Wybrane aspekty udziału i roli policjanta w postępowaniu, zainicjowanym złożeniem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia albo umorzeniu dochodzenia w sprawie



Pobieranie 47.07 Kb.
Data01.05.2016
Rozmiar47.07 Kb.

Wybrane aspekty udziału i roli policjanta w postępowaniu, zainicjowanym złożeniem zażalenia na postanowienie
o odmowie wszczęcia albo umorzeniu dochodzenia w sprawie.


Warszawa, 2015-10-27

Wybrane aspekty udziału i roli policjanta

w postępowaniu, zainicjowanym złożeniem zażalenia na postanowienie
o odmowie wszczęcia albo umorzeniu dochodzenia w sprawie.

W postępowaniu odwoławczym, zainicjowanym złożeniem zażalenia


na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia w fazie in rem, zwanym dalej „postępowaniem zażaleniowym” obowiązuje zasada, zgodnie z którą, o ile zachodzą
ku temu podstawy faktyczne, policjant może uwzględniać wyłącznie w całości (nie w części) zażalenia wnoszone na postanowienia niewymagające zatwierdzenia przez prokuratora, wydawane w toku prowadzonego dochodzenia. Przekazanie prokuratorowi zażalenia na postanowienie wydane przez policjanta w postępowaniu sprawdzającym lub dochodzeniu następuje tylko w przypadku nieuwzględnienia tego środka odwoławczego przez ten organ.

Policjant w postępowaniu zażaleniowym dokonuje wstępnej kontroli skuteczności wniesienia zażalenia i w zależności od jej rezultatów wydaje odpowiednie orzeczenie mające postać postanowienia lub zarządzenia.

Podobna zasada obowiązuje w odniesieniu do podlegających zaskarżeniu zarządzeń wydawanych przez policjanta w tym postępowaniu.

Należy podkreślić, co wydaje się oczywiste, że wstępnym warunkiem zaskarżenia postanowienia lub zarządzenia jest jego wydanie przez policjanta w sposób prawnie przewidziany. W postępowaniu przygotowawczym wydanie postanowienia lub zarządzenia następuje z chwilą jego podpisania po uprzednim sporządzeniu na piśmie (art. 94 § 1 i 2 k.p.k.). Wzory formularzy postanowień i zarządzeń stanowią załączniki do materiału instrukcyjnego.

Kolejny ważny aspekt to prawidłowe doręczenie postanowienia lub zarządzenia. Należy pamiętać o ogólnych regułach znajdujących zastosowanie niezależnie od tego, która metoda doręczenia zostanie wykorzystana. Zgodnie z art. 128 § 1 k.p.k., postanowienia
i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeśli ustawa nakazuje ich doręczenie (nie może więc być doręczana np. kserokopia). Artykuł 128 § 2 k.p.k. nakazuje nadto chronić treść doręczanych pism procesowych przez dostarczanie ich w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom niepowołanym.

Czynności policyjne w postępowaniu zażaleniowym powinny być dokonywane sprawnie, bez zbędnej zwłoki.

W celu ułatwienia policjantom podejmowanie w postępowaniu zażaleniowym czynności i decyzji procesowych zaleca się policjantom wskazany w materiale instrukcyjnym sposób postępowania.


  1. Wstępna kontrola zażalenia - art. 429 w zw. z art. 465 § 1 k.p.k.

Przepis § 1 art. 429 k.p.k. nakłada na policjanta, jako organ, który wydał zaskarżone postanowienie lub zarządzenie, obowiązek sprawdzenia (skontrolowania), czy środek odwoławczy – zażalenie - spełnia wymagania skutecznego jego wniesienia. Należą do nich warunki ogólne przewidziane dla pisma procesowego i szczególne odnoszące się do środka odwoławczego, jakim jest zażalenie. Polega ona w pierwszej kolejności na sprawdzeniu wszystkich warunków formalnych, które ustawodawca przewidział w art. 119 § 1 k.p.k.
w odniesieniu do każdego pisma procesowego.

Policjant powinien sprawdzić, czy zawiera ono:



  1. oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy;

  2. oznaczenie oraz adres wnoszącego zażalenie;

  3. treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem;

  4. datę i podpis składającego zażalenie (przy czym za osobę, która nie może się podpisać, zażalenie podpisuje osoba przez nią upoważniona, ze wskazaniem przyczyny złożenia swego podpisu).

Zgodnie z art. 428 § 2 k.p.k. zażalenie musi mieć formę pisemną i w przypadku złożenia go przez podmiot profesjonalny (np. pełnomocnika) powinna być do niego załączona odpowiednia liczba odpisów dla osób, których dotyczy zaskarżone postanowienie
(art. 461 k.p.k.). Odpisy te organ procesowy doręcza tym osobom niezwłocznie. Jak podkreśla się w literaturze, celem unormowania zawartego w powyższym przepisie jest przede wszystkim zagwarantowanie stronom, obrońcom i pełnomocnikom merytorycznego przygotowania się do udziału w postępowaniu zażaleniowym. Taką samą rolę spełnia zawiadomienie przez organ procesowy osób, których dotyczy zażalenie, o jego wniesieniu przez osoby uprawnione inne niż pełnomocnik (podmioty nieprofesjonalne), które nie
są zobowiązane do dołączenia odpisów (art. 461 § 2 k.p.k.). Brak odpowiedniej liczby odpisów powinien skutkować wezwaniem do ich uzupełnienia przez skarżącego, jednakże
nie jest to uchybienie uniemożliwiające nadanie zażaleniu biegu i nie wywołuje skutku określonego w art. 120 § 2 k.p.k. Należy zauważyć, że tylko strona (pokrzywdzony) może złożyć pisemną odpowiedź na zażalenie (art. 428 § 2 k.p.k.).

Zażalenie z uwagi na wymaganą formę pisemną zazwyczaj jest wnoszone poprzez złożenie w biurze podawczym lub przesyłane pocztą. Może być ono wniesione za pomocą telefaksu1, jednakże by było skuteczne wymaga uzupełnienia wymogu formalnego, polegającego na złożeniu na nim własnoręcznego podpisu przez wnoszącego zażalenie. Termin zostanie w takim wypadku zachowany z momentem uzupełnienia, w trybie


art. 120 § 2 k.p.k., braku podpisu. W orzecznictwie wyklucza się natomiast dopuszczalność wniesienia zażalenia w formie dokumentu elektronicznego, stosownie do ustawy z dnia
18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym z (Dz. U. z 2013 r. poz. 262 i z 2014 r. poz. 1662), bowiem w procedurze karnej taka forma czynności procesowej nie jest przewidziana (brak więc jest podstaw do wzywania strony do uzupełnienia braku formy pisemnej, jednakże nadawcę dokumentu elektronicznego można poinformować o niedopuszczalności takiej formy wnoszenia pisma procesowego).

Odwołujący się (art. 306 § 1 i 1a k.p.k.), działający samodzielnie, zgodnie z przepisem


art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 425 § 2 k.p.k. w zażaleniu powinien wskazać zaskarżone rozstrzygnięcie w skarżonym postanowieniu albo zarządzeniu lub ustalenie w skarżonym uzasadnieniu, sformułować zarzuty stawiane rozstrzygnięciu lub ustaleniu, a także podać, czego się domaga, czyli tzw. wnioski odwoławcze (zwane petitum). Zażalenie może,
ale nie musi, zawierać uzasadnienia. Jednakże, gdy zażalenie jest składane przez pełnomocnika (albo obrońcę) powinno ono obowiązkowo uzasadnienie zawierać. Odwołujący się może również w zażaleniu wskazać nowe fakty lub dowody. Przez "nowe fakty" należy rozumieć nowe, nieanalizowane dotąd w postępowaniu okoliczności, zaś "nowe dowody"
to dowody nieprzeprowadzane dotąd w postępowaniu, dowody, z jakimi nie zetknął
się policjant prowadzący postępowanie, nowe w rozumieniu zarówno nowego źródła,
jak i nowego środka dowodowego.

Jeśli policjant stwierdzi, że zażalenie nie odpowiada wymogom formalnym (chodzi


o te określone w art. 119 k.p.k. i w art. art. 427 § 2 k.p.k.2), a brak ma taki charakter,
że zażalenie nie może otrzymać biegu, powinien uruchomić tryb usuwania tego braku
(lub braków), określony w art. 120 § 1 i 2 k.p.k. Nie można wzywać w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do usuwania braków, które nie mają charakteru formalnego. Przykładowo, nie jest dopuszczalne wzywanie do sformułowania dodatkowych zarzutów odwoławczych, odpowiadających podstawom przewidzianym w przepisach k.p.k. Warunkiem formalnym, jakiemu musi odpowiadać zażalenie w wypadku art. 427 § 2 k.p.k., jest jednak podniesienie choćby jednego zarzutu odwoławczego.

Wezwanie może dotyczyć jedynie braków usuwalnych zażalenia, a nie może dotyczyć jego braków nieusuwalnych, którymi są:



  • warunki dotyczące dopuszczalności wniesienia zażalenia,

  • warunki związane z legitymacją do zaskarżenia (czy pochodzi od osoby uprawnionej do zaskarżenia),

  • zachowanie terminu do wniesienia zażalenia.

Pozostałe warunki formalne zażalenia mają charakter usuwalny (np. brak jakiegokolwiek podpisu, podpis mechaniczny, np. faksymile, bądź kserograficzna odbitka podpisu). Termin siedmiodniowy określony w art. 120 § 1 k.p.k. ma charakter stanowczy ze względu na skutki jego przekroczenia wskazane w art. 120 § 2 k.p.k., nie jest jednak terminem zawitym, w związku z tym nie można go przywrócić. Policjant wzywający do usunięcia braku nie może terminu tego określić inaczej niż na 7 dni. Termin ten biegnie
od daty doręczenia wydanego przez policjanta niepodlegającego zażaleniu zarządzenia
w przedmiocie wezwania do usunięcia braku
(wzór formularza zarządzenia stanowi załącznik do materiału). Jeżeli brak lub braki formalne zażalenia zostaną usunięte
w zakreślonym terminie, to wywołuje ono skutki od dnia jego wniesienia (art. 120 § 2 zd. pierwsze k.p.k.). W wypadku gdy uprawniony do zażalenia, pomimo wezwania, nie usunął braku w wyznaczonym terminie, to zgodnie z art. 120 § 2 k.p.k. policjant uznaje wniesione zażalenie za bezskuteczne i wydaje na podstawie art. 429 § 2 k.p.k. podlegające zażaleniu
do sądu właściwego do rozpoznania zażalenia zarządzenie o odmowie jego przyjęcia
z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych
(wzór formularza zarządzenia stanowi załącznik do materiału).

  1. Zarządzenie w przedmiocie przyjęcia środka odwoławczego.

Policja jest właściwa do uwzględnienia w całości zażalenia na własne postanowienie
o odmowie wszczęcia dochodzenia lub na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie
in rem (art. 463 § 1 k.p.k. w zw. z art. 465 § 1 k.p.k.). Przez uwzględnienie zażalenia należy rozumieć jedynie takie rozstrzygnięcie, które w swej istocie realizuje w całości żądanie zgłoszone w zażaleniu. Jeśli jednak policjant podtrzyma swoją decyzję o odmowie wszczęcia dochodzenia lub o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem (nie uwzględnia zażalenia
w całości), to zażalenie wraz z aktami postępowania przekazuje prokuratorowi.

Przed wydaniem zarządzenia o przyjęciu środka odwoławczego niezbędne jest zbadanie przez policjanta, czy zażalenie:



  1. zostało wniesione w terminie;

Termin do wniesienia zażalenia jest terminem zawitym (art. 122 § 2 k.p.k.),
co oznacza, że termin ten jest nieprzekraczalny, ale przywracalny. Dokonując kontroli terminowości złożenia zażalenia, należy pamiętać o tym, że jeśli zostało ono omyłkowo wniesione do niewłaściwego organu (np. bezpośrednio do sądu lub do prokuratora) decydująca jest rzeczywista data wniesienia (art. 125 k.p.k.), a nie data wpływu do jednostki organizacyjnej Policji. Jeżeli w konkretnej sprawie nasuwają się wątpliwości co do tego,
czy zażalenie zostało złożone w terminie, to policjant powinien podjąć czynności w celu wyjaśnienia owych wątpliwości i dokonania trafnych ustaleń w tym względzie. Skoro ustawa przewiduje odmowę przyjęcia (pozostawienie bez rozpoznania) zażalenia, jeżeli wniesione zostało po terminie (art. 429 § 1 i art. 430 k.p.k.), to tego rodzaju decyzję policjant może wydać wyłącznie wtedy, gdy istnieją podstawy do niewątpliwego ustalenia, że dane zażalenie zostało rzeczywiście wniesione po terminie. W wypadku uchybienia terminowi odwołujący się może w terminie 7 dni od ustania przeszkody złożyć do organu, który wydał postanowienie lub zarządzenie, wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli jego uchybienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się (np. z winy pełnomocnika), dołączając do wniosku zażalenie na policyjne postanowienie o odmowie lub umorzeniu dochodzenia. (art. 126 § 1 k.p.k.).

Wydając zarządzenie o odmowie przyjęcia środka odwoławczego złożonego po terminie przez uprawnionego i pouczając go o prawie do zaskarżenia tego zarządzenia


(art. 429 § 2 k.p.k.), policjant - zgodnie z art. 16 k.p.k. - powinien również pouczyć skarżącego o możliwości i warunkach ubiegania się przezeń o przywrócenie terminu
do wniesienia środka odwoławczego (art. 126 k.p.k.).

  1. zostało wniesione przez osobę uprawnioną;

Podmiotami uprawnionymi do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia są:

  1. pokrzywdzony (także jego pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy, osoba, pod której pieczą pozostaje pokrzywdzony będący osobą nieporadną, w szczególności
    ze względu na wiek lub stan zdrowia, w wypadku śmierci pokrzywdzonego osoby najbliższe, a w razie ich braku lub nieujawnienia - prokurator),

  2. instytucja wymieniona w art. 305 § 4 k.p.k., czyli instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie,

  3. osoba wymieniona w art. 305 § 4 k.p.k., jeżeli wskutek przestępstwa doszło do naruszenia jej praw (także jej pełnomocnikowi).

Natomiast na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem (także z trybie rejestrowym) zażalenie przysługuje:

  1. stronom (pokrzywdzonemu, podejrzanemu oraz jego obrońcy),

  2. instytucji państwowej lub samorządowej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie (inaczej niż przy odmowie wszczęcia nie przysługuje instytucji społecznej),

  3. osobie, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie określonym w art. 228–231,
    art. 233, art. 235, art. 236, art. 245, art. 270–277, art. 278–294 lub w art. 296–306 k.k., jeżeli postępowanie karne wszczęto w wyniku jej zawiadomienia, a wskutek tego przestępstwa doszło do naruszenia jej praw (także jej pełnomocnikowi).

Należy pamiętać, że uprawnionym do złożenia zażalenia przysługuje prawo przejrzenia akt. W tej sytuacji nie jest wymagane wydanie (ale może być wydane) przez policjanta zarządzenia o udostępnieniu akt, o jakim mowa w art. 156 § 5 k.p.k., a nawet składanie przez uprawnionego wniosku w tym przedmiocie (dostęp do akt z mocy ustawy).

Osoba nieuprawniona do złożenia zażalenia to osoba, która nie mieści się w zakresie osób wymienionych wyżej.



  1. jest dopuszczalne z mocy ustawy.

Postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia lub jego umorzeniu oraz zarządzenie wydane przez policjanta w postępowaniu zażaleniowym z mocy ustawy podlegają zaskarżeniu.

* *


*

Jeżeli zażalenie odpowiada wymaganiom formalnym przewidzianym w art. 119 k.p.k., ale wniesione zostało po terminie lub przez osobę nieuprawnioną (art. 429 § 1 k.p.k.) policjant wydaje, podlegające zażaleniu do sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia z uwagi na wniesienie go po terminie lub wniesienie go przez osobę nieuprawnioną (wzór formularza zarządzenia stanowi załącznik do materiału).

Wydając zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia złożonego po terminie
i pouczając uprawnionego do zażalenia o prawie zaskarżenia tego zarządzenia, policjant powinien nadto pouczyć go o możliwości i warunkach ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia środka.

Jednym z formalnych warunków zażalenia jest wymóg, by skarżący sformułował wnioski odwoławcze (zwane petitum), to znaczy, by sprecyzował, jakiego orzeczenia


w świetle oznaczonego przez siebie zakresu zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów odwoławczych oczekuje od instancji odwoławczej oraz by sprecyzował zarzuty stawiane postanowieniu lub zarządzeniu. Zarzuty odwoławcze to zawarte w zażaleniu twierdzenia wskazujące na określone uchybienia organu postępowania przygotowawczego, którymi
w ocenie skarżącego dotknięte jest postanowienie lub zarządzenie. Należy pamiętać, że przy dokonywaniu analizy zażalenia decydujące znaczenie ma to, czy uchybienie podniesione
w zażaleniu rzeczywiście zaistniało, a nie jak zostało nazwane. Mimo że k.p.k. nie precyzuje kategorii uchybień, które mogą być podnoszone w zażaleniu, to prawnie skuteczne są tylko takie, które mieszczą się w ustawowych przyczynach uchylenia lub zmiany orzeczenia
(art. 438 k.p.k.3). Nie ma formalizmu w konstruowaniu zarzutów odwoławczych. Wystarczy, że skarżący w sposób nawet ogólny opisze zarzucane uchybienie bez wskazania konkretnych przepisów, które zostały naruszone, czy konkretnych faktów, które zostały błędnie ustalone lub których nie ustalono. Praktyka wskazuje że odwołujący się, formułując zażalenie
na umorzenie dochodzenia, bądź odmowę jego wszczęcia, najczęściej zarzucają Policji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów, które według skarżących są istotne dla postępowania i, tym samym, mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Często w treści zażaleń wskazywane są konkretne dowody, które należy przeprowadzić w postępowaniu przygotowawczym, np. wskazywani są konkretni świadkowie do przesłuchania, podnoszony jest brak dokumentacji, którą należałoby w postępowaniu uzyskać itp. Nierzadko wskazywany jest dowód, który, co prawda, został już przeprowadzony, ale, zdaniem skarżących, należy przeprowadzić go ponownie, przykładowo przesłuchać świadka na nowe okoliczności wskazane przez skarżących.

Konkluzja:

  1. jeżeli zażalenie odpowiada warunkom formalnym, policjant uznając w całości jego zasadność może wydać:

  • niepodlegające zaskarżeniu postanowienie o uwzględnieniu zażalenia
    i uchyleniu postanowienia o odmowie lub umorzeniu dochodzenia
    (wzór formularza postanowienia stanowi załącznik do materiału);

  • podlegające zaskarżeniu postanowienie o uwzględnieniu zażalenia i zmianie postanowienia o odmowie lub umorzeniu dochodzeniataka sytuacja
    o charakterze wyjątkowym, jak się wydaje, będzie dotyczyć ograniczonej liczby przypadków, przykładowo, gdy po uwzględnieniu zażalenia w całości nie będzie zachodziła potrzeba dokonywania jakichkolwiek czynności wynikających z treści zażalenia, np. w zaskarżonym postanowieniu przyjęto wadliwą podstawę umorzenia, zamiast tej wskazanej z zażaleniu. Postanowienie to w zakresie pouczeń przysługujących uprawnionym, kręgu uprawnionych do jego doręczenia lub zawiadomienia o nim, wydający je policjant winien zawsze dostosować do rodzaju postanowienia, które w wyniku uwzględnienia zażalenia jest zmieniane,

  1. jeżeli zażalenie odpowiada warunkom formalnym, policjant nie uznając w całości jego zasadności, kieruje je, za pośrednictwem prokuratora, do sądu właściwego
    do rozpoznania sprawy. Policjant podejmując decyzję o przekazaniu zażalenia prokuratorowi, może wnosić o pozostawienie zażalenia bez rozpoznania, podając jednocześnie okoliczności uzasadniające taki sposób rozstrzygnięcia. Jeżeli prokurator podzieli w tym zakresie pogląd Policji, to jest on zobowiązany przekazać zażalenie do sądu. Może on jednak ramach własnych kompetencji podjąć decyzję
    o uwzględnieniu zażalenia i uchylić albo zmienić postanowienie wydane przez Policję, a następnie akta przekazać do Policji celem kontynuowania postępowania (dalszy tryb postępowania w Policji wskazany jest w pkt. IV).

  1. Tryb rozpoznawania przez policjanta zażaleń na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia albo
    o odmowie przywrócenia terminu.


Art. 466 § 1 k.p.k. nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące zażaleń
na postanowienia do zażaleń na zarządzenia. Oznacza to, że zażalenie wnosi się do organu, który wydał zaskarżone zarządzenie, a rozpoznaje je sąd właściwy do rozpoznania sprawy (art. 465 § 2 w zw. z art. 466 § 1 k.p.k.). Każdorazowo więc bada się warunki formalne zażalenia, a stwierdziwszy, że nie są spełnione, odmawia przyjęcia zażalenia (ewentualnie po wykorzystaniu trybu określonego w art. 120 § 1 k.p.k.).

Na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia przysługuje zażalenie do sądu


(art. 429 § 2 k.p.k.). Jeśli zażalenie odpowiada warunkom formalnym, policjant uprawniony jest do jego uwzględnienia w całości na podstawie art. 463 § 1 w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. Uwzględnienie zażalenia na zarządzenie polega na zmianie uprzedniej własnej decyzji
i przyjęciu wniesionego zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia lub na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem. Należy wówczas wydać zarządzenie o uwzględnieniu tego zażalenia co skutkuje przyjęciem pierwotnego zażalenia i nadaniem mu biegu. Jeśli jednak policjant nie uwzględni zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia, to jest obowiązany takie zażalenie za pośrednictwem prokuratora właściwego do sprawowania nadzoru nad dochodzeniem (art. 325e § 4 k.p.k.) przesłać do sądu. Prokurator może bowiem, przychylić się do zażalenia, a korzystając z uprawnień przewidzianych
w art. 326 § 3 pkt 4 k.p.k. może uchylić zarządzenie wydane przez Policję. Takie rozwiązanie praktyczne pozwala unikać wdrażania niepotrzebnych postępowań odwoławczych przed sądem, w wypadkach, w jakich nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 429 § 1 k.p.k. lub w art. 119 k.p.k. Jeśli jednak tego nie uczyni, to jest obowiązany zażalenie przekazać właściwemu sądowi. Kierowanie zatem przez Policję za pośrednictwem prokuratora, nieuwzględnionego przez nią zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia do sądu sprzyja zarówno skróceniu postępowania, jak i nadaniu mu właściwego kierunku – w razie ewentualnego przychylenia się do zażalenia przez prokuratora.

  1. Postępowanie policjanta po uwzględnieniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia.

Po wydaniu postanowienia o uwzględnieniu zażalenia i o uchyleniu postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia policjant kontynuuje postępowanie sprawdzające lub wydaje postanowienie o wszczęciu dochodzenia, o ile pozwolą na to wyniki postępowania sprawdzającego albo gdy pod wpływem uznanych argumentów przytoczonych w zażaleniu, dokona on odmiennej od dotychczasowej, oceny posiadanych informacji i przyjmie,
że istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Po wydaniu postanowienia
o uwzględnieniu zażalenia i o uchyleniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia
policjant kontynuuje dochodzenie.

Postępowania te policjant może zakończyć decyzją odmienną niż zaskarżona,


np. sporządzeniem aktu oskarżenia, wnioskiem o którym mowa w art. 335 k.p.k., albo decyzją identyczną jak uchylona. W przypadku zakończenia postępowania postanowieniem
o odmowie wszczęcia lub umorzeniu (wzory formularzy postanowienia stanowią załączniki do pisma), uprawnione osoby nabywają uprawnienie do ich zaskarżenia poprzez wniesienie zażalenia w trybie określonym w art. 325e § 4 k.p.k.

Natomiast jeżeli w rezultacie zażalenia postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia zostanie uchylone przez sąd, policjant po zrealizowaniu wskazań sądu, postępowanie może zakończyć ponownym umorzeniem lub odmową jego wszczęcia.


W takiej sytuacji policjant wydaje postanowienie wykorzystując wzory formularzy postanowienia o odmowie lub umorzeniu (w trybie art. 330 § 2 k.p.k.) stanowiące załączniki do pisma. Na wydane przez policjanta ponownie postanowienie o umorzeniu dochodzenia lub odmowie jego wszczęcia pokrzywdzony, który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 i 1a k.p.k., może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1 k.p.k. – o czym należy go pouczyć. Natomiast postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej wszczęcia lub umarzającej postępowanie, wydane po rozpoznaniu zażalenia, może być zaskarżone kasacją przez podmioty wskazane w art. 521 k.p.k. jako orzeczenie sądu kończące postępowanie.

Opracowano w:

Wydziale Dochodzeniowo-Śledczym

Biura Służby Kryminalnej KGP


1 Uchwała SN z dnia 20 grudnia 2006 r. I KZP 29/06 (Środek odwoławczy może być wniesiony za pomocą telefaksu, jednak skuteczność tego pisma procesowego warunkuje uzupełnienie wymogu formalnego, polegającego na złożeniu na nim własnoręcznego podpisu przez wnoszącego środek.)

2 Nowelizacja z dnia 27 września 2013 r. w sposób zasadniczy zmieniła krąg podmiotów zobligowanych wyraźnie do podania zarzutów
w środku odwoławczym: „Art. 427. § 1. Odwołujący się powinien wskazać zaskarżone rozstrzygnięcie lub ustalenie, sformułować zarzuty stawiane rozstrzygnięciu lub ustaleniu, a także podać, czego się domaga.

§ 2. Jeżeli środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela publicznego, obrońcy lub pełnomocnika, powinien ponadto zawierać uzasadnienie.

§ 3. Odwołujący się może również wskazać nowe fakty lub dowody, jeżeli nie mógł powołać ich w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.”


3 Art. 438. Orzeczenie ulega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia:

1) obrazy przepisów prawa materialnego,

2) obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia,

3) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.



Wyk/Opr. – Roman Wojtuszek – tel. 601-45-38),roman.wojtuszek@policja.gov.pl





Pobieranie 47.07 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna