Wykład neurologia I pielęgniarstwo neurologiczne temat



Pobieranie 21.06 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar21.06 Kb.
WYKŁAD

NEUROLOGIA I PIELĘGNIARSTWO NEUROLOGICZNE

Temat: Problemy pielęgnacyjne u pacjentów z zespołami otępiennymi.
OTĘPIENIE jest jedną z postaci zespołu psychoorganicznego , który charakteryzuje się osłabieniem pamięci, chwiejnością emocjonalną oraz obniżeniem lub brakiem krytycyzmu.

W większości przypadków prowadzi do postępującego pogarszania się funkcjonowania pacjenta oraz obniżenia, bądź niemożności zaspokajania potrzeb biologicznych, psychologicznych i społecznych.

Międzynarodowa klasyfikacja ICD – 10 definiuje otępienie jako zespół spowodowany chorobą mózgu, zwykle o charakterze przewlekłym lub postępującym, w którym zaburzone są takie wyższe funkcje korowe, jak: pamięć (zarówno bezpośrednia, krótkoterminowa, jak i długoterminowa), myślenie, orientacja, rozumienie, liczenie, zdolność uczenia się, język i ocena (m.in. samokrytycyzm). Świadomość nie jest przeważnie zaburzona, chociaż w niektórych rodzajach otępienia, np. naczyniopochodnych, zaburzenia świadomości mogą się epizodycznie dołączać. Uszkodzeniu funkcji poznawczych towarzyszy zwykle, a czasami je poprzedza, obniżenie kontroli nad reakcjami emocjonalnymi, społecznymi, zachowaniem i motywacją. Taki zespół objawów występuje w otępieniu typu Alzheimera, w otępieniu naczyniopochodnym i innych stanach pierwotnie lub wtórnie wpływających na mózg.

Otępienie powoduje znaczący spadek funkcji intelektualnych i zwykle wpływa na podstawowe aktywności życiowe jak: mycie się, ubieranie i rozbieranie, higienę osobistą, wydalanie itd. Przejawy tego spadku zależą głównie od środowiska społecznego i kulturowego, w którym żyje chory. Zmiany w pełnieniu funkcji społecznych – możliwość utrzymania dotychczasowej pracy lub znalezienie nowego zatrudnienia – nie powinny być stosowane jako kryteria otępienia, z powodu dużych różnic kulturowych oraz częstych, uwarunkowanych zewnętrznie, zmian w dostępności pracy. Taka sytuacja występuje m.in. w Polsce, gdzie zarówno przy przyjmowaniu do pracy,

jak i kwalifikowaniu do zbiorowych zwolnień jednym z negatywnych kryteriów jest zaawansowany wiek.

Rys. 1 Podział otępień ze względu na etiologię




Pierwotne zespoły otępienne

Wtórne zespoły otępienne

  • Choroba Alzheimera

  • Choroba rozsianych ciał Lewiego

  • Otępienie czołowo-skroniowe

  • Choroba Picka

  • Choroba (pląsawica) Huntingtona

  • Choroba Parkinsona

  • Choroba Wilsona

  • Postępujące porażenie nadjądrowe (zespół Steela-Richardsona-Olszewskiego)

  • Zanik oliwkowo-mostowo-móżdżkowy

  • Otępienie naczyniopochodne

  • Otępienie w przebiegu niedotlenienia mózgu

  • Otępienie urazowe

  • Otępienie toksyczne (leki, alkohol, trucizny)

  • Otępienie w przebiegu zaburzeń niedoborowych (niedobór Wit.B12, zespół Wernickego, niedobór tiaminy, niedobór kwasu foliowego)

  • Zaburzenia metaboliczne (niedoczynność i nadczynność gruczołu tarczowego, hiperkalcemia)

  • Guzy mózgu, krwiaki

  • Neuroinfekcje (otępienie po zapaleniu mózgu) ; ropień mózgu, kiła ośrodkowego układu nerwowego, choroby spowodowane przez priony

  • Inne przyczyny (wodogłowie, stwardnienie rozsiane, choroby autoimmunizacyjne)

OBJAWY KLINICZNE OTĘPIEŃ :

Obraz kliniczny będzie się różnił w zależności od czynnika etiologicznego. Istnieją jednak cechy wspólne. Występowanie zaburzeń pamięci i innych zmian w zakresie czynności poznawczych poprzedzone jest zwykle objawami, które określa się, może niezupełnie słusznie, jako „stadium neurasteniczne”. Chorzy uskarżają się na zwiększona męczliwość uwagi, konieczność częstych przerw w pracy w celu odzyskania sprawności, miewają mało swoiste dolegliwości fizyczne w postaci np. bólów głowy, stają sie drażliwi, niecierpliwi, nieopanowani, tracą apetyt i nierzadko pojawiają się zaburzenia snu. Ten okres przechodzi w stadium zaburzeń osobowości (stadium charakteropatyczne). Rodziny i opiekunowie chorych informują o stępieniu wrażliwości na takie sprawy jak słowność, terminowość załatwiania codziennych spraw, obniżenie ambicji, obowiązkowości, trudności w planowaniu codziennych zajęć, roztargnienie itp.

W trzecim okresie pojawiają się wyraźne zaburzenia zapamiętywania, przechowywania w pamięci informacji, przypominania sobie nawet niezbyt odległych wydarzeń. Często sami chorzy zwracają uwagę na konieczność posługiwania się notatkami, notesem – gdyż nie są w stanie realizować zaplanowanych rano spraw. W tym stadium można już mówić o rozpoczynającym się zaburzeniu funkcji poznawczych.

Proces otępnienny, niezależnie od etiologii, przebiega w kilku, a nawet w kilkunastu stadiach. Amerykański psychiatra Barry Reisberg jest twórcą bardzo popularnej w świecie skali GDS (global deterioration scale). Skala ta uwzględnia 7 stadiów:


  1. Chory nie zgłasza skarg na zaburzenia pamięci. W badaniu klinicznym nie obserwuje sie jeszcze zaburzeń pamięci, ale mogą występować objawy behawioralne, o których mowa była wyżej.

  2. Chory uskarża się na zaburzenia pamięci, najczęściej dotyczy to:

a) zapominania, gdzie położył często używane przedmioty,

b) zapominanie imion (nazwisk) osób dobrze znanych.

W badaniu klinicznym nie obserwuje się zaburzeń pamięci. W tym stadium funkcjonowanie zawodowe i społeczne nie jest upośledzone.



  1. Wczesne, wyraźnie występujące deficyty: chory gubi się podróżując do znanego sobie miejsca, jego współpracownicy zaczynają dostrzegać jego mniejszą sprawność, przypominanie sobie nazw rzeczy i imion ludzi staje się dostrzegalne dla najbliższych, chory czyta jakiś tekst lub książkę i mało zapamiętuje z tego, co przeczytał, z trudnością zapamiętuje nazwiska nowo poznanych osób, gubi lub odkłada w niewłaściwe miejsca przedmioty wartościowe, podczas badania klinicznego obserwuje się wyraźne zaburzenia w skupianiu uwagi. Obiektywne zaburzenia pamięci uwidaczniają się jedynie podczas bardzo szczegółowego badania. W trudnych sytuacjach zawodowych i społecznych obserwuje się obniżenie sprawności. Chory często zaprzecza jakoby miał kłopoty z pamięcią. Powyższym zachowaniom często towarzyszy niewielki lub umiarkowanie nasilony lęk.

  2. W dokładnym badaniu klinicznym stwierdza się wyraźne deficyty: upośledzona wiedza na temat aktualnych i niedawnych wydarzeń, chory zapomina wydarzenia z własnego życiorysu, w teście odejmowania liczb uwidaczniają się zaburzenia uwagi, zmniejsza się zdolność do radzenia sobie z podróżami, sprawami finansowymi itp. Głównym mechanizmem obronnym (psychologicznym) jest wyparcie. Afekt staje się stępiały (zbyt słabo reaguje emocjonalnie na bodźce), chory zaczyna unikać trudnych dla siebie sytuacji.

  3. Chory nie jest w stanie żyć samodzielnie bez pomocy innych osób. Podczas badania nie potrafi sobie przypomnieć podstawowych, istotnych danych dotyczących jego aktualnego życia, np. Adresu lub numeru telefonu, imion członków bliskiej rodziny, nazwy szkoły podstawowej, średniej lub uczelni, którą kończył. Często występuje pewna dezorientacja allopsychiczna (dotycząca czasu, miejsca, otoczenia).

  4. Zdarza się, że chory zapomina imienia swego współmałżonka, od którego jest całkowicie uzależniony. Wymaga pomocy w czynnościach codziennych: może się zanieczyszczać, nie potrafi sam podróżować, choć czasem może trafić do znanego sobie miejsca. Rytm dzienny jest zaburzony (chorzy są aktywni nocą, w dzień zasypiają). Następują zmiany w sferze osobowości (zachowania) i emocji. Chodzi o:

a) aktywność urojeniową, np. Chory zaczyna oskarżać współmałżonka, ze jest oszustem (osobą obcą, która się podszywa); może rozmawiać z nieistniejącymi osobami lub własnym odbiciem w lustrze.

b) czynności kompulsywne: np. Wielokrotnie powtarza czynności mycia,

c) objawy lękowe, podniecenie ruchowe lub zachowania agresywne, które wcześniej nie występowały lub nie przybierały takich rozmiarów i nasilenia.



d) abulia poznawcza, tzn. Brak chęci działania spowodowany tym, że dana osoba nie jest w stanie skupić myśli.

  1. W tym stadium choroby (schyłkowym) chory traci wszelkie umiejętności werbalne. Na początku jest jeszcze w stanie wypowiadać słowa i zdania, ale wypowiedzi są bardzo niejasne. Później nie ma w ogóle ekspresji słownej, jedynie pomrukiwanie. Nietrzymanie moczu i stolca; konieczna pomoc w myciu i spożywaniu posiłków. Chory stopniowo traci podstawowe umiejętności psychomotoryczne (lokomocyjne). W zależności od umiejscowienia zmian chorobowych w mózgu występują objawy ogniskowe neurologiczne.





©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna