WŁodzimierz juszczyk mały słownik zoologiczny gady I płazy



Pobieranie 5.51 Mb.
Strona28/36
Data02.05.2016
Rozmiar5.51 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   36

żaba ćwierkająca (Crinia sig-nifera) gatunek płaza z ro­dziny -»-żab południowych (Le-ptodactylidae). Samiec osiąga długość ok. 2,5 cm, samica jest nieco większa. Źrenice oczu są

251


żaba Darwina

żaba dalmatyńska

niebienne słabo rozwinięte (u niektórych gatunków brak ich zupełnie). Pora godowa tego gatunku oraz składanie jaj wy­kazują silną zależność od opa­dów atmosferycznych, odbywa­ją się bowiem po każdyA ulewnym deszczu w ciągu ca­łego roku. Głos godowy sam­ca łudząco podobny jest do ćwierkania owada. Samica składa ok. 150 jaj w jednym kłębie, który przykleja do podwodnych pędów roślin lub do powierzchni zanurzonych kamieni. Kijanki wylęgają się po ok. 10 dniach, cały zaś ich rozwój trwa ok. 3 miesięcy. Dorosłe osobniki przebywają prawie wyłącznie w wodzie, zarówno w płytkich, mulistych, nizinnych kałużach, jak i w górskich, czystych rzekach. Z.ć. występuje pospolicie na południowych obszarach Au­stralii, poza tym zamieszkuje Tasmanię i Nową Gwineę.



żaba dalmatyńska (Rana dal-matma.) gatunek płaza, z ro­dziny ->-żabowatych. Długość samców dochodzi do 6 cm, samie — do 8 cm. Z.d. ma za­ostrzony koniec pyska, skórę gładką, tylne kończyny bar­dzo długie i smukłe. Na po-deszwowej powierzchni jej tyl­nych kończyn występują po 2 modzele, z których wewnę­trzny jest znacznie większy od zewnętrznego. Źrenice oczu są poziome, błony bębenkowe du­że i dobrze widoczne. Grzbiet ma barwę brązową w różnych odcieniach. Za oczami widnie­ją plamy skroniowe, a na grzbiecie za głową znajduje się tzw. plama kątowa. Ubarwie­nie brzucha jest białawe, po­zbawione plam. Z.d. zamiesz­kuje głównie niziny, w górach wyjątkowo dochodzi do wy­sokości 1500 m n.p.m. Srodo-

che tereny pokryte trawiastą.1 roślinnością, łąki śródleśne,'-] skraje lasów oraz rzadkie lasy ;, liściaste i mieszane. Często ^ występuje z dala od wody.." Prowadzi lądowy i dzienny;';' tryb życia. Porusza się skoka- ;:

mi, których długość może się­gać do 2 m. Żywi się dżdżow- (' nicami, pająkami, owadami i innymi stawonogami oraz śli­makami. Gody odbywa w;'^ kwietniu. Samice składają ,' skrzek w postaci galaretowa- ';

tych, kulistych brył, zawiera- i jących od ok. 600 do 1400 jaj. ' Samce nie mają rezonatorów. •' Ich głos godowy jest bardzo :

słaby, przypomina mruknięcia. ;

Modzele godowe są gładkie, ' żółtawego koloru. Kijanki osią­gają długość ok. 6 cm, świeżo przeobrażone osobniki — ok. 2 cm. Dorosłe ż.d. zimują na dnie rozmaitych naturalnych • zbiorników wodnych. Z.d. jest :

gatunkiem środkowo- i połud­niowoeuropejskim o zróżnico-. wanym rozmieszczeniu geogra­ficznym. W Europie zwarty jej zasięg obejmuje północną Hisz­panię, Francję, Włochy, Sycy­lię i cały Półwysep Bałkański. W Europie Środkowej wystę­puje na południowych obsza-j rach RFN, w Austrii, Czecho-j Słowacji, Rumunii i w zachod-',| niej Ukrainie. Znaleziono ją\ także koło Wrocławia. Na pół-;

nocy niewielkie jej stanowiskaj znajdują sią w południowe} Szwecji, na Rugii (NRD), Born-J;

holmie i innych wyspach duń-';

skich oraz w okolicach Ham-' burga. Poza tym występuje Wg Azji Mniejszej na Kaukazie i;

w północno-zachodnim Iranie.! W Polsce podlegają całkowitej,;

ochronie (Tabl. VT/13). a



żaba Darwina (Rhinoderir

darwini) gatunek płaza rodziny -»-żab południowych

rakterystyczną morfologiczną cechą ż.D. jest krótki, szpicza­sty, skórny wyrostek, sterczą­cy na przedzie szczęki, podob­ny do wydłużonego nosa lub ryjka. U podstawy tego wyro­stka znajdują się otwory no­sowe. U ż.D. wyróżnia się co najmniej 3 odmiany barwne. U jednej z nich grzbiet ma barwę gliniastożółtą z brązo­wymi plamami na głowie i na bokach tułowia, u innej od­miany grzbiet posiada barwę zieloną w ciemniejsze plamy, wreszcie u ostatniej grzbiet jest brązowoczerwony w róż­nych odcieniach i również pla­misty. Brzuch o barwie od żół­tej do brązowopomarańczowej pokrywa mozaika ciemnych i białych plamek. Powierzchnie podgardzielowa i mostkowa mają metaliczny połysk. Nie­zależnie od typu ubarwienia każda z odmian barwnych jest zdolna do okresowej zmia­ny ubarwienia zasadniczego. Z.D. zamieszkuje górzyste, za­lesione tereny o chłodnym ł wilgotnym klimacie. Dorosłe osobniki przebywają zwykle w rozmaitych stawach, przy czym są prawie całkowicie zanurzo­ne w wodzie. Przednimi koń­czynami opierają się o dno, a nad powierzchnię wody wy­nurzają tylko oczy i wyrostek na nosie. Z.D. nie znosi wy­sokich temperatur otoczenia. Żywi się rozmaitymi owadami. Pora godowa u ż.D. rozpoczy­na się z końcem grudnia i trwa do końca lutego. Głos godowy samców przypomina ciche i melodyjne dźwięki dzwonka. Od dawna znana jest u ż.D. swoista forma opieki nad po­tomstwem, którą w całości przejmuje na siebie samiec. Duże i bogate w żółtko jaja w liczbie od 20 do 30 sztuk skła­dane są w różnych odstępach czasu na lądzie do wilgotnego

mchu. Zapłodnienie jaj jest zewnętrzne i następuje w cza­sie ->-ampleksus. Po złożeniu ich samiec (często wspólnie z innymi samcami) roztacza nad nimi opiekę, która trwa od 2 do 3 tygodni, tj. dotąd, aż za­rodki znajdujące się w osłon­kach jajowych zaczną się po­ruszać. Wówczas samiec bierze kolejno jaja do pyska i wtła­cza je ruchami języka i mięśni jamy gębowej do worka rezo-nacyjnego, mieszczącego się na dnie gardzieli. Od tego czasu worek rezonacyjny pełni rolę torby lęgowej. Początkowo w worku tym, krótkim i wąskim, mieszczą się tylko 2 jaja, w miarę jednak wtłaczania do niego dalszych jaj oraz rozwo­ju zarodków ściany jego tak się rozciągają, że w końcu re­zonator wypełniony zarodka­mi sięga pod skórą brzucha aż do końca tułowia. W tym sta­nie rezonator może pomieścić ok. 20 jaj. W początkowym o-kresie pobytu w worku rezo-nacyjnym zarodki ułożone są w nim bezładnie. Z chwilą je­dnak wyczerpania się żółtka zarodkowego młode kijanki u-kładają się wewnątrz worka w sposób zorganizowany, miano­wicie w 2 warstwach, przy przy czym zwrócone są do sie­bie brzuchami, grzbietami zaś stykają się ze ścianami worka.

Żaba Darwina

W tym stadium następuje zra­stanie się tylnej grzbietowej powierzchni ciała (w tym rów-

żaba dziwaczka

nież płetwy ogonowej) kijanek z wewnętrzną powierzchnią ściany worka rezonacyjnego. Dzięki temu połączeniu, przez bogato rozwiniętą sieć włoso­watych naczyń krwionośnych następuje odżywianie się kija­nek, źródłem zaś jego jest or­ganizm samca. Cały swój roz­wój aż do zupełnego przeobra­żenia odbywają kijanki w re­zonatorze. Mimo że brak jest w ich rozwoju stadium swo­bodnie żyjącej kijanki, to je­dnak pojawiają się u nich wszystkie cechy larwy, m.in. płetwa ogonowa,, a także ro­gowe szczęki i rogowe ząbki. Te jednak elementy aparatu gębowego są miękkie i jasno ubarwione, podczas gdy u nor­malnych kijanek innych pła­zów są one twarde, sztywne i czarne. W czasie przeobraża­nia się wewnątrz worka rezo­nacyjnego kijanki wskutek li­nienia tracą bezpośredni kon­takt z organizmem samca. Świeżo przeobrażone osobniki opuszczają przez otwór gębowy rezonator — pojedynczo i w różnych odstępach czasu, a to w związku z różnym terminem zapłodnienia jaj i z różnym tempem rozwoju zarodków. Sa­miec noszący potomstwo w ob­szernym wówczas worku rezo-nacyjnym nie może się odży­wiać, a przy tym znaczną ilość własnych substancji odżyw­czych oddaje rozwijającym się kijankom. Dlatego pod koniec ich rozwoju jest on silnie wy­chudzony i osłabiony. Dopiero po “urodzeniu" potomstwa roz­poczyna normalne życie. Ż.D. występują w Ameryce Połud­niowej, w Chile.



aaba dziwaczka, żaba ariekin
udźs parado-ra) — gatunek płaza z rodziny -»-żab długopal-cowych (Pseudżdae), z rzędu —upłazów bezogonowych. Rośnie

do długości 7 cm. Wykazuje w budowie ciała kilka swoistych •UJ' cech, ale ogólnym wyglądem ze- ""*?



żaba goliat

Żaba dziwaczka

wnętrznym przypomina typową żabę. Ma gładką i bardzo śliską skórę, eliptyczne źrenice oczu, których dłuższa oś ustawiona jest poziomo, zęby na górnej szczęce oraz zęby podniebierme, dobrze rozwinięty rezonator oraz błony pływne między pal­cami tylnych kończyn. Wszyst­kie palce ż.dz. są wyjątkowo długie z powodu obecności do­datkowego członu, znajdującego się między ostatnim i przed­ostatnim, właściwym członem. Poza tym pierwsze palce (kciu­ki) przednich kończyn są prze­ciwstawne pozostałym. Tymi ostatnimi właściwościami ż.dz. upodobnia się do -M-zekotko-watych, cechy te jednak u niej nie mają takiego znaczenia jak u wymienionych płazów na­drzewnych. Ubarwienie grzbie­tu ż.dz. jest oliwkowozielone z ciemnobrązowymi i czarnymi plamami, a tylne kończyny są żółte z poprzecznymi, szeroki­mi, czarnymi pręgami. W zwią­zku z charakterystycznym de­seniem odnóży ż.dz. nazywana jest też “ariekinem". Ubarwie­nie jej jest wybitnie ochronne, gdyż wśród plątaniny roślin

wodnych, między którymi sta­le przebywa, bardzo trudno ją zauważyć. Z.dz. prowadzi ściś­le wodny tryb życia, zamie­szkując rozmaite zbiorniki wodne bogato zarośnięte roślin­nością. Jest niezwykle ostroż­na i płochliwa. Przy najmniej­szym podejrzanym ruchu na­tychmiast chroni się w mule dennym, a unosząc się pod po­wierzchnią wody, wychyla z niej tylko oczy i otwory no­sowe. Gody odbywa w okresie deszczowym. Kijanki ż.dz. osią­gają niezwykłą długość (do 28 cm), z czego na sam gło-wotułów przypada 1/3, tzn. około 9 cm, czyli więcej niż wynosi długość jej rodziców. (Od tej niezwykłej właściwoś­ci pochodzi nazwa tej żaby). Kijanki ż.dz. są największe z larw wszystkich żyjących dziś gatunków płazów bezogono­wych. W okresie ^-przeobra­żenia kijanek następuje, prócz resorpcji płetwy ogonowej, gwałtowne kurczenie się gło-wotułowia. Z.dz. występuje w Brazylii na obszarze zlewiska rzeki Amazonki oraz na wys­pie Trynidad.



żaba gęborodna (Rheobatrachus silus) gatunek płaza z ro­dziny Rheobatrachidae, zalicza­nej ostatnio (1979) do nadro-dziny Bufonoidea, obejmującej 12 rodzin, w tym rodzinę ro-puchowatych. Mimo że ż.g. dawno była opisana, to jednak dopiero ostatnio (1981) pozna­no niezwykły sposób jej roz­mnażania się. Mianowicie sa­mica po złożeniu jaj i zapłod­nieniu ich przez samca (za­płodnienie zewnętrzne), chwy­ta je do pyska i połyka. Cały ich rozwój odbywa się w żo­łądku aż do przeobrażenia się larw w młode żabki. Wówczas samica silnymi odruchami wy­miotnymi wyrzuca je na ze­wnątrz, często na odległość kil­kudziesięciu cm, czyli rodzi młode żabki gębą, stąd nazwa. W czasie rozwoju larw sami­ca nie pobiera pokarmu, zaś żołądek zwiększa swoją obję­tość tak, że płuca przestają funkcjonować i samica oddy­cha tylko skórą. W zbadanym przypadku samica ż.g. urodziła sukcesywnie w ciągu kilku dni 26 młodych żabek. Łączny ich ciężar wynosił ok. 40% ciężaru ciała matki. Gęborodność jest bardzo rzadkim zjawiskiem wśród płazów, znanym dotych­czas jeszcze u południowoame­rykańskiej ~>-żaby Darwina. U ż.g. jest przykładem skrajnej adaptacji procesu rozmnażania w warunkach bezwodnego śro­dowiska życia. 2.g. występuje w Australii.

żaba goliat (Rana goliath)największy gatunek płaza z ro­dziny —^żabowatych i w ogóle —upłazów bezogonowych. Roś­nie do długości 40 cm, osiąga­jąc ciężar co najmniej 3 kg. Ma pokrój ciała typowej żaby. Ubarwienie jej grzbietu jest oliwkowobrązowe lub prawie czarne. U samców brak rezo­natorów. Ż.g. prowadzi wodny tryb życia. Żyje w nurtach rzek o bystrym prądzie i w miejscach, gdzie tworzą się wo­dospady. Kryje się na dnie między dużymi kamieniami i głazami. Jest bardzo płochli­wa, ostrożna i trudna do zło­wienia. Samice ż.g. składają po ok. 10 000 jaj, a skrzek przy­klejają do roślin wodnych. Ki­janki osiągają długość ok. 5 cm, świeżo przeobrażone ża­by — ok. 3,5 cm. Kijanki przy­czepiają się do kamieni i roś­lin wodnych za pomocą przy-Igi otaczającej otwór gębowy. Dorosłe ż.g. są drapieżnikami. Prócz rozmaitych stawonogów i ślimaków pożerają ryby, ża-



żaba jeziorkowa

by, małe ptaki wodne i małe ssaki. Mięso ż.g. jest jadalne i w związku z tym tubylcy po­lują na nie. Z.g. występują na terenach wilgotnych lasów tro­pikalnych w zachodniej Afry­ce. Prawdopodobnie zajmują niewielki obszar szerokości ok. 100 km i długości ok. 250 km, ciągnący się wzdłuż wybrzeży Kamerunu i Rio Muni, a tak­że spotykane są w Angoli.



żaba jeziorkowa (Rana lesso-nae) — gatunek płaza z rodzi­ny —.-żabowatych. Samce do­chodzą do długości 7,5 cm (naj­częściej do 6 cm), samice — do długości 7,8 cm (najczęściej do 7 cm). 2.j. stanowi naj­mniejszą formę z grupy żab zielonych. Grzbiet u obu płci jest trawiastozielony, pokryty nielicznymi, małymi, okrągły­mi, czarnymi plamkami. Wzdłuż grzbietu biegnie jasno­zielona linia kręgowa. Ważną cechę gatunkową stanowi wy­stępowanie w pachwinach oraz w okolicy pośladkowej żół­tych, nieregularnych plam, tworzących marmurkowy de­seń. Brzuszna powierzchnia ciała jest kredowobiała, pozba­wiona plam. Inna cecha, umoż­liwiająca odróżnienie ż.j. od pozostałych gatunków “żab zie­lonych" — to obecność na tyl­nych kończynach dużych mo-dzeli podeszwowych o ostrych krawędziach. Do dymorficz-nych cech samców ż.j. należą parzyste zewnętrzne worki re-zonacyjne oraz jednolite, sza-robrązowe modzele godowe na pierwszych palcach przednich kończyn. U godujących sam­ców pojawia się cytrynowożół-ta barwa godowa o zupełnie zredukowanej plamistości. Głos godowy ż.j. można przyrównać do ustawicznie powtarzanych sylab “koak". Pora godowa rozpoczyna się z końcem

kwietnia i trwa przez cały majl ->-Ampleksus jest typu pachowi wego. Skrzek ma postać ku­listych kłębów. Liczba składa­nych jaj waha się w granicach od ok. 600 do ok. 3000 sztuk. Maksymalna długość kijanek wynosi ok. 6,5 cm, a długość dopiero co przeobrażonych osobników i- od 1,5 do 1,8 cm. 2.j. żyje w małych, obficie za­rośniętych stawkach polnych i śródleśnych, w rowach me­lioracyjnych, mlakach itp. Jest aktywna w dzień. Na pokarm jej składają się rozmaite owa­dy o dziennym trybie życia, poza tym pająki, dżdżownice i ślimaki. W przypadku wy­schnięcia zbiornika wodnego opuszcza go i odbywa wę­drówki lądowe w cefl-i wyszu­kania innych, dogodnych dla siebie środowisk wodnych. Sen zimowy spędza na lądzie, je­dnak ekologiczny charakter jej zimowiska nie jest dokładnie poznany. 2.j. jest gatunkiem nizinnym, którego pionowy za­sięg nie przekracza 400 m n.p.m. Zamieszkuje środkową i wschodnią Europę, sięgając na północy do środkowe] Szwecji. W Polsce pospolita, podlega częściowej ochronie.



żaba katolicka (Notaden ben-netti) gatunek płaza z ro­dziny ->-żab południowych. Z uwagi na podobieństwo do ro­puchy, za. zaliczana była daw­niej do rodziny ->ropuchowa-tych. Charakteryzuje się pięk­nym, kolorowym ubarwieniem. Tło grzbietu jest najczęściej jasnożółte, rzadziej jasnozielo­ne, pokryte okrągłymi, niere­gularnymi, brązowymi plam- ^ karni z białymi lub czerwony­mi środkami. Prócz tej na ogół drobnej plamistości znaj­duje się na środku grzbietu duża ciemna plama w kształ­cie krzyża. W związku z tym ;

255


żaba krzyżowa

mieszkańcy Nowej Południo­wej Walii nadali jej nazwę “żaby katolickiej", która przy-

Żaba katolicka

jęła się w nomenklaturze nau­kowej. Z.k. osiąga długość 4 cm. W gorącej, suchej porze roku ż.k. ukrywa się w ziemi, dopiero w czasie ulewnych deszczów opuszcza kryjówki i masowo się pojawia. Prowa­dzi dzienny tryb życia. Poru­sza się szybkimi, krótkimi sko­kami. Zaniepokojona przyjmu­je pozycję obronną — silnie się nadyma i unosi ciało w górę na wyprostowanych nogach. Skóra ż.k. posiada liczne gru­czoły jadowe, ale jej mięso jest jadalne. Głównym pokarmem ż.k. są termity, stąd też spoty­ka się ją najczęściej w pobliżu drewnianych budynków i urzą­dzeń toczonych przez te owa­dy. Ż.k. występuje na dużych obszarach południowo-wschod-niej Australii.



żaba krzykliwa (Rana ciami-tans) gatunek płaza z ro­dziny ^-żabowatych. Osiąga długość 10 cm. Charakteryzuje się ogromnymi błonami bęben­kowymi; średnica każdej z nich jest dwukrotnie większa od średnicy orbity oka, następ­nie silnie rozwiniętym umięś­nieniem tylnych odnóży oraz krótkimi, sięgającymi tylko do połowy długości tułowia — gruczołowymi fałdami grzbie­towymi. Ubarwienie grzbietu zielonkawe lub brązowe, słabo plamiste. Z.k. z uwagi na du­żą masę mięśni na “udkach" jest poszukiwanym i cennym gatunkiem żaby jadalnej. Z.k. występuje na wschodnich ob­szarach Ameryki Północnej, gdzie jest najpospolitszym płazem bezogonowym.

żaba krzyżowa (Cacosternum

capense) gatunek płaza z rodziny -yżabowatych. Daw­niej zaliczano ją do rodziny Microhylidae. Rośnie do długo­ści 4 cm. Ma skórę grzbietu pokrytą licznymi, małymi gru­czołami jadowymi, których silnie toksyczna wydzielina za­bija inne płazy. Ubarwienie jej grzbietu jest szare z licznymi, małymi, zielonymi i pomarań­czowymi plamkami. Na grzbie­cie w okolicy łopatkowej wid­nieje ciemna plama w kształcie litery X, od której pochodzi łia-zwa tej żaby. Z.k. prowadzi lą­dowy i naziemny tryb życia. Zamieszkuje suche tereny, po­kryte niską roślinnością. W su­chej porze roku kryje się w jamkach ziemnych, z których wychyla tylko nozdrza i wy­stające nad powierzchnią głowy oczy. W porze deszczowej opu­szcza ziemne kryjówki i wkrót­ce rozpoczyna gody. Samce są znacznie liczniejsze od samic (stosunek płci wynosi 6 : l), co jest niezwykłym zjawiskiem wśród kręgowców. Godujące samce wydają słaby i trudno słyszalny głos godowy. Sa­mice składają po ok. 400 jaj w rozmaitych stawkach, często pochodzenia deszczowego. Z.k. poruszają się w swoisty sposób. Wykonują kilka bardzo szyb­kich, następujących po sobie skoków, po ostatnim zaś pozo­stają z szeroko rozkraczonymi przednimi i tylnymi odnóżami, zamiast je podciągnąć pod tu-

żaba latająca japońska

łów, jak to robią wszystkie in­ne żaby. Na krótkiej odległości biegają tak szybko jak myszy. Występują w południowej Afryce.



żaba latająca japońska (Rha-cophorus schlegelii) gatunek płaza z rodziny —rżab latają­cych. Długość samic dochodzi do 7 cm, a samce są znacznie od nich mniejsze. Ż.l.j. jest morfologicznie podobna do in­nych żab latających (-s-żaba latająca jawajska). Jej pora godowa przypada na okres od połowy kwietnia do połowy maja. W odróżnieniu od pozo­stałych gatunków swej rodzi­ny, ż.l.j. buduje ze śluzu pieni­ste gniazdo nie na drzewach, lecz w ziemi. O zmierzchu sa­mice w stanie -»-ampleksus z samcem wygrzebują w urwi­stym brzegu nad wodą norki średnicy od 6 do 9 cm, o dnie nachylonym ku wodzie. Po wy­grzebaniu norki każda para u-bija tylnymi odnóżami na rzad­ką pianę śluz wydalany przez samice, które z kolei składają do gniazd jaja mające średnicę ok. 6 mm. Następnie pary ro­dzicielskie opuszczają gniazda, jaja zaś rozwijają się w pół-. płynnej, pienistej masie. Wy­lęgłe z nich kijanki spływają stopniowo, razem z wyciekają­cą pianą po nachylonym dnie norki i ostatecznie wpadają do wody, gdzie kończą swój roz­wój. 2.1.j.\występują w Ja­ponii.

żaba latająca jawajska (Rha-cophorus reinwardti) gatu­nek płaza z rodziny ->-żab la­tających. Długość ciała samic dochodzi do 7,5 cm, długość samców — do 6 cm. Pokrojem ciała ż.l.j. przypomina ->-rze-kotkę drzewną. Ma płaską, szeroką głowę z dużymi, wy­stającymi oczami, smukły tu­łów i długie, cienkie odnóża. Jej szparowate źrenice oczu ustawione są poziomo. Między palcami przednich i tylnych nóg występują obszerne błony, nie mające jednak znaczenia błon pływnych, końce zaś wszy­stkich palców opatrzone są dobrze wykształconymi, szero­kimi przylgami. Wzdłuż ze­wnętrznego ^kraju przedramion ciągną się 'fałdy skórne, a na piętach sterczą krótkie płatki skórne (podobne twory skór­ne występują u niektórych ->-chwytnic). Dzięki tym płat­kom zarys ciała płaza siedzą­cego na gałązce z podkurczony­mi nogami bardziej przypomi­na kształt liścia, jest on zatem lepiej maskowany przed wro­gami. Grzbiet ż.l.j. ma barwę jednolicie szmaragdowozielo­ną, brzuch — jasnożółtą, oko­lice pach i błony między pal­cami — niebieską. Z.l.j. żywi się głównie rozmaitymi owadami. Należy do płazów o nadrzew­nym trybie życia, przy czym stale przebywa w koronach wysokich drzew. Jest miesz­kańcem tropikalnych lasów. Po gałązkach i liściach porusza się sprawnie dzięki przylgom na palcach, a przenosząc się z gałęzi na gałąź lub z drzewa

żaba latająca kostnogłowa

Żaba latająca jawajska

na drzewo, skacze w sposób charakterystyczny dla wszyst­kich żab latających. W czasie

skoku spłaszcza tułów, szeroko rozstawia odnóża i rozcapierza palce wszystkich kończyn, co powoduje rozpostarcie się błon między palcami. W ten sposób znacznie zwiększona powierz­chnia ciała staje się płaszczyz­ną nośną, podobnie jak rozpo­starte w locie skrzydła i ogon ptaka. W czasie lotu ż.l.j. nie porusza nogami, lot ten jest więc lotem ślizgowym, zwięk­szającym długość skoku i u-możliwiającym, -"podobnie jak na spadochronie, łagodne lądo­wanie. W przypadku skoku z wysoko położonej gałęzi na ni­ski krzew długość skoku może osiągnąć do 15 m. Zarówno długość skoku, jak i miejsce lądowania są kontrolowane przez szybującą w powietrzu żabę. Pora godowa ż.l.j. przy­pada w okresie od stycznia do sierpnia. Gody i kojarzenie się par odbywają się wyłącznie na drzewach. Każda samica w stanie -9-ampleksus wybiera zwisającą nad wodą, ulistnioną gałąź, na której sadowią się pary, przy czym samce zacho­wują się zupełnie biernie. Po­czątkowo samiec trzyma samicę pod pachami przednich koń­czyn, w tym zaś czasie samica wydziela z kloaki gęsty śluz i szybko poruszając tylnymi od­nóżami ubija go na puszystą, białawą, wilgotną pianę. Po ubiciu jej, samiec zsuwa się niżej, tak że jego kloaka znaj­duje się przy otworze kloakal-nym partnerki i w tym mo­mencie samica wydala porcję Jaj, które samiec natychmiast zapładnia. Następnie samica znowu wydziela trochę śluzu i teraz wspólnie z samcem ubija go na pianę, która narastając otacza całą godującą parę. Z kolei znowu następuje złożenie Porcji jaj i ich zapłodnienie. Czynności te powtarzają się dotąd, samica złoży wszy­stkie jaja w liczbie od 60 do 70 sztuk. Wówczas samiec pusz­cza partnerkę i wychodzi z pia­ny, po nim opuszcza ją rów­nież samica. Na liściach gałą­zek pozostaje zawieszone kuli­ste lub pionowo wydłużone, pie­niste gniazdo, w którego wnę­trzu znajdują się zapłodnione jaja. Komórki jajowe mają średnicę 3 mm i są zupełnie białe (pozbawione pigmentu). Rozwój ich aż do stadium wy­rośniętych kijanek odbywa się wewnątrz gniazda i trwa bar­dzo krótko. W miarę rozwoju, wskutek rozpuszczania się o-słon jajowych, powstaje we­wnątrz gniazda rodzaj komo­ry, na której dnie gromadzi się płyn oraz rozwijające się w nim kijanki. Pierwszy ulewny deszcz rozpuszcza pieniste gniazdo i spłukuje z niego ki­janki do wody, gdzie wkrótce się przeobrażają. Gdy nie ma deszczu, powierzchnia gniazda twardnieje, co zabezpiecza ki­janki przed wyschnięciem. W okresie godów ż.l.j. na liściach drzew i krzewów zwisających nad wodą pojawia się wiele takich gniazd, utworzonych przez różne pary. Te kuliste, białawe gniazda są już z da­leka dobrze widoczne na tle tropikalnej zieleni. Z.l.j. wystę­pują na Jawie i Sumatrze.



żaba latająca kostnogtowa

(Rhacophorus otiiophus) ga­tunek płaza z rodziny —-żab latających. Rośnie do długości ok. 7 cm. Ma wybitnie smukły kształt ciała, bardzo wydłużoną głowę z dużymi, wystającymi oczami oraz długie, cienkie nogi. Posiada wyjątkowo silnie skostniały szkielet czaszki. Szparowate źrenice ustawione są poziomo. Między palcami brak błon pływnych, natomiast wszystkie palce kończą się do­brze wykształconymi i szero-

żaba latająca malajska

kimi przylgami. Ubarwienie grzbietu jest jasnooliwkowożół-te z wzdłużnymi, cienkimi,

Żaba latająca kostnogłowa

brązowymi liniami, a brzucha jasnoszare. Tęczówki oczu są srebrzyste. Z.l.k. prowadzi na­drzewny tryb życia. Występuje na wyspie Borneo.




Pobieranie 5.51 Mb.

1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   36




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna