W projekt Calimera jest finansowany przez Komisję Europejską


Wirtualne muzea, biblioteki i archiwa ZAKRES



Pobieranie 2.67 Mb.
Strona25/27
Data29.04.2016
Rozmiar2.67 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27

Wirtualne muzea, biblioteki i archiwa ZAKRES


Wirtualne muzeum, biblioteka czy archiwum może być częścią fizycznej instytucji, albo istnieć wyłącznie wirtualnie. W ostatnim przypadku instytucja taka będzie zazwyczaj utworzona przez konsorcjum prezentujące zawartość wielu instytucji.
Muzea i miejsca dziedzictwa kulturowego coraz częściej publikują strony internetowe, które są wirtualnymi muzeami. Umożliwia to użytkownikom tworzenie własnych wirtualnych tras zwiedzania według zainteresowań, zmianę aranżacji wystaw, szczegółowego poznawania określonych wybranych przez siebie obiektów, używanie wirtualnego przewodnika zwiedzania, etc.
Wirtualne archiwa umożliwiają użytkownikom badanie archiwaliów według motywu lub tematu ze względu na ich fizyczne rozmieszczenie, czy lokalizację geograficzną.
Biblioteki i archiwa mogą zaoferować swoim użytkownikom następujące rodzaje usług:

  • usługi oparte na komunikacji telefonicznej i za pomocą poczty elektronicznej, które łączą ze stroną internetową instytucji i zbiorem linków internetowych, skomputeryzowanym katalogiem etc. Systemy tego rodzaju są często połączone z systemem zarządzania zapytaniami, który rejestruje szczegóły zapytania i pytających. Przykładem usługi tego rodzaju jest serwis bibliotek Essex Answers Direct (zob. linki);




  • serwis zapytań e-mailowych wykorzystuje oprogramowanie typu „czat” lub programy do komunikacji na żywo, umożliwiające bezpośrednią rozmowę z członkiem personelu. Jako przykład może służyć serwis Live Help bibliotek w Gateshead (zob. linki). Ten rodzaj usług idealnie nadaje się do wyjaśniania użytkownikom sposobu wykorzystania zasobów cyfrowych, takich jak bazy danych online i strony internetowe, które mogą być odwiedzane razem i przekazywane bezpośrednio do użytkownika bez konieczności opisywania ich słowami. Zapytania mogą być przekazywane na żywo, gdy użytkownik jest ciągle online, do innej instytucji, która ma podobne oprogramowanie. Istnieją komercyjne przykłady takiego oprogramowania [15].

Dyskusje na temat „wirtualnych bibliotek” można znaleźć w Digital Reference Overview. UKLON, luty 2003 [16].
Inteligentne etykiety i metki ZAKRES

System etykiet i metek RFID (identyfikacja częstotliwości radiowej; radio frequency identification) posiada znaczną przewagę nad systemami opartymi na kodach kreskowych:



  • w transmisji danych do czytnika wykorzystywane są częstotliwości radiowe, odczytywanie ich nie wymaga więc, aby były w polu widzenia czy bliskości czytnika;

  • można je przeprogramowywać, mogą więc być wykorzystywane więcej niż jeden raz i do więcej niż jednej funkcji;

  • są fizycznie trwałe i mało prawdopodobne, aby uległy zniszczeniu na skutek zabrudzenia, zatłuszczenia czy zalania wodą, mogą więc być używane na zewnątrz budynku;

  • mogą być dyskretnie przymocowane albo wbudowane w praktycznie każdy przedmiot, co jest szczególnie ważne dla obiektów przechowywanych w instytucjach dziedzictwa kulturowego;

  • Inteligentne metki mogą być używane w procedurach pracy takich jak zarządzanie inwentarzem, kontrolą wypożyczeń i zwrotów książek bibliotecznych i zapobieganiem kradzieżom. Mogą być również używane dla celu dostarczenia innowacyjnych usług przewodnikowych oraz analizowania zachowań odwiedzających. Możliwości personalizowania odwiedzin mogłyby obejmować:

  • przydzielanie odwiedzającym inteligentnej metki, z którą będą mogli zwiedzić wystawę, uzyskując informację na temat określonego obiektu. Przy końcu zwiedzania, dane zebrane na metce mogą być pobrane i zwiedzający mogą zabrać ze sobą wydruki obrazków, którymi byli szczególnie zainteresowani;

  • połączone ze słuchawkami lub PDA (Personal Digital Assistants), zwiedzający miejsca dziedzictwa kulturowego mogliby wędrując słuchać lub czytać informacje na ich temat, w momencie podejścia do nich. Język, w jakim podawana jest informacja, jak również poziom tej informacji, może być dopasowany do potrzeb zwiedzającego;

  • używane z animowanymi ikonami albo automatami, które mogłyby oprowadzać ludzi po wystawie, skupiając się na elementach, którymi osoba, bądź grupa jest zainteresowana. Szczególnie użyteczne w przypadku dzieci.

Wadami inteligentnych metek są np.:

  • w porównaniu z kodami kreskowymi są stosunkowo drogie;

  • mają dość krótki okres życia, co nie jest ważne w zastosowaniu ich w handlu ale bardzo ważne z punktu widzenia sektora dziedzictwa kulturowego;

  • nie ustalono jeszcze standardów. – JTC1/SC31 19762 Part 2 [17] wciąż jest w fazie rozwoju.

Opis tej technologii I przykłady jej zastosowania zob. New Technologies for the Cultural and Scientific Heritage Sector (Nowe technologie dla obrazu dziedzictwa kulturowego). Digicult Technology Watch Report 1, February 2003. ISBN 92-894-5275-7. pp. 63-93. [18]


Technologia Agentów ZAKRES

Termin „agent” nie ma w tej chwili jasnej i ustalonej definicji, ale wydaje się, że jest on najczęściej używany w znaczeniu programu gromadzącego informacje albo wykonującego inne usługi bez pośrednictwa użytkownika. Za pomocą algorytmów agent zbiera przez cały czas informacje o przyzwyczajeniach i preferencjach użytkownika i staje się tym bardziej użyteczny, im częściej jest używany. Agenci mogą również przybrać formę animowanych ikon, albo maszyn (fizyczni ruchomi agenci).

Zastosowaniami dla agenta mogą być:


  • przeszukiwanie internetu. Rola bezpośredniej rozmowy z użytkownikiem będzie zawsze ważna, natomiast proces kierowania ludzi do odpowiednich stron internetowych i informacji wysokiej jakości może zostać zautomatyzowany poprzez wykorzystanie technologii agentów. Agent wypada korzystnie w porównaniu z wyszukiwarką internetową. Mógłby na przykład:

  • nie ograniczać poszukiwań do sieci WWW;

  • używać kontrolowanych słowników do bardziej inteligentnego przeszukiwania stron internetowych;

  • przechowywać w pamięci informacje na temat wcześniejszych poszukiwań zakończonych powodzeniem. Potrafi aktualizować swoją wiedzę i znajdować konkretne dokumenty, nawet jeśli w trakcie zostały one przeniesione w inne miejsce;

  • przeszukiwać Internet ciągle i automatycznie w czasie, kiedy nie jest wykorzystywany do podstawowych zadań;

  • informować użytkownika o nowych informacjach, które potencjalnie mogłyby go zainteresować, oraz zapamiętywać sposób, w jaki użytkownik wykorzystał wcześniej wyszukane zasoby.

Animowane ikony są obecnie najczęściej wykorzystywane w grach komputerowych, ale ich zastosowanie w sektorze kulturowym mogą obejmować:

  • działanie na zasadzie przewodników wycieczek wirtualnej wystawy;

  • przedstawianie lub nauczanie sztuki, np. tańca;

  • działanie jako „mówiące głowy” w celu zakomunikowania informacji, wiadomości lub plotek.

Maszyny mogły by być wykorzystywane:

  • jako przewodnicy wycieczek bieżących wystaw.

Technologia agenta może być spersonalizowana:

  • przez zaprojektowanie wyglądu animowanej ikony;

  • poprzez dopasowanie go do zainteresowań, języka, umiejętności lub braku umiejętności użytkownika.

Jednym ze sposobów personalizacji jest wykorzystanie „skin technology”, która kontroluje dostarczanie zawartości standardu zgodnie z wyborem przez użytkownika. Wybór ten może być określony dla różnych grup użytkowników, może przedstawiać zawartość w wybranej czcionce i języku, mogą też przefiltrowywać zawartość, której użytkownik nie życzy sobie zobaczyć.

Przykłady (patrz linki) technologii agenta zawierają:



  • SEONAID – prezentuje informacje rządowe w sposób przyjazny dla użytkownika (patrz: eRząd i citizenship);

  • Projekt Peranakans – wspaniałe środowisko uczenia się (patrz: Kształcenie ustawiczne);

  • Projekt TOURBOT – robotyczny przewodnik wycieczek.

Opis technologii agenta oraz przykłady użycia, mozna znaleźć w Digicult Technology Watch Report 2: Emerging technologies for the cultural and scientific sector. Luty 2004. ISBN 92-894-5276-5. [19].


Dostęp bezprzewodowy ZAKRES

Ludzie oczekują tego, aby usługi były dostępne gdziekolwiek i kiedykolwiek ich potrzebują. Telefony komórkowe, PDA (Osobisty Asystent Cyfrowy; Personal Digital Assistants), protokoły komunikacji bezprzewodowych, jak Bluetooth [20], WAP (Wireless Application Protocol) [21] i GPRS (General Pocket Radio Service) [22] sprawiają, że jest to możliwe. W połączeniu z systemem RIFD oznaczającym obiekty, muzea, biblioteki i archiwa mogą pomagać w lokalizacji określonych książek czy elementów za pomocą przenośnych urządzeń kierujących użytkownika do wskazanego obiektu czy półki. Gdy przenośne urządzenie jest zintegrowane ze stroną internetową albo siecią wewnętrzną instytucji (intranet), wówczas odwiedzający mogą personalizować swoją wizytę przez dostęp do różnych poziomów informacji. W przypadku zewnętrznych miejsc dziedzictwa kulturowego, wszechobecne połączenie oferowane przez sieci bezprzewodowe czyni odwiedzających niezależnymi od fizycznego przewodnika wycieczek. Zagadnienia te mają znaczenie dla kształcenia ustawicznego.


Kształcenie ustawiczne (zob. też Kształcenie) ZAKRES

Spersonalizowane systemy mają możliwość ułatwiania procesu uczenia się. Proces uczenia się jest stymulowany w momencie, gdy informacja jest opisana terminami zrozumiałymi dla uczącego się i jeśli czyni odniesienia do jego zainteresowań. Wykorzystanie systemów personalizacji w bibliotekach uniwersyteckich pokazało, że mogą być one niezwykle przydatne dla studentów, dzięki możliwości wybierania i filtrowania informacji oraz dostosowania ich do wymagań studiowanego przedmiotu. Podobnie w archiwach systemy personalizacji mogą kierować uczących się do pokrewnych zbiorów interesujących użytkownika. Spersonalizowane wycieczki po muzeum mogą wpłynąć na zwiększoną przyjemność zwiedzania i pobudzać uczącego się do nauki po wizycie w muzeum, szczególnie, jeśli odnosi się i jest zbudowana na koncepcji jaką uczący się napotkał podczas wizyty. Przykładem takiej usługi jest GettyGuide (zob. linki). Koła zainteresowań online są szczególnie przydatne w sektorze edukacyjnym, ponieważ umożliwiają prowadzenie dyskusji i wymianę poglądów pomiędzy nauczycielami i uczniami oraz pomiędzy samymi uczącymi się. Możliwe jest również stworzenie spersonalizowanych portali, gdzie nauczyciele mogliby udostępniać do określone zasoby dopasowane do kursów lub programów nauczania. Jednakże należy wybrać takie systemy, które nie ograniczają dostępu do informacji, a użytkownikom należy cały czas przedstawiać nowe pomysły.


Wpływ na rolę personelu i szkolenia (zob. Pracownicy) ZAKRES

Przejście z oferowania produktu na kierowanie się potrzebami użytkownika będzie miało wpływ na zmianę roli personelu, co spowoduje konieczność zajęcia się problemem odpowiedniego szkolenia pracowników. Ich rola, która obecnie ogranicza się do oferowania dostępu, będzie musiała się zmienić w kierunku zarządzania wieloma kanałami dostępu i pomocy we współtworzeniu zasobów. Jeśli używane są inteligentne metki, można to uznać za oddalenie się od tradycyjnych usług przyjmowania/wydawania książek w bibliotekach. Doprowadzi to do ukierunkowania personelu na użytkownika, albo nawet do redukcji miejsc pracy. Personel będzie musiał być doskonale zorientowany w różnych potrzebach osób indywidualnych lub grup użytkowników. Niezbędne będzie również opanowanie przez personel dodatkowych umiejętności technicznych.


PERSPEKTYWY ZAKRES
Można się spodziewać, że użycie kart chipowych będzie standardowym sposobem uzyskania dostępu do lokalnych władz i innych usług. Portale, inteligentnych agentów i filtrowane środowisko internetowe można aktywować za pomocą kart chipowych, które jednocześnie da się wykorzystać do uwierzytelniania w sposób dużo bardziej efektywny niż w systemach opartych na wykorzystaniu hasła. Możliwe jest, że w przyszłości obywatele będą mogli, lub nawet musieli, używać jednej karty chipowej, która będzie ich identyfikowała we wszystkich organizacjach rządu centralnego i samorządów lokalnych. Karty chipowe mogą równie dobrze stać się zwykłym sposobem płacenia małych należności lokalnym władzom i ich agendom; jest nawet możliwe, że okaże się to preferowanym sposobem dokonywania takich płatności ze względu na niższe koszty. Nie ma wtedy potrzeby manipulowania gotówką, liczenia, wpłacania do banku, opłaty bankowe mogą być niższe, będzie mniej pomyłek etc. Użycie biometrycznych metod identyfikacji użytkowników może stać się naturalne w serwisach publicznych. Przyszłe systemy identyfikacji mogą być wielowarstwowe; np. osoba może być uprawniona do wynoszenia książek z biblioteki, ale nie do korzystania z portalu, spersonalizowanego katalogu OPAC czy do bezpłatnych usług.
Personalizacja w dużym stopniu jest obecnie na etapie eksperymentalnym i dostępna jest jedynie w wersji prototypowej. Prawdopodobnie koszty systemów personalizacji zmniejszą się i coraz częściej będą mogły być połączone ze standardowym oprogramowaniem strony internetowej i systemów zarządzania.

Prawdopodobnie obniży się również koszt inteligentnych metek, staną się on bardziej wytrzymałe, a w najbliższej przyszłości prace nad standaryzacją powinny się już zakończyć. W związku z tym, że coraz więcej instytucji komercyjnych używa inteligentnych metek, technologia ta będzie się rozwijać i należy oczekiwać ulepszeń w zakresie odczytu, szybkości odczytu oraz pojemności pamięci. Doprowadzi to do szerszego wykorzystania inteligentnych metek w muzeach, bibliotekach i archiwach zarówno dla polepszenia systemów porządkowania jak i dla innowacyjnych spersonalizowanych usług.


Rozwój technologii agentów jest szybki; integrowane są różne rodzaje w celu stworzenia wyrafinowanych robotów, które będą wykonywały jednocześnie kilka złożonych zadań i zwolnią użytkownika z dużej części rutynowej pracy. Pomimo tego, że technologia ta obecnie jest droga, powinna potanieć ponieważ staje się co raz bardziej wszechobecna. W międzyczasie instytucje powinny wprowadzić technologię agenta w połączeniu z już istniejącą wirtualną wystawą, powinna również rozważyć możliwość podziału kosztów z konsorcjami.
Przyszłe badania powinny skupić się na rozwijaniu narzędzi badawczych ukierunkowanych na użytkownika, jak również usług zdolnych do połączenia zachowań użytkownika w kwestiach uczenia się i poszukiwania.
Telewizja interaktywna może ostatecznie zastąpić Internet jako narzędzie poszukiwania informacji czy gier edukacyjnych. Już teraz istnieją domowe systemy medialne łączące cechy telewizji, video i komputera, personalizujące wykorzystanie telewizji. Ludzie mogą wybrać, który program chcą oglądać, głosować online, brać udział w quizach online, organizować swój własny plan telewizyjny etc. Prawdopodobnie instytucje dziedzictwa kulturowego będą musiały wykorzystywać nowe kanały komunikacji łącznie albo zamiast stron internetowych.
Ludzie, ciągle się przemieszczając, coraz bardziej będą oczekiwać takich usług jak dostarczanie indywidualnych powiadomień do swoich telefonów komórkowych za pomocą WAP (Wireless Application Protocol). Będą oczekiwać możliwości zabrania swojego PDA (Personal Digital Assistants) do muzeum, biblioteki czy archiwum oraz możliwości zapisania spersonalizowanej informacji do późniejszego użytku etc. Prawdopodobnie w ciągu pięciu lat łączność bezprzewodowa, światowy system nawigacji satelitarnej (global positioning systems) oraz komputery przenośne zostaną zintegrowane w PDA. Połączenie technologii bezprzewodowych oraz cyfrowych muzeów, bibliotek i archiwów ostatecznie umożliwi dostarczanie zawartości tekstowej i innej dostępnej na żądanie do PDA, bez względu na lokalizację. Muzea będą mogły zrewolucjonizować sposób, w jaki prezentowane są zwiedzającym zasoby w stosunku do wytworów ludzkich (artefacts): wystawy można organizować według zupełnie nowych ujęć, niekoniecznie w tradycyjny chronologiczny sposób, a zwiedzający będą mogli tworzyć wirtualne wystawy wykorzystując swoje własne przenośne urządzenia.
Wyzwaniem dla bibliotek publicznych jest opracowanie systemów personalizacji, które byłyby dostępne dla użytkowników z każdego miejsca i o każdej porze, zawierających ich własną niepowtarzalną tożsamość, środowisko działania oraz treści i usługi dostosowane do ich potrzeb. Pozwoli to tym instytucjom na zatrzymanie wiernych użytkowników.
BIBLIOGRAFIA ZAKRES
[1] The personalization challenge in public libraries: perspectives and prospects. Christopher Chia and June Garcia.

http://stiftung.bertelsmann.de/documents/Personalisation_engl.pdf
[2] Personalisation and the web from a museum perspective autorstwa Jonathan P. Bowen i Sylvia Filippini-Fantoni. http://my.museophile.net
[3] Athens Access Management System http://www.athens.ac.uk/
[4] Kerberos http://web.mit.edu/kerberos/www/
[5] The EU Data Protection Directive (EU Directive 95/46/EC)

http://www.dataprivacy.ie/6aii.htm
[6] Projekt SmartCities

http://dbs.cordis.lu/fep-cgi/srchidadb?ACTION=D&CALLER=PROJ_IST&QF_EP_RPG=IST-1999-12252

Lista miast włączonych w program



http://www.dundeecity.gov.uk/smartcard/index.html.

Opis Dundee Discovery Card w: The smart city by Sid Bulloch w: Journal of the Chartered Institute of Library and Information Professionals in Scotland, June 2004 Volume 2 (3).



http://www.slainte.org.uk/publications/serials/infoscot/vol2(3)/vol2(3)article2.html
[7] ICS field 35.240.15: Identification cards and related devices (Karty identyfikacyjne i związne z nimi urządzenia.

http://www.iso.org/iso/en/CatalogueListPage.CatalogueList?ICS1=35&ICS2=240&ICS3=15
[8] CEPS (Common Electronic Purse Specifications) http://www.cepsco.org/
[9] EEP (European Electronic Purse) http://www.ecbs.org/
[10] Amazon http://www.amazon.com .
[11] A9 http://a9.com/
[12] eurekster http://home.eurekster.com/
[13] My Yahoo http://my.yahoo.com
[14] Whichbook.net http://www.whichbook.net
[15] Opisy niektórych komercyjnych programów w: Live, Digital Reference Marketplace by Buff Hirko in Library Journal 15th October 2002.

http://www.libraryjournal.com/index.asp?layout=article&articleid=CA251679&publication=libraryjournal
[16] Digital Reference Overview: an issue paper from the Networked Services Policy Task Group. UKOLN, February 2003.

http://www.ukoln.ac.uk/public/nsptg/virtual/.
[17] JTC1/SC31 19762 Part 2; Information technology - Automatic identification and data capture techniques - Harmonized vocabulary - Part 2: Optically readable media (ORM)

http://www.iso.org/iso/en/stdsdevelopment/techprog/workprog/TechnicalProgrammeProjectDetailPage.TechnicalProgrammeProjectDetail?csnumber=37433
[18] New Technologies for the Cultural and Scientific Heritage Sector. Digicult Technology Watch Report 1, February 2003. ISBN 92-894-5275-7. pp. 63-93. http://www.digicult.info/pages/techwatch.php
[19] Digicult Technology Watch Report 2: Emerging technologies for the cultural and scientific sector. February 2004. ISBN 9289452765.

http://www.digicult.info/pages/techwatch.php
[20] Bluetooth http://www.bluetooth.com/
[21] WAP (Wireless Application Protocol)

http://www.iec.org/online/tutorials/wap/
[22] GPRS (General Packet Radio Service)

http://www.gsmworld.com/technology/gprs/intro.shtml
LINKI ZAKRES
Europa
Projekt PAST

Był prototypem wykrywającym zastosowanie kilku istotnych technologii (podręczne komputery PCs, sieci bezprzewodowe, dynamiczne profilowanie użytkowników, techniki dynamicznego planowania, technologie XML) w celu stworzenia bezprzewodowego przewodnika elektronicznego (e-guide) dla miejsc wykopalisk archeologicznych. Demo na: http://www.beta80group.it/past/



Belgia
"Brussels Card"

Karta pozwala właścicielowi na wolny dostęp do niemal wszystkich muzeów w Brukseli. Brussels Card jest ważna i zawiera kartę chipową, bilet na środki transportu publicznego i ilustrowany przwodnik.



http://www.brusselsmuseums.be/fr/brusscard/index.php
Czechy
Serwis informacyjny biblioteki publicznej im. Masaryka (MVK)

Biuletyn online na temat nowości w MVK oraz jej działań (nabytków bibliotecznych, spotkań czytelników/pisarzy, informacji na temat życia kulturalnego regionu, etc.) Zawiera linki do stron wyselekcjonowanych na podstawie tematu (zmienianych/poprawianych w cyklach miesięcznych). Czytelnicy mogą sobie wybrać dostarczanie wiadomości mailem lub przy pomocy tradycyjnych metod. http://www.mvk.cz/index.php?page=infoservis&menu=z


Francja
Luwr

Planowane jest stworzenie spersonalizowanego systemu który pozwoli użytkownikom na kreowanie profilu swoich zainteresowań i informowaniu ich jeśli jakieś wydarzenie (które jest zgodne z ich zainteresowaniami) ma się wydarzyć informowanie ich mailem lub smsem (text message). http://www.louvre.fr/


Niemcy
TOURBOT

TOURBOT, projekt sfinansowany przez UE, polegający na opracowaniu interaktywnego robota muzealnego dla Beethoven-Haus, Bonn. Opis w: Reitelmann, A.: The TOURBOT Project in Ecsite-Newsletter, vol. 53, 2002, p.8.



http://www.ecsite-uk.net/news/ecsite/ecsite_newsletter_53_winter_2002.pdf
Grecja
Przewodnik Archeo (Archeoguide)

Dostarcza pomocy tematycznej (spersonalizowanej) na temat miejsc kulturalnych, dostarcza informacji o użytkowniku w zakresie języka, jakiego używa, wieku i umiejętności. http://archeoguide.intranet.gr/project.htm


Włochy
Carrara –Muzeum Marmuru

Użytkownicy mogą wybrać predefiniowane profile (turysty, studenta, eksperta) lub zdefiniować własny profil, co pozwala spersonalizować dostęp do strony. http://giove.cnuce.cnr.it/Museoeng.html


Litwa
MetaLib – Portal Wirtualnej Biblioteki

Portal oferuje narzędzia personalizujące, które pozwalają np.: na zachowanie rezultatów wyszukiwania, historii wyszukiwania i ustawienie opcji wyświetlania strony. http://www.library.lt


Holandia
Podróż w 80 pytań dookoła świata

Narodowe Muzeum Etnograficzne i Etnologiczne w Leiden pozwala dzieciom wyświetlać spersonalizowane „trasy wycieczkowe” na podstawie wybranych miejsc i tematów. Zawiera opisy map i artefaktów, oraz odpowiedzi na postawione pytania.. http://www.rmv.nl


Singapur
Projekt Peranakans

Projekt zajmuje się kulturą, edukacją i historią. Przy użyciu animowanej ikonki służącego jako natychmiastowa wizualna pomoc dla osób które chcą się uczyć na temat innych sposobów życia.



http://www.inigraphics.net/press/topics/index.html
Spain
AbsysNET - Catalogo de la Red de Bibliotecas Públicas de Andalucía

Zintegrowany system biblioteczny z nowymi funkcjami pozyskiwania informacji przy wykorzystaniu usług spersonalizowanych. Użytkownikom oferuje się serię linków, zalecaną bibliografię i inne usługi dostosowane do specjalnych wymogów i preferencji. Spersonalizowany OPAC kontaktuje się z użytkownikami, zbierając informacje na temat ich przyzwyczajeń. Po połączeniu z systemem użytkownicy są informowani na temat nowych nabytków, powiązanych z ich zainteresowaniami. Użytkownicy mogą również przechowywać swoje ulubione linki, zmieniać detale członkostwa, etc.



http://www.juntadeandalucia.es/cultura/rbpa/
Pacifico II

Ten innowacyjny portal został opracowany przy użyciu nowoczesnych systemów “middleware”, które pozwalają dostarczać nowych aplikacji: identyfikacji użytkownika i systemu uwierzytelniania, osobistych preferencji posługiwania się systemem oraz systemu płatności elektronicznych. W wirtualnym sklepie można zakupić surogaty rozmaitych materiałów, możliwy jest dostęp do stron przy pomocy technologii WAP. Możliwe jest również korzystanie z pomocy i konsultacji na odległość, bazowanej na systemie voice-over-ip. http://www.pacifico.csic.es/


Wielka Brytania
Essex Libraries Answers Direct

Usługa telefonicznego i elektronicznego dostarczania informacji powiązana z systemem zarządzania udostępnianiem informacji.



http://www.essexcc.gov.uk/vip8/ecc/ECCWebsite/display/guideContents/index.jsp?oid=15545
Gateshead Libraries' Live Help

Serwis używa czatów w wyszukiwaniu i technologii page push w celu pomocy ludziom przez rozmowę z bibliotekarzem.



http://www.gateshead.gov.uk/livehelp.htm
Science Museum, London - In Touch project

Daje możliwość przesłania mailem interaktywnych wystaw do późniejszego użycia. http://www.sciencemuseum-in-touch.org.uk


SEAX

SEAX, opracowany w Essex Record Office (ERO), pozwala zarządzać użytkownikami i pozwala przeglądać obsłudze ERO zamówienia złożone przez County Archive Readers Network (CARN). Użytkownicy mogą wyszukiwać dokumenty i zapisywać wybrane oraz zamawiać je celu udostępnienia przez SEAX. Obsługa SEAX informuje użytkowników, kiedy dokumenty są gotowe do udostępnienia, pozwala zarówno użytkownikom jak innym obsługującym obserwować postępy. Użytkownicy mogą przeglądać swoje zamówienia z przeciągu ostatnich 2-3 miesięcy i rezygnować z ich zamawiania kiedy zmienią swoje plany. http://seax.essexcc.gov.uk/


SEONAID

Szkocja używa tej wirtualnej ikonki animowanej do prezentacji informacji rządowych dla dzieci w łatwy i przyjemny dla użytkownika sposób.



http://www.scotland.gov.uk/pages/news/2002/07/SENW058.aspx
Projekt UK National Museum of Science i Industry’s Ingenious
Zarejestrowani użytkownicy mają akces do spersonalizowanych stron oraz są zapraszani do debat “na żywo” oraz do tworzenia zawartości strony.
http://www.ingenious.org.uk/
USA
Getty Museum

GettyGuide ( http://www.triplecode.com/projects/getty.html) jest urządzeniem PDA które pozwala użytkownikom robić “zakładki” w trakcie zwiedzania i załadować je do kiosku, by potem wysłać je emailem lub nagrać na przyszłe wizyty; nagrania te mogą być dostępne w kiosku na stronie MyGetty. (Zobacz także: The role of museums in online teaching, learning, and research by Kenneth Hamma, J. Paul Getty Museum, Los Angeles. 2004.


http://www.imls.gov/pubs/webwise2004/wbws04cp4a.htm, i J. Paul Getty Museum Re-Architects Technology to Enhance Visitors' Experience: Sun Consultants and Java Technology Keys to Next-Generation Architecture by David S. Marshak, Patricia Seybold Group. Prepared for Sun Microsystems, Inc., June 2003.
http://www.sun.com/service/about/success/recent/getty.html.)
Metropolitan Museum of Art, New York

W sekcji “My Met Museum” użytkownicy mają dostęp do” My Met Gallery (zbiera ulubione prace z kolekcji online Muzeum) i My Met Calendar (pozwala użytkownikom personalizować kalendarz online, by pokazywał tylko te wydarzenia które ich interesują). Użytkownicy mogą się również rejestrować, aby otrzymywać automatycznie tygodniowe przypomnienia. http://www.metmuseum.org/


San Francisco Museum of Modern Art

Kiosk “Make your own gallery” pozwala odwiedzającym stworzyć własną aranżację obrazów i dodać do nich swoje komentarze.



http://www.sfmoma.org/exhibitions/exhib_detail.asp?id=58



Calimera – Poradnik

Dostęp dla osób niepełnosprawnych





ZAKRES

Wskazówki dotyczące Włączenia społecznego omawiają potrzebę stworzenia usług dostępnych dla każdego, w tym dla osób niepełnosprawnych, oraz problemy zarządzania, planowania, kwestie finansowe i personalne; z kolei wskazówki dotyczące Wielojęzyczności omawiają dostęp do informacji w różnych językach.


Zakres wskazówek obejmuje technologiczne aspekty tworzenia usług dostępnych dla osób niepełnosprawnych i zawiera:

Osoby niepełnosprawne i ich potrzeby

Dostęp fizyczny

Dostęp do informacji

Dostęp intelektualny

Dostęp wirtualny

Dostępność do stron internetowych

Ustawodawstwo i wskazówki
ZAGADNIENIA STRATEGICZNE ZAKRES
Oszacowano, że w Unii Europejskiej żyje 37 milionów osób niepełnosprawnych, a liczba osób w podeszłym wieku wciąż wzrasta. Za osoby niepełnosprawne uważa się osoby mające trudność w wykorzystywaniu środków przeznaczonych dla ogółu z powodu niesprawności fizycznej lub sensorycznej, mających problemy z czytaniem słowa drukowanego lub trudności w uczeniu się. Dotyczy to również osób niesprawnych okresowo, np. w wyniku wypadku lub choroby, w wyniku przewlekłej choroby, jak zapalenie stawów, osób cierpiących na problemy spowodowane podeszłym wiekiem, oraz osób z trudnościami w przyswajaniu wiedzy. Termin niesprawność fizyczna odnosi się do ograniczonych możliwości poruszania się, sięgania, utrzymania równowagi, mniejszej wytrzymałości i/lub wzrostu. Niesprawność sensoryczna obejmuje wady wzroku i/lub słuchu. Do grupy osób mających problemy z czytaniem słowa drukowanego zalicza się również osoby z wadami wzroku, niesprawne umysłowo lub fizycznie, jak również dyslektyków, mających trudności w czytaniu konwencjonalnego druku.
Unia Europejska zaangażowała się w udostępnianie wszystkich usług osobom niepełnosprawnym (patrz: European Union Disability Strategy [1]), co zostało włączone do programów naukowych EU już ponad 10 lat temu:

  • Inicjatywa TIDE („Inicjatywa Technologiczna dla Osób Niepełnosprawnych oraz w Podeszłym Wieku”; Technology Initiative for Disabled and Eldery, 1991-1997);

  • W czwartym Programie Ramowym Programu Technologii Społeczeństwa Informacyjnego (Information Society Technology Programme) [„Sektor dla Osób Niepełnosprawnych i Starszych”; programu Aplikacji Technicznych „Disabled & Eledery Sector”; Technology Application Programme];

  • W piątym Programie Ramowym (Aplikacje dla Osób o Specjalnych Potrzebach Włącznie z Niesprawnymi i Starszymi; Applications for Persons with Special Needs Including the Disabled and Eldery);

  • W szóstym Programie Ramowym, pod tematem strategicznym „e-włączenie”;

  • W programie Leonardo da Vinci (ACCELERATE – Access to the Modern Library Services for the Blind and Partially Sighted People był projektem obejmującym 2 biblioteki akademickie w Grecji i na Cyprze. Opublikowano bardzo użyteczny podręcznik [3]);

  • W programie Kultura 2000 („Access to Cultural Heritage: Policies of Presentation and Use” (ACCU), który jest trzyletnim projektem międzynarodowym, rozpoczętym we wrześniu 2004 roku. Promuje on współdziałanie między kierownikami w dziedzinie zarządzania dziedzictwem kulturowym i oferuje nowe narzędzia w kwestiach udostępniania. W projekcie tym, któremu przewodniczy Finnish National Board of Antiquities (Helsinki, Finlandia) uczestniczą instytucje kulturalne sześciu krajów europejskich.

Wiele krajów członkowskich posiada krajowe ustawodawstwo i/lub wskazówki dotyczące udostępniania, co można odnaleźć w Dodatku do tego rozdziału.


WYTYCZNE DOBREJ PRAKTYKI ZAKRES
Oferowane usługi można podzielić na trzy główne obszary:

  • dostęp fizyczny (do budynków, stanowisk obsługi, stacji roboczych, wystaw, czytelni, półek etc.);

  • dostęp do informacji (np. dostępność formatów dostępu, przystosowanych stacji roboczych, pomagających i włączających technologii oraz dostępność do stron internetowych);

  • dostęp intelektualny (do zawartości zbiorów);


Dostęp fizyczny ZAKRES

Większość spraw dotyczących dostępu fizycznego odnosi się jednakowo do muzeów, bibliotek i archiwów. O ile w wielu przypadkach usunięcie wszystkich przeszkód architektonicznych jest trudne, a czasem wręcz niemożliwe, o tyle zasadniczą sprawą jest wprowadzenie udogodnień wszędzie tam, gdzie można to osiągnąć w prosty sposób. Obejmuje to:



  • wyraźne oznakowania na zewnątrz budynków;

  • dobrze oznakowane i oświetlone hole, z biurkiem dostępnym na odpowiedniej wysokości dla osób na wózkach inwalidzkich;

  • wejścia z odpowiednimi, dużymi otworami lub drzwiami automatycznymi (preferowana szerokość drzwi to 900 mm);

  • rampy na zewnątrz i wewnątrz budynku;

  • w przypadku schodów: brak nieosłoniętych stopni, poręcze po obu stronach; znaki dotykowe; idealnym rozwiązaniem są mówiące windy;

  • hole wolne od przeszkód (brak dywaników i mebli);

  • wykładziny i ściany w kontrastujących kolorach (również jako ostrzeżenie o bliskości ścian i drzwi; do tego celu można również wykorzystać materiały, zapachy, wibracje, ruch lub przepływ powietrza);

  • odpowiednie oświetlenie;

  • dostępne stoliki, komputery oraz biurka do obsługi publicznej (wysokość i szerokość stołu, przestrzeń do manewrowania, ergonomiczne krzesła, oświetlenie);

  • dostępne publicznie toalety, telefon etc.;

  • półki: powinny być umieszczone na wysokości pomiędzy 750 a 2000 mm powyżej poziomu podłogi;

  • oznakowanie: prosty krój pisma (bez szeryfów np. Helvetica, Univers lub Arial) na znakach oraz stronach internetowych;

  • dostępny parking;

  • systemy alarmowe z sygnałem wizualnym.



Dostęp do informacji ZAKRES

Dostęp powinien być ułatwiony na różnorodnych poziomach wymagających rozwiązań zarówno technicznych, jak i związanych z czynnikiem ludzkim. Poniżej podano przykłady kwestii wartych wzięcia pod uwagę. Nie jest to lista pełna. Dla uzyskania dalszych porad, instytucje powinny konsultować się z krajowymi organizacjami do spraw osób niepełnosprawnych.

Rozwiązania związane z czynnikiem ludzkim:


  • wyraźne pisaki z końcówką filcową oraz notatniki w punktach informacyjnych;

  • personel pomagający w odczytywaniu materiałów zapisanych;

  • personel wyszkolony w pomocy osobom niepełnosprawnym. Najlepiej gdyby były to osoby wyszkolone w czytaniu z ruchu warg, języku migowym, alfabecie głuchych i niewidomych, alfabecie palcowym, etc.;

  • informacje zawarte w języku niezaszyfrowanym i/lub systemach znaków np. symbolach Blissa (Blissymbolics) [4], Symbolach Komunikacji Obrazkowej (Picture Communication Symbols)[5];

  • dostępne formaty, np. pisane dużym drukiem, językiem Braille [6], w formatach dźwiękowych, oznakowane kasety wideo;

  • informacje dostępne w czytelnym druku, wykorzystującym odpowiednie czcionki;

  • wydarzenia kulturalne, wideo i strony internetowe dostępne w języku migowym wykorzystujące profesjonalnych tłumaczy oraz szkolenie osób niedosłyszących w kierunku przewodników.

Rozwiązania techniczne

  • telefony tekstowe (textphones);

  • amplifikatory telefoniczne;

  • pętle indukcyjne (induction loops);

  • urządzenia powiększające druk;

  • dostępne katalogi;

  • alternatywne urządzenia wejściowe (przystosowane klawiatury, np. nakładki wrażliwe na dotyk, duże klawisze oraz klawisze specjalnych funkcji, wskaźniki dotykowe (touch pads), urządzenia alternatywne do myszy komputerowych, jak manipulatory kulowe (trackerballs), manipulatory drążkowe (joysticks), rękawice wirtualne (datagloves) używane do wyrażania gestami poleceń dla komputera, sensoryczne urządzenia wejściowe, włączając mowę);

  • syntezatory głosu (czytające tekst);

  • ekrany z powłoką antyodblaskową oraz szerokoekranowe monitory o wysokiej rozdzielczości;

  • opcje systemu pozwalające użytkownikowi na zmianę kontrastu ekranu, rozmiaru czcionki oraz kolorów;

  • oprogramowania do czytania z ekranu;

  • systemy rozpoznawania optycznego znaków i zapewniające możliwości odczytu;

  • sprzęt i oprogramowania do tłumaczenia na alfabet Braille’a;

  • strony internetowe poznające standardy dostępności WWW;

  • urządzenia dotykowe umożliwiające wirtualne trzymanie obiektów dając wrażenie ciężaru i rozciągłości, i które ponadto, mogą służyć jako zabezpieczenie delikatnych przedmiotów;

  • okulary przysłaniające raz jedno, raz drugie oko (shutterglasses), przekształcające sposób w jaki użytkownik widzi obraz na typowym monitorze;

  • przenośne i możliwe do noszenia komputery.



Dostęp intelektualny ZAKRES

Organizacje, które dążą do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym, dostosowują swoje usługi do potrzeb różnych grup użytkowników i odbiorców, jak również rozwijają strategie zapewnienia dostępu intelektualnego do zawartości zbiorów przez np.:



  • wycieczki z przewodnikiem, przewodniki dźwiękowe, pokazy slajdów, strony internetowe etc. opisujące obiekt i wystawę osobom niedowidzącym, jako dodatek do standardowych informacji wprowadzających; w przypadku osób mających trudności w uczeniu się - informacje zawierane w języku wprost oraz z wykorzystaniem obrazków;

  • wydarzenia kulturalne i wystawy oddziałujące na różne zmysły;

  • wystawy dotykowe np. wykorzystujące trójwymiarowe modele i mapy oraz szkice dotykowe;

  • interaktywne galerie zaprojektowane z myślą o osobach niepełnosprawnych;

  • hełmy wideo;

  • środowiska wirtualne.

Osoby, które ze względu na swoją niepełnosprawność nie mają możliwości fizycznego dotarcia do muzeum, biblioteki czy archiwum, powinny mieć możliwość korzystania z ich usług. Muzea, biblioteki i archiwa powinny rozważyć rozszerzenie zakresu usług, od pojazdów i usług dla ludzi unieruchomionych do wprowadzenia zbiorów przenośnych z możliwością wykorzystywania ich przez osoby niepełnosprawne w różnych miejscach.


Dostęp wirtualny ZAKRES

Dygitalizacja zapewnia dostarczenie usług za pomocą laptopów z dostępem do internetu, telewizorów, oraz CD-ROM czy DVD. Otworzyła również pasjonujące możliwości dostępu wirtualnego. Muzea mogą udostępniać wystawy na stronach WWW, z możliwością poruszania obiektem i oglądania go pod każdym kątem. Biblioteki mogą wprowadzić możliwości przeszukiwania katalogów, zamawiania oraz przedłużenia terminu zwrotu książek, oraz zadawania pytań przez Internet lub pocztą elektroniczną. Archiwa mogą udostępniać dokumenty, fotografie, filmy i archiwalia dźwiękowe za pomocą Internetu. To, co można zaoferować, ogranicza jedynie wyobraźnia. Linki przy końcu tych wytycznych ilustrują pewne wyimaginowane, wirtualne usługi, które oddziaływują na odczucia każdego człowieka, nie tylko osób niepełnosprawnych. Opis wirtualnej rzeczywistości oraz technologii ukierunkowanych na człowieka, znaleźć można w: Nowe technologie dla sektora dziedzictwa kulturowego i naukowego (New technologies for the cultural and scientific heritage sector). DigiCULT Technology Watch Report 1, luty 2003, rozdziały 4 i 5. [7]


Dostęp do stron internetowych ZAKRES

Wirtualny dostęp przez Internet jest nadal tematem rozważań o dostępności do stron internetowych. Dokument „Uchwała Parmeńska” (Chapter of Parma), przedstawiony w 2003 roku Komitetowi do Spraw Kultury (Committee for Cultural Affairs) Rady Ministrów Unii Europejskiej, popiera stosowanie dziesięciu „zasad jakości” dotyczących WWW na temat kultury (cultural websites), jedna z nich mówi, że strony internetowe powinny być „dostępne dla wszystkich użytkowników, niezależnie od tego jakiej techniki używają czy w jakim stopniu są niepełnosprawni, powinny obejmować elementy interaktywne, elementy nawigacji i zawartości” [8]. Unia Europejska wspiera wytyczne WAI (Inicjatywa Dostępu do Sieci; Web Accessibility Initiative) opracowane przez Konsorcjum Sieci WWW [9]. Wytyczne te dostarczają jasnych i prostych porad i obejmują kwestie dotyczące podstawowych wymagań, takich jak kontrast koloru, oraz bardziej skomplikowane - określające sposób strukturyzowania informacji oraz w jaki sposób jest ona umieszczona na stronie, jak również sposób nawigacji strony. Zaleca się, aby zawartość strony internetowej była zawsze oddzielona od prezentacji, tak że jeśli nawet użytkownik usunie rozplanowanie strony i niektóre elementy jej wyglądu, wciąż będzie miał dostęp do informacji.



Interfejsy użytkownika, włączając strony internetowe powinny zostać sprawdzone pod kątem dostępu. Standard wg którego sprawdzane są europejskie strony internetowe zwykle opiera się na wytycznych WAI. „Komentarz i zgłębianie dziesięciu „zasad jakości” opracowanych w projekcie Minerwa i uznanym podczas piątego spotkania NRG w Parmie, szkic 11” zawiera listę kontrolną i praktyczne testy do oceny stron internetowych [8]. Istnieje kilka zautomatyzowanych narzędzi sprawdzenia stopnia dostępności do poszczególnych stron internetowych, m.in.:

  • portal Bobby [10], testujący pod kątem standardów WAI. Ostatnio został uznany za produkt komercyjny. Wersja darmowa jest ograniczona do sprawdzania jednej strony na minutę.

  • HTML-kit [11], używany w celu poprawności dostępu do stron internetowych, jak również korygujący błędy i niedostępne właściwości. Dostępny bezpłatnie.

Lista podobnych narzędzi znajduje się na stronie WAI [12]. Narzędzia takie sprawdzają tylko technologię strony internetowej; nie oceniają zawartości pod kątem dostępu. Konsorcjum Sieci WWW również opracowało Wytyczne [13] dostępu do zawartości.
Nie ma jednakże żadnego odpowiednika testowania z użytkownikami, którzy są niepełnosprawni. Wobec różnic w niepełnosprawności, pożądane jest umożliwienie dostępu do zawartości w jakikolwiek sposób i przez jakiekolwiek urządzenie różnym użytkownikom. Należałoby poprosić osoby o różnych potrzebach posiadania dostępu o wykonywanie testów i składanie raportu z zadań jakie muszą przeprowadzić, żeby wykorzystać dane źródło informacji. Testowania z użytkownikami można dokonać we własnym zakresie albo zlecić organizacjom czy firmom specjalistycznym. Najlepiej, gdyby użytkownicy mogli być włączeni do prac już od etapu projektowania serwisu.
Dodatkowo, strony internetowe powinny być:

  • Możliwe do obejrzenia przez różne przeglądarki (np. Mozilla, FireFox, Microsoft Internet Explorer Netscape Navigator,);

  • Dostępne dla różnych urządzeń (np. dla Personal Digital Assistants, komputerów osobistych);

  • Możliwe do wykorzystania przez przeglądarki, które wykorzystują HTML/XHTML, Cascading Style Sheets i Document Object Model [14];

  • Możliwe do wykorzystania przez przeglądarki nie posiadające plug-in’ów, tak więc przed użyciem należy ostrożnie rozważać takie technologie, jak Javascript i Macromedia Flash ;

  • Najlepiej możliwe do wykorzystania przez oprogramowania czytników ekranowych (screen readers) (mówiące przeglądarki; talking browsers). Należy wtedy unikać formatu PDF (Portable Document Format). Chociaż PDF staje się coraz bardziej dostępny, z powodu prac powziętych przez Adobe, wciąż poleca się dostarczanie alternatywnej do PDF wersji pliku w HTML. Wraz z nadejściem wersji 6.0 Acrobat Reader’a (pełna wersja), Adobe wbudował do oprogramowania Reader’a zmniejszoną wersję „oprogramowania do czytania z ekranu” (w tym przypadku dokładniejsze określenie to syntezator tekst–mowa). Potrafi on czytać na głos tekst praktycznie we wszystkich plikach PDF, nawet w starszych, które nie były stworzone z myślą o ich udostępnianiu (dla osób niepełnosprawnych). Nie każdy jednakże jest w posiadaniu ostatniej pełnej wersji Acrobat Reader’a z wbudowanym syntezatorem mowy. Ponadto, wbudowany syntezator mowy nie jest tak dobry, jak w pełni wyposażone oprogramowania do czytania z ekranu, którego używa większość z osób niedowidzących (np. JAWS [15], Window Eyes [16]), istnienie wbudowanych syntezatorów mowy nie jest dobrze znane nawet wśród osób niedowidzących, i dodatkowo, aby je obsługiwać, wymagane jest zyskanie nowych umiejętności. Ciekawy artykuł dotyczący tego tematu znajduje się na stronie WebAIM [17]. W celu znalezienia informacji na temat oprogramowania do czytania z ekranu oraz Cyfrowych Książek Mówionych (Digital Talking Books; DTBs), zob. też: strona Daisy Consortium [18].


PERSPEKTYWY ZAKRES

Prawdziwy e-dostęp będzie miał miejsce jedynie wtedy, gdy podstawowe produkty będą projektowane tak, aby zapewnić dostęp dla jak najszerszego grona użytkowników. Unia Europejska wspiera propozycję „Projektowanie dla Wszystkich” [2], która ma doprowadzić do tego, że IST, usługi i aplikacje będą dostępne dla większości potencjalnych użytkowników bez potrzeby późniejszych zmian.


Europejski Instytut ds. Projektowania i Niepełnosprawności (European Institute for Design and Disability) [19] również pracuje nad rozwojem projektowania usług bez barier.
Oczekuje się, że nowa europejska komunikacja w e-dostępie [20] zwróci uwagę na dwa główne zadania odnoszące się do włączenia wszystkich do społeczeństwa informacyjnego: na problemy związane ze starzeniem się populacji i specyficzne problemy osób niepełnosprawnych.
Prawdopodobnie pojawią się nowe technologie, które udoskonalą doświadczenia osób niepełnosprawnych. Przykłady istniejących technologii ilustrujących kierunek, w którym sprawy te mogą podążyć obejmują:

  • Systemy, dostarczające osobom niedosłyszącym napisy pisane słowo-po-słowie, lub tekst pojawiający się na ekranie laptopa czy komputera podczas rozmów bezpośrednich oraz podczas konferencji. Tekst pojawia się praktycznie jednocześnie ze słowami osoby mówiącej, a czcionki mogą być powiększone do rozmiarów spełniających potrzeby użytkownika. Użytkownik może zabrać sprzęt gdziekolwiek jest dostęp do gniazdka telefonicznego, czy zasięg telefonu komórkowego. W sektorze dziedzictwa kulturowego ten rodzaj urządzeń byłby przydatny w kontaktach bezpośrednich z personelem, w grupach dyskusyjnych, czy na wykładach oraz podczas przesłuchiwania archiwaliów dźwiękowych.

  • Komputery kieszonkowe, lub Cyfrowy Asystent Osobisty (Personal Digital Assistants -PDA), które są dostosowane do potrzeb różnych grup, np. dla osób niedosłyszących, wideoklipy z prezentacją w języku migowym do opisu prac lub obiektów na wystawie; dla osób niedowidzących, informacje dźwiękowe mogą być odgrywane z komentarzem; dla osób z trudnościami w uczeniu się, można wykorzystywać specjalnie zaprojektowane ścieżki dźwiękowe. Dla osób wymagających pełniejszej informacji, można połączyć PDA z serwerem centralnym poprzez sieć bezprzewodową, (patrz: The future in the palm of your hand autorstwa Nicka Poole’a. W Museum Computer Group Newsletter, wrzesień 2002 [21]);

  • Komputery wykorzystujące wszystkie zmysły ludzkie jako urządzenia wejściowe.

W przyszłości, odwiedzający będą coraz częściej zabierali swoje własne komputery kieszonkowe i bezprzewodowe karty sieciowe do muzeów, galerii, bibliotek i archiwów, i uzyskiwali dostęp do różnych zasobów poprzez stałe łącza internetowe.


Już teraz e-książki, pliki muzyczne, pliki graficzne, pliki wideo, etc. mogą być ładowane do domowych komputerów osobistych, telewizorów i telefonów komórkowych. Osoby niepełnosprawne będą korzystać z możliwości dostarczania im żądanego materiału bezpośrednio do swojego komputera w domu, czy gdziekolwiek indziej.
Celem jest dotarcie do mniejszych i bardziej przenośnych urządzeń, rękawic wirtualnych, agentów, ikon animowanych (avatars), robotów, urządzeń bezdotykowych, etc. (zob. Personalizacja).

Istotne znaczenie ma to, aby bezpośredni użytkownicy byli włączeni od samego początku w prace nad rozwojem serwisów i aby uwaga była poświęcona niezbędnym zastosowaniom, wielu odbiorcom i możliwościom ekonomicznym.


BIBLIOGRAFIA ZAKRES
[1] European Union Disability Strategy

http://europa.eu.int/comm/employment_social/disability/strategy_en.html
[2] European Design for All e-Accessibility Network

http://www.e-accessibility.org/
[3] Development of Library Services to Visually Impaired People: guide for Hellenic libraries autorstwa Bruno Sperl. July 2001. Początkowo opracowana jako podręcznik "Train the trainers", dostarczany przy of Action 3 projektu ACCELERATE.

http://www.lib.uom.gr/accelerate/deliverables/Ttt_en.doc);
[4] Blissymbolics http://www.symbols.net/blissre.htm
[5] Symbole komunikacji językowej http://www.mayer-johnson.com/
[6] Braille http://www.braille.org/
[7] New technologies for the cultural and scientific heritage sector. DigiCULT Technology Watch Report 1, Luty 2003, rozdziały 4 i 5.

http://www.digicult.info
[8] Program roboczy dla zdefiniowania jakości przewodników po stronach internetowych z zawartością kulturalną. Minerva WP5 Italian Working Group.

http://www.minervaeurope.org/structure/workinggroups/userneeds/docindex.htm
[9] WAI (Web Accessibility Initiative) przewodnik stworzony przez World Wide Web Consortium http://www.w3c.org/WAI
[10] Bobby http://bobby.watchfire.com
[11] HTML-kit http://www.chami.com/html-kit/
[12] Web Accessibility Initiative: Evaluation, Repair, and Transformation Tools for Web Content Accessibility http://www.w3.org/WAI/ER/existingtools.html
[13] World Wide Web Consortium: Web Content Accessibility Guidelines http://www.w3.org/TR/WAI-WEBCONTENT/
[14] World Wide Web Consortium: Cascading Style Sheets, level 2. CSS2 Specification. W3C Recommendation, 12 Maja 1998

http://www.w3.org/TR/REC-CSS2
[15] JAWS http://www.freedomscientific.com/fs_products/software_jaws.asp
[16] Window Eyes http://www.gwmicro.com/products/
[17] WebAIM: Adobe Acrobat Accessibility Techniques

http://www.webaim.org/techniques/acrobat/
[18] Daisy Consortium http://www.daisy.org/default.asp
[19] The European Institute for Design and Disability

http://www.design-for-all.org/
[20] Commission Communication on eAccessibility in 2005

http://europa.eu.int/information_society/topics/citizens/accessibility/com_ea_2005/index_en.htm
[21] Poole, Nick: The future in the palm of your hand. In Museums Computer Group Newsletter, Sept 2002.

http://www.museumscomputergroup.org.uk/newsletters/sept2002.htm
LINKI ZAKRES
Międzynarodowe
Daisy Consortium

Konsorcjum DAISY opracowało standard dla Cyfrowej Książki Mówionej (Digital Talking Book - DTK) (ANSI/NISO Z39.86, Specyfikacja dla DTK http://www.loc.gov/nls/niso/), aby zapewnić dostęp do informacji dla ludzi z problemami w czytaniu druku.


http://www.daisy.org/
Australia
Web Accessibility Toolbar

Oprogramowanie freewarowe mające na celu kontrolę dostępności, opracowane przez zespół Accessible Information Solutions (AIS) w National Information and Library Service (NILS), Australia. Program dostępny po angielsku, francusku, włosku, hiszpańsku i japońsku.



http://www.nils.org.au/ais/web/resources/toolbar/
Czechy
Biblioteka Edukacyjna i Naukowa Regionu Pilsneńskiego

Na jej stronie znajduje się biblioteka dla osób niewidomych.


http://www.svkpl.cz/
Handy (Poręczna)

Baza danych dla osób niepełnosprawnych zawierająca informacje na temat zdrowia, terapii, przygotowana przez osoby niepełnosprawne. Strona posiada certyfikat “Blind Friendly” (przyjazna dla osób niewidomych). http://www.knihkm.cz


Archiwa Państwowe

Od 1 stycznia 2005 Archiwa Państwowe posiadają nowe ułatwienia dla osób niepełnosprawnych, spełniające wymagania dostępu bez barier. http://www.nacr.cz. Informacje są również dostępne przez stronę Naczelnej Dyrekcji Archiwów Departamentu Ministerstwa Sprawa Wewnętrznych Czech.


http://www.mvcr.cz
Irlandia
Making Access Happen

Broszurka przybliżająca praktyczne inicjatywy przystosowania bibliotek dla użytkowników niepełnosprawnych. Bazuje na czterech projektach pilotażowych w bibliotekach publicznych w Cavan, Dublinie, Kildare, Mayo, które testowały nowe, rozwiązania w celu zapewnienia dostępności. Broszurka jest dostępna gratis i może być ściągnięta ze strony:



http://www.librarycouncil.ie/policies/making_access.shtml
Norwegia
Fetsund Lenser (Muzeum Fetsund Timber Boom)

Strona z bogatą zawartością tekstową i multimedialną ze szczególnym naciskiem na dostępność. Strona jest zgodna z Poziomem A Wytycznych dla Dostępności Stron internetowych opracowanym przez W3C Web. Użytkownicy mogą wybrać różne interfejsy np. mogą wybrać zawartość tekstową lub dźwiękową.



http://www.fetsundlenser.no/
Słowenia
Državni portal Republike Slovenije (Portal Państwowy Republiki Słowenii)

Portal pozwala na dostęp do wielu serwisów rządowych i dostarcza przyjazny dla użytkowników z osłabionym wzrokiem interfejs, pozwalając im na wypełnienie szeregu formularzy takich jak formularze zeznania podatkowego, lub podanie o paszport, etc.


http://euprava.gov.si/e-uprava/en/portalPage.euprava?pageid=34
Turcja
Braille Teknik

Firma ta dostarcza najnowszych urządzeń i produktów w Turcji dla osób z uszkodzeniami wzroku, umożliwiając im pracę taką, jak dla osób pracujących z normalnym wzrokiem , oraz dostarcza licznych rozwiązań w języku tureckim.


http://www.brailleteknik.com/ingdefault.htm
Wielka Brytania
Ask Chris

Internetowe, interaktywne zasoby uruchomione przez Essex County Council Libraries. Istnieje w nich opcja wyboru opisu książki w Dużym Formacie (Large Print) lub formacie audio, co poważnie rozszerza wybór dla użytkowników z uszkodzonym wzrokiem i usuwa frustrację, której mogli oni ulec, przeglądając inne strony, na których dana książka jest aktywnie promowana, a nie jest dostępna w żądanym formacie. Strona jest kompatybilna z czytnikami ekranowymi.



http://www.essexxcc.gov.uk/askchris
RNIB (Royal National Institute of the Blind) Web Access Centre

Web Access Centre zostało opracowane jako zasoby ogólnie dostępne i wolne od opłat dla twórców i managerów



http://www.rnib.org.uk/xpedio/groups/public/documents/code/public_rnib008789.hcsp
Talking Newspaper Association of the UK (TNAUK)

TNAUK opracował program, który może konwertować gazety w format elektroniczny i wysyłać je e-mailem do użytkowników w czasie ok. 6 minut.



http://www.tnauk.org.uk/Pages/digital_service.html
Dodatek ZAKRES



      1. Pobieranie 2.67 Mb.

1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna