Wstęp w przygotowaniu słownika wykorzystano: Encyklopedię wiedzy



Pobieranie 100.72 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar100.72 Kb.




KATOWICE 2003






SPIS TREŚCI

1. WSTĘP.................................................................................................. 3

2. WYKAZ SKRÓTÓW............................................................................ 4

3. SŁOWNIK............................................................................................ 5

4. WYKAZ ŹRÓDEŁ.............................................................................. 19



WSTĘP

W przygotowaniu słownika wykorzystano: Encyklopedię wiedzy



o książce, Encyklopedię współczesnego bibliotekarstwa polskiego, Słownik terminologiczny informacji naukowej, Słownik encyklopedyczny terminologii języków i systemów informacyjno-wyszukiwawczych. Obok leksykonów uwzględniono także normy terminologiczne.

Terminy ujęte w słowniku przedstawiono w układzie alfabetycznym.

W celu wzbogacenia zawartości słownika podano odpowiedniki terminów

w języku angielskim, niemieckim i francuskim. Ponadto zastosowano odsyłacz zob. (zobacz) kierujący do podstawowego terminu hasłowego.




WYKAZ SKRÓTÓW


a. – angielski

CIINTE Centralny Instytut Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej

FID – International Federation for Documentation ( Międzynarodowa Federacja

Dokumentacji )

f. – francuski

ISO – International Standard Organisation ( Międzynarodowa Organizacja

Normalizacyjna )

itd. i tak dalej

m. in. między innymi

n. – niemiecki

PAN – Polska Akademia Nauk

wg – według

zob. – zobacz

A



Abstrakt zob. Analiza dokumentacyjna


Adnotacja - zespół dodatkowych informacji dotyczących dokumentu, podawanych po jego opisie bibliograficznym.

( a. annotation; f. annotation; n. Annotation )




Analiza dokumentacyjna (abstrakt)zwięzła informacja

o treści dokumentu, udostępniona łącznie z dokumentem pierwotnym lub łącznie z jego opisem bibliograficznym.

(a. abstrakt; f. analyse; n. Referat )



Archiwistyka (1) całokształt działalności prowadzonej przez archiwa, której przedmiotem

są materiały archiwalne; (2) dyscyplina naukowa, obejmująca metodykę i teorię pracy archiwów oraz archiwoznawstwo.


( a. (1) archiwistics, (2) archive science; f. (1) archivistique, (2) sciense d’archives; n. (1) Archivwesen, (2) Archivwissenschaft, Archivistik )

Archiwum – (1) instytucja powołana do gromadzenia, opracowywania, przechowywania i udostępniania materiałów archiwalnych; (2) komórka organizacyjna instytucji powołana

do przejmowania, przechowywania, porządkowania i zabezpieczania dokumentów archiwalnych tej instytucji; (3) zespół archiwalny, grupa zespołów archiwalnych lub zbiór archiwalny powstały na skutek działalności instytucji, rodu,

a zwłaszcza rodziny lub osób fizycznych.

( a.(1-3) archives; f.(1-3) archives; n.(1-3) Archiv )



Artykułutwór publicystyczny, literacki lub naukowy, samodzielna piśmienniczo część większej całości np.

czasopisma. Z reguły omawia problem, wyprowadza wnioski i uogólnia, zmierzając do udowodnienia postawionej tezy np. artykuł wstępny, artykuł redakcyjny, artykuł dyskusyjny, artykuł okolicznościowy, artykuł polemiczny, artykuł popularnonaukowy zamieszczony w czasopiśmie, wydawnictwie zbiorowym, encyklopedii, słowniku.


( a. article; f. article; n. Artikel, Aufsatz, Beitrag)
B 
Bariera informacyjna – przeszkoda utrudniająca lub uniemożliwiająca korzystanie z informacji bądź rozpowszechnianie informacji np. językowa, ekonomiczna, techniczna, ideologiczna.

Baza danych – zorganizowany zbiór czytelnych dla komputera zapisów zawierających dane bibliograficzne

i ewentualnie inne informacje

o dokumentach albo informacje

o innych dokumentach lub faktach.



Bibliografia – (1) uporządkowany spis dokumentów, dobranych wg pewnych kryteriów, spełniających określone zadanie informacyjne; (2) metodyka bibliograficzna ustalająca zasady sporządzania spisów bibliograficznych; (3) teoria bibliografii jako jedna z dyscyplin nauki o książce badająca przedmiot, metody i badania bibliografii, zajmująca się dokumentami jako przedmiotem działań bibliograficznych oraz pracami bibliograficznymi.
( a.(1) bibliographical list, (1-3) bibliography; f.(1) répertoire bibliographique, (1-3) bibliographie; n.(1) bibliographisches Verzeichnis; Schrifttumverzeichnis, (1-3) Bibliographie )

Bibliografia analityczna – bibliografia adnotowana, której opisy bibliograficzne są uzupełnione analizami dokumentacyjnymi omawiającymi lub wskazującymi.

(a. -; f. -; n. - )




Bibliografia powszechna zob. Bibliografia uniwersalna

Bibliografia uniwersalna (powszechna) – spis bibliograficzny o nieograniczonym zakresie i zasięgu terytorialnym, dążący do zarejestrowania całości piśmiennictwa.
( a. universal bibliography, world bibliography; f. bibliographie universelle; n. Weltbibliographie )

Bibliometria – badanie stanu ilościowego i tendencji rozwoju piśmiennictwa metodą statystyczną

na podstawie spisów bibliograficznych lub statystyki wydawnictw (czyli działu statystyki społecznej, której przedmiotem jest produkcja wydawnicza).




Biblioteka specjalna – biblioteka gromadząca i udostępniająca piśmiennictwo z wybranej dziedziny wiedzy, prowadząca działalność informacyjną w tym zakresie

i obsługująca określoną kategorię użytkowników.


( a. special library; f. bibliothèque spécialisée; n. Wissenschaftliche Fachbibliothek, Spezialbibliotnek )

Biobibliografia – praca zawierająca życiorys określonej postaci, czasem omówienie jej twórczości oraz wykazy jej publikacji tzn. bibliografia podmiotowa i niekiedy bywa podawana bibliografia przedmiotowa. Czasem bibliografia przyjmuje postać kalendarium życia i twórczości; dla tej formy charakterystyczny jest układ chronologiczny materiałów. Biobibliografia zbiorowa dotyczy zespołów osobowych.

Błona mikrofilmowa zob. Mikrofilm

C



Czasopismo – wydawnictwo periodyczne ukazująca się raz na tydzień lub rzadziej; w bibliotekarstwie każde wydawnictwo periodyczne.
( a. jurnal, periodical; f. jurnal, périodique, publication périodique; n. Zeitschift )

D
Deskryptortermin przyjęty

w tezaurusie do stosowania przy charakterystyce treściowej dokumentu.



(a. -; f. -; n. -; r.- )




Dokument – utrwalony na nośniku materialnym wyraz myśli ludzkiej przeznaczony do upowszechniania.

(a. document; f. document; n. Dokument )



Dokument elektroniczny, dokument komputerowy – dokument, którego treść utrwalona została na nośniku elektronicznym. Odtwarzany

za pomocą urządzeń właściwych

dla postaci elektronicznej dokumentu Mogą to być komunikaty w różnych językach naturalnych, kodach akustycznych (np. muzyka)

i graficznych (np. wykresy, obrazy, animacje, filmy).



Dokument graficzny – dokument, którego treść została wyrażona

za pomocą znaków graficznych.

(a. -; f. -; n. - )



Dokument pierwotny - dokument w postaci nadanej lub przewidzianej przez autora, stanowiący podstawę

do sporządzenia dokumentu pochodnego


( a. primery document, source document; f. document primaire, document source, document initial; n. Primärdokument, Quellendokument, Quelle )

Dokument pochodny – dokument opracowany na podstawie dokumentu pierwotnego, zawierający jego charakterystykę formalną i/lub treściową, np. bibliografia.
( a. secondary document; f. document secondaire; n. Sekundärdokument )

Dokument prymarny zob. Dokument pierwotny

Dokument wtórny - dokument sporządzony na podstawie innego dokumentu, identyczny z nim pod względem treści, ale różniący się pod względem postaci zewnętrznej.
( a. document copy, reproduced document, multiple copy, duplicate; f. document reproduit, double, duplicata; n. reproduziertes Dokument, Duplikat, Doppelstück )

Dokument źródłowy zob. Dokument pierwotny

Dokumentacja - (1) część działalności informacyjnej związana

z gromadzeniem i opracowaniem dokumentów; (2) zbiór lub spis dokumentów dotyczących określonego zagadnienia bądź dobranych według innych kryteriów, np. dokumentacja zbiorów własnych biblioteki, dokumentacja techniczna.


(a. (1-2) documentation; f. (1-2) documentation; n. (1-2) Dokumentation )

Dokumentowanie – zespół czynności związanych

ze sporządzaniem opracowań dokumentacyjnych.



(a. -; f. -; n. - )




Dokumenty życia społecznego (DŻS)dokumenty biblioteczne

o charakterze informacyjnym, normatywnym, propagandowym

i reklamowym, zazwyczaj

nie przeznaczone do handlu księgarskiego, np. afisze, plakaty,

ulotki reklamowe, cenniki, katalogi.

Działalność informacyjna - zorganizowana działalność, której zadaniem jest gromadzenie, opracowanie

i udostępnianie informacji o osiągnięciach nauki, techniki i innych dziedzin życia społecznego.


(a. information work, information activities; f. activites d’ information et de dokumentation; n. Infomationstatigkeit, Informations - und Dokumentationsarbeit )

DŻS zob. Dokumenty życia społecznego
E
Egzemplarz obowiązkowy – wydawnictwo dostarczone bezpłatnie przez drukarnię lub wydawcę uprawnionym do tego bibliotekom

na podstawie odpowiednich przepisów prawnych.


(a. deposit copy; f. depot legal; n. Pflichtexemplar )

F
FID (International Federation for Documentation) – Międzynarodowa Federacja Dokumentacji – organizacja, której celem jest koordynowanie działalności dokumentacyjnej w skali międzynarodowej i prowadzenie badań w tej dziedzinie. Od 1930 roku siedziba sekretariatu FID została przeniesiona

do Hagi. W 1966 FID liczył 44 członków rzeczywistych, ponadto 185 członków-korespondentów. Polskę reprezentowało CIINTE (dane z 1971 r.), członkami korespondentami są Biblioteka Narodowa oraz Ośrodek Informacji i Dokumentacji Naukowej PAN. Działalność FID rozwija się

w komitetach, które w 1966 przedstawiały się następująco : badań teoretycznych podstaw informacji, badań nad klasyfikacją, mechanizacja procesów informacji, teorii systemów

i technik maszynowych, terminologii, informacji technicznej dla przemysłu, kształcenia dokumentalistów krajów rozwijających się. FID prowadzi także działalność wydawniczą w zakresie klasyfikacji dziesiętnej publikując tablice pełne i skrócone.



Format publikacjijest oznaczeniem szerokości i wysokości. Format książki rękopiśmiennej oznaczano nazwami : in maiori,

in mediocri, in minori forma.

W inkunabułach stosowano format folio. Dopiero wprowadzenie

w XX wieku w Polsce formatu papieru znormalizowanego ujednoliciło format publikacji. Dla książek ustalono dwa zasadnicze szeregi formatu papieru:

A i B oraz pochodne od nich. Używa się również formatów specjalnych : format atlasowy nadawany książkom wielkim,

w którym uwzględnione są mapy

i ryciny, format stojący posiadają druki,

w których wysokość ma większe

rozmiary niż szerokość (dotyczy

cenników, prospektów, programów )


G

Gromadzenie zbiorów – planowe pozyskiwanie i wprowadzanie

do bibliotek właściwych materiałów bibliotecznych drogą kupna, wymiany, darów czy egzemplarza obowiązkowego.



I
Indeks spis pomocniczy zestawiający wg określonej kolejności elementy treściowe bądź formalne wydawniczo i kierujący

za pomocą umownego wskaźnika (najczęściej liczbowego) do właściwego miejsca (strony bądź paragrafu)

w tekście.
(a. index; f. index; n. Index, Register )

Indeks autorski – indeks wskazujący w kolejności alfabetycznej nazwy autorów dokumentów rejestrowanych w dokumencie.
( a. author index; f. index d’auteurs; n. Verfasserindex, Verfasserregister )

Indeks chronologiczny – indeks wskazujący w układzie chronologicznym zapisy indeksowe dokumentów zarejestrowanych

w bibliografii. Wyróżnia się układ chronologiczny – podmiotowy

(wg chronologii wydawniczej)

i chronologiczno – przedmiotowy

(wg chronologii przedmiotowej zawartej w treści dokumentu)
( a. chronological index; f. index chronologique; n. chronologischer Index, chronologischer Register )

Indeks rzeczowy – indeks

wykazu­jący w układzie rzeczowym zapisy indek­sowe dokumentów zarejestrowanych w bibliografii lub tematów występujących w dokumencie (np. książce).


( a. subject index; f. index par matiéres; n. Sachregister )

Indeksowaniecharakteryzowanie treści dokumentu ( tworzenie jego charakterystyki wyszukiwawczej)

za pomocą wyrazów lub wyrażeń zaczerpniętych z tekstu dokumentu

lub z obowiązującego wykazy terminów (tezaurusa, wykazu słów kluczowych itp.)
( a. indexing; f. indexage, indexation; n. Indexierung )

Informacja analityczno-syntetyczna – ogólne, nie drobiazgowe omówienie danego zagadnienia na podstawie odpowiednio dobranych dokumentów, np. stan badań

Informacja biblioteczna - informacja o lokalizacji określonych dokumentów w zbiorach bibliotecznych.

Informacja bieżąca – informacja ciągła, dostarczana sukcesywnie,

bez przewidzianego zakończenia jej dostarczania.


( a. current information; f. Information courante; n. laufende Information )

Informacja biznesowa – informacja o biznesie, jak i dla biznesu; są to dane, fakty i statystyki potrzebne do podejmowania decyzji przez przedsiębiorstwo lub informacje pochodne o dowolnej treści potrzebne do zrealizowania celów firmy tzn. osiągnięcia zysku.


Informacja expresowa - opracowanie dokumentacyjne zawierające bibliografię bieżącą informującą o najnowszych dokumentach; opisy bibliograficzne mogą być uzupełniane analizami dokumentacyjnymi; informacja ta jest przeznaczona przede wszystkim dla naukowców i specjalistów w danej branży.
( a. alerting service, current awareness service; f. service de signalement rapide, service de signalement courant; n. Schellinformation )


Informacja firmowa (informacja tech­niczno-handlowa)informacja o wyrobach przemysłowych, materiałach i surowcach,

ich właściwościach i zastosowaniu.




Informacja naukowa – (1) informacja o osiągnięciach nauki; (2) informacja przeznaczona dla pracowników nauki; (3) informacja opracowana metodą naukową; (4) dziedzina wiedzy obejmująca całokształt zagadnień teoretycznych

i praktycznych związanych

z działalnością informacyjną.
( a.(1-4) scentific information; f.(1-4) information

scientifique; n.(1-4) wissenschaftliche Information )



Informacja naukowo-techniczna -

informacja o osiągnięciach nauk technicznych i ich zastosowaniach praktycznych oraz o osiągnięciach nauk ścisłych znajdujących zastosowanie

w technice.
(a. scientific-technical information; f.information scientiifique-techique; n. wissenschaftlich-technische )

Informacja retrospektywna - informacja odnosząca się do minionego, określonego odcinka czasu.

( a. retrospective information; f. information rétrospective; n. retrospective Information)




Informacja syntetyczna – ogólne, całościowe omówienie danego zagadnienia na podstawie odpowiednio dobranych dokumentów, np. stan badań


Informacja techniczno-handlowa zob.


Informacja firmowa


International Federation for Dokumentation zob. FID

International Organization for Standardization zob. ISO

ISO (International Standard Organisation – Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna) - zał. w 1946 kontynuuje prace Międzynarodowej Federacji Narodowych Stowarzyszeń Normalizacyjnych i zajmuje

się normalizacją wszystkich dziedzin techniki. Celem działalności ISO jest przyczynianie się do rozwoju normalizacji w skali światowej w celu ułatwienia międzynarodowej wymiany towarów i świadczenia usług oraz realizacji wzajemnego porozumienia

w dziedzinie intelektualnej, naukowej technicznej i ekonomicznej. Uchwalone przez ISO dokumenty służą

za podstawę do prac nad normami narodowymi, które w ten sposób mogą być ujednolicone w skali światowej. Organizacyjnie ISO dzieli się

na komitety techniczne, a w ich obrębie na podkomitety i grupy robocze. Normalizacją w zakresie dokumentacji zajmuje się ISO/TC 46 Dokumentacja (4 podkomitety: reprografii, konwersji pism, terminologii, automatyzacji

w dokumentacji; 5 grup roboczych). Polska jest członkiem rzeczywistym

od 1958 i bierze aktywny udział

w pracach TC 46, opiniując nadesłane dokumenty i uczestnicząc w sesjach plenarnych. Do końca 1974 ustanowiono 36 zaleceń i norm:

23 z zakresu bibliografii, konwersji pism i działalności wydawniczej,

13 z dziedziny reprografii. Wśród zadań realizowanych przez ISO najistotniejsze są: koordynowanie i ujednolicanie narodowych norm przemysłowych, opracowywanie norm międzynarodowych i wymiana doświadczeń między członkami.


(a. International Federation for Information and Documentation; f. Fédération Internationale d’Information et de Documentation FID)
K
Karta dokumentacyjna – dokument pochodny zawierający opis bibliograficzny innego dokumentu, poprzedzony informacjami pomocniczymi i wypełniony analizą dokumentacyjną
( a. abstract card; f. fiche analytique; n. Referatekarte )


Karta katalogowa – (1) karta

o ustalonych wymiarach przeznaczona do opisu katalogowego dokumentów; (2) karta zawierająca opis katalogowy.


( a.(1-2) cataloque (catalog) card; f.(1-2) fiche de cateloque; n.(1-2) Katalogkarte )

Katalog – kartkowy zbiór informacyjno-wyszukiwawczy, złożony z opisów bibliograficznych dokumentów uporządkowanych

wg cech formalnych i/lub treściowych.

(a. cataloque (catalog); f. cataloque; n. Katalog )

Katalog alfabetyczny - katalog biblioteczny szeregujący opisy katalogowe dokumentów w porządku alfabetycznym nazw autorów

lub tytułów dzieł opisywanych

pod hasłem tytułowym.

Katalog autorski - katalog biblioteczny szeregujący opisy katalogowe w kolejności alfabetycznej nazw autorów dokumentów.
( a. author cataloque (catalog); f. cataloque-auteurs; n. Verfasser-katalog )

Katalog biblioteczny - katalog zawierający uporządkowanie według ustalonych zasad opisy katalogowe dokumentów znajdujących się

w określonej bibliotece.

( a. library catalogue (catalog); f. cataloque de la bibliothéque; n. Bibliothekskatalog )

Katalog centralny – katalog biblioteczny rejestrujący dokumenty znajdujące się w różnych bibliotekach lub w różnych księgozbiorach jednej biblioteki, np. katalog centralny księgozbiorów podręcznych

Katalog rzeczowy - katalog biblioteczny szeregujący opisy katalogowe dokumentów w układzie rzeczowym (katalog działowy, systematyczny, klasowy, przedmiotowy).

( a. subject catalogue (catalog); f. catalogue-matiéres; n. Sachkatalog )



Klasyfikacja dziesiętna - klasyfikacja zbudowana na zasadzie podziału dziesiętnego, w której dany zbiór przedmiotów można podzielić

na dziesięć części, każdą z nich z kolei na dziesięć części itd.


(a. decimal classification; f. classification décimale; n. Dizimal-klassification, Dezimalsystem )

Klasyfikacja tematyczna - klasyfikacja źródeł informacji

o dokumentach, a więc całych zbiorów dokumentów pochodnych, nadrzędne

w stosunku do języków informacyjno-wyszukiwawczych używanych

w systemach informacyjno-wyszukiwawczych. Funkcja

ta w zasadniczy sposób odróżnia

tę klasyfikację od pozostałych języków informacyjno-wyszukiwawczych, których zadaniem jest reprezentowanie treści dokumentu.


Komunikacja naukowajednostkowy akt przekazu informacji przez badacza kanałami formalnymi (publikacja, odczyt, wykład) lub nieformalnymi

(rozmowa, korespondencja



L



Literatura firmowa (literatura techniczno-handlowa) - publikowane źródła informacji

o wyrobach, producentach, instytucjach handlowych, takie jak: katalogi (firmowe, handlowe, przemysłowe), cenniki, prospekty, księgi adresowe firm, ulotki reklamowe, biuletyny firmowe i inne.


( a-; f. -; n. Firmenschiften )

Literatura patentowa – opisy zgłoszonych i opatentowanych wynalazków; biuletyny patentowe, wykazy i inne dokumenty zawierające informacje o zgłoszonych

lub opatentowanych rozwiązaniach technicznych oraz o działalności patentowej.


( a. patent literarute; f. littérature sur les brevets d'invention; n. Patentliteratur )

Literatura techniczno-handlowa zob. Literatura firmowa

M




Międzynarodowa Federacja Dokumentacji zob. FID

Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna zob. ISO

Mikrobłona zob. Mikrofisza

Mikrofilm

(taśma mikrofilmowa, błona mikrofilmowa) (1) błona fotograficzna zawierająca mikroobrazy oryginałów (dokumentów) wykonana

w wielokrotnym pomniejszeniu rozróżnia się mikrofilm negatywny

i pozytywny. (2) błona fotograficzna odznaczająca się dużą kontrastowością

i rozdzielczością, przeznaczona

do mikrofilmowania.
(a. microfilm; f. microfilm; n. Mikrofim)

Mikrofisza (mikrobłona)płaski arkusz błony fotograficznej zawierający jeden lub kilka rzędów mikroobrazów oraz czytelny nieuzbrojonym okiem nagłówek, dotyczący danych mikroobrazu; najczęściej stosowany format m.: 105 x 148 mm
a. microfiche, diamicrocard; f. microfiche; n. Microfiche, Mikroplanfilm, Diamikrokarte;

Mikrografia - zespół metod wykonywania mikroobrazów na błonie na błonie mikrofilmowej.
(a. micrography; f. mikrographie; n. Mi­krographie

N



Norma - dokument techniczno-prawny określający: środki porozumiewania się (np. nazwy, symbole, jednostki miar), właściwości wyrobów, sposoby wykonania określonych czynności (np. metody badań). Dokument przyjęty na zasadzie consensu, zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający do powszechnego, wielokrotnego stosowania zasady,

wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników

i zmierzające

do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.


( a.standard; f. Norme; n. Standart, Norm )

Norma międzynarodowa - norma zawierająca postanowienia, które należy wprowadzać do norm państwowych, akceptowana przez zainteresowane państwa, zatwierdzona przez właściwe organizacje międzynarodowe (np. ISO).
( a. international standard; f. Norme internationale; n. Internationaler Standard )

Normalizacja – w szerszym znaczeniu, wszystkie poczynania zmierzające do ujednolicenia organizacji, metod i techniki pracy bibliotecznej oraz form jej usług. Obejmuje: normy organizacji pracy, normy materiałowe, normy dotyczące środków produkcji, czyli maszyn

i aparatury oraz normy znaczeniowe. Normalizacja to także działalność zmierzająca do uzyskania optymalnego w danych okolicznościach stopnia uporządkowania w określonym zakresie poprzez ustalenie postanowień przeznaczonych do powszechnego

i wielokrotnego stosowania, dotycząca istniejących lub mogących wystąpić problemów.
(a. standardization; f. normalisation; n. Standardisierung, Normung )

O



Opis bibliograficzny

– zespół informacji

niezbędnych do identyfikacji

opisywanego dokumentu oraz informacji uzupełniających, dodawanych w celu dokładniejszego scharakteryzowania dokumentu.


( a.bibliographical description, bibliographic description; f. description bibliographique, notice bibliographique; n. bibliographische Beschreibung, Titelaufnahme, Titelibeschrjbung bibliographische Aufnahme )

Opis patentowy - dokument wydany przez kompetentny organ państwowy, zawierający, podane zgłoszenie

z przepisami prawa, informacje

o chronionym wynalazku, opis dotychczasowego stanu techniki

w danym zakresie, krytyczną ocenę poprzednich rozwiązań, szczegółowe przedstawienie istoty wynalazku, rysunki, zastrzeżenia patentowe oraz dane bibliograficzne.


( a. patent spetification; f. description d’une invention; n. Patentbeschreibung )

Opracowanie dokumentacyjne (informacyjne) – sposób przetwarzania treści i formy dokumentów przy zastosowaniu metodyki bibliograficznej

i informacyjnej w celu informowania użytkowników w sposób dostosowany do ich potrzeb o ukazujących się publikacjach, dokumentach naukowych i technicznych. Produktem opracowań dokumentacyjnych są dokumenty pochodne, np. opisy bibliograficzne.


(a. abstract bulletin; f. bulletin analytique; n. Referatediens)

Opracowanie informacyjne zob. Opracowanie dokumentacyjne
P
Patent - prawo do wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy na obszarze danego państwa bądź wielu państw, udzielone w wyniku badania pełnego (tzn. obejmującą światową literaturę patentową

i techniczną) właścicielowi wynalazku przez kompetentny organ państwowy.


( a. patent; f. brevet, brevet d’invention; n. Patent )

Placówka informacji zob. Placówka informacyjna

Placówka informacyjna (placówka informacji)instytucja, do której podstawowych zadań należy prowadzenie działalności informacyjnej (np. archiwum, biblioteka, ośrodek informacji).
( a. -; f. Organisme documendaire; n. - )

Prawo autorskie - zespół norm prawnych mających na celu ochronę twórczości literackiej, naukowej

i artystycznej oraz ogół uprawnień twórcy do swojego dzieła.


(a. copyright, copyright law; f. droit d’auteur; n. Urheberrecht )

Przegląd dokumentacyjnybibliografie bieżące, selekcyjne, analityczne uwzględniające przede wszystkim artykuły z czasopism zagranicznych, sporządzone zwykle na potrzeby różnych dziedzin gospodarki

i techniki, opracowywane przez ośrodki informacji techniczno-ekonomicznej.

( a.abstract bulletin; f. bulletin analytique, bulletn des résumés analytiques; n. Referatedienst )
Publikacja - (1) dzieło opublikowane; publikacja może stanowić odrębną jednostkę wydawniczą (np. dzieło jedno- lub wielo tomowe, tom wydawnictwa seryjnego, czasopismo) lub też samoistną treściowo część jednostki wydawniczej(np. artykuł

w czasopiśmie); (2) proces publikowania.


(a. publication; f. publikation; n. Veroffentlichung )

R



Reprografiazespół środków

i metod służących do wykonywania kopii dokumentów w jednym lub kilku egzemplarzach; reprografia obejmuje wykonanie m.in. kopii fotograficznych, kopii kserograficznych, kopii dyfuzyjnych, kopii termograficznych, mikrofilmów.


( a. reprography; f. reprographie; n. Reprographie )
S
Siglum – symbol literowy lub literowo-cyfrowy ustalony jako oznaczenie biblioteki, stosowany

w katalogach centralnych przy podawaniu organizacji wydawnictw oraz wypożyczaniu międzybibliotecznym i informacji naukowej.



Słowo kluczowe – wyraz lub wyrażenie charakteryzujące treść dokumentu, zaczerpnięte z jego tekstu lub spoza tekstu.
(a. key word; f. mots cles, n. Schlussel­worter )


Społeczeństwo informacyjne - nowy typ społeczeństwa, kształtujący się w krajach postindustrialnych, w których rozwój technologii osiągnął najszybsze tempo. W społeczeństwie informacyjnym zarządzanie informacją, jej jakość, szybkość przepływu

są zasadniczymi czynnikami konkurencyjności zarówno w przemyśle, jak i w usługach.

Społeczeństwo staje się społeczeństwem informacyjnym,

gdy osiąga stopień rozwoju wymagający stosowania nowych technik gromadzenia, przetwarzania, przekazywania i użytkowania informacji i wytwarza multimedialną strukturę temu służącą – telekomunikacyjną opartą

na światłowodowych infostradach.


Streszczenie – krótkie omówienie zawartości dokumentu, najczęściej

na jego końcu. Wyróżnia się streszczenie autorskie, będące analizą dokumentacyjną sporządzoną przez autora lub przez niego autoryzowaną opublikowaną łącznie z dokumentem pierwotnym, którego dotyczy oraz streszczenie dokumentacyjne (referat dokumentacyjny) będące analizą dokumentacyjną omawiającą wszechstronnie treść dokumentu, uwzględniającą dane faktograficzne.


(a. summary; f. résumé; n. Zusammenfassung )

Symbol klasyfikacji (znakowanie) -symbol reprezentujący daną klasę w schemacie klasyfikacyjnym i wskazujący jej miejsce w tym schemacie.


  1. classification number, class number, class mark; f. cote systématique, nombre classificateur, indice de classement; n. Klassificationsvermerk, Klassenbezeichnung


T



Tablice klasyfikacji - tablice zawierające wykaz klas głównych

z ich podziałem na klasy pochodne; zwykle zawierają symbole klas

i ich odpowiedniki słowne.
(a. classification schedule, classification table; f. cadre de classement, table de classification; n. Klassifikationstafel, Klassifikationstabelle, Klassifikationsschema )

Taśma mikrofilmowa zob. Mikrofilm

Tytulatura – zespół danych umieszczonych na dokumencie, przede wszystkim na karcie tytułowej i metryce książki umożliwiający jego identyfikację, stanowi podstawę opisu bibliograficznego i katalogowego
U

UKD ( Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna ) - nazwa własna klasyfikacji uniwersalnej zbudowanej na zasadzie podziału dziesiętnego, opracowanej pod kierunkiem P. Otleta

i H. La Fontaine’a na podstawie Klasyfikacji Dziesiętnej Deweya


( a. Universal Decimal Classification (UDC); f. Classification Décimale U niverselle (CDU); n. Dezimal-Klassifikation (DK), Dezimalklassifikation (DK), Universal-Dezimalklassifikation )

Układ rzeczowy – jest to układ polegający na szeregowaniu opisów dokumentów wg elementów treściowych, np. układ działowy, układ systematyczny, układ przedmiotowy, układ klasowy.
( a.subject arragment; f. calssement par matieres; n. sadliche

Ordnung )



Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna zob. UKD

Urząd Patentowycentralny organ administracji państwowej w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych

i projektów racjolizatorskich.



Użytkownik informacji - osoba

lub zespół osób korzystających

z informacji.
(a. information user; f. Usager de l’information; n. Informationsnutzer )

W



Wydawnictwo - (1) dzieło

(lub zbiór dzieł)opublikowane, stanowiące odrębną jednostkę wydawniczą, np. dzieło jedno-

lub wielotomowe, tom wydawnictwa seryjnego, czasopismo; (2) instytucja, której zadaniem jest prowadzenie działalności wydawniczej.
( a.(1) publication, (2)publishing house, publisher; f. (1) publication, (2) maison d’édition, édteur; n. (1) Veröffentlichung, (2) Verlagshaus, Verlag, Verleger )

Wydawnictwo ciągłe - wydawnictwo ukazujące się częściami (w kolejnych zeszytach lub tomach, opatrzonych wspólnym tytułem)

w określonych lub nie określonych odstępach czasu, o nie przewidzianym

z góry zakończeniu. Do w.c. należą: wydawnictwa periodyczne, wydawnictwa zbiorowe oraz wydawnictwa seryjne.
(a. serial, serial publication; f. publication en série continue; n. - )

Wydawnictwo zwarte - dzieło

lub zbiór dzieł jednego lub wielu autorów wydane w jednym lub kilku woluminach jako odrębna zakończona całość bądź sukcesywnie w postaci poszczególnych woluminów

(lub zeszytów),

poszczególnych woluminów

(lub zeszytów), przy czym zakończenie wydawnictwa jest z góry przewidziane przez wydawcę.
( a. book;f. ouvrage séparé; n. Einzelwerk )

Z




Zestawienie tematyczne - opracowanie dokumentacyjne zawierające bibliografię dokumentów na określony temat; opisy bibliograficzne mogą być uzupełniane analizami dokumentacyjnymi.

Jest to jeden z rodzajów opracowań

dokumentacyjnych, skierowujący

do wielu dokumentów na ten sam temat.



Znakowanie zob. Symbol klasyfikacji


Ź



Źródło informacji - materiał,

z którego czerpane są informacje zaspokajające

określone potrzeby informacyjne;

w szerszym znaczeniu źródłem informacji mogą być dokumenty,

osoby lub instytucje.
( a. information source, source of information; f. source d’information; n. Informationsquelle )


WYKAZ ŹRÓDEŁ



1. Encyklopedia wiedzy o książce. Wrocław 1971.

2. Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego. Wrocław 1976.

3. Słownik encyklopedyczny terminologii języków i systemów informacyjno-

wyszukiwawczych. Warszawa 1993.



4. Słownik terminologiczny informacji naukowej. Red. M. Dembowska.

Wrocław 1979.

Normy



PN-N-01224 : 1989 Bibliotekarstwo i bibliografia. Opracowanie zbiorów informacji o dokumentach. Terminologia.

PN-N-01226 : 1991 Bibliotekarstwo i bibliografia. Rodzaje i działalność bibliotek. Terminologia.

PN-N-01227 : 1992 Bibliotekarstwo i bibliografia. Typologia dokumentów. Terminologia.



Pobieranie 100.72 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna