Wydawnictwo Centrum Szkolenia Policji w Legionowie Druk: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Nakład 500 egz


ROLA I DZIAàANIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOĝCI W SFERZE ZAPOBIEGANIA I ZWALCZANIA KORUPCJI



Pobieranie 0.84 Mb.
Strona5/20
Data28.04.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

ROLA I DZIAàANIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOĝCI W SFERZE ZAPOBIEGANIA I ZWALCZANIA KORUPCJI




O autorze


Zbigniew Wrona — Podsekretarz Stanu; urodzony 21 maja 1961 roku w Limanowej, ukoĔczyá studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu JagielloĔskiego w Krakowie. W 1994 roku obroniá pracĊ doktorską, w latach 1985–1987 odbyá aplikacjĊ sądową w Sądzie Wojewódzkim w Krakowie, zakoĔczoną egzaminem sĊdziowskim. W 1989 roku záoĪyá egzamin radcowski i zostaá wpisany na listĊ radców prawnych OkrĊgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie.

Zjawisko korupcji uznawane jest za bardzo niebezpieczne z wielu powszechnie znanych powodów. Korupcja osáabia wolny rynek, podwaĪając zasady wolnej i uczciwej konkurencji, zagraĪa instytucjom i wartoĞciom demokratycznym, w tym funkcjonowaniu rzetelnego, uczciwego i niezaleĪnego wymiaru sprawiedliwoĞci, a takĪe przyczynia siĊ do destabilizacji politycznej i ekonomicznej paĔstw.

NiebezpieczeĔstwo związane z korupcją wynika z prostoty mechanizmu dziaáania, áatwoĞci zastosowania i duĪej trudnoĞci w wykrywaniu przez organy Ğcigania, bowiem obie strony przestĊpstwa, tj. korumpujący i skorumpowany, są zainteresowane ukryciem swojego procederu. àatwo zatem wyciągnąü wniosek, Īe jest to niezwykle skuteczne narzĊdzie wywierania niedozwolonego wpáywu na dziaáalnoĞü organów wáadzy i osób peániących funkcje publiczne.

Problematyka profilaktyki i zwalczania korupcji jest przedmiotem zainteresowania wielu organów paĔstwa, jak i organizacji pozarządowych. Szczególna rola w tym zakresie przypada w udziale organom Ğcigania, zwáaszcza Policji i Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, prokuraturze, a takĪe wymiarowi sprawiedliwoĞci.

Ze wzglĊdu na przypisane Ministrowi SprawiedliwoĞci kompetencje w zakresie szeroko rozumianej polityki karnej, zapewnienia bezpieczeĔstwa obrotu prawnego oraz nadzoru administracyjnego nad sądownictwem powszechnym i wojskowym, równieĪ na tym organie spoczywa istotna czĊĞü odpowiedzialnoĞci za zapobieganie oraz zwalczanie korupcji.


37


Dziaáania Ministra SprawiedliwoĞci w powyĪszym zakresie są przede wszystkim ukierunkowane na monitorowanie obowiązujących regulacji prawnokarnych, a takĪe związane z tym inicjowanie oraz uczestniczenie w pracach legislacyjnych mających na celu dostosowanie porządku prawnego do istniejących zagroĪeĔ o charakterze korupcyjnym.

Tytuáem przykáadu naleĪy wskazaü, Īe w ostatnim czasie Minister SprawiedliwoĞci aktywnie uczestniczyá w pracach legislacyjnych — zarówno na etapie rządowym, jak i parlamentarnym — w ksztaátowaniu przepisów karnych odnoszących siĊ do zjawiska korupcji w sporcie zawartych w uchwalonej w dniu 25 czerwca 2010 roku ustawie o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857).

Minister SprawiedliwoĞci aktualnie uczestniczy równieĪ w pracach nad rządowym projektem ustawy o refundacji leków, Ğrodków spoĪywczych specjalnego przeznaczenia Īywieniowego oraz wyrobów medycznych, który w dniu 18 paĨdziernika 2010 roku zostaá skierowany do Sejmu RP. Przepisy karne zawarte w projektowanej regulacji odnoszą siĊ do zjawisk korupcyjnych związanych z preskrypcją recept i zleceĔ oraz obrotem lekami, Ğrodkami specjalnego przeznaczenia Īywieniowego lub wyrobami medycznymi podlegającymi refundacji ze Ğrodków publicznych.

PragnĊ zauwaĪyü, Īe podejmowane od wielu lat konsekwentne dziaáania ukierunkowane na podniesienie skutecznoĞci przepisów prawa karnego w walce z korupcją doprowadziáy do zwiĊkszenia liczby spraw zakoĔczonych prawomocnym skazaniem, czego dowodzą informacje z bazy danych Krajowego Rejestru Karnego z lat 2002–2009, dotyczące przestĊpstw z art. 228 (sprzedajnoĞü), 229 (przekupstwo) oraz 230 (páatna protekcja) ustawy



  • Kodeks karny. Przykáadowo warto wskazaü, Īe liczba wszystkich prawomocnych skazaĔ z art. 228, 229 i 230 ustawy — Kodeks karny wzrosáa z 618 w roku 2002 do 3194 w roku 2009, czyli ponad piĊciokrotnie.

Obok dziaáaĔ z zakresu szeroko rozumianej polityki karnej, Minister SprawiedliwoĞci jest ponadto odpowiedzialny za ksztaátowanie warunków sáuĪących zapobieganiu zjawiskom o charakterze korupcyjnym wĞród sĊdziów, pracowników wymiaru sprawiedliwoĞci oraz pracowników resortu sprawiedliwoĞci. NaleĪy zauwaĪyü, Īe wiĊkszoĞü przepisów regulujących prawa i obowiązki stron stosunku sáuĪbowego lub stosunku pracy w przypadku sĊdziów i pracowników wymiaru sprawiedliwoĞci, zawiera uregulowania, które — choü nie wprost, lecz poĞrednio — mają sáuĪyü realizacji polityki antykorupcyjnej w Ğrodowisku zawodowym tych osób. Dla przykáadu naleĪy wskazaü, Īe art. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z póĨn. zm.) stanowi, iĪ osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieĔstwa w linii prostej lub powinowactwa


38


w linii prostej albo w stosunku przysposobienia, maáĪonkowie oraz rodzeĔstwo nie mogą byü sĊdziami ani referendarzami sądowymi, w tym samym wydziale sądu. Analogiczne rozwiązania zostaáy przyjĊte w odniesieniu do moĪliwoĞci powstania podlegáoĞci sáuĪbowej w art. 10 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U. Nr 162, poz. 1125, z póĨn. zm.), art. 159 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o SáuĪbie WiĊziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523, z póĨn. zm.), a takĪe art. 22 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o kuratorach sądowych (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, z póĨn. zm.). Kolejna grupa przepisów wiąĪe siĊ z ograniczaniem podejmowania dodatkowego zatrudnienia przez grupy zawodowe, których dotyczą wyĪej wymienione przepisy. Silny wpáyw antykorupcyjny naleĪy przypisaü równieĪ przepisom niektórych pragmatyk pracowniczych w zakresie naáoĪonego obowiązku skáadania oĞwiadczeĔ majątkowych, co dotyczy m.in. sĊdziów (art. 87 ustawy — Prawo o ustroju sądów powszechnych) oraz funkcjonariuszy SáuĪby WiĊziennej (art. 161 ustawy o SáuĪbie WiĊziennej). Dziaáaniom o charakterze korupcyjnym przeciwdziaáają równieĪ przepisy dotyczące instytucji przeniesienia sĊdziego na inne miejsce sáuĪbowe oraz obowiązku sĊdziego niezwáocznego zawiadomienia prezesa sądu o wystĊpowaniu w charakterze strony lub uczestnika w toczącym siĊ postĊpowaniu.

W odniesieniu do dziaáaĔ ukierunkowanych na profilaktykĊ korupcji podejmowanych w Ministerstwie SprawiedliwoĞci wymieniü naleĪy wprowadzenie Systemu zarządzania jakoĞcią speániającego wymagania zawarte w normie PN-EN ISO 9001:2009 oraz wymagania dodatkowe Systemu odpowiedzialnoĞci spoáecznej i przeciwdziaáania zagroĪeniom korupcyjnym. KorzyĞci dla Ministerstwa oraz interesantów z wdroĪenia wymienionego sytemu obejmują m.in. opracowanie przejrzystych procedur realizacji zadaĔ przez poszczególne biura i departamenty, okreĞlenie jasnych zasad wspóápracy miĊdzy komórkami organizacyjnymi, a takĪe zdefiniowanie postĊpowania w przypadku wykrycia korupcji.

NaleĪy równieĪ podkreĞliü, Īe z dotychczasowych doĞwiadczeĔ wynika, iĪ w walce z korupcją niezbĊdne jest nie tylko spójne ustawodawstwo oraz istnienie wyspecjalizowanych organów wyposaĪonych w narzĊdzia prawne umoĪliwiające podejmowanie skutecznych dziaáaĔ. Równie istotne jest promowanie wzorców uczciwych i rzetelnych zachowaĔ wĞród osób peániących funkcje publiczne. Równolegle zatem naleĪy káaĞü nacisk na programy edukacyjne i szkoleniowe dla osób peániących funkcje publiczne, promujące zasady etyki i wdraĪające dobre praktyki w funkcjonowaniu urzĊdów obsáugujących organy wáadzy publicznej. Najlepsze ustawodawstwo i najefektywniej dziaáające organy Ğcigania nie wystarczą, jeĞli nie dojdzie do zmiany postaw etycznych i kultury Īycia publicznego.


39


Marzena Kowalska

ZastĊpca Prokuratora Generalnego






1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna