W których komórki organizmu



Pobieranie 191.31 Kb.
Strona5/7
Data30.04.2016
Rozmiar191.31 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Epidemiologia


Zgodnie z Krajowym Rejestrem Nowotworów, w Polsce w 2002 r. na nowotwory złośliwe zachorowało ogółem 37462 kobiet i 50273 mężczyzn. Przyjmuje się, że ok. 90% tej liczby stanowią raki, pozostałe 10% to chłoniaki, białaczki, glejaki, mięsaki i inne nowotwory złośliwe pochodzenia nienabłonkowego. Wśród umiejscowień anatomicznych nowotworów złośliwych, w których zwykle rozwijają się raki, najczęstszymi są:

u kobiet:



sutek (12,88%), oskrzela i płuca (12,06%), okrężnica (7,63%), jajnik (5,80%), żołądek (5,54%), trzustka (4,99%), szyjka macicy (4,95%), pęcherzyk żółciowy (3,17%), wątroba i przewody żółciowe wewnątrzwątrobowe (2,74%), odbytnica (2,64%), nerki (2,36%), trzon macicy (2,02%), pęcherz moczowy (1,37%);

u mężczyzn:



oskrzela i płuca (33,20%), żołądek (7,56%), gruczoł krokowy (6,94%), okrężnica (5,90%), pęcherz moczowy (4,12%), trzustka (3,86%), krtań (3,06%), nerki (2,96%), przełyk (2,48%), odbytnica (2,47%), wątroba i przewody żółciowe wewnątrzwątrobowe (2,02%), odbyt i kanał odbytu (0,90%).

Częstość występowania i proporcje zachorowalności na raka w poszczególnych krajach różnią się znacznie między sobą. Jest to spowodowane różnicami wieku w poszczególnych populacjach, czynnikami rasowymi oraz zachowaniami kulturowymi i obyczajami dietetycznymi, z których wiele może mieć wpływ na powstawanie nowotworów. Przykładowo w Afryce Równikowej i na Dalekim Wschodzie jednym z najczęściej występujących nowotworów jest pierwotny rak wątroby, a w Japonii i Korei poważnym problemem jest rak żołądka.



Potworniak (łac. teratoma, z gr. τό τέρας /to teras/ = potwór, dziwoląg, cud + gr. -oma - przyrostek oznaczający zmianę guzowatą) — nowotwór wywodzący się z pluripotencjalnych komórek germinalnych (wielopotencjalnych komórek zarodkowych), w którym dochodzi do ich rozrostu i różnicowania się w linie zawierające cechy wszystkich listków zarodkowych, a mianowicie ektodermy, endodermy i mezodermy. Czasami spotyka się w nich także utkanie "czwartego" listka zarodkowego, a mianowicie komórki trofoblastu (komórki łożyska). Guzy te nie mają jednorodnej budowy histologicznej, stanowią mieszaninę bezładnie przemieszanych, rozmaitych tkanek.

Potworniaki dojrzałe


Potworniaki dojrzałe (łac. teratoma maturum albo teratoma adultum). Zgodnie z zaleceniami klasyfikacji nowotworów potworniakiem dojrzałym określany jest taki nowotwór, który zawiera utkanie dojrzałych (czyli w pełni zróżnicowanych) tkanek endodermalnych (nabłonki gruczołowe, np. ślinianek, utkanie gruczołów dokrewnych, nabłonek jelitowy, nabłonek urzęsiony oskrzeli), mezodermalnych (np. ogniska chrzęstne, komórki mięśni gładkich, tkanki tłuszczowej) oraz ektodermalnych (utkanie naskórka, gleju).

Najczęściej spotykaną odmianą potworniaka dojrzałego jest torbiel skórzasta (łac. cystis dermoidalis), która powstaje wyłącznie ze struktur ektodermalnych (głównie naskórka i jego przydatków). Torbiel skórzasta zawiera w pełni ukształtowane włosy, gruczoły łojowe wydzielające łój naskórkowy, gruczoły potowe, a niekiedy także zdeformowane zęby. Zalecenia klasyfikacyjne nakazują uznawać ją za odrębny typ guza, ale jest to de facto potworniak dojrzały z jednego listka zarodkowego.

Niektóre tkanki tworzące potworniaki dojrzałe mogą wytwarzać w nadmiarze hormony, prowadząc do zaburzeń hormonalnych. Są to najczęściej hormony tarczycy i serotonina. Potworniaka dojrzałego z utkaniem tkanki tarczycowej określa się mianem wola jajnikowego (łac. struma ovarii) i może być on przyczyną objawów nadczynności tarczycy.

Potworniaki niedojrzałe


Potworniaki niedojrzałe (łac. teratoma immaturum) zawierają tkanki nie w pełni dojrzałe pod względem histologicznym ze wszystkich trzech listków zarodkowych. Ich obraz mikroskopowy może przypominać niedojrzałą neuroektodermę, niedojrzałe struktury nabłonkowe, raka zarodkowego, mięsaka. Częstą domieszką są także komórki trofoblastu. Komórki te mogą wydzielać w nadmiarze gonadtropinę kosmówkową, będącą markerem takich guzów i przyczyną dodatniej próby ciążowej.

Czerniak jest złośliwym nowotworem, który może rozwijać się w obrębie skóry, błon śluzowych, a nawet gałek ocznych. Zachorowania na ten nowotwór występują najczęściej około 50 roku życia, jednak mogą zdarzyć się także u osób bardzo młodych, a nawet dzieci. Ważną rolę w rozwoju czerniaka odgrywa promieniowanie UV, uszkadzające DNA komórek.

Predyspozycje do zachorowania na czerniaka mogą być rodzinne. Jeżeli pacjent już wcześniej chorował na ten lub inny nowotwór złośliwy skóry, ryzyko również rośnie. Zachorowanie na czerniaka grozi osobom o jasnej karnacji, posiadających piegi, jasne bądź rude włosy i niebieskie oczy.

Większe ryzyko występuje również u chorych na Xeroderma pigmentosum, osób, które opalają się rzadko, ale bardzo intensywnie (korzystając także z solarium!) oraz osób, które przebyły ciężkie oparzenia słoneczne lub przyjmują leki immunosupresyjne. Ważna jest oczywiście obserwacja wszelkich znamion skórnych, mimo iż większość czerniaków rozwija się na skórze uprzednio nie zmienionej.




1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna