W projekt Calimera jest finansowany przez Komisję Europejską



Pobieranie 2.67 Mb.
Strona11/27
Data29.04.2016
Rozmiar2.67 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   27

PERSPEKTYWY ZAKRES
W przeszłości kultura cyfrowa działała jako stymulator wzrostu zatrudnienia i możliwe, że będzie pełnić tę funkcję w przyszłości, biorąc pod uwagę zapotrzebowanie na kreatywność nie tylko w muzeach, bibliotekach i archiwach, ale również w szerszych sektorach kulturalnych – telewizji, ruchu wydawniczym i przemyśle muzycznym. Przemysł kulturalny jako całość charakteryzuje duży udział wolnych zawodów oraz bardzo małych firm niepasujących do poprzednich modeli zawodowych. Funkcjonuje w nim również znaczna ilość wolontariuszy, pracujących głównie w muzeach. W związku z tym trudno jest oszacować rozmiar zatrudnienia w sektorze. Jednakże studium Exploitation and development of the job potential in the cultural sector in the age of digitalisation – Wykorzystanie i rozwój potencjału pracy w sektorze kulturalnym w dobiedygitalizacji [4] określiło wzrost sektora multimediów i przemysłu oprogramowania z 12 milionów w roku 2001 do 22 milionów zatrudnionych w roku 2011. Ponadto studium przewiduje zapotrzebowanie na pracowników w sferze kreatywności i treści (tworzenie środowisk internetowych, reklama, wydawnictwo, media, edukacja, rozrywka itd.). Skorzystać z tego potencjalnego wzrostu mogą pracownicy z umiejętnościami łatwo przekazywalnymi.
Szacuje się, że w przyszłości pracownicy będą zmieniać pracę więcej niż raz i będą potrzebowali poszerzenia wiadomości i umiejętności w celu zachowania swojego potencjału. Staną się bardziej wszechstronni, a ich organizacja pracy będzie bardziej giętka.
Praca w innym kraju także wzbogaca doświadczenie i umiejętności. Wraz z rozszerzeniem Unii Europejskiej i wzajemnego uznawania kwalifikacji będzie można łatwiej je osiągnąć.
Ruch pomiędzy dziedzinami stanie się bardziej powszechny, gdyż sektor ten ma wspólne cechy i projekty, np. programy włączenia społecznego, inicjatywy kształcenia ustawicznego, plany społeczeństwa informacyjnego, odnowy gospodarczej, nacisku finansowego, zmian w sposobie pracy spowodowanych dygitalizacją i nowymi technologiami.
Mile widziana będzie współpraca pomiędzy organizacjami szkoleniowymi a pracodawcami w celu zapewnienia nowym pracownikom odpowiednich umiejętności.
W niektórych krajach umiejętności kierownicze w sektorze muzeów, bibliotek i archiwów zostały określone jako niewystarczające. Należy znaleźć sposoby przyciągnięcia do sektora najlepszych kandydatów i realizowania inicjatyw w rodzaju Programu Clore w Wielkiej Brytanii (zob. Linki), które zapewniają personelowi możliwości rozwoju.
BIBLIOGRAFIA ZAKRES
[1] Dyrektywy Unijne 89/48/EEC, 92/51/EEC i 99/42/EC. http://europa.eu.int/comm/internal_market/qualifications/general-system_en.htm
[2] Reforma Bolońska http://www.coe.int/T/E/Cultural_Co-operation/education/Higher_education/Activities/Bologna_Process/default.asp
[3] Deklaracja Bolońska http://www.coe.int/T/E/Cultural_Co-operation/education/Higher_education/Activities/Bologna_Process/Bologna_Declaration.asp
[4] Exploitation and development of the job potential in the cultural sector in the age of digitalisation - Wykorzystanie i rozwój potencjału pracy w sektorze kulturalnym w dobie dygitalizacji.

http://europa.eu.int/comm/culture/eac/sources_info/studies_evaluation/exploit_emploi_en.html
LINKI ZAKRES
Wielka Brytania
Clore Leadership Programme – Program Liderski Clore

Program jest inicjatywą Fundacji Clore Duffield i ma na celu pomoc w szkoleniu i rozwinięciu nowego pokolenia liderów dla sektora kulturalnego.



http://www.cloreleadership.org/
Creative and Cultural Skills Sector Council – Rada ds. Umiejętności Kreatywnych i Kulturalnych (dotyczy sztuk pięknych, muzeów i galerii, dziedzictwa, rzemiosła i projektowania) http://www.cciskills.org.uk/

Lifelong Learning Skills Sector Council – Rada ds. Kształcenia Ustawicznego (dotyczy nauczania opartego na społeczeństwie, dalszego kształcenia, usług bibliotecznych i informacyjnych, nauczania umiejętności zawodowych)

Programy stworzone zostały przez rząd Wielkiej Brytanii w celu zjednoczenia pracodawców, związków zawodowych i ciał zawodowych oraz zajęcia się redukowaniem różnic i braków, wspierania produkcji, efektywności i pobudzania umiejętności i wydajności sektora zatrudnienia. http://www.ssda.org.uk/


Powrót do Spisu Treści


Calimera – Poradnik

Wydajność i ocena



ZAKRES


Poniższe wskazówki obejmują następujące zagadnienia:

Statystyka bibliotek publicznych

Statystyka muzeów

Statystyka archiwów

Narzędzia efektywności

Nowe narzędzia statystyczne

Analiza porównawcza (metryczna i procesowa)

Narzędzia wartości i wpływu

Praktyczne zestawy narzędzi pomiaru wartości i wpływu

Standardowe kwestionariusze

Normy

Pomiar użytkowania zasobów elektronicznych

Nowe narzędzia statystyczne dla oceny usług

eMetryczność

ZAGADNIENIA STRATEGICZNE ZAKRES
Udział Unii Europejskiej

Unia Europejska nie posiada podstaw prawnych dopuszczających jej udział w sektorze muzeów, bibliotek i archiwów. Może stosować jedynie metody pośrednie, zachęcając instytucje do udziału w inicjatywach strategicznych:



  • e-Europa;

  • zatrudnienie;

  • kultura;

  • badania;

  • współpraca międzynarodowa;

  • handel (dot. praw własności intelektualnej);

  • rozwój społeczny;

  • rozwój strukturalny.

Konieczny jest pomiar oddziaływania muzeów, bibliotek i archiwów na powyższe dziedziny.
Narzędzia efektywności znajdują się w sferze zainteresowań wielu osób i instytucji:

  • rządów, posiadających strategie gromadzenia danych dotyczących efektywności, np. Wielka Brytania (zob. Linki) oraz USA;

  • twórców strategii i instytucji finansujących, które chcą wiedzieć, czy dane usługi są efektywne i realizują cele;

  • menedżerów pragnących jak najlepiej i z pożytkiem dla użytkownika wykorzystać przydzielone im zasoby ;

  • społeczeństwa (użytkowników i nie tylko), którzy chcą mieć gwarancję dostarczenia usługi, gdy będzie potrzebna;

  • orędowników działalności bibliotek publicznych, muzeów i archiwów;

  • naukowców działających samodzielnie lub w imieniu powyższych grup.

Kwestia ta dotyczy trzech sfer organizacji życia społecznego: lokalnej, narodowej/regionalnej i międzynarodowej.

Główne zagadnienia programów pomiaru efektywności w różnych krajach:


  • Do czego służą muzea/biblioteki publiczne/archiwa?

  • Kto kontroluje program? Czy jest to zagadnienie ogólnonarodowe, regionalne, czy lokalne?

  • Czy muzea/biblioteki publiczne/archiwa powinny zaspokajać potrzeby całej społeczności, czy może powinny skierować swoje działania marketingowe do specyficznej grupy?

  • Modernizacja wprowadza zagadnienia związane z Internetem i informacją elektroniczną i wiąże programy dziedzictwa kulturowego z projektami e-rządu, włączenia społecznego, wolności informacji, zatrudnienia, edukacji i dobrobytu społecznego.

  • Programy modernizacyjne stawiają archiwa (bardziej niż biblioteki i muzea) przed koniecznością zajęcia się oryginałami cyfrowymi i udostępnieniem ich w sieci zgodnie z oczekiwaniami użytkowników.

  • Czym jest dobra usługa i ile powinna kosztować?

  • Jeżeli dobra usługa publiczna różni się obecnie od jej wcześniejszego wariantu, wymaga zmiany metod pomiaru. Proces ten jest wynikiem wprowadzania usług w sieci.

  • Jeżeli rywalizacja o pozyskanie funduszy publicznych jest coraz silniejsza, muzea, biblioteki i archiwa potrzebują argumentów na swoją rzecz. Czasami mają one naturę stricte polityczną, czasami są racjonalne i poparte danymi odpowiednimi dla wskaźników efektywności. Wskaźniki efektywności powinny stać się płaszczyzną dla wymiany poglądów.


WYTYCZNE DOBREJ PRAKTYKI ZAKRES
Obserwatorzy zewnętrzni często zaskoczeni są stopniem zaawansowania prac nad wprowadzaniem wskaźników efektywności dla bibliotek – zagadnienie to posiada nawet własne Standardy Międzynarodowe. Wskaźniki efektywności i statystyki dla archiwów i muzeów nie są jeszcze dostatecznie opracowane, gdyż nie były przedmiotem prac międzynarodowych(patrz poniżej).
Statystyka bibliotek publicznych ZAKRES

Statystyka dodatnio wpływa na polepszanie standardów i pozyskiwanie wsparcia finansowego. Większość bibliotek publicznych posiada dobrą statystykę (zob. Linki), choć we wszystkich trzech rodzajach placówek kultury problemy dotyczą następujących kwestii:



  • terminowość (najczęściej publikowane są “późno”);

  • kompletność (mogą nie być ubruttowione, przez co nie można określić czasu wykonania);

  • standaryzacja międzynarodowa (mogą nie uwzględniać definicji międzynarodowych standardów);

  • dostosowanie do potrzeb (mogą być źle zaprezentowane i trudne do znalezienia);

  • dostosowanie do celów (mogą nie obejmować zagadnień wymaganych przez strony zainteresowane – dotyczy to np. usług elektronicznych).

Dane statystyczne dotyczące bibliotek znajdują się w LibEcon (zob. Linki. zob. też bibliografia.)
Statystyka muzeów ZAKRES

Lokalne muzea i archiwa nie rozwinęły jeszcze systemu statystycznego i systemu łatwego dostępu do najważniejszych danych na skalę, jaka jest udziałem bibliotek publicznych. Głównym problemem jest brak zadowalającej wszystkich międzynarodowej klasyfikacji muzeów. Oznacza to, że gromadzone dane nie są porównywalne na szczeblu międzynarodowym. Nawet podstawowa definicja muzeum, stworzona przed ICOM, jest na nowo analizowana. [1].


Najbliższym ekwiwalentem międzynarodowego standardu statystyki dla muzeów jest kwestionariusz UNESCO, dotyczący liczby muzeów, ich typów, wizyt użytkowników, ilości personelu, dochodu, wydatków oraz celów uzyskania danych kontekstowych, potrzebnych do ubruttowienia. Ostatnia ekspertyza UNESCO w 1995 roku na temat muzeów natrafiła na znaczne utrudnienia.
EUROSTAT zajął się zagadnieniem statystyki kulturalnej w Europie w Raporcie LEG (Leading Experts Group – Wiodąca Grupa Ekspertów). [2] Raport badał między innymi statystykę muzeów i stopień standaryzacji w pilotażowej grupie 5 krajów i doszedł do następujących wniosków:
Większość krajów stosuje definicję muzeów stworzoną przez UNESCO lub ICOM. Jeżeli za miarę adekwatną przyjmiemy definicję UNESCO, całkowita liczba muzeów może być uważana za dostępną i porównywalną statystykę. Z drugiej strony, ilość odwiedzin użytkowników w muzeum stanowi jedynie częściowy obraz frekwencji muzealnej we wszystkich pięciu krajach. Liczby te zazwyczaj dotyczą jedynie części działalności muzeów (muzea państwowe, większe muzea) i stają się niekompletne, jeśli chodzi o podział ze względu na status (muzea publiczne i prywatne) lub typ zbiorów. W większości przypadków odnoszą się one tylko muzeów publicznych. I na koniec: statystyki dotyczące personelu muzeów oraz wpływów kasowych nie są dostępne we wszystkich krajach.”
LEG podkreślała, że w większości krajów istnieje znaczna liczba nieudokumentowanych muzeów prywatnych, a zgłaszanie publicznych muzeów prowincjonalnych nie jest systematyczne. W dodatku LEG nie posłużył się klasyfikacją muzeów przedstawioną przez UNESCO:
Definicje i klasyfikacje zaproponowane przez Grupę Zadaniową, czerpiącą z definicji UNESCO, wywodzą się z bardziej ścisłego podejścia do kwestii konstytuujących muzeum. Nie uwzględnia ono, na przykład, centrów naukowych oraz instytucji wystawiających okazy zoologiczne lub zasoby naturalne.”
Proponowana klasyfikacja dzieli muzea, ze względu na:

  • Naturę zbiorów: zaleca się uproszczenie klasyfikacji UNESCO poprzez zmniejszenie liczby jej dziewięciu działów do trzech. Powodem tego jest wielotematyczność zbiorów. Rozróżnienie według pojedynczego tematu nie wydaje się konieczne dla porównań europejskich, ale może być przedmiotem statystyki narodowej. Należy również zaznaczyć, że muzea sztuki nowoczesnej są zaklasyfikowane do „Muzeów sztuki, archeologicznych i historycznych”.

  • Status administracyjny: powstał projekt rozróżnienia muzeów publicznych od prywatnych. Muzea publiczne podzielone są na “muzea narodowe, zarządzane lub będące własnością Skarbu Państwa oraz inne muzea publiczne, zarządzane lub będące własnością władz lokalnych (prowincji, regionu, społeczności).”

Podczas gdy Eurostat (Biuro Statystyczne Wspólnoty Europejskiej) kontynuował ogólne podejście do statystyki kulturalnej, muzea europejskie zachowały podejście sektorowe. EGMUS (The European Group on Museum Statistics – Europejska Grupa ds. Statystyk Muzealnych) została utworzona poprzez połączenie Muzealnej Grupy Roboczej Eurostat (zajmującej się wyłącznie badaniem muzealnego sektora kulturalnego) oraz Dorocznej Konferencji ds. Statystyk Muzealnych, zwoływanej od 1995 roku przez Institut für Museumskunde (IfM) z Staatliche Museen zu Berlin-Preußischer Kulturbesitz (SMB). Opublikowali oni ostatnio (grudzień 2003) “Przewodnik po europejskiej statystyce muzealnej” [3], prezentujący raporty z 21 krajów europejskich dotyczące statystyki muzealnej i zagadnień z nią związanych (definicji “muzeum”, prawodawstwa muzealnego, zestawień i źródeł statystyk, typów prezentowanych zbiorów, typów własności). Zawiera on także pierwsze tabele porównawcze opracowane przez EGMUS, raporty z konferencji berlińskich oraz efekty działalności struktury Eurostat. Omawiane są tam główne problemy wynikające z danych i raportów. „Przewodnik” zasługuje na szersze zainteresowanie, mimo że zgromadzone tam dane nie dają się ze sobą porównać w jednej tabeli bez wielu komentarzy, z powodu problemów standaryzacyjnych.


Raport potwierdza również konieczność stosowania wskaźników efektywności, lecz nie poleca żadnych szczególnych wskaźników do stosowania przez muzea lub instytucje finansujące.
Statystyka archiwów ZAKRES

I


stnieje niewiele prac dotyczących statystyki archiwów na poziomie międzynarodowym, w sektorze tym występują podobne problemy, jak w sektorze muzealnym. Ostatni przegląd statystyk archiwów wykonany został przez UNESCO w 1988 roku po kilku latach eksperymentów rozpoczętych w roku 1984, gdy posługiwano się modelem statystycznym opracowanym przy pomocy Międzynarodowej Rady Archiwów. Nie istnieje międzynarodowy standard statystyk archiwów, więc kwestionariusz UNESCO jest jedynym dokumentem tego typu.
Raport w ograniczonym zakresie LEG [2] dotyczył najnowocześniejszej europejskiej statystyki archiwów. W związku z tym, że Eurostat zajmuje się wszystkimi aspektami statystyki kulturalnej, należy ustalić priorytety pracy, gdyż dotychczas nie powstało nic dotyczącego wyłącznie sfery archiwów.
W odsyłaczach zamieszczono dwa międzynarodowe badania statystyki archiwów narodowych [4]. Wydaje się, że nie istnieje żadne studium porównawcze dotyczące archiwów lokalnych. Studia dotyczące obu rodzajów archiwów mają wielkie znaczenie, gdyż:

  • dostarczają informacji na temat prawodawstwa archiwalnego;

  • ukazują, czy lokalne archiwa są nadzorowane przez archiwa narodowe;

  • zapewniają metody archiwizowania materiałów w postaci cyfrowej i innych (patrz sprawozdanie Ch. Ogawy [4]);

  • stanowią wstęp do przyszłej pracy.


Pomiary efektywności ZAKRES

Pomiary efektywności pomagają menedżerom w przedstawieniu danych statystycznych za pomocą konkretnych wskaźników aktualnego stanu – termin „wskaźnik” sugeruje późniejszą konieczność interpretacji rezultatów. Przydatny wskaźnik powinien być rzetelny i znaczący, musi odnosić się dokładnie do celów usług. Jeżeli wykorzystywany jest do porównania jednej usługi z drugą, należy stosować go z niezwykłą uwagą, aby osiągnąć właściwe rezultaty. Ponadto, wysiłek włożony w zbieranie zestawów danych do pomiaru efektywności musi być proporcjonalny do przypuszczalnych korzyści osiągniętych z ulepszonego procesu podejmowania decyzji.


Na temat wskaźników efektywności bibliotecznej istnieje obszerna literatura. W Wielkiej Brytanii, Grupa ds. Jakości Usług Publicznych [5] opracowująca wskaźniki efektywności dla archiwów i Stowarzyszenia Archiwistów, w 1993 roku opublikowała wytyczne (Patricia Methven, Measuring Performance – Pomiary wydajności, ISBN 0 902886 45 2. [6]). W Stanach Zjednoczonych, rządowa Ustawa dot. Wydajności i Wyników z 1993 roku wymaga od każdej organizacji stworzenia i opublikowania dorocznego Raportu Wydajności. Raporty Narodowej Administracji Archiwów i Akt [7] opublikowane są w sieci. Zamieszczone w nich niektóre dane mogą być zastosowane do oceny archiwów lokalnych.
Nowe pomiary statystyczne i inne narzędzia oceny usług elektronicznych (zob. też Pomiar użytkowania zasobów elektronicznych) ZAKRES
W Europie i nie tylko podjęto się zadania stworzenia wskaźników dotyczących dostarczania w bibliotekach usług opartych na technologii informacyjnej. Niektóre z tych pomiarów są stosunkowo prymitywne, lecz mogą okazać się przydatne: przykładem może być liczba dostępnych dla użytkownika komputerów zainstalowanych w bibliotekach publicznych oraz liczba odwiedzin na stronach internetowych instytucji publicznych. Niektóre wskaźniki mogą być łatwo zastosowane w archiwach i muzeach.

Bardziej złożone (dla bibliotek) metody zostały rozwinięte w projektach bibliotek akademickich. Projekt Telematyczny Komisji Europejskiej EQUINOX [8] stworzono dla całego sektora bibliotecznego. W Stanach Zjednoczonych podobny projekt wykonany został przez McClure’a and Bertota. [9]


Analiza porównawcza (metryczna i procesowa) ZAKRES

Analiza porównawcza z natury oznacza porównywanie danych w celu poprawy. Wyróżnia się następujące typy analiz porównawczych:



  • metryczne (porównanie statystyczne, wykorzystujące opublikowane już statystyki lub dane zebrane specjalnie w tym celu);

  • procesowe (gdy instytucje analizują wyniki osiągnięte przez inne instytucje).

Punkty odniesienia analiz porównawczych mogą dotyczyć muzeów, bibliotek publicznych, archiwów lub innych organizacji i odnosić się do funkcji ogólnych, takich jak zakupy czy zarządzanie personelem.

Przykłady analiz porównawczych na szczeblu krajowym w bibliotekach publicznych Wielkiej Brytanii i Niemiec dostępne są w sieci (zob. Linki). Modele te mogą być łatwo wykorzystane przez inne kraje.


Amerykańskie Stowarzyszenie Muzeów używa systemu porównania równorzędnego [10]. Brytyjskie Muzea Południowo-Wschodnie opracowały prototyp zautomatyzowanej witryny porównawczej [11].


Narzędzia wartości i wpływu ZAKRES

Pomiar wartości i wpływu jest zagadnieniem niezwykle skomplikowanym. Dogodniej rozpatrzyć je więc w postaci ciągu kolejnych narzędzi-składników:

Dane wejściowe > Przetwarzanie > Dane wyjściowe > Efekty końcowe > Wpływ.



  • Dane wejściowe stanowią wszystkie zasoby używane przez organizację w celu wytworzenia usługi lub produktu oferowanego później użytkownikom. Należą do nich: finanse, budynki, surowce, urządzenia mechaniczne, personel i informacja, coraz częściej uznawana za ważny wkład. Pomiar zazwyczaj zakłada metody obliczeniowe chociaż uwaga przenosi się na pomiar jakości. Nie zawsze jednak oznacza to, że lepiej zaopatrzona instytucja jest lepsza i sprawniejsza.

  • Przetwarzanie - to działania wykonywane na danych wejściowych w celu stworzenia nowej jakości. Pomiar procesu przetwarzania zakłada kontrolę skuteczności tych działań. Tak więc biblioteka może oceniać, czy proces opracowania książki do momentu jej późniejszego udostępnienia zachodzi tak szybko, jak powinien.

  • Dane wyjściowe - to wszelkie produkty oferowane przez organizację, np. ‘udostępnienie książki’, ‘udzielenie informacji naukowych’, ‘wizyty na wystawie’ oraz ‘miejsca zajmowane przez czytelników’. Bardzo często pomiar oznacza liczenie efektów końcowych. Jednakże, jakość zaopatrzenia jest równie ważna jak ilość;

  • Efekty końcowe - to krótko- i średnioterminowe wyniki zastosowania danych wyjściowych. Przykładem wydajności procesu wydawania książek jest ilość pozycji rzeczywiście przeczytanych.

  • Wpływ jest skutkiem oddziaływania efektów końcowych procesu na środowisko – szeroko pojętą grupę ludzi czy całych społeczeństw – i zazwyczaj jest długoterminowy. Przykładem może być wzrost piśmienności jako rezultatu przeczytania książek bibliotecznych.

  • Główną trudność w mierzeniu wpływu stanowi mnogość składających się nań czynników, tak więc wyizolowanie jednego z nich (np. wpływu bibliotek) może być trudne. Zazwyczaj najlepszym sposobem jest zasięganie opinii użytkowników i/lub obserwacja ich zachowania.

Ocena oparta na efektach końcowych działalności bibliotek i muzeów stanowi przedmiot badań IMLS (Institute for Museum and Library Services – Instytutu Usług Muzealnych i Bibliotecznych): Perspectives on Outcome Based Evaluation for Libraries and Museums – Perspektywy oceny opartej na działalności bibliotek i muzeów. [12].


Praktyczne zestawy narzędzi pomiaru wartości i wpływu ZAKRES

W sieci dostępne są przynajmniej dwa zestawy narzędzi:



  • Inspiring Learning for All – Inspirowanie nauczania dla wszystkich - brytyjska metoda dotycząca efektów końcowych nauczania [13] . Została stworzona w celu opisania, jak wygląda dostępne i powszechne muzeum, archiwum lub biblioteka, która stymuluje i wspiera nauczanie. Pozwala to na zorientowanie się, czego uczą się ludzie korzystający z usług danej instytucji, ocenę sposobu osiągnięcia najlepszej praktyki oraz udoskonalenie działań.




  • The Outcomes Toolkit – Zestaw efektów końcowych [14] to amerykański model dotyczący bibliotek publicznych (możliwy do stosowania również w muzeach i archiwach), pozwalający na przeprowadzenie rzeczywistej oceny usług pod względem ich efektów końcowych.




    • VITAL: The Value and Impact of IT Access in Libraries – Wartość i wpływ dostępu do technologii informacyjnych w bibliotekach. [15]
      dotyczy zagadnienia “wartości i wpływu zapewnienia użytkownikowi końcowemu dostępu do bibliotecznych usług opartych na technologiach informacyjnych”. Przedmiotem zainteresowania projektu było nie tylko zbieranie odpowiedzi i opinii, lecz rozwój możliwej do przekazania metodologii, którą mogłyby się posłużyć biblioteki w celu oszacowania wartości i wpływu swoich usług. Raport Końcowy i Instrukcja Projektu dostępne są w sieci.



  • LONGITUDE II: Library Networking Impact Toolkit for a User-Driven Environment - Narzędzia wpływu bibliotecznej sieci współpracy w środowisku nastawionym na użytkownika [16] to zestaw metodologii obserwacyjnej, mającej na celu umożliwienie zrozumienia potrzeb i zachowania użytkownika, przy podkreśleniu podejścia jakościowego uzupełniającego bardziej dostępne dane ilościowe. Specjalną uwagę poświęcono bibliotekom publicznym i brytyjskiemu programowi People’s Network.


Standardowe kwestionariusze dla użytkowników końcowych ZAKRES

Kwestionariusze są narzędziem badania rynku, posiadającym potencjalnie dużą wartość dla usług publicznych. Mogą być postrzegane jako relatywnie kosztowne, a pożądane umiejętności doboru pytań, przykładów i przetwarzania materiału mogą okazać się nierealne dla mniejszych organizacji. Zastosowanie standardowych kwestionariuszy pozwala na obniżenie kosztów i dodanie wartości.


Przykładem brytyjskiego zestawu standardowych kwestionariuszy do ogólnokrajowego wykorzystania jest PLUS (Public Library User Surveys – Sondaż użytkowników bibliotek publicznych) [17]. Używanie tego samego narzędzia w celu uproszczenia pracy stosowane jest nie tylko przez biblioteki. Polega to na umieszczaniu wyników we wspólnej bazie danych w celu umożliwienia innym instytucjom dokonania porównań i szeregu analiz porównawczych.


W Wielkiej Brytanii PLUS pracuje obecnie z Grupą ds. Jakości Usług Publicznych przy Narodowej Radzie Archiwów (PSQG) nad badaniem dotyczącym użytkowników archiwów. Wyniki PSQG z 2002 roku są dostępne zarówno na stronie internetowej PLUS, jak i Archiwów Narodowych. [18].
Stworzony przez Eurostat sondaż Eurobarometer zawiera pytania dotyczące sektora dziedzictwa kulturowego, włącznie z pytaniami o odwiedziny w muzeach i bibliotekach. [19]


Normy ZAKRES


Obowiązują dwie odpowiednie międzynarodowe normy biblioteczne [20]:

  • ISO 2789:2003 Informacja i dokumentacja – Międzynarodowa statystyka biblioteczna. Obejmuje ona sposób liczenia bibliotek, bibliotekarzy, książek, kaset, płyt itp. w celu włączenia ich do statystyki związanej z dostarczaniem usług bibliotecznych ;

  • ISO 11620:1998 Informacja i dokumentacja – Wskaźniki efektywności bibliotek, czyli zestaw 29 wskaźników pogrupowanych według następujących zasad: a) satysfakcji użytkownika, b) usług publicznych, c) usług technicznych.

Obie normy zostały ostatnio aktualizowane i rozszerzone. Są one wartościowe, ale niewystarczające do dokonywania pomiarów elektronicznych czy pomiarów wartości i wpływu. (Patrz też: ISO/AWI TR 19934 – Informacja i dokumentacja – Normy dotyczące użytkowania elektronicznych usług bibliotecznych (w opracowaniu), oraz ISO TR 20983:2003 – Informacja i dokumentacja: Wskaźniki efektywności dla elektronicznych usług bibliotecznych (właśnie opublikowanej).
Niektóre elementy powyższych norm mogą być zastosowane w muzeach i archiwach.

Pomiar użytkowania zasobów elektronicznych ZAKRES

Użytkowanie licencjonowanych zasobów informacji elektronicznej będzie stale rosło, a w niektórych przypadkach stanie się jedynym lub dominującym środkiem dostępu do zasobów. Środowisko elektroniczne, jak widać na przykładzie sieci WWW, zapewnia możliwości ulepszenia pomiarów korzystania z tych zasobów.

Istnieje wiele dostępnych narzędzi do analizy statystyki sieciowej. Typowym przykładem jest Analog. [21]. Strona ta oferuje również przewodniki online. Zaleca się, aby osoby rozważające wykorzystanie statystyki z serwerów sieciowych i podobnych zapoznały się z niektórymi zagadnieniami dotyczącymi interpretacji danych tego typu, np. James Robertson, The Value of Web Statistics – Wartość statystyk sieciowych, 28 sierpień 2001 [22] oraz Why Web statistics are (worse than) meaningless – Dlaczego statystyki sieciowe są (gorzej niż) niezrozumiałe. [23]

Projekt COUNTER (Counting Online Usage of networked Electronic Resources – Liczenie wykorzystania online sieciowych zasobów elektronicznych) jest międzynarodową inicjatywą mającą na celu opracowanie kodu praktyki pomocnego bibliotekarzom, wydawcom i innym, ułatwiającego zapisywanie statystyk i użytkowanie ich online [24].


Nowe narzędzia statystyczne oraz inne narzędzia oceny usług elektronicznych ZAKRES


  • Developing National Data Collection Models for Public Library Network Statistics and Performance Measures – Opracowywanie krajowych modeli gromadzenia danych statystycznych sieci bibliotek publicznych oraz pomiarów efektywności [25]. Opracowanie (z lat 2000-2001), dotyczące sposobów projektowania i wdrażania narodowych zasobów baz danych, ich analizy, systemów statystyki sprawozdawczej dla sieci bibliotek publicznych oraz dokładnych i aktualnych pomiarów efektywności. W studium wykorzystano poprzednie prace (patrz następna pozycja), które stworzyły podstawowy zestaw statystyk sieciowych i pomiarów efektywności bibliotek publicznych. Kierownikami projektu są J.C. Bertot i C.R. McClure.

  • Developing National Library Network Statistics & Performance Measures – Opracowywanie statystyk krajowej sieci bibliotek oraz narzędzi efektywności [26]. Opracowanie to przedstawia podstawowy zestaw statystyk krajowych i narzędzi efektywności, które mogą być wykorzystywane przez bibliotekarzy, badaczy i twórców strategii do charakterystyki biblioteki publicznej, wykorzystania internetowych i sieciowych usług i zasobów poprzez krajową sieć biblioteczną.


Pomiary zasobów elektronicznych (E-metryczność) ZAKRES

Projekt ten [27] ma na celu zbadanie możliwości gromadzenia danych dotyczących korzystania z zasobów elektronicznych.


Studium Rady Bibliotek Wielkomiejskich (USA) [28] - Impacts of the Internet on Public Library Use – Wpływ Internetu na użytkowanie bibliotek publicznych. Opracowanie przedstawia wyniki ogólnokrajowej ankiety telefonicznej przeprowadzonej na 3097 przypadkowo wybranych osobach dorosłych wiosną 2000 roku w języku angielskim i hiszpańskim.


Biblioteki mają możliwość wzajemnego porównywania przy pomocy Narzędzi porównawczych równorzędnych bibliotek publicznych [29] lub ich wersji dla bibliotek akademickich [30].


PERSPEKTYWY ZAKRES
W tej dziedzinie istnieje wiele kwestii, które należy rozwiązać:

  • dla osiągnięcia maksymalnego wpływu należy wprowadzić i stosować w skali kraju odpowiednie standardy;

  • koszt gromadzenia i analizowania danych bywa wyższy niż możliwości finansowe niektórych bibliotek;

  • zagadnienia uważane są za “trudne” i nie są powszechnie rozumiane;

  • dobre rozwiązania praktyczne są przyjmowane i adaptowane bardzo wolno (zarówno na szczeblu państwowym, jak i pomiędzy dziedzinami i sektorami);

  • szczególnie trudny jest pomiar efektywności w środowiskach sieciowych, jednak w przyszłości będzie on absolutną koniecznością dotyczącą zarówno statystyki, jak i pomiarów efektywności ;

  • struktury zajmujące się tymi problemami mogą być nierozwinięte na szczeblu krajowym. Na szczeblu międzynarodowym są one bardzo słabe.

W wielu krajach znajomość dobrej praktyki stosowanej w tej dziedzinie jest niewielka. Europejskie inicjatywy badawcze są rozbieżne i raczej krótkotrwałe (np. inicjatywa Komisji Europejskiej EQUINOX, dotycząca opracowania narzędzi efektywności dla bibliotek elektronicznych była finansowana jedynie przez dwa lata. Dla porównania, USA finansowały długotrwałe badania. W celu osiągnięcia realnych efektów, należałoby nie tylko popularyzować przykłady dobrej praktyki, lecz także opracować narzędzia i metodologię możliwą do dobrowolnego zastosowania na szczeblu międzynarodowym.


BIBLIOGRAFIA ZAKRES
[1] Podstawowa definicja muzeum ICOM – obecnie aktualizowana. http://icom.museum/definition.html.
[2] Komisja Europejska, 2000, Statystyka Kulturalna w UE: Raport Końcowy LEG, Dokument Roboczy Eurostat, Komisja Europejska.

http://www.utexas.edu/cofa/unesco/documents/FINALREP.DOC.
[3] Europejska Grupa ds. Statystyk Muzealnych (EGMUS): Przewodnik po europejskiej statystyce muzealnej. 2003. (Planowane udostępnienie w sieci – sierpień 2004)
[4] Sytuacja i zasoby – międzynarodowe badanie stanu faktycznego archiwów krajowych/federalnych przeprowadzone przez Chiyoko Ogawę (referat wygłoszony na Międzynarodowej Konferencji ds. Archiwów (CITRA) w Marsylii, 13-16 listopada 2002)

http://www.ica.org/new/citra.php?pcitraprogramid=15&plangue=eng

Paula Carucci, Les archives nationals et fédérales: systèmes, problèmes et perspectives, obrady 26 Międzynarodowej Konferencji ds. Archiwów, Madryt 1989. Opublikowane przez Międzynarodową Radę Archiwalną, Rzym 1991. Str. 25-95. (niedostępne w sieci).


[5] Grupa ds. Jakości Usług Publicznych

http://www.nationalarchives.gov.uk/archives/psqg/parties.htm
[6] Methven, Patricia i inni: Pomiary wydajności. Stowarzyszenie Archiwistów, 1993. ISBN 0 902886 45 2.
[7] Narodowa Administracja Archiwów i Akt (NARA). Raporty.

http://www.archives.gov/about_us/strategic_planning_and_reporting/annual_performance_reports.html
[8] Projekt telematyczny Komisji Europejskiej EQUINOX http://equinox.dcu.ie/
[9] Bertot, J.C., McClure, C.R., oraz Ryan, J., Statystyka i wskaźniki efektywności dla sieciowych usług bibliotek publicznych. Chicago, Amerykańskie Stowarzyszenie Biblioteczne, 2001. ISBN: 0-8389-0796-2. (Przedstawia zagadnienia związane z pomiarem efektywności nowych usług elektronicznych, opis i spis treść dostępne wyłącznie w sieci.) http://www.alastore.ala.org/SiteSolution.taf?_sn=catalog2&_pn=product_detail&_op=797

McClure, Charles R. oraz Bertot, John C.: Opracowanie narodowych modeli gromadzenia danych statystycznych i narzędzi wydajności dla sieci bibliotek publicznych, 2001.



http://www.ii.fsu.edu/getAbstract.cfm?pageID=9&abstractID=3&projectID=8

Opracowanie statystyk i narzędzi wydajności dla sieci bibliotek narodowych. http://www.albany.edu/~imlsstat/

[10] Amerykańskie Stowarzyszenie Muzeów. Badanie równorzędne.

http://www.aam-us.org/programs/peer_reviewer/index.cfm.
[11] Brytyjskie Muzea Południowo-Wschodnie. Materiały pomocnicze do analiz porównawczych. http://www.museums.bedfordshire.gov.uk/bestvalue/benchmark/info3.html
[12] IMLS (Instytut Usług Muzealnych i Bibliotecznych): Perspektywy oceny opartej na działalności bibliotek i muzeów.

http://www.imls.gov/pubs/pdf/pubobe.pdf
[13] Inspirowanie nauczania dla wszystkich

http://www.inspiringlearningforall.gov.uk/default.aspx?flash=true
[14] Zestaw efektów końcowych

http://ibec.ischool.washington.edu/ibecCat.aspx?subCat=Outcome%20Toolkit&cat=Tools%20and%20Resources
[15] VITAL: Wartość i wpływ dostępu do technologii informacyjnych w bibliotekach.
http://www.mmu.ac.uk/h-ss/cerlim/projects/vital.htm
[16] LONGITUDE II: Narzędzia wpływu bibliotecznej sieci współpracy w środowisku nastawionym na użytkownika http://www.cerlim.ac.uk/projects/longitude/index.php
[17] PLUS (Sondaż użytkowników bibliotek publicznych)

http://www.ipf.co.uk/plus/eplus/default.htm
[18] 2002 PSQG (Grupa ds. Jakości Usług Publicznych) badanie dotyczące użytkowników archiwów brytyjskich, dostępne przez witrynę PLUS ( http://www.ipf.co.uk/plus/psqg/default.htm) oraz stronę Archiwów Narodowych ( http://www.nationalarchives.gov.uk/archives/psqg/survey.htm).
[19] Stworzony przez Eurostat sondaż Eurobarometer zawiera pytania dotyczące sektora dziedzictwa kulturowego, włącznie z pytaniami o użytkowanie muzeów i bibliotek

http://europa.eu.int/comm/public_opinion/standard_en.htm
[20] Jakość – Statystyka i wskaźniki efektywności: Normy/projekty http://www.iso.org/iso/en/CatalogueListPage.CatalogueList?COMMID=1792&scopelist=ALL
[21] Analog. http://www.analog.cx/
[22] Robertson, James: Wartość statystyk sieciowych. 28 sierpnia 2001. http://www.steptwo.com.au/papers/webstats/index.html
[23] Dlaczego statystyki sieciowe są (gorzej niż) niezrozumiałe.

http://www.goldmark.org/netrants/webstats/
[24] COUNTER (Liczenie wykorzystania online sieciowych zasobów elektronicznych) http://www.projectcounter.org/
[25] McClure, Charles R. oraz Bertot, John C.: Opracowywanie krajowych modeli gromadzenia danych statystycznych sieci bibliotek publicznych oraz pomiarówefektywności. 2001.

http://www.ii.fsu.edu/getAbstract.cfm?pageID=9&abstractID=3&projectID=8

[26] Opracowywanie statystyk krajowej sieci bibliotek oraz wskaźniki efektywności http://www.albany.edu/~imlsstat/

[27] Projekt E-metryczny http://www.arl.org/stats/newmeas/emetrics/
[28] Rada Bibliotek Wielkomiejskich (USA) http://www.urbanlibraries.org/index.html
[29] Narodowe Centrum Statystyki Edukacyjnej (NCES). Biblioteczny Program Statystyczny – porównywanie bibliotek publicznych.

http://www.nces.ed.gov/surveys/libraries/publicpeer/
[30] Narodowe Centrum Statystyki Edukacyjnej (NCES). Biblioteczny Program Statystyczny – porównywanie bibliotek akademickich.

http://www.nces.ed.gov/surveys/libraries/academic.asp.
BIBLIOGRAFIA UZUPEŁNIAJĄCA ZAKRES
(Niniejszy ustęp dotyczy publikacji nie wymienionych w rozdziale).
Fuegi, D., Who Needs Statistics? : A note on the Libecon Project, Cultivate Interactive – Komu potrzebna jest statystyka? Uwagi dotyczące Projektu Libecon, doskonalenie interaktywne, wyd. 9, 7 lutego 2003.

http://www.cultivate-int.org/issue9/libecon/
Moore, N., Measuring the Performance of Public Libraries: a Draft Manual – Pomiary efektywności bibliotek publicznych: projekt podręcznika. Paris, General Information Programme and UNISIST, UNESCO, styczeń 1989. (Opracowanie godne polecenia, wszechstronne, napisane jasnym, prostym językiem).

Ward, Suzanne; Sumsion, John; Fuegi, David; Bloor, Ian., Library Performance Indicators and Library Management Tools – Biblioteczne wskaźniki efektywności i narzędzia zarządzania. Luxembourg, European Commission DG-XIII-E3, 1995. (Raport końcowy Projektu PROLIB, znany również jako The Toolbox Study. Miał on na celu:


(1) badanie stanu pomiarów efektywności bibliotek europejskich,

(2) wytyczenie priorytetów dalszego rozwoju

(3) stworzenie narzędzi pomiarów efektywności i wskaźników mających praktyczne zastosowanie dla wszystkich typów bibliotek europejskich.

Van House, Nancy A; Lynch, Mary Jo; McClure, Charles R; Zweizig, Douglas L; Rodger, Eleanor Jo., Output Measures for Public Libraries: A Manual of Standardized Procedures – Pomiary efektów końcowych bibliotek publicznych: podręcznik procedur standaryzowanych. Wyd. 2, Chicago, Amerykańskie Stowarzyszenie Biblioteczne, 1987. (Klasyczny i wpływowy tekst, który posłużył do zaprezentowania przykładów pomiarów próbek danych wyjściowych kierownikom bibliotek na całym świecie). 

Van House, Nancy A; Weil, Beth T; McClure, Charles R., Measuring Academic Library Performance: A Practical Approach – Pomiar efektywności bibliotek akademickich: podejście praktyczne. Chicago, Amerykańskie Stowarzyszenie Biblioteczne, 1990. (Kolejny po podręczniku dla bibliotek publicznych, wydany rok później i dotyczący podobnych zagadnień).
LINKI ZAKRES
Wstęp
Zadaniem tej części jest zaprezentowanie praktycznych rozwiązań modelowych, składających się na materiały:


  • dostępne w sieci i w wersji tradycyjnej;

  • uznane i pożyteczne (materiały wysokiej rangi i klasy).

Jednocześnie uwzględniono:



  • kilka projektów o dużym potencjale i wpływie;

  • materiały w językach innych niż angielski, o ile usługa/działanie posiada duży potencjał.

Skoncentrowano się na źródłach europejskich, lecz uwzględniono również ważne materiały spoza tego obszaru. Na przykład, amerykańska strona statystyk bibliotecznych Joego Ryana http://web.syr.edu/~jryan/infopro/stats.html jest doskonała pod względem bibliotecznej informacji statystycznej i wskaźników. Zawiera linki, obszerną bibliografię źródeł statystyki akademickiej, muzealnej i bibliotek szkolnych, jak również pewną liczbę linków do europejskich źródeł statystyki bibliotecznej.


Międzynarodowe

IFACCA – (The International Federation of Arts Councils and Culture Agencies – Międzynarodowa Federacja Rad Artystycznych i Agencji Kulturalnych

  • Rzetelny i aktualny przegląd zagadnień związanych z międzynarodową statystyką kulturalną (dodatkowo bibliografia): Madden, Christopher: Making Cross-country Comparisons of Cultural Statistics: Problems and SolutionsTworzenie międzynarodowych porównań statystyki kulturalnej: problemy i rozwiązania, czerwiec 2004. http://www.ifacca.org/files/1Background.pdf

  • Wskaźniki statystyczne w działalności kulturalnej: referat z dyskusji (lipiec 2004). Przedstawienie stanu obecnego światowych badań dotyczących wskaźników kulturalnych, kwestii analitycznych i koordynacyjnych. Propozycje na przyszłość.

http://www.ifacca.org/FILES/StatisticalIndicatorsArtsPolicy.pdf
Międzynarodowe badania statystyczne archiwów narodowych są przedmiotem następujących analiz:

  • Sytuacja i zasoby – międzynarodowe badanie stanu faktycznego archiwów krajowych/federalnych przeprowadzone przez Chiyoko Ogawę (referat wygłoszony na Międzynarodowej Konferencji ds. Archiwów (CITRA) w Marsylii, 13-16 listopada 2002)

http://www.ica.org/new/citra.php?pcitraprogramid=15&plangue=eng

  • Paula Carucci, Les archives nationals et fédérales: systèmes, problèmes et perspectives, obrady 26 Międzynarodowej Konferencji ds. Archiwów, Madryt 1989. Opublikowane przez Międzynarodową Radę Archiwalną, Rzym 1991. Str. 25-95. (niedostępne w sieci).


UNESCO Institute for Statistics (UIS) – Instytut Statystyczny UNESCO

Program Komunikacyjny i Kulturalny UIS poddawany jest obecnie na nowo analizie; zawiesił gromadzenie danych do odwołania. Opublikowanie nowego zbioru danych planowane jest na koniec 2004 roku. http://www.uis.unesco.org/ev_en.php?ID=3754_201&ID2=DO_TOPIC




Europa

LIBECON
Europejska strona poświęcona statystyce bibliotecznej, również bibliotekom publicznym. http://www.libecon.org
EQUINOX 
Projekt zrealizowany w ramach Programu Komisji Europejskiej Telematyka dla Bibliotek. Był odpowiedzią na potrzeby bibliotek w zakresie tworzenia i wykorzystywania w zarządzaniu metod pomiaru efektywności w zarówno nowych, sieciowych środowiskach elektronicznych, jak i środowiskach tradycyjnych. W ramach programu opracowano zestaw wskaźników efektywności dla serwisów biblioteki elektronicznej. http://equinox.dcu.ie/
CAMILE Concerted Action on Management Information for Libraries in Europe – Wspólna Akcja Zarządzania Informacją w bibliotekach europejskich. 
CAMILE był wspólnym projektem wspieranym z funduszy Komisji Europejskiej w ramach Programu Aplikacji Telematycznych w sektorze telematyki dla Bibliotek. CAMILE został stworzony w celu upowszechniania i promowania efektów czterech innych projektów Komisji Europejskiej: DECIDE, DECIMAL, EQLIPSE i MINSTREL. Każdy z nich miał za zadanie wypracować model oraz narzędzia pomocne w podejmowaniu decyzji w bibliotekach europejskich oraz dostarczyć jednolitych sposobów interpretacji zadań i wyzwań, z którymi biblioteki stykają się we współczesnym świecie. http://www.staff.dmu.ac.uk/

Dania

Duńska Narodowa Rada Biblioteczna

Na tej stronie można swobodnie korzystać z wyciągu ze statystyk bibliotek publicznych różnych krajów (materiały aktualne, dostęp bezpłatny, bez konieczności rejestrowania się). Strona w języku angielskim, wzorcowa.



http://www.bs.dk/index.ihtml
Estonia

Statystyki biblioteczne

Estonia gromadzi statystyki biblioteczne od 1970 r., ale projekt LibEcon dostarczył nowych wytycznych opracowania i standaryzacji, a możliwości porównania z innymi krajami europejskimi okazały się niezwykle pożyteczne.



http://www.nlib.ee/inglise/lib/libstat.html
Statystyki estońskich bibliotek publicznych

Analizy publikowane są corocznie. http://nlib.ee/rkogud/rstat.html


Finansowe analizy porównawcze

Opracowanie działań pomocniczych, takich jak statystyczne analizy porównawcze, obrazuje wzrastającą świadomość szerszego doceniania znaczenia archiwów statystycznych. Dla poszczególnych bibliotek estońskich opracowano czynny prototyp narzędzia analiz porównawczych. Może być on stosowany również w innych państwach. http://www.libecon.org/millenniumstudy/default.asp


Finlandia

Statystyki fińskich bibliotek publicznych

Bazy danych w trzech językach (fińskim, szwedzkim i angielskim), prowadzone przez Ministerstwo Edukacji. Obecnie dostępne statystyki dotyczą lat: 1999, 2000, 2001. http://tilastot.kirjastot.fi/


Niemcy

Statystyki bibliotek niemieckich

Można tu znaleźć narodowy schemat pomiaru efektywności we wszystkich typach bibliotek niemieckich. Pomimo że jest on dość stary i spotkał się z zarzutem, że jest nieskuteczny i przestarzały, żadna inna alternatywa nie została przyjęta. http://www.bibliotheksstatistik.de/


Fundacja Bertelsmanna

W 1999 r. fundacja podjęła próbę zastosowania analiz porównawczych w bibliotekach publicznych. Projekt wkrótce obejmie biblioteki naukowe.



http://www.bix-bibliotheksindex.de/
Bertelsmann Stiftung Bix

Analizy porównawcze (metryczne i procesowe) http://www.stiftung.bertelsmann.de/


Norwegia

ABM-utvikling

Statistikk

Statystyka dla bibliotek publicznych, naukowych oraz muzeów. Nowy system wprowadzania i obróbki danych, zastosowany w grudniu 2004 roku. Następną fazą jest stworzenie systemu dla archiwów. (Wyłącznie norweska wersja językowa).

http://www.abm-utvikling.no/prosjekter/Interne/ABM/Statistikk/index.html

Kvalitets- og Resultat-indikatorer for Bibliotek

Propozycja dotycząca wskaźników efektywności dla bibliotek norweskich. 2004. (Wyłącznie norweska wersja językowa).

http://www.abm-utvikling.no/faghjornet/dokumenter/kvalitetsindikatorer.pdf
Hiszpania

Estadística de bibliotecas públicas españolas

Na stronie Generalnego Poddyrektoriatu Koordynacji Bibliotecznej znajduje się Estadística de bibliotecas públicas españolas – ogólne opracowanie dotyczące danych zebranych przez Regiony Autonomiczne, oparte na pojedynczym kwestionariuszu zgodnym z normą ISO 2789 "Informacja i dokumentacja – międzynarodowa statystyka biblioteczna". Innym źródłem statystycznym jest narodowa statystyka biblioteczna sporządzana co dwa lata przez Narodowy Instytut Statystyczny, działający w obrębie Estadísticas de bibliotecas.



http://www.mcu.es/bibliotecas/jsp/marcosAncho.jsp?id=40
Estadística de Museos y Colecciones en España

Statystyka dotycząca muzeów i kolekcji hiszpańskich, sporządzana przez Biuro Statystyczne oraz Generalny Poddyrektoriat Muzeów Państwowych w Ministerstwie Kultury, we współpracy z Regionami Autonomicznymi i Ministerstwem Obrony. Dodatkowo, w sieci znaleźć można Spis Muzeów i Kolekcji Hiszpanii, zamieszczający statystyki dotyczące roku 2000.



http://www.mcu.es/jsp/plantilla.jsp?id=42&area=estadisticas
Archive Statistics – Statystyki Archiwów

Statystyki Archiwów prowadzone są przez Centrum Informacji i Dokumentacji Archiwalnej (CIDA) – departament Generalnego Poddyrektoriatu Archiwów Państwowych w Ministerstwie Kultury – i publikowane przez Narodowy Instytut Statystyczny.


Programa de Análisis de Bibliotecas (PAB) – Program Analizy Bibliotecznej (PAB).

Koordynatorem i fundatorem tego programu dotyczącego zarządzania biblioteką i pomiarów efektywności jest Fundacja Bertelsmanna w Hiszpanii. Celem projektu jest opracowanie metodologii ocen, ułatwiającej decydowanie o usługach.



http://www.fundacionbertelsmann.es/pab/
Travesía, Subdirectorate General of Library Co-ordination – Generalny Poddyrektoriat Koordynacji Bibliotecznej w Travesía

Na stronie tej udostępniono podsumowanie statystyk narodowych bibliotek publicznych, zgromadzonych w publikacji "Las bibliotecas públicas en España, una realidad abierta" http://travesia.mcu.es/estadisticas1.asp


Wielka Brytania
Rząd

Rząd Wielkiej Brytanii wymaga od władz lokalnych (kierujących publicznymi bibliotekami, archiwami i muzeami) pomiarów efektywności.



  • Najlepsza Wartość – każdy z urzędów musi uwzględniać cele usług zindywidualizowanych, w tym kulturalnych. Zalicza się do nich: liczbę wizyt użytkowników w bibliotekach publicznych, udział użytkowników bibliotek publicznych, którym udało się otrzymać potrzebną książkę/informację, liczbę wizyt w muzeach (w tym odwiedzin na stronach internetowych oraz ilość uczniów odwiedzających muzea w ramach wycieczek szkolnych), procent mieszkańców zadowolonych z lokalnych usług kulturalnych (bibliotek, muzeów, wydarzeń kulturalnych). Dzięki Najlepszej Wartości władze oceniają jakość, koszt i efektywność usług poprzez użycie zalecanej metodologii: konsultacji z użytkownikami usług i osobami, które z nich nie korzystają; porównywania efektywności z innymi instytucjami świadczącymi podobne usługi; kontroli, w jakim celu i jak dostarcza się usługę; rywalizacji poprzez ocenianie konkurencyjności innego sposobu świadczenia usług.

  • CPA (Comprehensive Performance Assessment – Wszechstronna Ocena Efektywności) – podczas gdy Najlepsza Wartość dotyczy usług indywidualnych, CPA skupia się na ogólnej zdolności urzędów do podniesienia standardów. Ocena wydawana jest przez Komisję Audytową, która klasyfikuje instytucję do jednej z pięciu kategorii: znakomity, dobry, zadowalający, niezadowalający, niedostateczny. http://www.audit-commission.gov.uk/


The Accreditation Scheme for Museums in the United Kingdom: Accreditation

Standard – Schemat akredytacyjny dla muzeów brytyjskich: Standard Akredytacyjny

Schemat Akredytacyjny, zainicjowany w listopadzie 2004 r., ustalający krajowe standardy dla muzeów brytyjskich.



http://www.mla.gov.uk/documents/accreditation_standard.pdf
CIPFA – (Chartered Institute of Public Finance and Accountancy – Akredytowany Instytut Finansów Publicznych i Księgowości)
Na tej stronie znajduje się brytyjska statystyka bibliotek publicznych oraz statystyka archiwów lokalnych, jednak zapoznanie się z nimi i ściągnięcie z sieci możliwe jest tylko dla subskrybentów. http://www.cipfastats.net/
Trendy Kultury

Trendy Kultury od 1989 r. zajmują się dostarczaniem szczegółowych analiz statystycznych sektora kulturalnego. Skupiają się na głównych trendach w tematyce kultury materialnej, mediów, sztuki widowiskowej i środowiska historycznego, zajmując się zagadnieniami wpływającymi na cały sektor, np. Internet, bieda, dostęp do sztuki i finansowania. Czasopismo zawiera również obszerne artykuły dotyczące stanu statystyki brytyjskich archiwów państwowych. Opisywane problemy mogą pokrywać się z trudnościami występującymi w innych państwach. (Chris Pickford, Archives: a Statistical Overview – Archiwa: Przegląd Statystyczny w: Cultural Trends – Trendy Kultury nr 48, 2002. str.4-36.)
Department for Culture, Media and Sport – Departament Kultury, Mediów i Sportu

Public Library Service Standards – Normy Usługowe Bibliotek Publicznych

http://www.culture.gov.uk/NR/rdonlyres/ew4ob736q3yuydouvxx4whrlypftajwunbi4c7bi64ah6rahyrpi5csbym23xwsqyuhlc3c4qdeyr3eqmeaccrjh6qd/PUBLICLIBRARYSERVICESTANDARDSFINAL1OCTOBER.pdf

Nowe normy zostały wprowadzone w październiku 2004 r. na miejsce norm używanych od 2001 r. (tj. Comprehensive, Efficient and Modern Public Libraries: Standards and Assessment – Wszechstronna, efektywna i nowoczesna biblioteka publiczna: normy i oceny.



http://www.culture.gov.uk/PDF/libraries_pls_assess.pdf).

Warto zapoznać się z obiema.


IPF Public Library Benchmarking Club – IPF Klub Analizy Porównawczej Bibliotek Publicznych

Analizy porównawcze (metryczne i procesowe) http://www.ipf.co.uk/benchmarking


Inspirowanie Nauczania dla Wszystkich

Inspirowanie Nauczania dla Wszystkich opisuje, jak wygląda dostępne i integrujące muzeum, archiwum lub biblioteka, stymulująca i popierająca nauczanie. Pozwala zorientować się, czego nauczyli się użytkownicy, określić sposób osiągnięcia najlepszej praktyki we wspieraniu nauczania oraz doskonalić umiejętności.



http://www.inspiringlearningforall.gov.uk/default.aspx?flash=true
LIRP (Learning Impact Research Project – Wpływ uczenia się: projekt badawczy)

Badania zlecone przez Resource: Radę Muzeów, Archiwów i Bibliotek (obecnie MLA) w celu opracowania modelu pozwalającego na zbadanie wyników i wpływu nauczania w muzeach i archiwach.



http://www.resource.gov.uk/documents/lirpanalysis.pdf
The Library & Information Statistics Unit (LISU) – Oddział Statystyki Informacyjnej i Bibliotecznej

LISU publikuje kompendia informacji statystycznej o bibliotekach i dla bibliotekarzy. LISU Doroczna Statystyka Biblioteczna przedstawia analizę trendów w brytyjskich bibliotekach publicznych i akademickich. Streszczenie wydania z 2003 roku, dotyczącego lat 1992-2002 dostępne jest w sieci. LIST (Tablice Statystyki Bibliotecznej i Informacyjnej) to doroczny sondaż dotyczący statystyk bibliotek brytyjskich wszystkich sektorów (publiczne, akademickie, specjalne, narodowe i szkolne). Zestawienia za lata 1997-2003 Dostępne są bezpłatnie online.



http://www.lboro.ac.uk/departments/dils/lisu/index.html
MIEL: Management Information for the Electronic Library – Zarządzanie Informacją w Bibliotece Elektronicznej

Omawia aktualne tendencje w rozwoju bibliotek, a także podaje literaturę tematu i propozycje wskaźników efektywności dla sieciowej biblioteki elektronicznej. Jeden z rozdziałów streszcza wcześniejsze teksty i podręczniki. Dotyczy dużych bibliotek akademickich. http://www.ukoln.ac.uk/dlis/models/studies/


Pomiary efektywności

Efekty porównawczego przeglądu pewnej liczby podstawowych dokumentów dotyczących wskaźników efektywności dla sieciowej biblioteki elektronicznej. Przegląd opracowany w ramach projektu DECIDE pod kierunkiem Johna Sumsiona. http://www.staff.dmu.ac.uk/~camile/matrices/intro.htm#top


The People’s Network – Sieć Narodowa

Dzięki temu projektowi podłączono wszystkie brytyjskie biblioteki publiczne (4300) do Internetu. 170 mln £ środków projektu zarządzało partnerstwo pomiędzy New Opportunities Fund (NOF) oraz Resource: Radą Muzeów, Archiwów i Bibliotek (obecnie MLA). Efekty projektu opublikowane zostaną w sieci.



http://www.peoplesnetwork.gov.uk/impact/index.asp
Kwestionariusze znormalizowane

PLUS (Sondaż Użytkowników Bibliotek Publicznych) http://www.ipf.co.uk/plus/

PLUS (archiwa)

Najnowsze opublikowane rezultaty (2002) dotyczyły badania archiwów brytyjskich, w których wzięło udział 12000 osób.



http://www.ipf.co.uk/plus/psqg/default.htm oraz

http://www.nationalarchives.gov.uk/archives/psqg/survey.htm

Stowarzyszenie Archiwistów

Patricia Methven i inni, Best Practice guidelines: No 1 Measuring PerformanceWskazówki do najlepszej praktyki: najlepsze narzędzia efektywności (1993) iii + 72 str. ISBN 0 902886 45 2. Niedostępne w sieci, szczegóły patrz: http://www.archives.org.uk/content.asp?id=290



Zwiedzający Muzea i Galerie 2004

Wyczerpujące studium oceny zadowolenia zwiedzających muzea oraz ich ilość w Wielkiej Brytanii, przeprowadzone przez MORI w imieniu MLA.



http://www.mla.gov.uk/documents/mori_visitors_v2.doc
What did you learn at the museum today? The evaluation of the impact of the Renaissance in the Regions Education Programme in the three Phase 1 Hubs – Czego nauczyłeś się dzisiaj w muzeum? Ocena wpływu odrodzenia Regionalnego Programu Edukacyjnego w trzech fazach (sierpień, wrzesień i październik 2003). Lipiec - luty 2004.

Innowacyjne narodowe studium badawcze finansowane przez Radę ds. Muzeów, Bibliotek i Archiwów (MLA) dotyczące efektów wycieczek szkolnych do muzeów w trzech regionach Anglii. Program wykorzystuje koncepcję Ogólnych Efektów Nauczania.



http://www.mla.gov.uk/documents/id1185exec.pdf

http://www.mla.gov.uk/documents/id1185repa.pdf

http://www.mla.gov.uk/documents/id1185repb.pdf

http://www.mla.gov.uk/documents/id1185repc.pdf

http://www.mla.gov.uk/documents/id1185repd.pdf
USA

Adresy amerykańskich stron WWW bibliotek publicznych i instytucji innych sektorów:


Strona statystyczna ARL

to interaktywna strona, na której można znaleźć różne, odpowiednio uszeregowane biblioteki, wskaźniki produkcji i tablice orientacyjne, a także dane w postaci graficznej. Nowe dane mogą być ściągnięte w formacie ASCII



http://fisher.lib.virginia.edu/newarl/

Strona opisana w artykule Interactive Peer Group Comparisons through the Web – Porównania interaktywnych grup równorzędnych w sieci http://www.arl.org/newsltr/197/peergroup.html


Instytut Usług Muzealnych i Bibliotecznych

Ważna strona zawierająca użyteczne badania i raporty.



http://www.imls.gov/about/index.htm
ICOLC (International Coalition of Library Consortia – Międzynarodowa Koalicja Konsorcjów Bibliotecznych)

Wytyczne dla pomiarów statystycznych z zakresie indeksowanych, adnotowanych i pełnotekstowych zasobów internetowych (listopad 1998).



http://www.library.yale.edu/consortia/webstats.html
NCES (National Center for Education Statistics – Narodowe Centrum Statystyki Edukacyjnej

Program statystyki bibliotecznej: biblioteki publiczne



http://nces.ed.gov/surveys/libraries/Public.asp
NCLIS (National Commission on Libraries and Information Science – Narodowa Komisja ds. Bibliotek i Nauk Informacyjnych. Statystyki i badania. http://www.nclis.gov/statsurv/statsurv.html
Outcomes Toolkit – Zestaw Narzędzi Efektywności

Pozwala usługom lokalnym na praktyczne zaangażowanie się w ocenę efektywności.



http://ibec.ischool.washington.edu/ibecCat.aspx?subCat=Outcome%20Toolkit&cat=Tools%20and%20Resources
Powrót do Spisu Treści




1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   27


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna