio na terynie gerychtowych krajzōw Skoczōw, Strumiyń a Frydek – szrajbowoł J. Chlebowczyk. Skirz tego Ślōnzoki chytali sie na mandaty deputirowanych we Landtagu Ślōnska Austryjockigo, a nawet na mandat deputirowanygo austryjockigo Reichsrata do Francika Obratschaya. Zawdy bōły to wichajstry politikowe zônaczone na gibko ôroz przed welunkiym, popiyrane bez wanielicki cajtōng „Nowy Czasu” a liberalne cajtōngi niymieckie. Dziepiyro Zefel Kożdōń sformalizowoł tych politikerow we modern zrychtowano partyjo politikowo ze roztopiyrzōnymi abtajlōngami, niypolitikowym grōntym we formie ferajny, bazōm gospodarkowōm (wiyncyj jako dwie cyjny kasinōw rolnych a kasōw Raiffeisyna, konsumy ślōnske, ferajno sprowianio a przedoży) a swojim cajtōngym.



We septymbrze 1909, kej bōł welunek do ślōnskigo Landtaga, Ślōnsko Ludowo Partyjo zônaczyła koalicyjo ze niymiecko-austryjockimi liberałami. Pod koalicyjowym mianym Ślōnsko Postympowo Frakcyjo liberały postawiyli kandidatōw we wszijskich miostowych welkrajzach, Ślōnsko Partyjo Ludowo we wszijskich trzech (Bielsko-Strumiyń-Skoczōw, Cieszin-Frysztat-Jablōnkōw, Bogumin-Ôstrawa-Frydek) niy miostowych welkrajzach. Liberały wziyni kole 90% sztimōw we miostach i wszijske mandaty ze miostowych welkrajzōw. Som Zefel Kożdōń mioł wiyncyj sztimōw jak reskirok ślōnskich Polokōw farorz Zefel Londzin a wziōn mandat deputirowanygo ze welkrajza Bielsko-Strumiyń-Skoczōw. Kandidaty Ślōnskij Ludowyj Partyje ze ôstołych dwōch welkrajzōw mieli mocka sztimōw, nale przegroli: Zefel Cichy przegroł ze Polokym – Jonkiym Michejdōm, popartym bez Czechōw we welkrajzie Frysztat-Cieszin-Jablōnkōw, Edward Quasnitza, chocioż wygroł we I raje, we spresowanym welunku przegroł ze Czechym – Jonkiym Poppe, popartym bez Polokōw we welkrajzie Bogumin-Ôstrawa-Frydek. Jako szrajbowoł Ladislav Pallas „Ślōnsko Ludowo Partyjo a ônyj alianty erbli 51,7% sztimōw” i ôdstowili Polokōw a Czechŏw. We Ślōnskim Landtagu, Zefel Kożdōń ôstoł czōnkym Abtajtōnga Gospodarkowygo, Sprowōw Militarnych a Oufyn Zicherhajta. Chocioż Kożdōń bōł cołko lojalny wele monarchie Habsburgōw, pod ańflusym Polokōw – Austryjoki ôdciepli Ônygo winszowaniy, coby we cynzusie we roku 1910 Ślōzoki mogli podować podować nacyjo, miost godki abo ślōnsko godka, coby jejich registrować za Ślōnzokōw, a niy szlusować na siła ku Polokōm, Czechōm abo Niymcōm.

We rokach 1910 a 1911 kej bōł komunalny welunek, Ślōnsko Ludowo Partyjo pokozała sie za nojmocniyjszo partyjo politikowo na Ślōnsku Cieszińskim a wziōna włodza we 39 gemajnach krajzōw ziymskich Bielsko a Cieszin, 2 gemajnach krajza Frydek a 2 krajza Frysztat. We tym somym roku bōł tyż welunek ku austryjockimu Reichsratowi. Ślōnsko Ludowo Partyjo postawiła Zefla Kożdōnia we welkrajzach Bielsko a Skoczōw i Ludwika Schindlera we walkrajzie Frydek. We industrialnych welkrajzach, kaj przewożali auslyndry: Poloki a Czechy (kere durś dowali sztimy za zocjalistami), niy postowiōła żodnygo. Podczos tygo welunku, na ôbrōt do landtagowygo, miyńsze znoczeniy mioł anōng nacyjowy, wiyngsze anōng politikowy. Po druge ze bielskigo welkrajza wykludzōno 8 niymieckich gemajnōw wele Bielska (ôstały wkludzōne do welkrajza Ôdry-Biłowiec-Witkōw na Ślōnsku Ôpawskim), kere dały wszijskie sztimy na Kożdōnia we landtagowym welunku. Kōncek sztimōw ślōnskich welmonōw wanielickich bajsnyli zocjalisty echt Ślōnzok - Chobot a auslynder ze Polski – Kunicki, wiyngszo tajla katolickich – klerykoł farorz Zefel Londzin – echt Ślōnzok a reskirok cieszińskich Polokōw. Wykludzōne gemajny przewożyły, co we welkrajzie bielskim niy prziszło do II raje a presowanygo welunku, farorz Londzin erbnył 55% sztimōw a mandat już we I raje, Zefel Kożdoń ino 26% sztimōw. We welkrajzie cieszińskim Zefel Kożdōń dostoł ino 19% sztimōw a przegroł tyż ze auslyndrym zocjalistōm Ryszardem Kunickim, kery przeszoł do II raje a we spresowanym welunku (chocioż mioł wtynczos oufyn poparcie ôde zajty Ślōnskij Ludowyj Partyje) ô wos przegroł ze „echt Ślōnzokiym ze Olbrachcic” – polskim nacyjonalistōm dochtōrym Jonkiym Michejdōm (na kerego dowało sztimy 20% popiyroczy Kożdōnia ze I raje). Polske historyki padajŏm, co skirz wydanio sie za Julia Sohlich – cera birgermajstra Skoczowa, Zefel Kożdōń „ze Poloka prziszoł na Niymca”. Ze tym jejich wynokwianiym wadzōm sie grōntowe fakty. Zefel Kożdōń nikej niy śniymczył swoigo miana, zrychtowoł tyż Komityj do Uchowanio Pucowanio Dyjalykta Ślōnskigo, kery jako szrajbowoł Ladislav Pallas: „gowno presa cis na pucowaniy godki ze germanizmusōw a ańflusa literackij polskij godki”. Chocioż we Ślōnskim Landtagu Kożdōń bronioł szkolyniŏ niymieckij godki we ludowych szulach we Sibicy a Gōrkach Wielgich, to ôroz kcioł wkludzyniŏ obligatoryj szkolynio polskij godki we niymieckich szulach strzednich we Cieszinie. Dyć bōł ôn fest popiyroczym szkolynio cwajgodkowygo polsko-niymieckigo. W roku 1914 Ślōnsko Partyjo Ludowo zasztrabowała idyja Polokōw (Zwiōnzek Ślōnskich Katolikōw), coby ôdkludzić Ślōnsk Ciesziński ôd diocezyje wrocławskij a doszlusować do krakowskij. Skuli swoij absurdalnyj propozycyje, Zwiōnzek Ślōnskich Katolikōw straciōł wtynczos mocka popiyroczy na rzecz partyje Zefla Kożdōnia. Ôn som we rokach 1914-1918 bōł komisarzym ôd aprowizacyje do Skoczowa a czōnkym krajzowy komisyje do sparcio familijōw ojokōw. Do ôstatka monarchie ôstoł wierny synek „hajmata” Ślōnska Austryjockigo a lojal ôbywatel „faterlandu Austryje”, beztōż mioł coroz wiyngszo zympatyjo ludziōw.

Po szlusie I wojny weltowyj, Zefel Kożdōń ôsprawioł sie za niyzoleżytym Ślōnskiym, pojstrzōd inkszych: Austryje, Madziarōw, Czechōw, Słowiocyje, Kroacyje, Slowenije we romach „zwiōnzka sztatōw austryjockich”, a po yncie tyj koncepcyje, ôptowoł Ôn za neutralizacyjōm Ślōnska Austryjockigo, skirz rachowanio na zeszlusowaniy ze projskim Gōrnym Ślōnskiym. Zefel Kożdōń, jako wiyngszość Ślōnzokōw, niy uwożoł włodzy mianowanyj bez samo sia we Krakowie - Rady Nacyjowyj Ksiōnżynctwa Cieszińskigo (RNKC). Toć z ij reskirowanio, cuzamyn ze Ônygo babōm Julijōm (kero politiki sie niy chytała), ôstoł bez Polokōw herestowany a dokludzōny do Krakowa. Ôn ôstoł zawarty we hereście „na Monte Luppich”, Ônygo baba we polskim koncentracyjnym lagrze Krakōw-Dōmbie kole inkszych ślōnskich, ukraińskich, czeskich a słowiockich politikowych herestantōw. Som Kożdōń skirz protesta cieszińskich Nimcōw a Czechōw, na antrag somyj RNKC, po miesiōncu ôstoł puszczony fraj ze herestu a przijechoł nazod na Ślōnsk, nale do zicherhajta gibko przekludził sie do Morawskij Ôstrawy, ze keryj dalij reskirowoł Ślōnskōm Ludowōm Partyjōm. Nazod do Cieszina prziszoł we februar 1919 za armijōm czechosłowiockōm, kero bez siōła kcioła przewożyć wadzynie ze Polskōm ô Ślōnsk Ciesziński. Wtynczos do Cieszina karła sie tyż hamerykańsko-brityjsko-francuzko-italsko Komisyjo Pojstrzōdalijancko, ze keryj czōnkami trefiōł sie Kożdōń skirz postrzedniczynio czeskigo reskiroka ojokowygo płk Snejdarka. Wtynczos Kożdōń poinformowoł ô sytuacyje swoij baby, kero na winszowaniy alijantōw, Poloki tyż musieli nazod puścić fraj ze lagra koncentracyjnygo. Po anszlusie Ślōnska Ôpawskigo bez armijo czechosłowiocko, Kożdōń kcioł proklamacyje niyprzinoleżytyj Republiki Ślōnsk Wschodni (Cieszin), skuli czego doszło ku niymu mocka nowych popiyroczōw. Niyprzinoleżytościowy memoryjoł Kożdōnia a reskirokōw rady partyjōw niymieckich na Ślōnsku Cieszińskim Richtera a Fuldy przekozoł aliantom, podczos pariskij konferencyje pokojowyj, czōnek delegacyje austryjockij Robert Piesch ze Bielska. Memoryjoł we kwestyje niyprzinoleżytości Kreja Cieszińskigo naszrajbowoł tyż prominyntny a znomy we cołkim welcie, ciesziński ekonom a jurista Edward August Schroeder. Pod ańflusym dziołalności Kożdōnia, alijanty uznowali Ślōnzokōw za sztworto ôsobno ôd Polokōw, Czechōw a Nimcōw nacyjo na tym terynie. Zrychtowaniy niyprzinoleżytyj Republiki Ślōnskij poparła Austryjo i politikery ze USA, Wielgi Britanije a Italije. Skirz veta Francyje ku tyj idyje, Zefel Kożdōń spiknył sie ze wszijskimi nojwożniejszymi, czeskimi politikerami (Masarykiem, Kramarzem, Beneszem, Tusarem). Kej zogarantirowali ône, co we Czechosłowiocyje – Ślōnsk uchowo autonomio, kero mioł we romach monarchije Habsburgōw, Ślōnska Partyjo Ludowo poparła ôpcyjo niytajlowanio a autonomije Ślōnska we romach Czechosłowiocyje. Som Kożdoń bōł ekszpert delegacyje czechosłowiockij na konferencyje pokojowyj we Parisie. Zasztrabowoł projekt tajlōnga na linije Wisły abo na wodnym abtajlōngu Wisły a Ôlzy. Przegodoł czeskich politikerów do przeforsowanio życzynio przekludzynio plebiscita we kwestyje przinoleżytości Ślōnska Cieszińskigo. Chnet powstoło 139 komityjōw plebiscitowych Ślōnskij Ludowyj Partyje we krajzach ziymskich bielskim, cieszyńskim a frysztackim. Kampanijo we frydeckim bōła ôstawiōno we gestyje Czechōw. Nale Zefel Kożdōń nikej niy ciepnoł cuga ku niyprzinoleżytości a badoł sytuacyjo na projskim Gōrnym Ślōnsku.
2 februara 1920 roka, alijant Kożdōnia na projskij zajcie Gōrnygo Ślōnska, reskirok Zwiōnzka Gōrnoślōnzŏkōw – rechtanwalt dochtōr Ewald Latacz bōł na trefie Ślōnskij Ludowyj Partyje a Delegacyje Niymieckich Partyjōw we Cieszinie. Slowiańsko-niymiecki miszung ludziōw ślōnskich a jejich cug do zeszlusowanio ze projskim Gōrnym Ślōnskiym, pozwolały Lataczowi miarkować ô zrychtowaniu mocnygo gospodarkowo, jednolitygo sztata za bajszpilym Belgije – naszrajbowoł Rudolf Vogel. Ôd marca 1920 r. Latacz wydowoł cwajgodkowy tydnik „Der Bund-Związek” (Zwiōnzek), bildowany na cajtōngu „Ślązak” (Ślōnzok) – Zefla Kożdōnia. Wtynczos, kej pod ańflusym wadzynio polsko-czeskigo, wożyły sie losy przinoleżytości sztatowyj Ślōnska Cieszińskigo, bōło apogeum dziołalności partyje Zefla Kożdōnia. We rokach 1919-20 Ślōnsko Partyjo Ludowo – jako szrajbowoł „Ostravsky Dennik” – rachowała 30 tauzenōw czōnkōw, ij niypolitikowy grōnt Zwiōnzek Ślōnzŏkōw gynau 50 241 czōnkōw. Coby przikludzić ku tyj idyje robotnikōw we januarze 1920 zônaczono jeszcze Ślōnsko Zocjaldemokracyjowo Partyjo, keryj abtajlōngi we Goleszowie a Ustrōniu ôrganizjyrowoł zekrytorz Kożdōnia – Karlik Smyczek. Popiyrocze ślōnskich partyjōw fest przewożali we gerychtowych krajzach Cieszin a Skoczōw. Skirz poparcio ślōnskich Niymcōw letko przewożały tyż we gerychtowych krajzach Bielsko a Strumiyń. Ślōnsko Ludowo Partyjo a Ślōnsko Zocjaldemokracyjowo Partyjo dziołały tyż we gerychtowych krajzach: Bogumin (kaj przewożali jejich alianty – ślōnske Niymce), Jablōnkōw a Frysztat (kaj nojmocniejsze bōły polske partyje) i Frydek a Ślōnsko Ôstrawa (zdominirowanych bez partyje czeske). Ônyj poparcie pojstrzōd slowiańskimi wanielikami sztajgło ku 90%, nale ciynżko cynzurować ij ańflusy pojstrzōd cieszińskimi katolikami, kere fest sie dźwigły dziepiyro we roku 1914. Na zicher ta tajla Ślōnska Cieszińskigo, kero dzisioj noleży do Polski bōła prowdziwym festungym Ślōnskij Ludowyj Partyje (szpecjal Skoczōw, Goleszōw, Ustrōń, Jaworze, Wisła a gemajny wele nich) i ij aliantōw – ślōnskich Niymcōw (Bielsko a ônygo dzisiojsze zidlōngi).
Wtynczos pod ańflusym dziołalności Ślōnskij Ludowyj Partyje ze cuga ku plebiscitowi cofli sie Poloki. Niy targali sie do ônygo tyż Czechy, kere sie boli, co pod ańflusym polskigo terrora (bulynie trefōw, pobicio, hajcowanie chałpōw, robiynie bajzlu we chałpach a gyszeftach, wyciepowani ze chałpōw, szprynganiy chałpōw do luftu bez bomby), kery durś mioł plac, Ślōnzŏki cofnōm sie ze poparcio do Czechosłowiocyje. Na kōniec Czechy tyż sie cofli ze plebiscita, pora dniōw po zônaczonym bez Polokōw trefie Ślōnskij Ludowyj Partyje we Skoczowie, kaj 28 znome dziołocze tyj partyje, pod przimusym wyparli sie reskirowanio Kożdōnia a poparli Polska. Byzuch Kożdōnia we Pradze niy przyniōs rezultata. Skuli tego Rada Ambasadorōw zônaczyła arbitraż. Skirz tygo arbitraża, na ôbrōt do wole ludziōw, zônaczōno tajlōng Ślōnska Cieszińskigo podug linije rzeki Ôlzy, jednakigo ze dzisiojszym. Paradoksalniy po zajcie Czechosłowiocyje znodła sie wiyngszo tajla gerychtowych krajzōw Frysztat a Jablōnkōw, kaj przewożali popiyrocze przinoleżytości do Polski, zaś drajeka Cieszin, Wisła, Strumiyń ze cyntrum wele Goleszowa, Skoczowa a Ustrōnia, kaj przewożali popiyrocze Ślōnskij Ludowyj Partyje a niymiecko wyspa godkowo wele Bielska, toć teryna, kerych siedlocze kcieli dować sztimy na Czechosłowiocyjo, prziszły do Polski.
Po tajlōngu Ślōnska Cieszińskigo na polskij zajcie ôstało 80% abtajlōngōw Ślōnskij Ludowyj Partyje, Ślōnskij Zocjaldemokracyjowyj Partyje a Zwiōnzka Ślōnzokōw, kerych dziołocze sterrorizowane bez polsko politikowo policyjo zrobiyli szlus ze politikowym dziołaniym abo prziszli ku Polskij Ludowyj Frakcyje (PSL) - partyje, kero nikej sie fest niy wadziōła ze partyjōm Kożdōnia. Na czeskij zajcie, skirz ynty idyje Republiki Ślōnski, tajlōnga Ślōnska Cieszińskigo a dwóch tajlōngōw we somy partyje, ij uwożanie tyż sie straciōło. Toć Ślōnsko Ludowo Partyjo uchowała ino 2500 czōnków a downo pozycyjo ino we niykerych gemajnach. Zwiōnzek Ślōnzokōw, kery rachowoł 3870 czōnkōw, eli kcioł dostować amtowy geld do miyńszościōw nacyjowych musioł sie ôztajlować na zorta polsko a niymiecko. Som Zefel Kożdōń bōł czōnkiym 10-perzonowyj Krejowyj Komisyje Ferwaltōngowyj do Kreja Ślōnskigo we Ôpawie (1921-1927), kaj staroł sie niy ino ô ślōnske, nale tyż ô polske ôrganizacyje zocjalne. We welunku do rady miostowyj Czeskigo Cieszina, Ślōnsko Partyjo Ludowo sztartowała we romach wygranyj, szerokij koalicyje ze wszijskimi partyjami niymieckimi a polskimi. Zefel Kożdōń bōł reskirok nojmocniyjszyj partyje we mieście, toć trzi razy za rajōm (1923,1927,1931), skirz sztimōw wszijskich radnych ślōnskich, niymieckich a polskich, na ôbrōt do radnych czeskich, bōł ôbiyrany birgermajstrym Czeskigo Cieszina. Sztworty roz w roku 1938 dostoł wszijske sztimy. Ônygo reskirunek (1923-1938) fest dźwignył te miosto, kere piyrwyj mioło ino jedna gowno cesta a pora chałpōw kole banhofa. Dzisiojszy swoj blik Czeski Cieszin erbnoł genau skirz roboty birgermajstra Kożdōnia. Nawet niychyntne ônymu polske autory szrabujōm, co pokazoł się fest dobrym gospodorzym tego miosta. Poparcie do Ślōnskij Ludowyj Partyje za Ônygo kadencyje we somym mieście dźwigło sie trzi razy. We ziymskim krajzie czesko-cieszińskim ij kandydaty chytali mandaty we koalicyje ś Nimcoma. We welunku do praskigo parlamynta (1925) a brnyńskigo sejma (1928) do koalicyje ze Ślōnskōm Partyjōm Ludowōm prziszli Poloki (ZŚK, SL, PSPR). Wożny je tukej spōlny sztichwort „Ślōnsk do Ślōnzokōw” a piyrszy plac na koalicyjnyj cetle (1928) do Gustawa Wałacha ze Ślōnskij Ludowyj Partyje.
Chocioż spōłdziołoł ze Polokami, Zefel Kożdōń dalij mioł sie ino za Ślōnzoka. Poradził ôn nawet dokludzić do enigmatikowygo (wykludzyniy ze kategorije polskij, niymieckij a czechosłowiockij) zaregistrowanio ślōnskij nacyje podczos dwōch cenzusōw (1921, 1930), kero sdeklarirowało 47 314 perzonōw. Toć we roku 1929 ôdciep gupio propozycyjo polskij Ludowyj Frakcyje, coby zbulōł Ślōnsko Ludowo Partyjo a doszlusowoł do polskich politikerōw. Gibcij ôdciep tyż gupio propozycyjo Czechōw, coby sie wykludził ze Ślōnska a miost tygo sztajgnył na galancko fukcyjo we Pradze. W roku 1925 Zefel Kożdoń zônaczył Wanielicki Bank (od 1934 – Ślōnski Ludowy Bank). Dwa lata pōźnij Czechy miost ôbiecanyj autonomije czeskij tajle Ślōnska, wynokwili dociepnōńć ja do Morawy. Ślōnzoki zônaczyli wtynczos Komityj Ôbrōny Rechtōw Ślōnska, kery wydoł a roztopiyrzŏł niymiecki heft Zefla Kożdōnia „Recht noszygo ślōnskigo hajmata ku ferwaltōngowyj niyzolyżytości”. Partyje niymiecke a polske na Ślōnsku cuzamyn ze Ślōnskōm Partyjōm Ludowōm przekludziōły akcyjo zbiyranio szrajbniyńć prociw projektowi dociepniyńcio Ślōnska do Morawy. Psinco to dało, praski Sejm zōł wi zōł uchowoł ôrdunek we kwestyje zônaczynio Kreja Ślōnsko-Morawskigo. W roku 1938, pod ańflusym haje Partyje Niymcōw Sudeckich na Ślōnsku Ôpawskim, mocarstwa podczos konferencyje monachijskij zadecidowały ô przinoleżytości tego teritorium do Rajchu. Polska gynau tyż prziszła do swoich pretynsyjōw do „Zoôlzio”. Wtynczos Ślōnsko Ludowo Partyjo ala „manszaft ślōnskij nacyje” probowała przibadać aliantōw do przekludzynio sam plebiscitu we kwestyje neutralizacyje Ślōnska Cieszińskigo. Zaś reskirok niymiecki zorty Ślōnskij Ludowyj Partyje Walter Harbich, kery bez uznanio Kożdōnia przibadoł partyjo do Cyntralnyj Sztele Ludziōw Niymieckich (Volksdeutsche Mittelstelle) we Berlinie, probowoł przibadać Hitlera do zônaczynio niyprzinoleżytygo „grafstwa cieszińskigo” pode staraniym III Rajchu.
Pora dniōw po anszlusie „Zoôlzio” bez Polokōw, Ślōnsko Partyjo Ludowo ôstała zdelygalizowano. Som Zefel Kożdōń, chocioz kcioł być lojal do Polokōw, ôstoł wyciepany ze funkcyje birgermajstra. Polsko politikowo policyjo kozała mu: „Ôrŏz ôpuścić miosto!”. Wyjechoł do Bielska, potym do Katowic, a po miesiōncu przijechoł nazod do Zachodnigo Cieszina, nale Poloki niy dali mu pokōj, toć na kōniec przekludził sie na niymiecko tajla Ślōnska do Ôpawy. Wtynczos na grōncie zdelygalizowanyj ŚPL, Walter Harbich zônaczył Komityj do haje ô rechty Kreja Cieszyńskigo, kery kcioł ôd Hitlera fraju do Ślōnzokōw a Niymcōw, „szterowanych bez Polokōw”. We septymbrze 1939, dwa tydnie po anszlusie Cieszina bez Rajch, przijechoł sam nazod Zefel Kożdōń – ôwacyjnie prziwitany bez Ślōnzokōw. Wtynczos Niymce zôrganizirowali policyjny cynzus, podczos kerygo Ślōnzoki pokozali się nojwiyngszo zorta nacyjowo (157 000) a godkowo (184 000) na Ślōnsku Cieszińskim. Zefel Kożdōń bōł fest rod skirz nowyj situacyje. Skuli nij mog przińś nazod do Cieszina, cołki Ślōnsk znod sie we jednym sztacie, uwożano bōła ôsobno ślōnsko nacyjo, a nawet ekstra ślōnsko godka. Nale nazisty niy zolygalizowali nazod Ślōnskij Ludowyj Partyje, ani niy dali Zeflowi Kożdōniowi nazod zica birgermajstra. Miost tygo dali jimu funkcyjo likwidacyje polskich a czeskich bankōw spōłdzielniowych, przi kery naumyślnie mioł ruła, chocioż bōła presa włodzōw niymieckich a ôstawioł Polŏkōw a Czechōw na funkcyjach. Kożdōń nojbarzi użiwoł swoj autoritet pojstrzōd Niymcōw do retowanio ślōnskich Polokōw ôd totalitar represyjōw. Niy bōł pomstliwy, toć nawet swoimu nojgorszymu wrogowi – Zabawskimu, narychtowoł wykludzyniy do Warszawy, miost lagra koncentracyjnygo, kaj mog sie znolyź. W roku 1941 nazisty wkludzili Niymiecko Volkslista (DVL), co glajszachtowało sie ze germanizacyjōm Ślōnzokōw. Zefel Kożdōń przijōn funkcyjo czōnka krejowyj komisyje DVL we Katowicach, kej uznoł co skuli tego bydzie mog pomoc swojim krejanōm. Mocka ślōnskich Polokōw, kerym ôdgodano szrajbōnga na DVL we komisyjach krajzowych, skirz negatiwnygo majnōnga gestapo abo NSDAP, pod ańflusym interwencyje Kożdōnia dostowali III zorta DVL, skirz czego ôbstoła jeim robota, penzyjo, chałpy, ziymio a inksze chwanty. Ślōnzoki uwożali sie cołkym ôszydzōne bez polityka III Rajchu, kery miost autōnōmije Ślōnska na bajszpil austryjocki a uchowanio ślōnskij nacyjnyj ôsobności, fōndła jejim wkludzyni do scyntralizowanygo sztata a cołko germanizacyjo. Swoigo zowiydzynio skirz takigo dziołanio Niymcōw, niy chowoł tyż som Zefel Kożdoń, beztōż oufyn kritikowoł nazismusowo politika Volksgemeinschaftu, podano do probōw zônaczynio jednaki „nacyje czechosłowiockij” a sanacyjnyj politiki polonizacyjnyj. Bōł wrog gwołtu we politikowyj haje, toć kritikowoł tyż gwołty włodzōw niymieckich na cieszińskich Polokach. Za nic mioł nawet amtowy zakoz oufyn godanio po „ślōnzackimu”, toć za likwidatora polskich bankōw, nojczyńścij ôsprawioł ze petyntami we cieszińskim dyjalekcie. Nale nazisty niy ôpowożyli sie zakludzić do Ônygogo jakich represyjōw. Hauptman krajza cieszińskigo prosto godoł ô zowiydzyniu ludziōw – szpecjal Ślōnzokōw (Schlonsaken) – włodzōm III Rajchu a ôsprowioł, co zrobi wszijsko, coby mieć nazod zoufaniy ludziōw. We tym cylu, we septymbrze 1943 roku, skuli 70 geburstaga Zefla Kożdonia, Niymce narychtowali fest fajer, podczos kerygo birgermajster Koperberg nadoł Ônymu titel zocnygo ôbywatela miosta Cieszina. Zgoda na taki fajer, zakozany skirz wojny, musioł wydać som Hitler. Ôsprowiony wtynczos majnōng cieszińskigo kreisleitera Pannenborga, kery badoł Kożdōnia za „bajszpil niymieckigo bojownika” bōł tak samo gupi, jako cieszińskij „Silesie”, kero u proga hōndetlecio uwożała Ônygo za „polskigo agitatora”. Wożny je fakt, co Zefel Kożdoń, chocioż bōł lojal do niymieckich włodzōw, nale jednako oufyn kritikowoł nazistowskŏ politika Volksgemeinschaftu, zwalczoł zakoz godanio oufyn „ślōnzackōm” godkōm – jako som potyn naszrajbowoł – „przi kożdyj sposobności”. Jednako Zefel Kożdōń prociwstowioł sie probom zakozanio „użiwanio polskij godki we nabożyństwach ôbu wyznoń”. Potympiōł ôn „we ôbecności wyższych przedstawicielōw włodzōw rozszisowaniŏ niywinnych ludziōw”. Posyłoł memoryjoły do włodzōw, na tyn bajszpil prociw planowanymu wykludzyniu ludziōw ze III zortōm DVL we strzodek Rajchu. Wszijskimi knifami staroł sie, coby wykorzistać swoje ańflusy a niygeszeftowo pomogać Ślōnzokom, na piyrszym placu represyjowanym ślōnskim Polokom a Czechom.
Na poczōntku 1945 roka podczos ofenziwy Rōut Armije, Zefel Kożdōń cuzamyn ze familje ôstoł ewakuirowany na Karlove Vary, kaj rozstoł sie z babōm a starszōm cerōm, kere ôstały ewakuirowane do Rajchu. Ôn som po zakōńczyniu wojny przijechoł nazod do Czeskigo Cieszina, kaj bōł herestowany a zawarty na pora tydniōw we lagrze wele fary. We 1945 roku wylozły ulotki, we kerych bōło naszrajbowane ô kwestyje neutralizacyje Ślōnska Cieszińskigo. Nale mocka downych dziołaczy Ślōnskij Ludowyj Partyje gibko przibadało sie do nowyj situacyje a fest poparło Czechōw. Praga ôdgodała Polakom, kere gupio kcieli ekstradycyje Kożdōnia, kery przeca nikej niy bōł polskim ôbywatelym. Po prowdzie tyż czeske komunisty kcieli zrobić jimu sprawa za kolaboracyjo, nale cofli sie, kej we ôbronie Kożdōnia, murym stanyli czeske zocjalisty, ze kerymi spōłdziołoł we ôkresie plebiscita. W 1945 sztab zoôlziański Wojska Polskigo podjōn proba porwanio Kożdōnia, coby we Polsce mioł gerycht za kolaboracyjo ze Niymcoma, tak richtich za antypolski sztand ze rokōw 1919-1920. Proba skōńczyła sie ino brutalnym pobiciem starygo, znimocowanygo Ślōnzoka bez dwōch modych polskich „bohatyrōw” a Ônygo nostympnym exodusym na Ôpawa. Gibci naszrajbowoł jeszcze maszinopis we polskij godce „Mój stosunek do Polski, Polaków i do ludności naszej”. Uż we Ôpawie, Zefel Kożdōń ôddoł antrag ô rehabilitacyjo, do kerygo dodoł, narychtowany na kozanie czechosłowiockij policyje, szriftōng „Krotki ôpis moij politikowyj dziołalności we rokach 1909-1945”. Doł tam cetla kole 300 perzonōw, kere skirz Ônygo interwencyjōw uchowały sie ôd represyjów nazistōw a podsumowoł „niech mie bydzie możno spytać, eli mog żech – przi danych ôkolicznościach wiyncyj zônaczyć do ludziōw naszych a spytać tyż, fto wiyncyj zônaczył?” W roku 1946 we wypadku na grubie we Orłowyj zginył Ônygo jedyny synek Ernest, kery gibci prziszoł nazod ze brityjskigo zojyńcio. Pod kōniec życio, we roku 1948 Zefel Kożdōń naszrajbowoł we czeskij godce sztambuch „Moje zkušenosti ve službě vlasti, můj osud”, we kerym opisywoł gyneza swoich anōngōw a ôszydzenie, kery Ônymu sprowiła politika III Rajchu do Ślōnzokōw. Do ôstatka starała sie ô nigo cera Erna, kero ze Ônygo wnukami Karolem, Rudolfem i Kurtem miyszkała we jednyj izbie, jigo downygo miyszkanio we Czeskim Cieszinie. Zefel Kożdōń przeżōł 76 rokōw a bōł umarty na gelbzucht 7 decymbra 1949 roku ô szōstyj wieczōr we hospicjum Marianum we Ôpawie przi ulice Roosevelta 45. Ôstoł pochowany na cyntralnym kerchowie tyż we Ôpawie. W 1991 bōły plany przekludzynio groba Kożdōnia, na zrychtowany bez Ônygo somygo we pojstrzōdwojynnym ôkresie, komunal kerchow we Czeskim Cieszinie. Na kōniec we 2003, kej pochowano sam Ônygo cera Erna, na Ônyj grobie ôstała wrażono tyż symboliczno inskrypcyjo „Josef Koždoň *8.9.1873 +7.12.1949 starosta Českeho Tešina”.
na ślōnsko godka tuplikowoł Darius Jerczyński

Komentarz autora: Zastosowano reguły śląskiej ortografii, ustalone w 2009 w Cieszynie. Znaki diakretyczne obligatoryjne wyłącznie dla zachodniej części Górnego Śląska zostały usunięte przez wydawcę. Słownictwo abstrakcyjne stanowią głównie germanizmy, ponieważ w czasie krystalizowania się kształtu języka śląskiego, język niemiecki był na Śląsku językiem urzędowym. Krytykujących powyższe tłumaczenie zachęca się do próby sporządzenia własnego tekstu naukowego w języku śląskim. [DJ]



From: miglius Sent: Sunday, October 30, 2011 Subject: Poczytej
Hallo Peter , sam trocha Linkow i zdjecia

Pozdrowienia Chris

 

http://wiadomosci.onet.pl/nauka/polscy-naukowcy-wyjasnia-podloze-alkoholizmu,1,4894367,wiadomosc.html

Tagi: badania, Alkoholizm, Mózg



Rozmiar tekstu: standardowyRozmiar tekstu: średniRozmiar tekstu: dużyDrukuj

IVONA Webreader. Wciśnij Enter by rozpocząć odtwarzanie


Pobieranie 0.95 Mb.

1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna