W projekt Calimera jest finansowany przez Komisję Europejską



Pobieranie 2.67 Mb.
Strona16/27
Data29.04.2016
Rozmiar2.67 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   27

Konserwacja ZAKRES

W świecie analogowym zabezpieczenie jest terminem określającym czynności, które generalnie zapewniają bezpieczne przechowywanie i przetrwanie zasobów (delikatne obchodzenie się, zabezpieczanie w paczkach podczas transportu, kontrolowanie warunków przechowywania), a konserwacja jest tym szczególnym aspektem działań który zawiera w sobie pewien rodzaj aktywnej interwencji w obiekcie np. naprawy czy rekonstrukcje. W przypadku zasobów cyfrowych termin zabezpieczenie jest częściej używany, chociaż aktywna konserwacja może być od czasu do czasu potrzebna; czasem np. niektóre uszkodzone nośniki mogą być naprawiane.


Procedury odzyskiwania danych po klęskach żywiołowych i zarządzanie ryzykiem ZAKRES

Rozsądnym jest posiadanie planu działania na wypadek klęsk żywiołowych. Powinien on rozpatrywać takie sprawy jak:



  • tworzenie kopii archiwalnych wszystkich ważnych zasobów cyfrowych tak szybko, jak to będzie możliwe po ich otrzymaniu lub stworzeniu;

  • stosowanie standardów nośników danych i formatów;

  • przechowywanie kopii archiwalnych na miejscu i poza nim na obszarze zagrożonym klęskami żywiołowymi takimi, jak powodzie, kopie powinny być przechowywane w bezpiecznym miejscu;

  • upewnienie się, że cały personel jest dobrze przeszkolony na wypadek klęski żywiołowej;

  • posiadanie polityki zarządzania ryzykiem. ERPANET opublikował zestaw narzędzi do komunikacji w sytuacjach kryzysowych. [10]


Formaty ZAKRES

Wymagania dotyczące formatu plików do archiwizacji są ogólnie takie same, jak dla tworzenia (zob. też Dygitalizacja). Preferowane jest:



  • używanie raczej otwartych standardów formatów plików niż zamkniętych - jako przeciwdziałanie przed zanikaniem formatu;

  • używanie formatu wspierającego przechowywanie włączonych metadanych;

  • nie stosowanie kompresji, aby strzec przed utratą danych – preferowane są formaty bezstratne takie jak TIFF (Tagged Image File Format) [11], w przypadku dużego nacisku na oszczędność miejsca PNG (Portable Network Graphic) [12] może zapewnić alternatywny bezstratny format.

Generalnie można przyjąć te same zasady dla formatów audiowizualnych do zabezpieczania (zob. też Usługi multimedialne), jednak nadawane cyfrowe dane prezentuję niesamowite wyzwanie. Większość materiałów telewizyjnych jest obecnie produkowana w postaci cyfrowej. Należy koniecznie zaangażować twórców programów i dziennikarzy w tworzenie strategii zabezpieczania. Kompanie telewizyjne, takie jak Holenderski Instytut Dźwięku i Wizji [13] pracują na strategią ochrony setek tysięcy godzin emitowanych programów w taki sposób aby zapewnić im autentyczność.


ERPANET sugeruje stosowanie następujących formaty dla zabezpieczania [14]:

  • Dokumenty tekstowe: czysty ASCII [15], PDF [16], XML [17], TIFF [11];

Dokumenty graficzne: TIFF [11], JPEG2000 [18];

  • Dokumenty audiowizualne: WAV [19], BWF [20], MPEG [21].

Z powodu wielu dostępnych formatów, informacje o nich są zbierane w formie spisów na temat formatów, takich jak np. PRONOM [22] Archiwów Brytyjskich. Lokalne instytucje mogą poszukiwać wskazówek odpowiednich do swoich wymagań w regionalnych lub narodowych stowarzyszeniach profesjonalnych.


Media (zob. też Przechowywanie) ZAKRES

Jak zostało już wspomniane, zaleca się stosowanie nośników najlepszej jakości na jakie można sobie pozwolić. Dostępne są rozmaite cyfrowe nośniki danych: CD-R, DVD-R, DAT (Digital Audio Tape) i DLT (Digital Linear Tape). Obrazy powinny być przechowywane na nośnikach Write Once Read Many (WORM) które pozwalają oglądać pliki wielokrotnie bez ich nadpisywania. TASI (Technical Advisory Service for Images) podaje wskazówki dla używania CD-R and DVD-R [8].


Standardy (zob. też Dygitalizacja) ZAKRES

Dla archiwizowania zawartości cyfrowej zalecane jest używanie otwartych standardów. Jako, że nie są one przypisane do specyficznego sprzętu/oprogramowania pomagają strzec przed niebezpieczeństwami starzenia się technologicznego. Istnieją różne standardy dla różnych aspektów przechowywanie informacji cyfrowej:



  • standardy współdziałania – pozwalają na komunikację między różnymi systemami. Można tu wymienić: ISO 23950:1998 Information and documentation - Information retrieval (Z39.50) - Application service definition and protocol specification [23] i CIMI (Consortium for the Computer Interchange of Museum Information) Profil: Z39.50 Application Profile for Cultural Heritage Information [24];

  • standardy opisu zasobów (zob. też Opisu zasobów i Wykrywanie i pobieranie zasobów) – są to zdefiniowane formaty dla różnych typów informacji cyfrowej. W związku z tym pozwalają na kompatybilność danych w wielu systemach. Przykładami są:

  • formaty opisu stron np. PostScript [25], Portable Document Format (PDF) [16];

  • formaty graficzne np. Tagged Image File Format (TIFF) [11], Graphics Interchange Format (GIF) [26];

  • standardy informacji ustrukturalizowanej np. Standard Generalized Markup Language (SGML) [27], Extensible Markup Language (XML) [17];

  • formaty dla filmów i plików audio np. WAV [19], Broadcast Wave Format (BWF) [20], MPEG [21];

  • standardy pozwalające identyfikować zasób (zob. też Opis zasobu and Wykrywanie i pobieranie zasobów) – dostarczają sposobu unikalnej identyfikacji cyfrowego zasobu w celu zapewnienia długotrwałego i pewnego dostępu, gdy jest on dostępny w Internecie, nawet jeżeli jego lokalizacja się zmienia. (może się zmienić jego URLs (Uniform Resource Locators)). Przykładami jednoznacznego identyfikatora są: URNs (Universal Resource Names) [28], DOIs (Digital Object Identifiers) [29], PURLs (Persistent Uniform Resource Locators) [30], Handles [31] i ARKs (Archival Resource Keys) [32];

  • standardy opisu zasobu (zob. też Wykrywanie i pobieranie zasobów) – mogą być pomocne w efektywnym wyszukaniu zasobu. Przykładami są: AACR2 [33] i Dublin Core [34]. Istnieje również grupa standardów związana ze składnią metadanych. Są to MARC (Machine-Readable Cataloguing) [35] i EAD (Encoded Archival Description) [36]. World Wide Web Consortium (W3C) [37] jest obecnie zaangażowane w opracowanie standardu Resource Description Framework (RDF) [38], który dostarczy infrastruktury, wspomagającej koegzystencję wielu różnych zestawów metadanych czy “schematów”, których jednym z przykładów może być Dublin Core;

  • formaty archiwizacji danych – pozwalają zapewnić długotrwałe przechowywanie i dostęp do zdygitalizowanej informacji. Przykładem jest Model Referencyjny (ISO 14721:2003 Space data and information transfer systems - Open archival information system - Reference model) Open Archival Information System (OAIS) [39];

  • standardy zarządzania danymi – dostarczają wskazówek jak zaimplementować strategię zarządzania danymi, procedury i praktyki. Głównym przykładem jest ISO 15489 Information and documentation - Records management [40] i ISO/TS 23081-1:2004 Information and documentation - Records management processes - Metadata for records - Part 1: Principles [41].

Wskazane jest, aby stosować standardy dla formatów i nośników. Chodzi o to, że użycie standardów pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa zbiorów cyfrowych. Technical Advisory Service for Images (TASI) [42] oraz Digital Preservation Coalition [43] oferują cenne wskazówki w tych dwóch tematach (zob. też Digitalizacji. Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI) daje wskazówki na temat standardów dla nośników archiwalnych [9].

podaje wskazówki dotyczące nośników archiwalnych:

InterPARES [44], Project Prism [45], DAVID [46] i VERS [47].
W 2003 zostało powołane przez biblioteki narodowe Australii, Kanady, Danii, Finlandii, Francji, Islandii, Irlandii, Włoch, Norwegii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i USA International Internet Preservation Consortium [48] mające na celu zabezpieczanie zawartości internetu dla przyszłych pokoleń. W tym celu Konsorcjum opracowuje wspólne narzędzia, techniki i standardy. Do życia powołane zostały również grupy robocze.
Archiwizacja stron i domen WWW ZAKRES

Ciągle rozszerzający się rozmiar światowej sieci internetowej, jej dynamiczny i jednocześnie efemeryczny charakter, stwarzają specjalne wyzwania dla projektów mających za cel zebranie, gromadzenie i zapewnienie długoterminowego dostępu do tych zasobów. Wiele krajów m.in. Kanada, Dania, Nowa Zelandia, Norwegia, Afryka Południowa oraz Wielka Brytania uchwaliło regulacje prawne w celu objęcia legalną opieką depozytową publikacji cyfrowych. Niektóre biblioteki narodowe m.in. Austria, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Litwa, Holandia, Norwegia, Szwecja oraz Wielka Brytania rozpoczęły budowę narodowych archiwów sieci zawartości sieci internetowej, używając rozmaitych rozwiązań np.:



  • selektywnych archiwów statycznej zawartości zasobów WWW tj. archiwizowane są zasoby, które się nie zmieniają i nie zawierają interaktywnych lub dynamicznych. Głównymi przedstawicielami tego rozwiązania są: Dania, Kanada i Japonia.

  • selektywne archiwa statycznej i dynamicznej zawartości WWW. Jedynym krajem który archiwizuje w ten sposób jest Australia;

  • kopiowanie całych domen tj. przygotowanie do przekopiowania całych domen kraju przy użyciu robotów indeksujących (harvesting robots) i minimalnym udziale człowieka. Rozwiązanie to wykorzystują: Szwecja, Finlandia Irlandia i Norwegia;

  • kombinacja selektywnych i pełnodomenowych rozwiązań. Biblioteka Narodowa Francji zamierza zaprogramować robota, aby archiwizował zarówno automatycznie jak i selektywnie te zasoby, które przedstawiają jakąś wartość dla badań;

  • archiwizowanie oparte na porozumieniu z komercyjnymi wydawcami. Biblioteka Narodowa Holandii (Koninklijke Bibliotheek) opracowała infrastrukturę techniczną i organizacyjną z komercyjnymi wydawcami, m.in. Elsevier Science i Blackwell Publishing, aby archiwizować, zabezpieczać i zapewniać limitowany dostęp do całej produkcji wytworzonej przez komercyjnych wydawców. Bibliothèque Nationale rozpoznała potrzeby pracy z wydawcami dla “deponowania” całych stron, które są poza zasięgiem robotów sieciowych a posiadają dużą ilość bogatej zawartości WWW.

Wiele z działań w celu archiwizowania zawartości WWW jest wciąż w stadium eksperymentalnym. Lista organizacji, które prowadzą projekty pilotażowe, oraz eksperymenty jest na stronie: Austrian On-Line Archive [49]. Strona amerykańskiego Internet Archive [zob. Linki] Biblioteki Narodowej Australii [50] również zawierają informacje o innych projektach. Projektem rozpoczętym w czerwcu jest brytyjski UK Web Archiving Consortium http://www.webarchive.org.uk/ (zob. Linki) który pracuje nad projektem opracowania warunków testowych selekcji archiwizowania stron WWW przy użyciu PANDAS (PANDORA Digital Archiving System) opracowanego przez PANDORA (Preserving and Accessing Networked Documentary Resources of Australia) (zobacz Linki). Szczegółowa analiza wykonalności w Day, Michael: Collecting and preserving the World Wide Web. 2003. [51]


Kwestie zatrudnienia ZAKRES

Z powodu gwałtownych zmian w technologii, należy ciągle podnosić umiejętności personelu obsługującego; najlepszym rozwiązaniem jest nauka praktyczna w momencie, kiedy zostanie pozyskane nowe oprogramowanie i nowy sprzęt. Obsługa może potrzebować wspólnej pracy z personelem z innych departamentów, takich jak departament IT. Współpraca z innymi instytucjami włączając w to oddelegowanie pracowników do innych instytucji, może być dobrym sposobem na dzielenie się umiejętnościami.


Kwestie administracyjne i prawne ZAKRES

Dane cyfrowe wymagają zarządzania podobnie jak i dane analogowe, aby zapewnić iż są one umieszczone w odpowiednim miejscu i mogą być udostępniane na żądanie. Sugeruje się korzystanie z elektronicznego systemu zarządzania danymi (zob. Zarządzanie zawartością i kontekstem).


Wiele krajów ma regulacje prawne dotyczące jawności informacji dające ludziom prawo do obejrzenia informacji z dowolnego okresu wytworzenia, co stwarza potrzebę posiadania dobrych praktyk i procedur zarządzania. Instytucje publiczne mogą statutowo być zobligowane do publikacji określonych klas informacji, ale osoby prywatne żądające dalszej informacji muszą być załatwione zazwyczaj w krótkim czasie (w ciągu 20 dni w Wielkiej Brytanii). W świetle tych przepisów, ochrona cyfrowa jest bardzo ważna, należy zarządzać nią bardzo ostrożnie, aby zapewnić, iż każde przekazanie i zmiana danych następuje zgodnie z prawem (zob. Prawo do informacji)
Kwestie prawne powinny być poruszone przed wykonaniem kopii bezpieczeństwa (zob. Prawo do informacji).
PERSPEKTYWY ZAKRES
Co raz więcej informacji, włączając informacje rządowe i badania naukowe, jest tworzonych w formacie cyfrowym. Jeśli nie zostanie podjęty wysiłek zabezpieczania i ochrony długoterminowej dostępu do tych zasobów cyfrowych, wiele z naszego dziedzictwa i wartości intelektualnej pochodzącej z końca XX wieku zaginie. Potrzebne są strategie i fundusze narodowe i międzynarodowe, aby rozwiązywać te kwestie.
Jeśli nie ma przeświadczenia, że strategie zabezpieczania będą działać, wtedy rozwój w dziedzinie serwisów cyfrowych będzie spowolniony, a wszelkie ekonomiczne, socjalne i oświatowe korzyści zostaną utracone.

Rządy powinny przyjąć narodowe strategie uwzględniające zagadnienia prawne i finansowe, w zakresie utworzenia bibliotek depozytowych i krajowych archiwów dla gromadzenia źródeł cyfrowych podobnie jak materiałów cyfrowych.


Prawa autorskie i prawa licencyjne muszą zezwalać na wykonywanie kopii w celach zabezpieczania.
Bez względu na to jak ostrożnie materiał cyfrowy jest przechowywany, zmiany w technologii mogą uczynić go bezużytecznym. Badanie strategii ochrony musi dotrzymywać kroku szybkim zmianom, jakie następują w technice. Najlepiej, aby zagadnienia ochrony mogły być podejmowane równolegle z tworzeniem nowych nośników i formatów.
Muzea, biblioteki i archiwa powinny ustalić budżet i przeznaczyć swoją specjalistyczną wiedzę w celu zabezpieczenia zasobów cyfrowych, w taki sam sposób, jak zrobiłyby w odniesieniu do materiałów tradycyjnych. Jednakże muszą podjąć ten proces dużo wcześniej. Konserwacja zasobów analogowych może być wykonana długo po ich wytworzeniu, zasoby cyfrowe wymagają innych działań. Wymagana jest współpraca z twórcami i pisarzami w celu podjęcia akcji ochrony zasobów w możliwie krótkim przedziale czasu, powinno to zapewnić, że nie zostaną utracone.
Badania naukowe, takie jak Persistent Object Preservation (technika zapewniająca dostępność danym elektronicznym przez czynienie ich samo opisującymi się oraz niezależnymi od specyficznego sprzętu i oprogramowania, jest ona wykorzystywana w programie USA National Archives and Records Administration’s Electronic Records Archiwes (ERA)) mogą ostatecznie opracować system, który będzie trwał przez setki lat [52].
BIBLIOGRAFIA ZAKRES
[1] Only co-operation can prevent us from drowning. Interview with Ulrich Kampffmeyer, PROJECT CONSULT, Germany by Joost van Kasteren in Integrity and authenticity of digital cultural heritage objects. Digicult Thematic Issue 1, August 2002, p.20.

http://www.digicult.info/downloads/thematic_issue_1_final.pdf
[2] Lisbońska Rada Europy 23 i 24 marca 2000

http://ue.eu.int/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/ec/00100-r1.en0.htm
[3] Ross, Seamus: The Role of ERPANET in Supporting Digital Curation and Preservation in Europe in D-Lib Magazine, vol. 10.no. 7/8, July/August 2004.

http://www.dlib.org/dlib/july04/ross/07ross.html#3
[4] ERPANET Digital Preservation Policy Tool. 2003.

http://www.erpanet.org/guidance/docs/ERPANETPolicyTool.pdf
[5] Wskazówki, które zagadnienia powinny być rozważone jeśli stosujemy rozwiązanie zakładające outsourcing w: Simpson, Duncan: Contracting out for digital preservation services: information leaflet and checklist. Digital Preservation Coalition, October 2004.

http://www.dpconline.org/graphics/guides/index.html#outsourcing
[6] Integrity and authenticity of digital cultural heritage objects. Digicult Thematic Issue 1, August 2002.

http://www.digicult.info/downloads/thematic_issue_1_final.pdf
[7] BS 4783, części 1 - 8: Storage, transportation and maintenance of media for use in data processing and information storage. British Standards institution, 1988-94.

http://bsonline.techindex.co.uk/BSI2/Dir1/SitePage.asp?LS=&PgID=0080&LR=&LD=&Src=&Dest=&Last=&SessID=L7DJXCTA2DNQ9P5136AP3DQLQB1587G2&MSCSID=&ErrID=&SessStat=&Parent=&Child=&PCount=0&LogStat=&URLData=&SEARCH_ID=MMKD47V26JXN9HPLP0494ULBXK6GC735&SEARCH_TYPE=SRCH_TYP_QCK
[8] TASI (Technical Advisory Service for Images): Using CD-R and DVD-R for Digital Preservation http://www.tasi.ac.uk/advice/delivering/cdr-dvdr.html
[9] Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik: S 4.169 Use of appropriate archival media. October 2003.

http://www.bsi.de/gshb/english/s/s04169.html
[10] ERPANET Risk Communication Tool. 2003.

http://www.erpanet.org/guidance/docs/ERPANETRiskTool.pdf
[11] TIFF (Tagged Image File Format)

http://www.itu.int/itudoc/itu-t/com16/tiff-fx/docs/tiff6.pdf
[12] PNG (Portable Network Graphics) http://www.w3.org/TR/PNG/
[13] Holenderski Instytut Dźwięku i Wizji

http://www.geheugenvannederland.nl/gvnNL/handler.cfm/event/onpage/pageID/8FAE9963-0FAB-4112-BF19-325991A23477/collectionid/A1C3C760-1070-49C8-9257-A9AF9FB858BB
[14] ERPANET: File Formats for Preservation, Austrian National Library, Vienna, 10-11 May 2004. Briefing Paper

http://www.erpanet.org/events/2004/vienna/erpaTrainingWien_BriefingPaper_v02.pdf
[15] ASCII http://www.asciitable.com/
[16] Adobe Portable Document Format

http://www.adobe.com/products/acrobat/adobepdf.html
[17] Extensible Markup Language (XML) http://www.w3.org/XML/
[18] JPEG 2000 http://www.jpeg.org/jpeg2000/
[19] WAV - informacje odstęþne na stronie Microsoft

http://www.microsoft.com
[20] BWF (Broadcast Wave Format) http://www.sr.se/utveckling/tu/bwf/
[21] MPEG http://www.sr.se/utveckling/tu/bwf/
[22] The National Archives. PRONOM http://www.records.pro.gov.uk/pronom
[23] ISO 23950:1998 Information and documentation - Information retrieval (Z39.50) - Application service definition and protocol specification

http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=27446
[24] The CIMI Profile: Z39.50 Application Profile for Cultural Heritage Information. Release 1.0, March 1, 1998

http://www.cimi.org/old_site/downloads/ProfileFinalMar98/cimiprofile1.htm#Foreward
[25] Adobe PostScript 3

http://www.adobe.com/products/postscript/main.html
[26] GIF (Graphics Interchange Format)

http://astronomy.swin.edu.au/~pbourke/dataformats/gif/
[27] ISO 8879:1986 Information processing - Text and office systems - Standard Generalized Markup Language (SGML)

http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=16387
[28] URNs (Universal Resource Names) http://www.ietf.org/rfc/rfc1737.txt
[29] DOIs (Digital Object Identifiers) http://www.doi.org/hb.html
[30] PURLs (Persistent Uniform Resource Locators) http://purl.oclc.org/
[31] Handles http://www.handle.net/introduction.html
[32] ARKs (Archival Resource Keys) http://www.cdlib.org/inside/diglib/ark/
[33] Anglo-American Cataloguing Rules http://www.aacr2.org/
[34] Dublin Core Metadata Initiative http://dublincore.org/
[35] MARC (Machine-Readable Cataloguing) http://www.loc.gov/marc/index.html
[36] EAD (Encoded Archival Description) http://www.loc.gov/ead/
[37] World Wide Web Consortium (W3C) http://www.w3.org/
[38] Resource Description Framework (RDF) http://www.w3.org/RDF/
[39] ISO Archiving Standards – Overview

http://ssdoo.gsfc.nasa.gov/nost/isoas/

ISO 14721:2003 Space data and information transfer systems - Open archival information system - Reference model



http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=24683&ICS1=49&ICS2=140&ICS3

Przegląd modelu w: Trusted Digital Repositories: Attributes and Responsibilities. An RLG-OCLC Report. RLG, May 2002.



http://www.rlg.org/longterm/repositories.pdf
[40] ISO 15489 Information and documentation - Records management

http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=31908&ICS1=1&ICS2=140&ICS3=20

and http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=35845&ICS1=1&ICS2=140&ICS3=20


[41] ISO/TS 23081-1:2004 Information and documentation - Records management processes - Metadata for records - Part 1: Principles

http://www.iso.org/iso/en/CatalogueDetailPage.CatalogueDetail?CSNUMBER=36627&ICS1=1&ICS2=140&ICS3=20
[42] The Technical Advisory Service for Images (TASI)

http://www.tasi.ac.uk/index.html
[43] Digital Preservation Coalition http://www.dpconline.org/graphics/
[44] InterPARES (The International Research on Permanent Authentic Records in Electronic Systems) http://www.interpares.org
[45] Cornell University Project Prism: Information integrity in distributed digital libraries http://www.prism.cornell.edu/Default.htm
[46] DAVID (Digitale Archivering in Vlaamse Instellingen en Diensten)

http://www.antwerpen.be/david/website/nl/index2.htm
[47] VERS (Victoria Electronic Recordkeeping System)

http://www.prov.vic.gov.au/vers/standards/pros9907/99-7-2s2.htm
[48] International Internet Preservation Consortium (IIPC)

http://netpreserve.org/about/mission.php
[49] Austrian On-line Archive: Web Archiving – Bibliography

http://www.ifs.tuwien.ac.at/~aola/links/WebArchiving.html
[50] National Library of Australia http://www.nla.gov.au/padi/topics/92.html
[51] Day, Michael: Collecting and preserving the World Wide Web. 2003.

http://www.jisc.ac.uk/uploaded_documents/archiving_feasibility.pdf
[52] Building the archives of the future: advances in preserving electronic records at the National Archives and Records Administration [by] Kenneth Thibodeau in D-Lib Magazine, February 2001, Volume 7 Number 2.

http://www.dlib.org/dlib/february01/thibodeau/02thibodeau.html
LINKI ZAKRES

Pobieranie 2.67 Mb.

1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   27




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna