W literaturze poświęconej zagadnieniom rozwoju procesów poznawczych u dzieci i młodzieży chorującej na cukrzycę typu 1 można zaobserwować rosnące zainteresowanie wpływem choroby na działanie ośrodkowego układu nerwowego



Pobieranie 12.87 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar12.87 Kb.
STRESZCZENIE

W literaturze poświęconej zagadnieniom rozwoju procesów poznawczych u dzieci i młodzieży chorującej na cukrzycę typu 1 można zaobserwować rosnące zainteresowanie wpływem choroby na działanie ośrodkowego układu nerwowego. Wyniki badań wskazują, że szereg funkcji poznawczych może ulegać zaburzeniu, jak dotąd jednak brakuje, opartych na doświadczeniach klinicystów zajmujących się leczeniem cukrzycy typu 1, neuropsychologicznych wskazań do podejmowania terapii ukierunkowanej na stymulowanie, utrzymanie bądź poprawę funkcjonowania poznawczego młodych pacjentów. Wskazania tego rodzaju umożliwiłyby tymczasem nie tylko ćwiczenie funkcji poznawczych, ale również stanowiłyby źródło informacji na temat obszarów, w jakich młody pacjent doświadcza trudności (np. problemy ze zrozumieniem zaleceń lekarskich), pozwoliłyby wzmacniać indywidualne zasoby dziecka oraz sprzyjałyby budowaniu przez personel medyczny relacji zadaniowej z dzieckiem.

W trakcie przeprowadzanych badań własnych zaobserwowano, że młodzi pacjenci bardzo chętnie podejmowali zadania związane z wysiłkiem poznawczym, a w rezultacie łatwiej było im mówić również o problemach psychologicznych, związanych z chorobą. W sytuacji, gdy badanie rozpoczyna się od pytań związanych z trudnościami wynikającymi z choroby przewlekłej, młodzi pacjenci manifestują zazwyczaj obniżony nastrój oraz objawy bezradności.

Rozprawa niniejsza miała charakter eksploracyjny, a jej celem było zbadanie zasobów i dysfunkcji psychologicznych u dzieci i młodzieży chorującej na cukrzycę po to, m.in., aby na podstawie postawionej diagnozy, przy wykorzystaniu wiedzy neuropsychologicznej oraz wiedzy związanej z prowadzeniem samokontroli u pacjentów z cukrzycą typu 1, opracowywać konkretny zestaw ćwiczeń poznawczych, służących poprawie funkcjonowania osób chorych. Uwzględnienie powyższych obszarów umożliwiłoby opracowanie metod i technik, mieszczących się w paradygmacie eksperymentalno-klinicznym, które można byłoby dopasować do wieku dziecka, jego możliwości intelektualnych, stanu psychofizycznego itp., i które mogłyby być używane przez personel medyczny w trakcie cyklu spotkań z młodym pacjentem na terenie szpitala i poradni. Obserwowany przez lekarzy, pielęgniarki i psychologów na całym świecie

problem z prowadzeniem samokontroli przez dzieci i młodzież świadczy o istnieniu konieczności stworzenia zestawu zadań poznawczych, wykorzystujących plastyczność OUN, które mogłyby wspomagać proces terapii pacjentów z cukrzycą typu 1.

Praca składa się z dwóch części – teoretycznej, stanowiącej wprowadzenie do poruszanej problematyki – oraz empirycznej. W rozdziale pierwszym opisano specyfikę choroby, jej medyczne I psychologiczne uwarunkowania oraz wyzwania związane z opieką nad młodym pacjentem. W rozdziale drugim omówiono rozwój funkcji poznawczych u pacjentów z cukrzycą typu 1. Rozdział trzeci i czwarty mają charakter empiryczny i poświęcone są przedstawieniu problemów badawczych. Omówiono tu cel i zakres badań, sformułowano cele i hipotezy badawcze oraz scharakteryzowano narzędzia badawcze. Wyniki badań, wraz z ich analizą, zostały przedstawione w rozdziale piątym i szóstym. W ich ramach dowodzono użyteczności przedstawionej analizy oraz próbowano uzasadnić przekonanie, że cukrzyca typu 1 wymaga szeregu interwencji, w tym również neuropsychologicznej. Starano się ponadto wykazać, że wykorzystanie testów neuropsychologicznych stwarza szansę na stworzenie programu interwencji, który poszerza możliwości oddziaływania terapeutycznego, a zarazem indywidualizuje proces leczenia, co z kolei wzmacnia jego skuteczność.

Praca wzbogacona jest także o streszczenie w języku polskim i angielskim, spis tabel i rycin oraz piśmiennictwa.

SUMMARY

The literature devoted to issues of cognitive development in children and pediatric patients with diabetes type 1 some growing interest in the impact of the disease to the central nervous system can be seen. The research results show that a number of cognitive functions may be impaired, yet so far, there has been a lack of neuropsychological indications for applying targeted therapy aimed at stimulation, maintaining or improving cognitive functioning in younger subjects, which would be based on the experience of clinicians involved in the treatment of diabetes type 1. Whereas, indications of this kind would, not only enable the cognitive exercise, but also they would constitute a source of information on the areas in which such a young patient experiences difficulties (e.g., problems with understanding the doctor's recommendations), and definitely would strengthen the individual resources of the child and foster the building task relations of the medical staff to a child.

During the own tests, it has been observed that young patients willingly undertake the task requiring cognitive effort, and as a result it has turned out to be easier for them to talk also about the psychological problems associated with the disease. In a situation when a test begins with questions referring to the difficulties resulting from a chronic disease, young patients usually show symptoms of depressed mood and hopelessness.

The present dissertation is in its nature a explanatory one, and its purpose was to examine the resources and psychological dysfunction in children and adolescents with diabetes so as to develop, among others, on the basis of the diagnosis, and using neuropsychological knowledge and knowledge related to self-control in patients with diabetes type 1, a specific set of cognitive exercises designed to improve the functioning of the people suffering of the disease. The inclusion of these areas would enable the development of methods and techniques that fall within the experimental-clinical paradigm, which could be adapted to the age of the child, her intellectual capacity, mental and physical condition, etc., and which could be used by medical staff during a series of meetings with a young patient in the hospital or outpatient clinic. The problem with self-control among children and adolescents observed by doctors, nurses and psychologists around the world demonstrates the need to create a set of cognitive tasks,

using the CNS plasticity, which could facilitate the process of treatment of patients with diabetes type 1.

The work consists of two parts – a theoretical one, which stands for an introduction to the discussed issues – followed by an empirical one. The first chapter describes the specifics of the disease, its psychological conditions and the challenges associated with the care for a young patient. The second section discusses the development of cognitive function in diabetes type 1. Chapter three and four are empirical in the nature and are devoted to the presentation of research problems. Here the purpose and scope of testing has been discussed, the research targets and hypotheses have been an the research tools characterised. The results, along with an analysis, are presented in chapters five and six. They demonstrate the utility of the analysis provided and present an attempt to justify the belief that diabetes type 1 requires a wide range of interventions, including the neuropsychological one. Attempts have been made to demonstrate further that the use of neuropsychological tests enables the creation of an intervention program that extends the scope of therapeutic impact, individualises the process of treatment, which in turn enhances its effectiveness.



Work is also enriched with a summary both in Polish and English, a list of tables, figures and references.




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna