Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich 01. 2009 r. – 10. 05. 2009 r. Instytucje



Pobieranie 122.08 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar122.08 Kb.
Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich

1.01.2009 r. – 10.05.2009 r.


INSTYTUCJE

C-345/06 Gottfried Heinrich / moc wiążąca rozporządzenia



KOMUNIKAT PRASOWY nr 20/09
10 marca 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-345/06 Gottfried Heinrich
NIE MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ WZGLĘDEM JEDNOSTEK NA LISTĘ PRZEDMIOTÓW ZAKAZANYCH NA POKŁADZIE SAMOLOTU, JEŻELI NIE ZOSTAŁA ONA OPUBLIKOWANA
Rozporządzenie wspólnotowe nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nie ma mocy wiążącej, w zakresie w jakim zmierza do nałożenia obowiązków na jednostki.
Artykuł 254 WE stanowi, że rozporządzenia są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
W roku 2002 Parlament i Rada wydały rozporządzenie nr 2320/2000 dotyczące bezpieczeństwa lotnictwa1. Załącznik do tego rozporządzenia przewidywał wspólne normy podstawowe mające zastosowanie do środków bezpieczeństwa lotnictwa. Poza innymi kwestiami załącznik określał w sposób ogólny listę przedmiotów zakazanych na pokładzie samolotu, wśród których znajdowały się „Pałki: pałki metalowe pokryte skórą, pałki gumowe, kije baseballowe lub podobne przedmioty”. Rozporządzenie stanowiło również, że niektóre środki nie podlegają publikacji, a są jedynie udostępniane właściwym organom. To rozporządzenie oraz załącznik zostały opublikowane.
W kwietniu 2003 r. Komisja wydała rozporządzenie nr 622/20032 w celu wykonania rozporządzenia nr 2320/2000. Środki, o których tam mowa, zostały określone w załączniku. Załącznik ten, zmieniony w roku 20043, nigdy nie został opublikowany, pomimo że w motywach rozporządzenia zmieniającego podkreślono potrzebę udzielenia pasażerom jasnych informacji o przepisach dotyczących przedmiotów zakazanych.
W dniu 25 września 2005 r. Gottfriedowi Heinrichowi odmówiono przejścia przez punkt kontroli bezpieczeństwa na lotnisku Wiedeń-Schwechat w związku z tym, że w jego bagażu podręcznym znajdowały się rakiety tenisowe uznane na mocy rozporządzeń wspólnotowych za przedmioty zakazane. Pomimo to wsiadł on do samolotu, wnosząc na pokład rakiety tenisowe. Pracownicy ochrony zażądali wówczas, aby opuścił on samolot.
G. Heinrich wniósł skargę do Unabhängiger Verwaltungssenat im Land Niederösterreich (niezależnej izby administracyjnej kraju związkowego Dolna Austria), żądając stwierdzenia bezprawności przedsięwziętych wobec niego środków. Sąd austriacki zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami, czy rozporządzenia lub fragmenty rozporządzeń, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym, mogą mieć mimo to moc wiążącą.
Trybunał przypomniał, że z art. 254 WE wynika, iż rozporządzenie wspólnotowe może wywołać skutki prawne jedynie wówczas, gdy zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym. Ponadto, nie można powoływać się wobec jednostek na akt przyjęty przez instytucję wspólnotową, zanim miały one możliwość zapoznania się z nim poprzez prawidłową publikację w Dzienniku Urzędowym. Te same zasady obowiązują w przypadku krajowych środków służących wykonaniu rozporządzenia wspólnotowego.
Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nr 2320/2003 zmierza do nałożenia obowiązków na jednostki, w zakresie w jakim zakazuje wnoszenia na pokład samolotu pewnych przedmiotów określonych w sposób ogólny w liście załączonej do rozporządzenia.
W związku z tym, że załącznik do rozporządzenia nr 622/2003 nie został opublikowany, Trybunał nie jest w stanie orzec, czy załącznik ten dotyczy również listy przedmiotów zakazanych i czy wobec tego zmierza on również do nałożenia obowiązków na jednostki. Nie można jednakże wykluczyć, że tak rzeczywiście jest. Okoliczność, że rozporządzenie zmieniające rozporządzenie nr 622/2003 wskazuje w swych motywach, iż konieczne jest sporządzenie zharmonizowanej, powszechnie dostępnej listy wskazującej oddzielnie przedmioty zakazane, oznacza, że lista załączona do rozporządzenia nr 2320/2002 została faktycznie zmieniona. W każdym razie ewentualne zmiany listy przedmiotów zakazanych nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym.
Następnie Trybunał stwierdził, że lista przedmiotów zakazanych nie wchodzi w zakres żadnej z kategorii środków i informacji, które są kwalifikowane jako poufne i które nie są publikowane zgodnie z rozporządzeniem nr 2320/2002. W związku z tym Komisja nie była uprawniona do zastosowania reżimu poufności w zakresie dotyczącym środków dostosowujących listę. Z powyższego wynika, że gdyby rozporządzenie nr 622/2003 rzeczywiście dostosowywało wskazaną listę przedmiotów zakazanych, prowadziłoby to w sposób konieczny do jego nieważności w tym zakresie. Trybunał doszedł do wniosku, że załącznik do rozporządzenia nr 622/2003 nie ma mocy wiążącej, w zakresie w jakim zmierza do nałożenia obowiązków na jednostki.

POLITYKA SPOŁECZNA

Sprawy połączone C-350/06 i C-520/06 Schultz-Hoff / Deutsche Rentenversicherung Bund Stringer i in. / Her Majesty’s Revenue and Customs / płatny urlop

KOMUNIKAT PRASOWY nr 04/09
20 stycznia 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawach połączonych C-350/06 i C-520/06
Schultz-Hoff / Deutsche Rentenversicherung Bund Stringer i in. / Her Majesty’s Revenue and Customs
PRACOWNIK NIE TRACI PRAWA DO COROCZNEGO PŁATNEGO URLOPU, Z KTÓREGO NIE MÓGŁ SKORZYSTAĆ Z POWODU CHOROBY
Uprawniony jest do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany coroczny urlop wypoczynkowy
W wydanym dzisiaj wyroku Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich dokonał wykładni dotyczącej prawa do corocznego płatnego urlopu przyznanego na mocy dyrektywy wspólnotowej o czasie pracy4.
Wykładnia ta została dokonana na wniosek Landesarbeitsgericht Düsseldorf (Niemcy) i House of Lords (Zjednoczone Królestwo) w sprawach dotyczących prawa do corocznego płatnego urlopu pracowników przebywających na zwolnieniu chorobowym.
Landesarbeitsgericht rozpoznaje sprawę o odszkodowanie na rzecz pracownika, który nie mógł skorzystać z prawa do corocznego płatnego urlopu z powodu niezdolności do pracy i w wyniku tej niezdolności przeszedł na rentę. Na mocy właściwych przepisów niemieckich prawo pracownika do niewykorzystanego corocznego urlopu płatnego wygasa z upływem odpowiedniego roku kalendarzowego, a najpóźniej z upływem okresu dozwolonego przeniesienia urlopu, który to okres wynosi trzy miesiące, chyba że zbiorowy układ pracy wprowadza w tym względzie odstępstwo na korzyść pracownika. W razie niezdolności pracownika do pracy do końca tego okresu dozwolonego przeniesienia niewykorzystany coroczny urlop płatny nie podlega rekompensacie w postaci wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w chwili ustania stosunku pracy.
Oprócz analogicznego roszczenia o odszkodowanie z tytułu corocznego urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego podczas okresu rozliczeniowego ustalonego przez prawo brytyjskie, House of Lords rozpoznaje sprawę pracownika, który w trakcie nieokreślonego czasowo zwolnienia chorobowego złożył wniosek u swojego pracodawcy o udzielenie kilku dni corocznego płatnego urlopu w terminie dwóch miesięcy od chwili złożenia wniosku.
W swoim wyroku Trybunał przypomniał, że prawo do zwolnienia chorobowego i sposób wykonywania tego prawa nie są regulowane przez prawo wspólnotowe. Jeśli chodzi o prawo do corocznego płatnego urlopu, to państwa członkowskie określają warunki wykonania i transpozycji tego prawa w drodze sprecyzowania konkretnych okoliczności, w których pracownicy mogą korzystać z prawa do corocznego płatnego urlopu, jednak bez możliwości poddania jakimkolwiek warunkom samego istnienia tego prawa.
W tych okolicznościach, prawo do corocznego płatnego urlopu przyznane na mocy dyrektywy o czasie pracy nie stoi, co do zasady, na przeszkodzie ani zezwoleniu na skorzystanie z corocznego płatnego urlopu w czasie zwolnienia lekarskiego, ani zakazowi takiego skorzystania, z zastrzeżeniem jednakże, że w takim przypadku dany pracownik ma możliwość skorzystania ze swojego prawa do urlopu w innym okresie.
Podczas gdy różne państwa członkowskie same regulują sposób stosowania prawa do corocznego płatnego urlopu, to sposób przenoszenia niewykorzystanego urlopu podlega jednak określonym ograniczeniom.
W tym kontekście Trybunał podniósł, że prawo do corocznego płatnego urlopu pracownika przebywającego na prawidłowo udzielonym zwolnieniu chorobowym nie może zostać uzależnione od warunku polegającego na obowiązku rzeczywistego świadczenia pracy w okresie rozliczeniowym ustalonym w danym państwie członkowskim. W konsekwencji, ustawodawstwo państwa członkowskiego może przewidywać utratę prawa do corocznego płatnego urlopu po upływie okresu rozliczeniowego lub okresu dozwolonego przeniesienia, tylko pod warunkiem, że dany pracownik miał faktyczną możliwość skorzystania z prawa do urlopu.
Trybunał stwierdził tymczasem, że pracownik, który przebywa na zwolnieniu chorobowym przez cały okres rozliczeniowy, a nawet dłużej, niż wynosi okres dozwolonego przeniesienia ustalony w prawie krajowym, zostaje pozbawiony jakiejkolwiek możliwości skorzystania z corocznego płatnego urlopu. Odnosi się to również do pracownika, który pracował przez część okresu rozliczeniowego przed udaniem się na zwolnienie chorobowe.
Trybunał orzekł, że prawo do corocznego płatnego urlopu nie powinno wygasać wraz z końcem okresu rozliczeniowego lub okresu dozwolonego przeniesienia ustalonego przez prawo krajowe, jeśli pracownik przebywał na zwolnieniu chorobowym przez całość lub część okresu rozliczeniowego, a jego niezdolność do pracy trwała aż do ustania stosunku pracy, ze względu na co nie mógł skorzystać ze swojego prawa do corocznego płatnego urlopu.
W odniesieniu do prawa do ekwiwalentu pieniężnego wypłacanego przy ustaniu stosunku pracy za coroczny płatny urlop, z którego pracownik nie mógł skorzystać, Trybunał orzekł, że ekwiwalent powinien być obliczony w taki sposób, aby pracownik ten znalazł się w sytuacji porównywalnej z sytuacją, w jakiej pracownik znajdowałby się, gdyby skorzystał z tego prawa podczas trwania stosunku pracy. Wynika z tego, że zwykłe wynagrodzenie pracownika – czyli to, które musi być wypłacane w trakcie okresu odpoczynku odpowiadającemu corocznemu płatnemu urlopowi – jest również rozstrzygające dla obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany coroczny urlop w razie ustania stosunku pracy.

C-388/07 The Incorporated Trustees of the National Council on Ageing (Age Concern England) / Secretary of State for Business, Enterprise and Regulatory Reform / rozwiązywanie stosunków pracy

KOMUNIKAT PRASOWY nr 19/09
5 marca 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-388/07
The Incorporated Trustees of the National Council on Ageing (Age Concern England) / Secretary of State for Business, Enterprise and Regulatory Reform
TRYBUNAŁ WYJAŚNIŁ, NA JAKICH WARUNKACH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE MOGĄ ZEZWOLIĆ NA ROZWIĄZYWANIE PRZEZ PRACODAWCÓW STOSUNKOW PRACY Z POWODU PRZEJŚCIA PRACOWNIKA NA EMERYTURĘ
Przepisy krajowe mogą w sposób ogólny stanowić, że tego rodzaju różnica w traktowaniu ze względu na wiek jest uzasadniona, jeśli stanowi środek proporcjonalny do osiągnięcia słusznego celu z zakresu polityki społecznej związanego z polityką zatrudnienia, rynku pracy lub kształcenia zawodowego.
Dyrektywa 2000/785 zakazuje dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie zatrudnienia i pracy. W drodze wyjątku stanowi ona, że określone różnice w traktowaniu ze względu na wiek nie stanowią dyskryminacji, jeśli są obiektywnie i racjonalnie uzasadnione słusznymi celami, takimi jak związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy lub kształcenia zawodowego. Ponadto, środki służące osiągnięciu tych celów powinny być właściwe i konieczne. Dyrektywa wymienia określone różnice w traktowaniu, które mogą być uzasadnione.
Przepisy brytyjskie dokonujące transpozycji dyrektywy stanowią, że dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami, którzy osiągnęli obowiązujący u ich pracodawcy zwykły wiek emerytalny lub w jego braku wiek 65 lat, z powodu ich przejścia na emeryturę, a praktyka taka nie jest uważana za dyskryminację. Przepisy te określają kryteria, za pomocą których dokonuje się ustalenia, czy powodem uzasadniającym rozwiązanie stosunku pracy jest przejście na emeryturę, a także nakładają obowiązek przestrzegania określonej procedury. W stosunku do pracowników, którzy nie ukończyli 65 roku życia, przepisy te nie zawierają szczególnych uregulowań, ograniczając się do ustanowienia zasady, zgodnie z którą wszelka dyskryminacja ze względu na wiek jest niezgodna z prawem, chyba że pracodawca będzie w stanie wykazać, że w danej sytuacji chodzi o „środek proporcjonalny do osiągnięcia słusznego celu”.
The National Council on Ageing (Age Concern England), organizacja charytatywna działająca na rzecz osób starszych, zakwestionowała zgodność z prawem tych przepisów, utrzymując, że nie stanowią one prawidłowej transpozycji dyrektywy. Podnosi ona, że możliwość rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem, który osiągnął wiek 65 lat lub więcej, z powodu jego przejścia na emeryturę jest sprzeczna z dyrektywą.
High Court zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek określenia w formie wykazu różnych rodzajów traktowania, które mogą zostać uzasadnione i czy stoi ona na przeszkodzie przyjęciu przepisów ograniczających się do ustanowienia w sposób ogólny, że różnica w traktowaniu ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeśli jest środkiem proporcjonalnym do osiągnięcia słusznego celu.
Trybunał przypomniał, że transpozycja dyrektywy nie zawsze wymaga formalnego przejęcia jej przepisów przez wyraźne i konkretne przepisy prawne. W niniejszej sprawie dyrektywa nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku sporządzenia konkretnego wykazu różnic w traktowaniu, które mogłyby zostać uzasadnione słusznymi celami.
W braku takiego wykazu wymagane jest jednak, by elementy wynikające z ogólnego kontekstu danego przepisu pozwoliły na określenie celu leżącego u jego podstaw dla dokonania kontroli sądowej jego zasadności, a także właściwego i koniecznego charakteru środków zastosowanych do realizacji tego celu.. Trybunał zauważył, że celami, które na podstawie dyrektywy można uważać za „słuszne” i co za tym idzie za mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek są cele z zakresu polityki społecznej, takie jak związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego. Te słuszne cele, ze względu na to, że leżą w interesie ogólnym, różnią się od celów czysto indywidualnych, związanych z sytuacją danego pracodawcy, takich jak zmniejszenie kosztów czy poprawa konkurencyjności. Do sądu krajowego należy zbadanie, po pierwsze, czy uregulowania brytyjskie zmierzają do osiągnięcia takich słusznych celów i po drugie, czy wybrane środki są właściwe i konieczne do ich osiągnięcia.

SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW / PODATKI

C-502/07 K-1 sp. z o.o. / Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy; podatki, VAT

KOMUNIKAT PRASOWY nr 2/09
15 stycznia 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości

w sprawie C-502/07 K-1 sp. z o.o. / Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy


PRAWO WSPÓLNOTOWE NIE SPRZECIWIA SIĘ SANKCJI ADMINISTRACYJNEJ, KTÓREJ MOGĄ PODLEGAĆ PODATNICY PODATKU VAT
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe”, takie jak przewidziane w polskiej ustawie, nakładane w przypadku stwierdzenia błędu w deklaracji podatkowej, nie stanowi podatku VAT.
Polska ustawa z 2004 r.6 przewiduje, że w razie stwierdzenia, iż podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku VAT lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Decyzją z 2005 r. naczelnik urzędu skarbowego w Toruniu stwierdził, że spółka K-1 zadeklarowała podatek VAT naliczony w kwocie przekraczającej kwotę podatku należnego za maj 2005 r., oraz ustalił za ten miesiąc dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka K-1 zaskarżyła tę decyzję uznając, że środek ten nie jest zgodny z prawem wspólnotowym.
Rozpatrując skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniami dotyczącymi zgodności polskiego dodatkowego zobowiązania podatkowego z prawem wspólnotowym, a w szczególności ze wspólnym systemem podatku VAT przewidzianym w szóstej dyrektywie VAT7.
Trybunał przypomniał cztery zasadnicze cechy charakterystyczne podatku VAT, którymi są: generalny sposób jego stosowania do czynności, których przedmiotem są towary lub usługi; ustalenie jego kwoty w sposób proporcjonalny do ceny otrzymanej przez podatnika jako świadczenie wzajemne za dostarczone towary lub świadczone usługi; pobór podatku na każdym etapie procesu produkcji lub dystrybucji, w tym na etapie sprzedaży detalicznej, niezależnie od ilości wcześniejszych transakcji; odliczenie od podatku przypadającego do zapłaty od podatnika kwot zapłaconych na poprzednich etapach procesu z tym skutkiem, że podatek na danym etapie stosuje się wyłącznie do wartości dodanej na tym etapie, a końcowe obciążenie podatkowe ponosi ostatecznie konsument.
Trybunał stwierdził następnie, że „dodatkowe zobowiązanie podatkowe”, takie jak przewidziane w ustawodawstwie polskim, nie wykazuje powyższych cech, ponieważ zdarzeniem powodującym jego powstanie nie jest określona czynność, lecz błąd w deklaracji podatkowej. Ponadto, jego kwota nie jest określana proporcjonalnie do ceny otrzymanej przez podatnika.
Zdaniem Trybunału nie jest to w istocie podatek, lecz sankcja administracyjna nakładana w przypadku stwierdzenia, że podatnik zadeklarował kwotę zwrotu różnicy podatku VAT lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej. Trybunał orzekł, że zasada wspólnego systemu podatku VAT nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu tego rodzaju środka przez państwa członkowskie. Przeciwnie, Trybunał wyjaśnił, że na mocy szóstej dyrektywy VAT państwa członkowskie mają możliwość nałożenia zobowiązań, które uznają za niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku VAT.
Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że polskie dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest „specjalnym środkiem stanowiącym odstępstwo” mającym na celu zapobieganie niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub unikaniu opodatkowania, którego przyjęcie przez państwo członkowskie wymaga upoważnienia Rady stanowiącej jednomyślnie na wniosek Komisji.

C-318/07 Hein Persche / Finanzamt Lüdenscheid / podatek od darowizn

KOMUNIKAT PRASOWY nr 05/09
27 stycznia 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-318/07
Hein Persche / Finanzamt Lüdenscheid
NIE NALEŻY OGRANICZAĆ MOŻLIWOŚCI ODLICZENIA OD PODATKU DAROWIZN DOKONANYCH NA RZECZ ORGANIZACJI POŻYTKU PUBLICZNEGO JEDYNIE DO ORGANIZACJI MAJĄCYCH SIEDZIBĘ NA TERYTORIUM KRAJU
Państwo członkowskie darczyńcy powinno badać przestrzeganie warunków nałożonych na krajowe organizacje pożytku publicznego.
Prawo niemieckie przewiduje odliczenie od podatku darowizn dokonanych na rzecz organizacji pożytku publicznego znajdujących się w Niemczech, które spełniają określone warunki, wyłączając tę korzyść podatkową dla darowizn dokonanych na rzecz organizacji mających siedzibę w innym państwie członkowskim i uznanych tam za organizacje pożytku publicznego.
W swoim zeznaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2003 rok Hein Persche, obywatel niemiecki, wniósł jednak o odliczenie od podatku darowizny rzeczowej o wartości około 18 180 EUR, dokonanej na rzecz Centro Popular de Lagoa znajdującej się w Portugalii (dom opieki nad osobami starszymi, przy którym działa również dom dziecka). Finanzamt (urząd skarbowy) odmówił wnioskowanego odliczenia na tej podstawie, że obdarowany nie posiadał siedziby w Niemczech i że H. Persche nie przedstawił pokwitowania odbioru przedmiotu darowizny w należytej formie.
Bundesfinanzhof (niemiecki sąd najwyższy w dziedzinie podatków), rozstrzygający sprawę w ostatniej instancji, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy państwo członkowskie może uzależnić możliwość odliczenia od podatku od warunku posiadania przez obdarowanego siedziby na terytorium kraju.
W dzisiejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości analizował zagadnienie, czy możliwość odliczenia od podatku darowizn transgranicznych wchodzi w zakres swobodnego przepływu kapitału gwarantowanego przez prawo wspólnotowe. Stwierdził on w tym względzie, że jeżeli podatnik ubiega się w państwie członkowskim o możliwość odliczenia od podatku darowizn dokonanych na rzecz organizacji mających siedzibę w innym państwie członkowskim i uznanych tam za organizacje pożytku publicznego, darowizny te wchodzą w zakres postanowień traktatu dotyczących swobodnego przepływu kapitału, nawet jeśli są dokonywane w naturze w postaci przedmiotów codziennego użytku.
Ponieważ możliwość uzyskania odliczenia od podatku może mieć istotny wpływ na postawę darczyńcy, brak możliwości odliczenia w Niemczech darowizn dokonanych na rzecz organizacji uznanych za organizacje pożytku publicznego, jeżeli mają one siedzibę w innych państwach członkowskich, może mieć wpływ na gotowość niemieckich podatników do dokonywania darowizn na ich rzecz. Przepis ten stanowi więc ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, które jest co do zasady zakazane.
Zdaniem Trybunału, ograniczenie to nie jest uzasadnione. Trybunał stwierdził, że państwo członkowskie w ramach swoich przepisów dotyczących możliwości odliczenia od podatku darowizn może zastosować odmienne traktowanie pomiędzy organizacjami uznanymi za organizacje pożytku publicznego krajowymi i tymi mającymi siedzibę w innych państwach członkowskich, jeżeli te ostatnie służą celom innym niż nakazane przez jego własne przepisy. Prawo wspólnotowe nie nakłada bowiem na państwa członkowskie obowiązku, aby organizacje zagraniczne uznane w państwie członkowskim ich pochodzenia za organizacje pożytku publicznego były automatycznie uznawane za takie na ich terytorium.
Niemniej jednak, gdy organizacja pożytku publicznego uznana za taką w jednym państwie członkowskim spełnia przesłanki ustanowione w tym celu przez ustawodawstwo drugiego państwa członkowskiego i ma na celu promocję identycznych interesów wspólnoty, tak że może być uznana za organizację pożytku publicznego w tym ostatnim państwie członkowskim, organy tego państwa członkowskiego nie mogą odmówić tej organizacji prawa do równego traktowania z tego tylko powodu, iż nie ma ona siedziby na jego terytorium.
Ponadto, spornych przepisów nie uzasadnia konieczność zachowania skuteczności kontroli podatkowych, bowiem nic nie stoi na przeszkodzie, aby zainteresowane organy podatkowe domagały się od podatnika wszelkich dowodów, które uznają za konieczne do oceny, czy spełnione są przesłanki dla możliwości odliczenia wydatków przewidziane przez dane przepisy i czy żądane odliczenie może w związku z tym być przyznane. Trybunał uznał, że nie jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności ograniczanie państwa członkowskiego darczyńcy w badaniu lub zlecaniu badania, gdy podatnik ubiega się o skorzystanie z możliwości odliczenia darowizn, których dokonał na rzecz organizacji mających siedzibę w innym państwie członkowskim, przestrzegania warunków nałożonych na krajowe organizacje pożytku publicznego.
W konsekwencji, Trybunał orzekł, że swobodny przepływ kapitału sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, na podstawie których, w odniesieniu do darowizn dokonanych na rzecz organizacji uznanych za organizacje pożytku publicznego, skorzystanie z odliczenia od podatku jest przyznane tylko w stosunku do darowizn dokonanych na rzecz organizacji mających siedzibę na terytorium kraju, bez jakiegokolwiek umożliwienia podatnikowi wykazania, że darowizna dokonana na rzecz organizacji mającej siedzibę w innym państwie członkowskim spełnia warunki nałożone przez te przepisy w celu przyznania tej korzyści.

C-544/07 Uwe Rüffler / Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu / składki na ubezpieczenie zdrowotne

KOMUNIKAT PRASOWY nr 34/09
23 kwietnia 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-544/07
Uwe Rüffler / Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu
PRAWO WSPÓLNOTOWE SPRZECIWIA SIĘ ODMOWIE OBNIŻENIA PODATKU DOCHODOWEGO O KWOTĘ SKŁADEK NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE ZAPŁACONYCH W INNYM PŃSTWIE CZŁONKOWSKIM A
Ograniczenie prawa do obniżenia podatku, takie jak przewidziane w polskich przepisach, stanowi obiektywnie nieuzasadnione ograniczenie swobody przemieszczania się i pobytu.
Zgodnie z polskimi przepisami8 tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone na rzecz polskiej instytucji ubezpieczeniowej mogą być odliczone od podatku dochodowego.
U. Rüffler mieszkał i pracował w Niemczech, a następnie osiedlił się w Polsce, gdzie stale zamieszkuje od 2005 r. jako emeryt. W chwili powstania sporu jedyny dochód U. Rüfflera obejmował dwa świadczenia rentowe otrzymywane w Niemczech,: rentę zdrowotną podlegającą opodatkowaniu w tym państwie członkowskim oraz rentę zakładową wypłacaną przez spółkę Volkswagen, która podlegała opodatkowaniu w Polsce.
W 2006 r. U. Rüffler zwrócił się do polskich organów podatkowych o obniżenie podatku dochodowego, któremu podlega w Polsce z tytułu renty zakładowej otrzymywanej w Niemczech, o kwotę zapłaconych w Niemczech składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Ponieważ jego wniosek został oddalony, U. Rüffler złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który zwrócił się do Trybunału z pytaniem dotyczącym zgodności ograniczenia prawa do obniżenia podatku z prawem wspólnotowym.
Na wstępie Trybunał przypomniał, że osoba, która po przejściu na emeryturę opuszcza państwo członkowskie, którego jest obywatelem i w którym wykonywała całość swej działalności zawodowej, w celu osiedlenia się w innym państwie członkowskim, korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się i swobodnego pobytu, przysługującego na mocy traktatu WE wszystkim obywatelom Unii na terytorium państw członkowskich.
Trybunał podkreślił następnie, że ułatwienia przyznane przez traktat w dziedzinie przepływu osób nie mogłyby być w pełni skuteczne, gdyby obywatel państwa członkowskiego mógł zostać zniechęcony do korzystania z nich przez przeszkody dotyczące jego pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, ustanowione przez ustawodawstwo krajowe, które przewiduje niekorzystne konsekwencje skorzystania z tychże ułatwień.
Trybunał stwierdził, że takie unormowania, jak te wynikające z prawa polskiego, wprowadzają różnicę w traktowaniu podatników będących rezydentami w zależności od tego, czy składki na ubezpieczenie zdrowotne nadające się do obniżenia kwoty podatku dochodowego należnego w Polsce zostały zapłacone w ramach krajowego systemu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych, czy też nie. Na podstawie takich przepisów prawo do obniżenia podatku przysługuje tylko podatnikom, których składki na ubezpieczenie zdrowotne są płacone w państwie członkowskim opodatkowania.
Trybunał podniósł, że podatnicy będący rezydentami, którzy płacą składki w polskim systemie ubezpieczeń zdrowotnych oraz podatnicy objęci systemem obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych innego państwa członkowskiego znajdują się w sytuacjach porównywalnych pod względem zasad opodatkowania, ponieważ zarówno jedni, jak i drudzy podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
W związku z powyższym opodatkowanie ich dochodu w tym państwie członkowskim powinno być dokonywane według tych samych zasad, a w konsekwencji, przy uwzględnieniu tych samych ulg podatkowych, w tym prawa do obniżenia podatku dochodowego. Analizowane przepisy krajowe, w zakresie, w jakim uzależniają przyznanie ulgi podatkowej z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne od warunku, by składki te były płacone na rzecz polskiej instytucji ubezpieczeń zdrowotnych i prowadzą do odmowy przyznania tej ulgi podatnikom, którzy zapłacili składki na rzecz instytucji z innego państwa członkowskiego, działają na niekorzyść podatników, którzy tak jak U. Rüffler skorzystali z przysługującej im swobody przemieszczania się i opuścili państwo członkowskie, w którym wykonywali całość swej działalności zawodowej, w celu osiedlenia się w Polsce.
Trybunał uznał, że takie ograniczenie prawa do obniżenia podatku dochodowego, jak wynikające z prawa polskiego, stanowi obiektywnie nieuzasadnione ograniczenie swobody przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.
Okoliczność, że z jednej strony, niemiecka instytucja obowiązkowych ubezpieczeń pokrywa tylko koszty świadczeń rzeczywiście udzielonych U. Rüfflerowi, a z drugiej strony, że gdy nie korzysta on ze świadczeń opieki zdrowotnej, to nie przyczynia się do finansowania polskiego systemu ubezpieczeń zdrowotnych, nie ma w tym zakresie znaczenia.
Trybunał podniósł, że okoliczność, iż koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych obywatelom niemieckim mieszkającym w Polsce są zwracane polskiemu Narodowemu Funduszowi Zdrowia przez właściwą niemiecką instytucję ubezpieczeniową, wynika ze stosowania regulacji wspólnotowej w dziedzinie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego9.Trybunał przypomniał także, że okoliczność, iż ze względu na obowiązek przestrzegania przepisów prawa wspólnotowego, państwom członkowskim nie przysługuje możliwość określania zakresu stosowania ich własnego ustawodawstwa i ustawodawstwa innego państwa członkowskiego, stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie próbowały faktycznie, za pomocą przepisów podatkowych, kompensować brak przynależności oraz fakt, że składki nie są odprowadzane do ich systemu zabezpieczenia społecznego. Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie może mniej korzystnie traktować pobytu i opodatkowania podatników będących rezydentami, którzy na podstawie regulacji wspólnotowej w dziedzinie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego płacą składki do systemu zabezpieczenia społecznego innego państwa członkowskiego.

SWOBODA ŚWIADCZENIA USŁUG

C-169/07 Hartlauer Handelsgesellschaft mbH / Wiener Landesregierung i in. / tworzenie prywatnych zakladów opieki zdrowotnej

KOMUNIKAT PRASOWY nr 21/09
10 marca 2009 r.
Wyrok Trybunału w sprawie C-169/07 Hartlauer Handelsgesellschaft mbH / Wiener Landesregierung i in.
UREGULOWANIE AUSTRIACKIE DOTYCZĄCE TWORZENIA PRYWATNYCH ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ JEST NIEZGODNE Z PRAWEM WSPÓLNOTOWYM
Swoboda przedsiębiorczości sprzeciwia się wymogowi wydania uprzedniego zezwolenia opartego na ocenie potrzeb zdrowotnych ludności, gdy wymóg ten stosuje się do samodzielnego ambulatorium dentystycznego, ale nie do praktyk grupowych i gdy uznaniowość władz krajowych nie jest zakreślona w wystarczający sposób.
Uregulowanie austriackie dotyczące zakładów opieki zdrowotnej uzależnia utworzenie samodzielnego ambulatorium – czyli placówki samodzielnej pod względem organizacyjnym mającej za zadanie badanie lub leczenie osób, których stan nie wymaga hospitalizacji – od wydania uprzedniego zezwolenia administracyjnego. Zezwolenie to może zostać wydane tylko, gdy „istnieje zapotrzebowanie” uzasadniające utworzenie nowego zakładu w świetle świadczeń zdrowotnych już oferowanych, w szczególności przez lekarzy, którzy zawarli umowy z kasą chorych. Do krajów związkowych należy zapewnienie wykonania tego uregulowania.
Wobec powyższego, rządy Górnej Austrii i Wiednia odrzuciły wnioski o wydanie takiego zezwolenia złożone przez spółkę Hartlauer z siedzibą w Niemczech, która zamierza utworzyć prywatne ambulatoria dentystyczne w Wiedniu i w Wels w Górnej Austrii. Oba rządy podkreśliły, że wystarczająca opieka stomatologiczna jest zapewniona przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej, prywatne zakłady użyteczności publicznej i innych lekarzy, którzy zawarli umowy z kasą chorych, oferujących porównywalne świadczeniań. Wyszedłszy z takiego założenia, rządy stwierdziły, że z tego względu nie istnieje zapotrzebowanie uzasadniające utworzenie prywatnego ambulatorium dentystycznego.
Spółka Hartlauer wniosła skargę do Verwaltungsgerichtshof, który z kolei zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi zgodności uregulowania austriackiego ze swobodą przedsiębiorczości.
W wydanym dzisiaj wyroku Trybunał podniósł, że uregulowanie austriackie stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości, gdyż z jednej strony zainteresowane przedsiębiorstwa ryzykują poniesienie dodatkowych opłat administracyjnych i obciążeń finansowych, związanych z wydaniem takiego zezwolenia, a z drugiej strony uregulowanie krajowe zastrzega wykonywanie działalności na własny rachunek dla pewnych podmiotów gospodarczych spełniających wcześniej określone wymagania, których przestrzeganie warunkuje wydanie tego zezwolenia.
W tym przypadku skutkiem zastosowania tego uregulowania austriackiego było pozbawienie spółki Hartlauer jakiegokolwiek dostępu do rynku dentystycznej opieki zdrowotnej w Austrii.
W tych okolicznościach Trybunał zbadał, czy sporne przepisy mogą być obiektywnie uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, zwłaszcza celami, którymi są zapewnienie opieki medycznej odpowiedniej jakości, zrównoważonej i dostępnej dla wszystkich oraz zapobieganie ryzyku poważnego naruszenia równowagi finansowej systemu zabezpieczenia społecznego.
W tym kontekście Trybunał podniósł, że uregulowanie krajowe będące przedmiotem postępowania nie zmierza w sposób spójny i systematyczny do osiągnięcia wskazanych celów. Uprzednie zezwolenie wydawane w oparciu o ocenę zapotrzebowania rynku jest wymagane do utworzenia i prowadzenia nowych samodzielnych ambulatoriów dentystycznych, ale nie do ustanowienia nowych praktyk grupowych, mimo że te dwie kategorie świadczeniodawców mogą charakteryzować się porównywalnymi cechami i są zatem w stanie w sposób równoważny wpływać na osiągnięcie zakładanych przez władze krajowe celów dotyczących planowania. Ta niespójność ma wpływ także na osiągnięcie celu, na który powołuje się Austria, a którym jest zapobieganie ryzyku poważnego naruszenia równowagi finansowej krajowego systemu zabezpieczenia społecznego.
Następnie Trybunał podniósł, że ocena zapotrzebowania rynku nie opiera się na warunku mogącym w wystarczający sposób zakreślić ramy uznania władz krajowych. W kraju związkowym Wiedeń ocena istnienia zapotrzebowania jest bowiem dokonywana na podstawie liczby pacjentów przypadających na lekarza dentystę na obsługiwanym obszarze, z tym że liczba pacjentów, o którą chodzi, nie jest ani ustalona, ani uprzednio podawana do wiadomości zainteresowanych w jakikolwiek sposób.
W kraju związkowym Górna Austria stosowna ocena jest dokonywana na podstawie odpowiedzi udzielanych przez lekarzy prowadzących działalność na obszarze oddziaływania planowanego samodzielnego ambulatorium dentystycznego, mimo że lekarze ci są bezpośrednimi potencjalnymi konkurentami tego zakładu. Taka metoda może naruszać obiektywność i bezstronność rozpatrywania danego wniosku o wydanie zezwolenia.
W związku z tym, wymaganie uprzedniego zezwolenia opartego na ocenie potrzeb zdrowotnych ludności jest sprzeczne ze swobodą przedsiębiorczości, ponieważ wymaganie to stosuje się do samodzielnego ambulatorium dentystycznego, ale nie do praktyk grupowych oraz ponieważ nie opiera się na warunku mogącym w wystarczający sposób zakreślić ramy uznania władz krajowych.

C-222/07 UTECA / Administración General del Estad / europejskie filmy i telewizje

KOMUNIKAT PRASOWY nr 18/09
5 marca 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-222/07
UTECA / Administración General del Estad
PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE MOŻE NAŁOŻYĆ NA OPERATORÓW TELEWIZYJNYCH OBOWIĄZEK PRZEZNACZANIA CZĘŚĆI SWOICH PRZYCHODÓW NA FINANSOWANIE EUROPEJSKICH FILMÓW I TELEWIZJI
Ustawodawstwo krajowe może również przewidywać określoną stawkę finansowania, przeznaczoną na utwory, których językiem oryginału jest jeden z języków urzędowych tego państwa członkowskiego.
Ustawodawstwo hiszpańskie transponujące dyrektywę dotyczącą telewizyjnej działalności transmisyjnej10 nakłada na operatorów telewizyjnych obowiązek przeznaczania 5% kwoty swoich przychodów za poprzedni rok na finansowanie europejskich długo- i krótkometrażowych filmów kinowych oraz filmów telewizyjnych. 60% tego finansowania ma być przeznaczone na utwory, których językiem oryginału jest jeden z języków urzędowych Hiszpanii.
Unión de Television Comerciales Asociadas (UTECA) wniosła skargę do Tribunal Supremo żądając odmowy zastosowania wspomnianego ustawodawstwa oraz podnosząc, że narusza ono prawo wspólnotowe.
Sąd ten postanowił skierować do Trybunału pytania prejudycjalne w celu zweryfikowania zgodności ustawodawstwa hiszpańskiego z dyrektywą dotyczącą telewizyjnej działalności transmisyjnej oraz niektórymi postanowieniami traktatu.
Trybunał przypomniał, że państwa członkowskie mają możliwość wprowadzenia bardziej szczegółowych lub surowszych przepisów, aniżeli przepisy dyrektywy. Jednakże kompetencja ta powinna być wykonywana z poszanowaniem podstawowych swobód gwarantowanych traktatem.
W pierwszej kolejności Trybunał stwierdził, że środek podjęty przez Hiszpanię, w zakresie, w jakim przewiduje konkretny procent finansowania przeznaczony na utwory, których językiem oryginału jest jeden z języków urzędowych tego państwa członkowskiego, stanowi ograniczenie większej ilości swobód podstawowych, mianowicie swobody świadczenia usług, swobody przedsiębiorczości, swobody przepływu kapitału i swobody przepływu pracowników. Jednakże takie ograniczenie gwarantowanej w traktacie podstawowej swobody może być uzasadnione, o ile odpowiada nadrzędnym względom interesu ogólnego, jeżeli jest odpowiednie do zapewnienia osiągnięcia zamierzonego celu i nie wykracza poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia.
W niniejszej sprawie Trybunał stwierdził, ze względy kulturowe, polegające na ochronie wielojęzyczności w Hiszpanii, na których oparty został sporny środek, stanowią nadrzędny wzgląd interesu ogólnego. Środek zobowiązujący do inwestowania w filmy kinowe oraz telewizyjne, których językiem oryginału jest jeden z języków urzędowych tego państwa członkowskiego, jest zatem odpowiedni dla zagwarantowania realizacji tego celu. Ponadto środek ten nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu. Okoliczność, że kryterium językowe może przysparzać korzyść przedsiębiorstwom będącym beneficjentami tego finansowani, które są głównie przedsiębiorstwami zajmującymi się produkcją filmową, mającymi siedzibę w tym państwie członkowskim, nie stanowi sama w sobie dowodu nieproporcjonalnego charakteru spornego środka. W przeciwnym razie podważony zostałby sens uznania za nadrzędny wzgląd interesu ogólnego celu zamierzonego przez państwo członkowskie, polegającego na ochronie i promowaniu jednego lub większej ilości jego języków urzędowych.
Trybunał stwierdził, że prawo wspólnotowe nie stoi na przeszkodzie podjęciu przez państwo członkowskie środka nakładającego na operatorów telewizyjnych obowiązek przeznaczania 5 % swoich przychodów na prefinansowanie europejskich filmów kinowych oraz filmów telewizyjnych, a dokładniej 60% ze wspomnianych 5% na utwory, których językiem oryginału jest jeden z języków urzędowych tego państwa członkowskiego.
W odniesieniu do zgodności tego środka z uregulowaniami w dziedzinie pomocy państwa Trybunał, po przypomnieniu warunków, jakie musi spełnić finansowanie, aby zostało uznane za pomoc państwa, stwierdził, że w niniejszej sprawie przywilej, jaki sporny środek przyznaje przemysłowi filmowemu, nie jest przyznany bezpośrednio przez państwo lub za pośrednictwem organizacji publicznej lub prywatnej, wskazanej lub utworzonej przez to państwo. Przywilej ten wynika w istocie z ustawodawstwa powszechnego, nakładającego obowiązek finansowania na operatorów telewizyjnych, należących tak do sektora publicznego, jak i prywatnego. Ponadto w zakresie, w jakim sporny środek stosuje się do operatorów telewizji publicznej, nie stanowi on odnośnego przywileju zależnego od kontroli tych operatorów sprawowanej przez organy publiczne lub wytycznych udzielanych tym operatorom przez owe organy.
Trybunał orzekł, że środki podjęte w niniejszej sprawie nie stanowią pomocy państwa na rzecz przemysłu filmowego.

JURYSDYKCJA W SPRAWACH CYWILNYCH

C-185/07 Allianz SpA (uprzednio Riunione Adriatica Di Sicurtà SpA) i Generali Assicurazioni Generali SpA / West Tankers Inc./ postępowanie cywilne



KOMUNIKAT PRASOWY nr 13/09
10 lutego 2009 r.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-185/07
Allianz SpA (uprzednio Riunione Adriatica Di Sicurtà SpA) i Generali Assicurazioni Generali SpA / West Tankers Inc.
SĄD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO NIE MOŻE WYDAĆ WOBEC DANEJ OSOBY ZAKAZU WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA CYWILNEGO PRZED SĄDEM INNEGO PAŃSTWA UNII, NAWET JEŻELI TAKIE POSTĘPOWANIE MOŻE BYĆ NIEZGODNE Z ZAPISEM NA SĄD POLUBOWNY
Konwencja nowojorska w sprawie arbitrażu11 stanowi, że sąd, w którym wszczęto spór w sprawie, co do której strony dokonały zapisu na sąd polubowny, na żądanie jednej ze stron odeśle strony do arbitrażu, chyba że stwierdzi, że zapis jest nieważny, niewykonalny lub nie nadaje się do realizacji.
Wspólnotowe rozporządzenie dotyczące jurysdykcji12 wyklucza arbitraż ze swojego zakresu stosowania. Przewiduje również, że jeżeli przedmiotem sporu jest czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego, spór taki może zostać wniesiony do sądu miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę.
W sierpniu 2000 r. Front Comor, statek będący własnością West Tankers, który został wyczarterowany przez Erg Petroli SpA, uderzył w Syrakuzach (Włochy) w przystań należącą do Erg i wyrządził tam szkody. Umowa czarteru podlegała prawu angielskiemu i zawierała klauzulę przewidującą arbitraż w Londynie.
Erg zwróciła się do swoich ubezpieczycieli, Allianz i Generali, o wypłatę odszkodowania w granicach sumy ubezpieczenia i wszczęła w Londynie postępowanie arbitrażowe przeciwko West Tankers w odniesieniu do szkód nie objętych umową ubezpieczeniową. West Tankers zakwestionowała swą odpowiedzialność za szkody powstałe w wyniku uderzenia.
Po wypłaceniu na rzecz Erg odszkodowania z tytułu polis ubezpieczeniowych za poniesione przez nią szkody, Allianz i Generali wniosły powództwo przeciwko West Tankers do sądu włoskiego w Syrakuzach w celu odzyskania kwot wypłaconych na rzecz Erg. West Tankers podniosła zarzut braku właściwości tego sądu uzasadniony istnieniem zapisu na sąd polubowny.
Równolegle, West Tankers wszczęła przed sądami Zjednoczonego Królestwa postępowanie mające na celu doprowadzenie do poddania sporu arbitrażowi przewidzianemu w umowie czarteru. West Tankers wniosła również o wydanie względem tych ubezpieczycieli zakazu korzystania z innych środków prawnych niż arbitraż i dalszego prowadzenia postępowania przed sądem włoskim.
House of Lords, orzekający w Zjednoczonym Królestwie w tym sporze w drugiej instancji, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy rozporządzenie stoi na przeszkodzie temu, by sądy jednego państwa członkowskiego zakazywały danej osobie wszczynania lub dalszego prowadzenia postępowania sądowego w innym państwie członkowskim ze względu na fakt, że takie postępowanie narusza zapis na sąd polubowny, podczas gdy arbitraż jest wyłączony z zakresu stosowania tego rozporządzenia.
W ogłoszonym w dniu dzisiejszym wyroku Trybunał uznał, że postępowanie przed House of Lords, które służyć ma zakazaniu danej osobie dalszego prowadzenia postępowania przed sądem innego państwa członkowskiego, nie wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia. Niemniej jednak, konsekwencje takiego postępowania mogą podważać jego skuteczność, w szczególności gdy uniemożliwiają sądowi innego państwa członkowskiego wykonywanie jego właściwości przyznanej mu na mocy tego rozporządzenia.
Natomiast wniesione do sądu włoskiego powództwo cywilne dotyczące roszczenia odszkodowawczego mieści się w zakresie stosowania omawianego rozporządzenia. Podobnie, w zakres stosowania tego rozporządzenia wchodzi kwestia wstępna dotycząca ważności i możliwości zastosowania zapisu na sąd polubowny, przy czym ustalenia w tym względzie są niezbędne dla określenia, czy sąd włoski jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
Trybunał przypomniał w tym zakresie, że rozporządzenia nie zezwala na kontrolę właściwości sądu jednego państwa członkowskiego przez sąd innego państwa członkowskiego. Wyłącznie do włoskiego sądu, do którego zwróciły się Allianz i Generali, należy zatem orzekanie w przedmiocie jego własnej właściwości w celu rozstrzygnięcia przedłożonego mu sporu.
W konsekwencji Trybunał stwierdza, że zakaz, o wydanie którego wniosła West Tankers w Zjednoczonym Królestwie, mający na celu zakończenie postępowania przed sądem w Syrakuzach, uniemożliwia sądowi innego państwa członkowskiego wykonywanie uprawnień przyznanych mu przez rozporządzenie. Co więcej, taki zakaz może podważyć zaufanie, które państwa członkowskie pokładają nawzajem w swoich systemach prawnych oraz organach ochrony prawnej i na którym został oparty system właściwości przewidziany w rozporządzeniu.
Następnie, Trybunał zauważył, że gdyby sąd włoski nie mógł skontrolować ważności lub możliwości zastosowania zapisu na sąd polubowny, ubezpieczyciele byliby pozbawieni jednej z form ochrony sądowej, do której mają prawo. Skarżący, którzy uważają, że zapis na sąd polubowny jest nieważny, niewykonalny lub nie nadaje się do realizacji, byliby tym samym pozbawieni dostępu do sądu państwowego, do którego zwrócili się na podstawie rozporządzenia.
Mając na względzie powyższe rozważania, Trybunał orzekł, że wydanie wobec danej osoby przez sąd państwa członkowskiego zakazu wszczynania i dalszego prowadzenia postępowania przed sądami innego państwa członkowskiego, z tego względu, że takie postępowanie narusza zapis na sąd polubowny, jest niezgodne z omawianym rozporządzeniem. Wniosek ten znajduje poparcie również w konwencji nowojorskiej, zgodnie zktórą to sąd umawiającego się państwa, w którym wszczęto spór w sprawie, co do której strony dokonały zapisu na sąd polubowny, na żądanie jednej ze stron odeśle strony do arbitrażu, chyba że stwierdzi, że zapis jest nieważny, niewykonalny lub nie nadaje się do realizacji.

POLITYKA IMIGRACYJNA

C-465/07 Meki Elgafaji i Noor Elgafaji / Staatssecretaris van Justitie / visa



KOMUNIKAT PRASOWY nr 15/09
17 lutego 2009 r. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-465/07
Meki Elgafaji i Noor Elgafaji / Staatssecretaris van Justitie
OSOBA WNOSZĄCA O OCHRONĘ UZUPEŁNIAJĄCĄ NIE MUSI KONIECZNIE UDOWODNIĆ, ŻE STANOWI KONKRETNY CEL PRZEMOCY W PAŃSTWIE POCHODZENIA ZE WZGLĘDU NA ELEMENTY CHARAKTERYZUJĄCE JEJ SYTUACJĘ OSOBISTĄ
Wysoki poziom przemocy nieselektywnej w państwie pochodzenia może wyjątkowo wystarczyć, żeby właściwe organy krajowe uznały, że osoba cywilna odesłana do tego państwa może być narażona na rzeczywiste ryzyko poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia.
Głównym celem dyrektywy 2004/83/WE13 jest zapewnienie, z jednej strony, aby państwa członkowskie stosowały wspólne kryteria dla identyfikowania osób rzeczywiście potrzebujących międzynarodowej ochrony, a z drugiej strony, aby we wszystkich państwach członkowskich był dostępny minimalny poziom świadczeń dla takich osób.
W dniu 13 grudnia 2006 r. małżonkowie Elgafaji zwrócili się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w Niderlandach, dołączając do tego wniosku dowody mające na celu udowodnienie rzeczywistego ryzyka, na które byliby oni narażeni w przypadku wydalenia do państwa pochodzenia czyli Iraku. Decyzjami z dnia 20 grudnia 2006 r. właściwy minister odmówił wydania zezwolenia na pobyt czasowy małżonkom Elgafaji. Minister uznał w szczególności, że nie wykazali oni wystarczająco okoliczności, na które się powoływali i w związku z tym nie udowodnili istnienia rzeczywistego ryzyka poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia, na które, jak twierdzili, byliby narażeni w państwie pochodzenia.
W następstwie oddalenia ich wniosków, małżonkowie Elgafaji wnieśli skargę do Rechtbank te’ s-Gravenhage, która została uwzględniona przez ten sąd. Raad van State – sąd, do którego zostało wniesione odwołanie w tej sprawie, uznał, że mające zastosowanie przepisy dyrektywy 2004/83/WE budzą wątpliwości interpretacyjne i postanowił wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami prejudycjalnymi. Sąd odsyłający zmierza zasadniczo do wyjaśnienia, czy właściwe przepisy dyrektywy14 należy interpretować w ten sposób, że istnienie poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia życia lub integralności osoby wnoszącej o ochronę uzupełniającą uzależnione jest od tego, czy przedstawi ona dowód na to, że stanowi konkretny cel przemocy ze względu na elementy charakteryzujące jej sytuację osobistą.
Trybunał uznał, że krzywda zdefiniowana w dyrektywie jako „poważne i zindywidualizowane zagrożenie życia i integralności osoby cywilnej”15 dotyczy ryzyka krzywdy o charakterze bardziej ogólnym niż dwa pozostałe rodzaje krzywdy zdefiniowane w tej dyrektywie16, obejmujące sytuacje, w których wnioskującemu o ochronę uzupełniającą konkretnie grozi ryzyko krzywdy określonego rodzaju.
Mowa jest tu raczej szerzej o zagrożeniu życia lub integralności osoby cywilnej, niż o określonych aktach przemocy. Poza tym, przedmiotowe zagrożenia stanowią nieodłączną część ogólnej sytuacji „międzynarodowych lub wewnętrznych konfliktów zbrojnych”. Wreszcie, przemoc leżąca u podstaw tych zagrożeń została zakwalifikowana jako „nieselektywna” tj. przy użyciu pojęcia, które oznacza, iż przemoc ta może dotknąć osoby bez względu na ich sytuację osobistą.
W tym względzie należy sprecyzować, że im bardziej wnioskodawca ewentualnie jest w stanie wykazać, że dana sytuacja konkretnie jego dotyczy ze względu na elementy właściwe jego sytuacji osobistej, tym niższy będzie poziom przemocy nieselektywnej wymagany w celu skorzystania z ochrony uzupełniającej.
Ponadto, Trybunał dodał, że w ramach indywidualnej oceny wniosku o przyznanie ochrony uzupełniającej mogą w szczególności być wzięte pod uwagę:
- zasięg geograficzny przemocy nieselektywnej, a także – w przypadku powrotu wnioskodawcy do danego państwa – rzeczywiste miejsce pobytu w tym państwie, i
- istnienie, w danym przypadku, istotnej przesłanki rzeczywistego ryzyka, takiego jak fakt, że wnioskodawca już doznał poważnej krzywdy albo był bezpośrednio zagrożony jej wystąpieniem, chyba że istniały wystarczające powody, aby uznać, iż nie będzie się ona powtarzać – przesłanki, przy uwzględnieniu której wymóg przemocy nieselektywnej wymaganej w celu możliwości korzystania z ochrony uzupełniającej może być mniejszy.
Dlatego też właściwe przepisy dyrektywy należy interpretować w taki sposób, że:
istnienie poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia życia lub integralności osoby wnoszącej o ochronę uzupełniającą nie jest uzależnione od przedstawienia dowodu na to, że stanowi ona konkretny cel przemocy ze względu na elementy charakteryzujące jej sytuację osobistą;
istnienie takiego zagrożenia może wyjątkowo zostać stwierdzone, jeżeli przemoc nieselektywna charakteryzująca trwający konflikt zbrojny – której oceny dokonują właściwe organy krajowe rozpatrujące wniosek o przyznanie ochrony uzupełniającej lub sąd państwa członkowskiego, do którego przekazano do rozpatrzenia odmowę przyznania takiej ochrony – osiągnęła poziom na tyle wysoki, że istnieją istotne podstawy, aby uznać, iż jeśli dana osoba wróci do omawianego państwa lub regionu, może narazić się na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej i zindywidualizowanej krzywdy ze względu na sam fakt przebywania na tym obszarze.

1 Rozporządzenie (WE) nr 2320/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiające wspólne zasady w dziedzinie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 355, s. 1).

2 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 622/2003 z dnia 4 kwietnia 2003 r. ustanawiające środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych standardów dotyczących bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 89, s. 9).

3 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 68/2004 z dnia 15 stycznia 2004 r. zmieniające rozporządzenie Komisji (WE) nr 622/2003 ustanawiające środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych standardów dotyczących bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 10, s. 14).


4 Artykuł 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. L 299, s. 9).

5 Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. L 303, s 16).

6 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym.

7 Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1).


8 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym.

9 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym przez rozporządzenie Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 28, s. 1).

10 Dyrektywa Rady 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej (Dz.U. L 298, s. 23), w brzmieniu zmienionym przez dyrektywę 97/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 czerwca 1997 r.

11 Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzona w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r. (Recueil des traités des Nations unies, tom 330, s. 3).

12 Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, str. 1).

13 Dyrektywa Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz.U. L 304, s. 12 i sprostowanie Dz.U. 2005, L 204, s. 24).

14 Artykuł 15 lit. c) dyrektywy w związku z art. 2 lit. e) tej dyrektywy.

15 Artykuł 15 lit. c) dyrektywy.

16 Artykuł 15 lit. a) i b) dyrektywy, w którym zostały użyte pojęcia „kara śmierci”, „egzekucja”, „tortury lub niehumanitarne, albo poniżające traktowanie lub karanie wnioskodawcy”.




: zeupi -> pliki upload
pliki upload -> Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości – 2004
pliki upload -> Judgment of the court
pliki upload -> Tytuł i odniesienie do publikacji
pliki upload -> Powództwo o odszkodowanie wniesione przez spadkobierców ofiar masakr wojennych w umawiającym się państwie przeciwko innemu umawiającemu się państwu w związku z działaniami jego sił zbrojnych
pliki upload -> Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości – 2005 Komunikaty prasowe Spis treści
pliki upload -> Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości – Styczeń – Luty 2008 roku
pliki upload -> Istotne zastrzeżenie prawne
pliki upload -> Sprawy dotyczące wyborów do pe: c-145/04 Hiszpania V. Zjednoczone Królestwo – s. 1 C-300/04 Eman I Sevinger – s. 13 Wyrok trybunałU (wielka izba)
pliki upload -> Istotne zastrzeżenie prawne




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna