W ślad za artykułem na łamach Przeglądu Rybackiego Cios



Pobieranie 141.65 Kb.
Strona1/3
Data09.05.2016
Rozmiar141.65 Kb.
  1   2   3
W ślad za artykułem na łamach Przeglądu Rybackiego (Cios S. 2008. Czy troć już wyparła pstrąga? 35/5/:65-69) począwszy od niniejszego numeru na łamach P&L zostaje zarzucona nazwa troć. Formy pstrąga nazywane będą – potokowy, morski i jeziorowy.

O lipieniach Czarnego Dunajca


Czarny Dunajec należy do rzek, nad którymi – niestety, nad czym bardzo ubolewam – rzadko miałem przyjemność przebywać. Podkreślam „niestety” z dwóch powodów. Po pierwsze, jest to jedna z najpiękniejszych wód górskich w Polsce. Na długim odcinku między Czarnym Dunajcem i Nowym Targiem jest nieuregulowana, niosąc krystalicznie czystą i zimną wodę. Płycizny przeplatają się z dołami głębokimi na ponad dwa metry. Po drugie, z Czarnego Dunajca wywodzi się mój ród, zamieszkujący tę okolicę od niepamiętnych czasów. Jest to woda, nad którą spędził swoje dzieciństwo mój ojciec, zapalony wędkarz, łowiący zarówno na muszkę, jak i do ręki, jak przystało na prawdziwego górala, mieszkającego parę metrów od rzeki. Jego wspomnienia z lat 30. i 40. XX w. przedstawione zostały w P&L nr 6 i 15.

Mój pierwszy wypad z wędką nad Czarny Dunajec odbył się w lipcu 1977 r. Do długiego na 4.5 metra wędziska przymocowałem tejże długości żyłkę, a na jej końcu sztuczną „muszkę”. Ta pierwsza w moim życiu sporządzona „muszka” była niedużym pasemkiem włosów z mojej głowy przywiązanym niezdarnie nitką do haczyka. Uzbrojony w taki zestaw wybrałem się nad wodę tuż poniżej miasta Czarnego Dunajca. Gdy spuściłem muszkę na wodę i prowadziłem ją smużąc po powierzchni, to co chwilę wyskakiwał do niej jakiś pstrąg. Po złowieniu kilku niedużych ryb puściłem muszkę w głębszą rynnę z szybkim uciągiem wody. Wyskoczył do niej duży pstrąg i oczywiście urwał zestaw, bo nie było kołowrotka. Wówczas w rzece było tyle ryb, że wystarczyło do wody wrzucić dosłownie podeszwę od starego buta, by ryby biły się o nią.

Na kolejny wyjazd z wędką przyszło mi czekać aż ćwierć wieku. W trakcie urlopu, który spędziłem w okolicy Nowego Targu latem 2003 i 2004 r. kilkakrotnie udałem się nad Czarny Dunajec, zarówno na górny, jak i dolny odcinek. Urok rzeki pozostał bez zmian, w odróżnieniu od populacji ryb. Wówczas nad Podhalem były intensywne deszcze i mój połów odbył się po wysokiej wodzie. Przedstawiony niżej materiał pochodzi właśnie z tego okresu.

Ryby z 8 i 9 listopada 2003 r. natomiast są z połowów członków Warszawskiego Towarzystwa Pstrągowego. W tabeli ująłem też jednego mojego pstrąga tęczowego złowionego 11 listopada 2004 r. w okolicy Krauszowa. Jesienią woda była niska i czysta, zresztą jak zwykle o tej porze roku.


Uwagi o odżywianiu się i kondycji ryb

1. Interesująca jest obecność licznych chruścików Rhyacophila u lipienia z 12 sierpnia, złowionego w Koniówce. Dominowały puste kokony, ale było też kilka świeżych z poczwarkami. Powodem dużej dostępności tych chruścików była wysoka woda pod koniec lipca, powodująca przemieszczanie się kamieni i odrywanie kokonów od podłoża. Podobne zjawisko zaobserwowałem w tym samym czasie także na Białym Dunajcu (zob. P&L nr 34). Dane z Czarnego Dunajca potwierdzają wniosek z Białego Dunajca, że kokony Rhyacophila mogą przebywać w żołądkach lipieni ponad tydzień, a może nawet dwa tygodnie.

2. W żołądku tegoż lipienia było też wiele organizmów pochodzenia lądowego, głównie imagines muchówek. Zapewne zostały one pobrane w toni, a nie z powierzchni wody. Ryba bowiem została złowiona w głębokim (ponad 2 m) dole, gdy muszka spływała przy dnie.
-2-

Tabela 1. Zawartość żołądków 9 lipieni i jednego pstrąga tęczowego (11.XI) złowionych w Czarnym Dunajcu (skróty: l – larwa, k – kokon, p – poczwarka, im – imago, w – wylinki, x - niepoliczone).

2003 2003 2003 2004 2004 2004 2004

12.VIII 8.XI 9.XI 24.VII 27.VII 11.VIII 11.XI

Liczba ryb: 1 1 1 1 3 2 1

Chruściki



Rhyacophila l 2 2 2

Rhyacophila k + p 21 1

R. nubila1) l 1

Psychomyia pusilla l 1

Hydropsyche l 36 1

Polycentropus flavomaculatus l 3

Hydroptila l 1

n. det. l 1 1

Jętki

Baetis l 131 9 3 60 6 1

Oligoneuriella rhenana l 25 91 26

Oligoneuriella rhenana w 6

Heptageniidae l 11 58 10 6

Heptageniidae w x 2

Seratella ignita l 3 11 30 8

S. ignita im 1

Leptophlebiidae l 1

Muchówki

Chironomidae (ochotki) l 6 1 1 3 1

Chironomidae p 6 6 1

Chironomidae im 14 1

Simuliidae (meszki) l 20 4 1

Atherix ibis l 1

n. det. l 1 2

Widelnice

Leuctra l 15

Perlodidae l 5 4



Perlodes microcephala2) l 2

P. microcephala w 2

Dinocras megacephala2) l 6 1 2

n. det. l 1



Sialis l 1

Hydracarina (wodopójka) 2 1



Ancylus fluviatilis (przytulik) 3

Bezkręgowce lądowe

Heteroptera (pluskwiaki) 1

Hymenoptera (błonkówki) 3

Formicidae (mrówki) 1 1 1

Homoptera (pluskwiaki) 4

-3-

Aphidae (mszyce) 2



Diptera im (muchówki) 21

Diptera p 2

Aranei (pająki) 2

Razem 241 88 78 51 204 49 12

Liczba ofiar na 1 lipienia 241 88 78 51 68 25 12



1) Det. E. Buczyńska

2) Det. dr M. Kłonowska-Olejnik
3. W żołądku lipienia złowionego 8 listopada tuż powyżej Nowego Targu było stosunkowo dużo wylinek, zwłaszcza jętek z rodziny Heptageniidae. Rzadko się zdarza, by dzikie ryby pobierały wylinki w większej ilości, bo nie mają one wartości energetycznej. Duża ilość fragmentów roślin i drewna, igieł świerków, itp. w żołądkach niektórych lipieni wskazuje, że w pewnych okresach jest mniejsza dostępność pokarmu i lipienie pobierają niemal wszystko, co spływa z wodą.

4. Zwraca uwagę duża liczba larw jętki Oligoneuriella rhenana w żołądkach ryb złowionych powyżej Ludźmierza. Żołądki tych ryb wyglądem przypominały kiełbasę, z uwagi na dużą ilość pokarmu. U jednej ryby z 3 lipca było aż 41 larw tej jętki.

5. Zwraca uwagę obecność dużych widelnic – Perlodes microcephala i Dinocras megacephala, o długości ciała nawet ponad 2 cm. Były to największe ofiary w żołądkach ryb.

6. Ryby z okresu letniego zostały zmierzone i zważone. Oto dane:

Lp. Długość (mm) Masa (gr)

1. 303 248

2. 305 240

3. 307 258

4. 308 227

5. 316 275

6. 343 374



Z tych danych wynika, że lipienie w Czarnym Dunajcu mają generalnie dobrą kondycję.
Wnioski i obserwacje wędkarskie

1. W podanych terminach łowiłem tylko na nimfę. Z jednej strony wynikało to z braku (lub słabego) żerowania powierzchniowego. Z drugiej zaś, większe ryby przebywały niemal wyłącznie w najgłębszej wodzie. By skusić je często należało prowadzić przynętę jak najgłębiej.

2. Latem najlepsze wyniki miałem podczas opadającej (jeszcze wysokiej, ale już czystej) wody. W niektórych miejscach dosłownie co kilka rzutów była ryba – lipień albo pstrąg. Liczba ryb w wodzie wydawała się być ogromna. Gdy w tych samych miejscach łowiłem po paru dniach liczba brań była znacznie mniejsza. Ewidentnie ustabilizowanie się poziomu wody sprzyja mniejszej aktywności ryb.
Wędkowanie w Finlandii. Cz. XXV. Pstrągi i lipienie z Isojoki

Na początku lipca 2008 r. spędziłem kilka dni na rzeką Isojoki, położoną w zachodniej części Finlandii, około 50 km na północ od miasta Pori. W okolicy wsi Vanhakylä są bystrzyny o długości około trzech kilometrów. W górnym odcinku są liczne głazy pokryte

-4-

Tabela 1. Zawartość żołądków jednego lipienia i czterech pstrągów potokowych (PP) złowionych w Isojoki 7-8 lipca 2008 r. (skróty: l – larwa, p – poczwarka pp – pływająca poczwarka chruścika, w – wylinka, sub – subimago, im – imago).



Lipień PP 40 PP 42 PP 25 PP 25

Chruściki

Hydropsychidae l 2 1

Hydropsychidae pp 1



Rhyacophila l 2 4

Rhyacophila w 1 1

Rhyacophila dorsalis pp 1 1

Psychomyia pusilla pp 2

Psychomyia pusilla im ♀ 231 14 1

Psychomyia pusilla im ♂ 1 1

Limnephilidae l 2 1

Leptoceridae l 3

n. det. domki puste 4

n. det. im 1

Jętki


Baetidae l 15 11 5 1

Baetidae im ♀ 17 3 1 1

Ephemerellidae l 2 1 2

Ephemerellidae w 1

Ephemerellidae sub 1

Ephemerellidae im ♀ 3



Heptagenia l 2

Muchówki


Chironomidae l 2

Chironomidae p 1

Chironomidae im 3

Simuliidae l 1

Simuliidae im 1 2

Nemouridae im (widelnica) 1 1

Coleoptera l (chrząszcz) 1

Ancylus fluviatilis (przytulik) 8

Bezkręgowce lądowe

Formicidae (mrówki) 29

Diptera im (muchówki) 12 7 1 2

Hymenoptera (błonkówki) 1 1

Lepidoptera l (gąsienica) 1

Homoptera (pluskwiaki) 2 1

Aranei (pająk) 1



Razem 317 55 22 14 11
gęstym „mchem”. Jest to jedna z najpiękniejszych wód, w jakich dotychczas łowiłem. W dolnym natomiast, o wolniejszym nurcie, podłoże jest głównie żwirowe. Rzeka ma szerokość kilkunastu metrów. Na bystrzynach głębokość wody wynosi 50-100 cm. Woda ma

-5-


odcień brązowy.

W rzece dominują pstrągi potokowe. Liczna jest populacja lipienia. Jesienią w rzece pojawiają się pstrągi morskie. Te ryby pochodzą z zarybień. Naturalna populacja składa się głównie z okoni, płoci i szczupaków, których w rzece jest jednak niewiele, o czym będzie dalej.

Odcinkiem rzeki w Vanhakylä zarządza lokalne towarzystwo wędkarskie. Cena licencji dobowej wynosi 17 €. Wolno zatrzymać pięć ryb łososiowatych w ciągu dnia. Wymiary ochronne: pstrąg (potokowy i morski) – 40 cm, lipień – 35 cm. Połów na muszkę jest dozwolony w okresie 1.VI-10.IX. Od 11.IX do 15.XI jest całkowity zakaz połowu.

Licencje kupuje się samemu, korzystając ze skrzynki przy jednym z domów. Na druku wypisuje się dane osobowe i termin połowu, po czym jedną część druku wraz z pieniędzmi wsadza się do koperty i wrzuca do oddzielnej skrytki, a pozostałą część druku zabiera ze sobą. W skrzynce są też drobne pieniądze, gdyby ktoś nie miał dokładnie 17 €.

Łowiłem 7 i 8 lipca. Przerzuciłem około 200 pstrągów (prawie wszystkie w granicach 20-30 cm), z których dwa były wymiarowe (40 i 42 cm). Praktycznie co 2-3 rzut było branie. Gdy łowiłem poniżej bystrzyny w głębokim dole z prawie stojącą wodą (chciałem sprawdzić, czy są okonie), na mokrą muszkę prowadzoną przy dnie miałem pstrąga około 50 cm, ale zerwał zestaw. Przerzuciłem też około 50 lipieni, z których jeden miał 35 cm (reszta poniżej 30 cm).

Łowiąc w tej wodzie poczyniłem kilka interesujących obserwacji. Po pierwsze, na bystrzynach między głazami praktycznie w ogóle nie było lipieni. W tych miejscach były prawie same pstrągi i to w ogromnej ilości. Lipienie natomiast były skoncentrowane w dolnym odcinku na płaniach i płytkich bystrzynach, choć były tam też pstrągi (proporcje obu gatunków były równe). Po raz pierwszy stwierdziłem takie interesujące rozmieszczenie obu gatunków w rzece. Ewidentnie lipienie unikały odcinków o dużym spadku z głazami.

Druga obserwacja dotyczy odżywiania się ryb. W tabeli 1 podana jest zawartość żołądków trzech wspomnianych ryb, wraz z dwoma pstrągami po około 25 cm, złowionymi na błystkę przez napotkanego młodego wędkarza (stwierdził on, że były nikłe szanse na przeżycie, z uwagi na penetrację czaszki przez kotwiczkę).

Najbardziej interesująca jest obecność samic chruścika Psychomyia pusilla, a zwłaszcza aż 231 osobników u lipienia, z których około 75% stanowiły samice z pełnym odwłokiem jaj (reszta z całkowicie lub częściowo opróżnionym). Nadmienię, że w całym moim dotychczasowym materiale z ponad 20 lat badań stwierdziłem 457 pływających poczwarek i 76 imagines, w tym 29 samic i 3 samce (zob. Cios S. 2005. Chruściki i wędkarze. IX. Psychomyidae. Trichopteron, Biuletyn Sekcji Trichopterologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego, 17:5). Potwierdzają się moje dotychczasowe obserwacje, że samice P. pusilla są zjadane głównie w związku ze składaniem jaj. U tego gatunku znane jest składanie jaj na przedmiotach zanurzonych w wodzie, co oznacza, że owady są pobierane w toni - kiedy płyną do dna, lub spływają po zakończeniu składania jaj. Nowością jest natomiast tak duża liczba samic. Jest to więc już drugi udokumentowany przeze mnie przypadek (wcześniejszy zob. P&L nr 21), że ryby zjadają samice chruścików nurkujących w celu złożenia jaj, co oczywiście ma implikacje dla niektórych założeń taktyki i teorii wędkarstwa muchowego.

Lipień został złowiony około godziny 23.00, a pstrągi: 40 cm - 18.00, 42 cm - 13.00, 25 cm – w południe. Ewidentnie składanie jaj odbywało się w godzinach wieczornych (co jest powszechne u chruścików), gdyż wszystkie osobniki były w stanie świeżym.

-6-


Wędkowanie w Finlandii. Cz. XXVI. Tengeliönjoki

W 2008 r. dwukrotnie (20-24 czerwca i 3-8 sierpnia) przebywałem nad rzeką Tengeliönjoki w Laponii, lewobrzeżnym dopływem rzeki Tornio, uchodzącym w Aavasaksa. Podczas drugiego wyjazdu towarzyszyli mi Marek Krawiecki i Sławek Tomiak z Warszawy. Łowiłem na trzech bystrzynach: Luonionkoski (przy wsi Kantomaanpää; na lewym brzegu jest wygodne miejsce na biwak, ale dojazd do niego jest trudny, bez dokładnej mapy wręcz niemożliwy), Lohiniva i Pessakoski. Jest to gruba woda o odcieniu brunatnym z licznymi głazami i dołami, a także o dużym spadku w niektórych miejscach.


Uwagi o połowie ryb

W czerwcu woda w Tengeliönjoki była podwyższona o ponad 20 centymetrów. W zasadzie uniemożliwiło mi to dotarcie do większości dobrych stanowisk, w których można było liczyć na lipienie. Z tego względu złowiłem zaledwie kilka niedużych pstrągów i lipieni. Na nimfę złowiłem natomiast wiele jazi w granicach 35-55 cm. W niektórych miejscach przebywały one w stadach, gdyż co kilka rzutów było branie. Ryby były waleczne, a te największe „przeczołgały” mnie ponad 50 m z nurtem.

W rzece było też dużo szczupaków, w tym okazałych. W pewnym momencie, stojąc w jednym miejscu miałem chyba 15 ryb, a branie było przy co drugim lub trzecim rzucie. Na środku rzeki w dołach i za głazami, w typowych miejscach dla ryb łososiowatych, na gumkę złowiłem nawet ryby do około czterech kilogramów. Szczupaki były w znakomitej kondycji i silne, wyskakując z wody niczym łososie. W dwóch największych osobnikach (ponad 3 kg) stwierdziłem miętusa około 35 cm i pstrąga około 25 cm długości.

W miejscach z wolniejszym nurtem było też sporo dużych i grubych okoni. Niektóre z nich miały do 30 cm długości.

W sierpniu woda była znacznie niższa (w niektórych miejscach rzekę można było przejść w spodniobutach). Wyniki wędkarskie były znacznie lepsze. Bez problemu można było złowić lipienie w granicach 30-40 cm. Wiele było także kardynałów (największy złowiony miał 45 cm). Ryby były w wyśmienitej kondycji. Z zasady im szybsza i głębsza była woda, tym większe były szanse na spotkanie z dużymi osobnikami.

W rzece są też lipienie powyżej 50 cm długości. Pierwszego maja kilka lat temu w Lohiniva na spinning został złowiony lipień o masie 2 kg. Niedawno w maju jednego dnia pewien Fin miał kilkanaście ryb w przedziale 38-52 cm. Początek maja, tuż przed roztopami i wysoką wodą, należy do najlepszych okresów połowu ryb w wielu rzekach Laponii.

Wydaje się, że wodzie jest niewiele pstrągów, ale trafiają się duże osobniki. W sierpniu Sławek złowił jedną rybę na 47 cm, a mnie się spiął jeden niewiele mniejszy. Obie ryby były na nimfę w szybkich prądach, w trakcie łowienia lipieni. Połów na duży mokre mokry dawał dobre rezultaty, ale… jazi i okoni.

Jeśli chodzi o jazie, szczupaki i okonie, to także w sierpniu brały one dobrze na nimfę, mokre muszki i streamery. Jazie często przebywały na bystrzynach i nieraz po przycięciu ryby z początku nie wiadomo było, czy jest to jaz, czy lipień. Największe złowione jazie miały około 2 kg. Jeden szczupak (ok. 2 kg), który skusił się na nimfę na bystrzynie w miejscu lipieniowym, „przeczołgał” Sławka kilkadziesiąt metrów.


Uwagi o pokarmie ryb i produktywności rzeki

1. Pokarm lipieni był zdominowany przez meszki (larwy, poczwarki i imagines). W każdej rybie było łącznie po około kilkaset sztuk tych owadów. U ryb z Lohiniva było znacznie

-7-

Tabela 1. Zawartość żołądków 20 lipieni i jednego pstrąga potokowego złowionych w Tengeliönjoki od 3 do 8 sierpnia 2008 r. (skróty: l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, s – subimago, im – imago, w – wylinka, x - niepoliczone).


Bystrzyna: Lohiniva Luonionkoski

Data: 3.VIII 5-8.VIII 6.VIII

Liczba ryb: 2 18 1 (pstrąg)

Chruściki



Arctopsyche ladogensis l 4

Hydropsyche l 22 117

Hydropsyche pp 5 13 1

Rhyacophila l 4

Rhyacophila p 16

Rhyacophila pp 1

Phryganeidae w 1

Leptoceridae l 5

Brachycentrus subnubilus l 58

Psychomyia pusilla im ♀ 3

Jętki


Baetidae l 2 23

Seratella ignita l 64

Heptagenia l 1

Muchówki


Chironomidae l 21

Chironomidae p 4 23

Simuliidae l xx

Simuliidae p 3 xx

Simuliidae im 52 xx

Athericidae l 1



Asellus aquaticus (ośliczka) 2

Glossiphonia (pijawka) 1

Sphaeridae (mięczaki) 2

Formicidae (mrówka) 1

Ryby


Cyprinidae 1 2

Cottus (głowacz) 1 3

n. det. 1


mniej meszek, niż z Luonionkoski. Oprócz meszek w żołądkach było dużo fragmentów roślin. To zaś wskazywałoby, że lipienie mogły zdrapywać meszki z kamieni.

2. Zwraca uwagę obecność pięciu ryb jako ofiar. Były one w żołądkach czterech lipieni o długości 41-44 cm. Te dane wskazują na predylekcję większych ryb do tego rodzaju pokarmu w Tengeliönjoki.

3. Jedna wylinka chruścika Phryganeidae zapewne pochodziła z wody stojącej. Generalnie jednak w pokarmie ryb brak było pokarmu, który pochodziłby z jeziora powyżej bystrzyny.
-8-

4. Nie było żerowania powierzchniowego. Nie stwierdziłem bowiem ofiar, które mogły by zostać pobrane w tej warstwie wody, ani kółek na wodzie. Wieczorem widziałem jedynie pojedyncze wyjścia (raz na godzinę), choć okazałych ryb, sądząc po wielkości kółka na wodzie.

5. Ryby żerowały praktycznie wyłącznie przy dnie. Wskazuje na to zawartość żołądków oraz skuteczność much prowadzonych wyłącznie blisko dna. Najskuteczniejsze muszki to były te, które przepływały w pobliżu ryby i były dobrze widoczne.

6. Tengeliönjoki należy do najbardziej żyznych rzek w Finlandii. W wodzie w jeziorze stwierdziłem ogromną ilość planktonu (mikroskorupiaki). Ten plankton zaś sprzyja rozwojowi bezkręgowców filtrujących wodę (zwłaszcza larw meszek, chruścików Brachycentrus subnubilus i Hydropsyche) i narybkowi. W rzece było widać ogromną ilość narybku płoci, uklei i okoni. Z tego względu wszystkie gatunki ryb są grube i zapewne rosną jak na drożdżach. To zaś jest dobrą wiadomością dla wędkarza, gdyż jest duża szansa na spotkanie z dużą rybą w Tengeliönjoki.



Wędkowanie w Finlandii. Cz. XXVII. Lipienie z Pahtajoki

Podczas obu wyjazdów nad Tengeliönjoki odwiedziłem także jej prawobrzeżny dopływ Pahtajoki uchodzący tuż poniżej Lohiniva. Jest to nieduży potok ze ślicznymi bystrzynami przeplatany odcinkami z prawie stojącą wodą. Byłem w dwóch miejscach – na bystrzynach między jeziorami Alinen Pahtajärvi i Majamajärvi oraz przy moście na głównej drodze biegnącej wzdłuż prawego brzegu Tengeliönjoki. Potok niesie brunatną wodę.

W czerwcu poziom wody był nieznacznie podwyższony. Na bystrzynach między jeziorami było dużo lipieni. Wśród nich były dwa wymiarowe osobniki (30 i 34 cm). Było tam też dużo szczupaków. Na początku jednej z bystrzyn po zarzuceniu muszek od razu nastąpiło piękne zgarnięcie, lecz ryba się spięła. Początkowo sądziłem, że jest to duży pstrąg. Po ponownym zarzuceniu nimf ryba znów zaatakowała. Był to szczupak około 60 cm długości.

W dolnym odcinku łowiłem 24 czerwca. Miałem tam tylko jedno branie lipenia – ryby na 44 cm. Powyżej bystrzyn pomachałem też spinningiem i wyjąłem kilogramowego jazia na woblera.

W sierpniu poziom wody był niski. W dolnym odcinku w zasadzie nie było lipieni (jeden niewielki osobnik). W górnym odcinku ponownie przerzuciłem ponad 20 ryb, z których jeden miał 31cm. Towarzyszący mi Marek Krawiecki też wyjął jednego podobnego.

Przy obu okazjach łowiliśmy na lekkie nimfy, gdyż woda jest płytka. Ryby nie wybrzydzały.

Pod mostkiem drogowym na dolnym odcinku rzeki jest wyśmienita miejscówka. Wyjąłem z niej worek ładnych i przepysznych okoni. Były w niej też jazie.
Uwagi o odżywianiu się ryb

1. W czerwcu pokarm był zdominowany przez meszki, co należy wiązać z ich dużą dostępnością w tym czasie (szczyt wylotu jest w lipcu).

2. W pokarmie największego lipienia (44 cm) brak było drobnych owadów, a zwłaszcza meszek. Ewidentnie ta ryba koncentrowała się na większych ofiarach.

3. Interesujący jest szeroki wachlarz ofiar, a zwłaszcza różnych gatunków chruścików. Z zasady w małych czystych ciekach jest większa różnorodność pokarmu, niż w dużych wodach. Warto też zwrócić uwagę, że w żołądkach było też sporo elementów nie będących

-9-

Tabela 1. Zawartość żołądków pięciu lipieni z Pahtajoki, złowionych w 2008 r. (skróty: l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, s – subimago, im – imago, w – wylinka).



Data: 20.VI 24.VI 4.VIII

Liczba ryb: 2 1 2

Chruściki

Rhyacophila l 33 6

Arctopsyche ladogensis l 3

Hydropsyche l 26 28 4

Hydropsyche pp 13

Hydropsyche im ♀ 2

Holocentropus dubius1) l 1

Polycentropus flavomaculatus1) im ♀ 1

Neuroclepsis bimaculata1) pp 1

Polycentropodidae l 2 6 7



Wormaldia nigra pp 26

W. subnigra im ♀ 3

W. subnigra im ♂ 2

Halesus tessellatus1) l 4

Lepidostoma hirtum1) l 5

Phryganeidae w 1



Ceraclea nigronervosa1) l 1

n. det. pp 2

n. det. im 1

Jętki


Baetis l 5

Heptageniidae l 3 5

Ephemerellidae l 1

Ephemerellidae s 6

Muchówki

Chironomidae l 4

Chironomidae p 1

Simuliidae (meszki) l xxx 35

Simuliidae p xxx

Simuliidae im x

Ceratopogonidae l 1

n. det. l 1 4

Widelnice

Leuctra fusca1) l 23

Siphonoperla burmeisteri1) l 2

n. det. l 11 1

Ważki

Somatochlora metallica2) l 2

Anisoptera l 1

Gerridae (nartniki) 2

Sphaeriidae (małże) 1 1

-10-

Bezkręgowce lądowe



Diptera im (muchówki) 1

Formicidae (mrówki) 2

Homoptera (pluskwiaki) 1

Heteroptera (pluskwiaki) 1

Insecta n. det. 1

Aranei (pająki) 1


1) Det. Aki Rinne.

2) Det. dr P. Buczyński.
pokarmem – różnych patyczków i fragmentów roślin. Wskazuje to na niską wybiórczość pokarmową ryb, a jednocześnie na możliwość stosowania szerokiego wachlarza przynęt, co potwierdziła praktyka.
Wędkowanie w Finlandii. Cz. XXVIII. Könkämäeno

Od 26 lipca do 2 sierpnia 2008 r. ponownie przebywałem nad Könkämäeno, tuż poniżej Kilpisjärvi (zob. P&L nr 22). W towarzystwie Marka Krawieckiego i Sławka Tomiaka łowiłem na pięciu głównych bystrzynach – Peerakoski, Karjalankoski, Saarikoski, Lamminkoski i Alinen (dolnej) Lamminkoski. Jedynie Lamminkoski przebiega przy samej drodze i jest tam wygodne miejsce na biwak. Do pozostałych bystrzyn dochodzi się na piechotę małymi ścieżkami, które należy uważnie wyszukać przy drodze (nie są oznakowane).

Cały lipiec był deszczowy. Z tego względu na początku pobytu woda była wyższa o około 30 cm od stanu normalnego, ale czysta. Później systematycznie opadała. Złowione ryby miały długość w przedziale 30-44 cm.
Uwagi o odżywianiu się ryb

1. Pod względem ilościowym dominującym pokarmem były jętki. Interesująca jest ich liczna obecność podczas wysokiej wody. Nowością dla mnie była duża liczba imagines z rodziny Siphlonuridae. Te jętki preferują wody stojące i to tłumaczy nieobecność larw w żołądkach ryb. Imagines natomiast spłynęły wraz z wysoką wodą na stanowiska lipieni, a niektóre ryby żerowały na nich intensywnie w godzinach wieczornych. Są to stosunkowo duże jętki (ponad 1 cm długości), o ceglastej barwie tułowia.

2. W żołądkach ryb stwierdziłem wiele gatunków chruścików, w dodatku w różnych stadiach rozwojowych. Jest to związane z wysoką wodą, a niektóre z nich (np. Agrypnetes crassicornis) są typowe dla wód stojących. Potwierdzają się moje wcześniejsze obserwacje, że imagines Rhyacophila nie trafiają do żołądków ryb, nawet jeśli jest intensywny wylot i jest zjadanych wiele pływających poczwarek.

3. Interesująca jest obecność wielu widelnic, a zwłaszcza samic imagines, w związku ze składaniem jaj. Ewidentnie samce nie trafiają na wodę.

4. Liczną obecność ślimaków należy wiązać z wodą stojącą. Podejrzewam, że niektóre z nich są pobierane bezpośrednio z dna przez lipienie. Na przykład, w żołądku jednego lipienia o długości 40 cm, złowionego 29 lipca na mokrą muszkę na końcówce długiej i rozległej spokojnej wody, stwierdziłem aż 96 ślimaków.

5. Ciekawa jest obecność bezkręgowców lądowych podczas wysokiej wody.

-11-

Tabela 1. Zawartość żołądków 22 lipieni złowionych w Könkämäeno od 26 lipca do 2 sierpnia 2008 r. (skróty: l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, s – subimago, im – imago)



Lamminkoski Saarik. Lamm. Peerak. Karjal.

26.VII 27.VII 28.VII 29.VII 30.VII 31.VII 31.VII 1-2.VIII

Liczba ryb: 1 3 4 1 6 1 2 4

Chruściki



Arctopsyche ladogensis l 1 1

Hydropsychidae l 4 7 2 1 6

Hydropsychidae im ♀ 3

Rhyacophila nubila1) l 1 1 1 4 1 5 1

R. nubila1) pp 5 33 1 2 10 2

Polycentropus flavomaculatus1) l 1 1 1 1 1

P. flavomaculatus1) pp 3 2

Ceraclea1) l 2

Ceraclea annulicornis1) l 2

Leptoceridae l 4 1 1 2



Apatania stigmatella pp 2 3

A. stigmatella im ♀ 3

A. stigmatella im ♂ 3

Hydroptila l 2

Potamophylax nigricornis1) l 1

Agrypnetes crassicornis1) im ♀ 1

Lepidostoma hirtum1) l 4 3

L. hirtum1) im ♀ 1

Sericostoma personatum1) pp 1

n. det. pp 3 4 1 3 10

Jętki

Baetis l 8 130 100 13 84 22 41 38

Baetis s 3 1

Baetis im ♀ 7 12 4 1 2 8

Seratella ignita l 1 2 1 1

S. ignita s 1

S. ignita im 3 7 49 2

Siphlonuridae im ♀ 7 29 22 2 1

Heptageniidae l 2 3 9 18 2 7 6

Heptageniidae s 1

Heptageniidae im 5 1

Muchówki


Chironomidae (ochotki) l 58 26 5 4 4

Chironomidae p 1 28 6 2 11 2 87

Chironomidae im 5 6 1 2

Simuliidae (meszki) l 3 39 12 21 1 xx 25

Simuliidae p 3 xx

Simuliidae im 18 10 1 22 xx 41

Limoniidae l 1 1

-12-


Psychodidae? l 5 1 1

Culicidae im 1

n. det. p 1

Widelnice



Amphinemura standfussi1) im ♀ 1

Protonemura l 1

Isoperla1) l 1

Isoperla grammatica1) im ♀ 1

Isoperla difformis1) im ♀ 1

Isoperla obscura1) im ♀ 2

Diura nanseni1) l 5

D. nanseni1) im ♀ 4

Capnia pygmaea1) im ♀ 8

n. det. l 2 2 14 1

n. det. im 5 1

Corixidae (wioślaki) 5 1

Hydracarina (wodopójki) 1 2 2 2 2

Asellus aquaticus (osliczka) 1

Mięczaki


Lymnaeidae 10 8 31 96 31 1 3 26

Sphaeridae 2

Bezkręgowce lądowe

Formicidae (mrówki) 1 1 7

Coleptera im 10 4 5

Homoptera 1 2 3

Hymenoptera 2 1 1 1

Diptera im 15 11 1 1

Aranei (pająki) 2

Phoxinus phoxinus (strzebla) 1
1) Det. Aki Rinne.
6. Jedyna strzebla była w żołądku lipienia o długości 37 cm, który został złowiony na woblera 9 cm, w trakcie połowu blisko rynny, w której Markowi metrowy szczupak zabrał sporego lipienia.

7. Interesująca dla mnie była zawartość żołądka siei, o długości 37 cm, złowionej 31 lipca w górnej części Peerakoski. Stwierdziłem w nim ogromną ilość meszek (larw, poczwarek i imagines – razem znacznie powyżej tysiąca osobników), jedną larwę ochotki i jedną larwę jętki Heptageniidae.


Uwagi wędkarskie

1. Generalnie w tej wodzie miałem nieco gorsze wyniki, niż w 1999 r. Nie wykluczam, że należy to wiązać z pewnym przełowieniem, gdyż Könkämäeno stała się modną rzeką w Finlandii. Może o tym świadczyć obecność wędkarzy nad wodą, obecnie znacznie powszechniejsza, niż 10 lat temu.


-13-

2. Z zasady było niewiele lipieni na bystrzynach o dużym spadku. Najlepsze wyniki były w miejscach, gdzie bystrzyna zwalniała. Największe szanse złowienia dużej ryby były natomiast w najszybszej i najgłębszej wodzie. Największy problem był w dotarciu do takich miejsc z uwagi na dużą głębokość.

3. Wieczorem w niektórych miejscach ryby żerowały intensywnie na powierzchni wody. Część z nich można było złowić względnie łatwo, inne nie dały się oszukać.

4. Jeśli chodzi o sieje, to u wypływu z jeziora dostrzegłem pojedyncze duże kółka na wodzie (średnio co kilkanaście minut), zarówno na wodzie stojącej, jak i bieżącej. Z początku sądziłem, że są tam lipienie. Gdy jednak przy jednym z pierwszych rzutów na nimfę przyciąłem rybę, walczyła nieco inaczej i się spięła. Domyśliłem się, że są tam więc sieje i po kilku minutach przyciąłem drugą, tym razem skutecznie. Następnie przez długi czas obserwowałem przede mną, w odległości ok. 5 m, dwie sieje o długości 35-40 cm, które intensywnie żerowały, jak lipienie. Nie chciały jednak się skusić na żadną muszkę.

5. W rzece stwierdziliśmy też trochę niedużych pstrągów (rzadko miały więcej niż 35 cm długości). Były też szczupaki, zwłaszcza okazałe, gustujące w holowanych lipieniach. Na brzegu, w pobliżu miejsca, gdzie złowiłem sieję, na krzaku wisiał spory szczupak (ponad 80 cm), złowiony i pozostawiony przez miejscowego wędkarza. Jest to powszechnym zwyczajem wśród fińskich wędkarzy, którzy z zasady gardzą tą rybą.



  1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna