Wymagania edukacyjne z historii w klasie pierwszej gimnazjum



Pobieranie 186.59 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar186.59 Kb.
WYMAGANIA EDUKACYJNE

Z HISTORII W KLASIE PIERWSZEJ GIMNAZJUM
OPRACOWANO NA PODSTAWIE PROGRAMU „ŚLADAMI PRZESZŁOŚCI”
OBOWIĄZUJĄCY ZESTAW PODRĘCZNIKÓW WYDANYCH PRZEZ "NOWA ERA"


  • Historia 1. Podręcznik dla gimnazjum. "Śladami przeszłości" - nowa podstawa programowa. Podręcznik do klasy pierwszej gimnazjum, pod red. Stanisława Roszaka.

Ocenie podlegają: kartkówki, sprawdziany, zadania domowe, aktywność na lekcji, nieprzygotowanie do lekcji, odpowiedzi ustne, projekty

System oceniania określony jest w statucie szkoły.


Wymagania na poszczególne oceny

Tematyka lekcji

dopuszczająca

dostateczna

dobra

bardzo dobra

celująca

Co to jest historia?

Uczeń:

- zna terminy: historia, źródło historyczne, nasza era, przed naszą erą, wiek

- dokonuje prostej klasyfikacji źródeł historycznych

- podaje przykłady źródeł pisanych i niepisanych

- określa wiek danego wydarzenia


Uczeń:

- zna terminy: archeologia, epoki historyczne, chronologia, prahistoria

- wymienia nazwy epok historycznych w kolejności chronologicznej: starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność

- umiejscawia wydarzenia w odpowiedniej epoce historycznej



Uczeń:

- wyjaśnia, na czym polega praca historyka i archeologa

- wymienia stosowane w przeszłości sposoby mierzenia czasu

- określa ramy chronologiczne epok historycznych



Uczeń:

- omawia rolę źródeł historycznych w procesie poznawania dziejów

- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim


Uczeń:

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć




POCZĄTKI CYWILIZACJI


1. Prahistoria człowieka

- poprawnie posługuje się terminami: australopitek, homo sapiens, koczowniczy tryb życia

- wskazuje na mapie kolebkę ludzkości




- poprawnie posługuje się terminami: homo habilis, homo erectus, homo neandertalensis, homo sapiens, ewolucja, paleolit

- wymienia etapy ewolucji człowieka

- opisuje warunki życia ludzi w czasach prahistorycznych oraz najważniejsze wynalazki z tego okresu


- określa ramy chronologiczne kolejnych etapów ewolucji człowieka

- podaje najistotniejsze cechy wyglądu różnych gatunków człowiekowatych

i ich umiejętności

- wskazuje na mapie kierunki i trasy ekspansji gatunku ludzkiego




- omawia znaczenie tworzenia i praktycznego zastosowania narzędzi oraz opanowania umiejętności krzesania ognia dla rozwoju człowieka

- wyjaśnia, na czym polegała zależność człowieka od przyrody

- wymienia przyczyny powstania pierwszych dzieł sztuki praludzi


- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć


Tajemnice sprzed wieków – Jak zbadano pochodzenie człowieka?

- przedstawia główne założenia teorii Karola Darwina

- wymienia teorie dotyczące powstania człowieka




-prawidłowo posługuje się terminami: ewolucjonizm, antropologia

- opisuje, czym zajmuje się antropolog

- omawia sposoby ustalania wieku znalezisk


- omawia teorię ewolucji Karola Darwina

- wyjaśnia różnice między teorią kreacjonizmu a ewolucjonizmu




- omawia znaczenie badań naukowych oraz wykorzystania różnych technologii dla poznania historii człowieka


- przedstawia argumenty zwolenników i przeciwników ewolucjonizmu

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



2. Czas wielkich przemian

- poprawnie posługuje się terminami: rewolucja neolityczna, osiadły tryb życia, osada, epoka brązu, epoka żelaza

- przedstawia zmiany, które zaszły w życiu człowieka w okresie neolitu

- podaje nazwy metali wykorzystywanych przez praludzi do wytopu broni, narzędzi, ozdób


- poprawnie posługuje się terminami: neolit, megalit

- określa ramy chronologiczne rewolucji neolitycznej

- opisuje życie codzienne ludzi przed rewolucją neolityczną

- omawia sposób wytopu brązu i żelaza




- omawia wpływ zmian klimatycznych na tryb życia człowieka pierwotnego

- omawia tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu

- nazywa i lokalizuje na mapie pozostałości najstarszej znanej osady ludzkiej

- wskazuje na mapie miejsce położenia najbardziej znanej budowli megalitycznej

- wyjaśnia, jakie zmiany nastąpiły w życiu człowieka dzięki opanowaniu umiejętności wytopu metali


- omawia tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu

- charakteryzuje wygląd osad neolitycznych

- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych


- przedstawia słuszność określenia rewolucja dla zmian, które zaszły

w życiu człowieka w okresie neolitu

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć


3. W kraju Sumerów

- poprawnie posługuje się terminami: cywilizacja, Mezopotamia, system irygacyjny, Sumerowie, miasto-państwo

- lokalizuje na mapie Mezopotamię

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Mezopotamii

- wymienia osiągnięcia Sumerów



- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji sumeryjskiej

- poprawnie posługuje się terminami: Żyzny Półksiężyc, król-kapłan, zikkurat

- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii

- opisuje wygląd miast sumeryjskich



- charakteryzuje oddziaływanie warunków naturalnych na życie mieszkańców Mezopotamii


- omawia organizację państwa Sumerów

- przedstawia związek między budową

i utrzymaniem sieci irygacyjnej

a powstaniem pierwszych państw




- uzasadnia, jaki wpływ na organizację pierwszych państw miało ich położenie geograficzne oraz warunki naturalne

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



4. Babilonia i Asyria

- poprawnie posługuje się terminami: Babilon, Kodeks Hammurabiego, politeizm

- określa, kim był i czym zasłynął Hammurabi

- lokalizuje na mapie państwo babilońskie i asyryjskie

- omawia najważniejsze zasady prawne zapisane w Kodeksie Hammurabiego




- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2 tys. lat p.n.e., XVIII w. p.n.e., VII w. p.n.e., 612 r. p.n.e., VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Aszur, Niniwa, wiszące ogrody, rydwan

- określa, kim byli czym zasłynęli: Nabuchodonozor II, Sargon II Wielki, Asurbanipal


- omawia organizację państwa babilońskiego

- prezentuje najważniejsze fakty

z historii Asyrii i Babilonii

- interpretuje zasadę „oko za oko, ząb za ząb”

- omawia system religijny starożytnej Babilonii

- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej

- wymienia rodzaje wojsk wchodzących w skład armii asyryjskiej


- ocenia starożytny system prawny

- omawia system religijny starożytnej Babilonii

- wymienia czynniki, które umożliwiły Asyryjczykom prowadzenie skutecznej polityki podbojów


- wyjaśnia znaczenie kodyfikacji prawa dla sprawnego funkcjonowania państwa

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



5. W Egipcie faraonów

- posługuje się terminami: Egipt Górny, Egipt Dolny, faraon

- lokalizuje na mapie Egipt

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Egipcie


- zna wydarzenia związane z datami: ok. 3 tys. lat p.n.e., XIII w. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji egipskiej

- przedstawia najważniejsze dokonania Ramzesa II

- charakteryzuje strukturę społeczeństwa egipskiego

- określa zakres władzy faraona


- wyjaśnia rolę Nilu w rozwoju cywilizacji egipskiej

- omawia organizację państwa egipskiego

- opisuje państwo egipskie za panowania Ramzesa II


- uzasadnia słuszność określenia „Egipt – darem Nilu”

- tłumaczy, jaką rolę odgrywały poszczególne warstwy społeczeństwa egipskiego

- prezentuje dzieje Egiptu w I tysiącleciu p.n.e.


- wskazuje i ocenia źródła potęgi starożytnego Egiptu

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



6. Piramidy, mumie i hieroglify

-zna terminy: politeizm, mumia, mumifikacja, sarkofag, piramida, hieroglify

- wymienia imiona najważniejszych bogów egipskich

- przedstawia największe osiągnięcia cywilizacji egipskiej


- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2500 r. p.n.e., 1313 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: sfinks, Dolina Królów

- podaje nazwy najsłynniejszych piramid egipskich


- wymienia cechy charakterystyczne wyglądu wybranych bogów egipskich

- omawia rolę religii w życiu starożytnych Egipcjan

- podaje przyczyny mumifikacji zwłok

- tłumaczy jak budowano egipskie piramidy

-omawia okoliczności odkrycia grobowca Tutenchamona, wie czego dotyczy klątwa Tutenchamona



- wyjaśnia przeznaczenie Doliny Królów

- opisuje etapy procesu mumifikacji

- określa cechy religii starożytnego Egiptu

- przedstawia dokonania Tutenchamona

- wyjaśnia różnice między dawną a współczesną archeologią

- określa okoliczności, w rozpoczęcia badań archeologicznych w Egipcie




- ocenia wkład mieszkańców Egiptu w rozwój cywilizacji

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



7. Starożytny Izrael

- poprawnie posługuje się terminami: Hebrajczycy, Palestyna, Jahwe, Juda, Izrael, niewola babilońska, prorok, Mesjasz, monoteizm, judaizm, dekalog

- wie, kim byli i czym zasłynęli: Abraham, Mojżesz, Dawid, Salomon

- lokalizuje na mapie Izrael

- omawia położenie geograf.


i warunki naturalne Palestyny

- określa ramy chronologiczne istnienia państwa żydowskiego

- poprawnie posługuje się terminami: Kanaan, menora, Biblia, Tora, Arka Przymierza

- przedstawia dokonania Cyrusa II Wielkiego

- opisuje wygląd świątyni jerozolimskiej



- wskazuje na mapie szlak wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaan i omawia jej przebieg

- omawia sytuację narodu żydowskiego po śmierci Salomona

- przedstawia okoliczności upadku państwa żydowskiego

- charakteryzuje system wierzeń Izraelitów




- opisuje okoliczności powstania państwa Izrael

- określa rolę proroków i Mesjasza w życiu Hebrajczyków

- omawia różnice między religią Żydów a wierzeniami pozostałych cywilizacji starożytnych


- ocenia rolę Biblii jako źródła historycznego

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą: aktywność w czasie zajęć




ANTYCZNA GRECJA


1. Świat Hellenów

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Grecji

- poprawnie posługuje się terminami: Hellada, Hellenowie, polis, agora, kolonizacja, kolonia, metropolia

- lokalizuje na mapie Grecję

- opisuje życie i zajęcia mieszkańców Grecji



- określa chronologiczne ramy kultury minojskiej i mykeńskiej

- poprawnie posługuje się terminami: kultura minojska, kultura mykeńska

- wskazuje na mapie zasięg kolonizacji greckiej


- wyjaśnia wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia Greków, a także na organizację państwowości greckiej

- opisuje wygląd greckiej polis

- wymienia przyczyny kolonizacji greckiej


- charakteryzuje kulturę minojską i mykeńską

- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora

- przedstawia przebieg kolonizacji greckiej


- określa czynniki jednoczące Greków

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



2. Demokratyczne Ateny

- poprawnie posługuje się terminami: Ateny, Attyka, demokracja, zgromadzenie ludowe (eklezja), Akropol

- lokalizuje na mapie Ateny

- wymienia nazwy organów władzy ateńskiej polis

- określa, które warstwy społeczne posiadały prawa polityczne, a które ich nie miały




- zna wydarzenie związane z datą 508 r. p.n.e.

- przedstawia dokonania Peryklesa

- poprawnie posługuje się terminami: demagog, strateg, ostracyzm, agora

- charakteryzuje społeczeństwo Aten

- opisuje życie codzienne i zajęcia Ateńczyków

- omawia cechy charakterystyczne demokracji



- wskazuje podobieństwa i różnice między demokrację ateńską a współczesną

- wyjaśnia, jaką rolę w demokracji ateńskiej odgrywał ostracyzm

- opisuje wygląd starożytnych Aten


- prezentuje proces kształtowania się demokracji ateńskiej

- ocenia dokonania Peryklesa i jego zasługi w rozwoju demokracji ateńskiej



- formułuje wnioski dotyczące wpływu demokracji ateńskiej na rozwój państw demokratycznych w przyszłości

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



3. W starożytnej Sparcie

- poprawnie posługuje się terminami: Sparta, Lakonia, heloci, periojkowie

- lokalizuje na mapie Spartę

- opisuje życie i zajęcia Spartan

- omawia charakterystyczne cechy ustroju Sparty

- tłumaczy, na czym polegało wychowanie spartańskie


- określa, kim był i czym zasłynął Likurg

- poprawnie posługuje się terminami: geruzja (rada starszych), eforzy, zgromadzenie ludowe

- omawia zadania organów władzy w polis

- charakteryzuje społeczeństwo spartańskie

- wyjaśnia znaczenie powiedzeń: „z tarczą lub na tarczy”, „mówić lakonicznie”


- określa rolę i zadania królów spartańskich

- tłumaczy, jaką pozycję w społeczeństwie spartańskim zajmowały kobiety

- przedstawia okoliczności upadku państwa spartańskiego

- wskazuje różnice między ustrojem Sparty i Aten




- dokonuje oceny ustroju Sparty

- przedstawia związek między małą liczbą Spartan a ich sposobem wychowania i życia

- ocenia reguły, którym podlegało życie Spartan


- wskazuje genezę różnic ustrojowych starożytnej Grecji

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



4. Wojny perskie

- zna wydarzenie związane z datą VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: hoplita, falanga, Persja, Maraton, Termopile, Salamina, Plateje

- lokalizuje na mapie Persję i Grecję

- wymienia główne przyczyny wojen grecko-perskich

- wskazuje na mapie trasy wypraw Persów przeciwko Grekom oraz miejsca najważniejszych bitew


- zna wydarzenia związane z datami: 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e., 479 r. p.n.e.

- wymienia dokonania i wyjaśnia znaczenie postaci: Dariusza, Kserksesa, Miltiadesa, Leonidasa i Temistoklesa

- analizuje przyczyny wojen grecko-perskich

- poprawnie posługuje się terminami: hoplon, Nieśmiertelni, triera

- opisuje taktykę walki stosowaną przez Greków


- omawia wygląd i uzbrojenie greckiego hoplity

- opisuje wygląd triery

- przedstawia przebieg konfliktu grecko-perskiego

- wyjaśnia symboliczne znaczenie słów: „Termopile”, „Przechodniu, powiedz Sparcie, że tu leżymy, wierni jej prawom”

- podaje podstawowe informacje dotyczące państwa perskiego


- omawia dokonania greckich dowódców

- wyjaśnia pochodzenie tradycji biegu maratońskiego

- ocenia postawę wojowników spartańskich walczących pod Termopilami

- wie, jakie czynniki zadecydowały o ostatecznym sukcesie Greków



- określa wpływ wojen grecko-perskich na późniejsze dzieje starożytnej Grecji

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



5. Wierzenia starożytnych Greków

- poprawnie posługuje się terminami: Olimp, wyrocznia, Akropol, mit, heros

- lokalizuje na mapie Olimp i Delfy

- podaje imiona głównych bogów i bogiń greckich oraz dziedziny życia, którym patronowali

- wymienia imiona herosów greckich



- poprawnie posługuje się terminami: tytani, Pytia

- charakteryzuje system wierzeń starożytnych Greków

- wskazuje atrybuty poszczególnych bóstw


- określa rolę wyroczni w życiu Greków

- opisuje wygląd ateńskiego Akropolu

- wyjaśnia znaczenie mitu o Prometeuszu

- wie, na czym polega postawa prometejska



- tłumaczy rolę mitów w życiu Greków

- odszukuje w mitach wartości uniwersalne



- omawia rolę religii jako czynnika jednoczącego Greków

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



6. Igrzyska olimpijskie

- zna wydarzenia związane z datami: 776 r. p.n.e., 1896 r.

- poprawnie posługuje się terminami: gimnazjon, igrzyska, olimpiada, Olimpia, pięciobój olimpijski

- lokalizuje na mapie Olimpię

- wymienia dyscypliny sportowe znane starożytnym Grekom



- zna wydarzenie związane z datą 393 r. n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: agon, hipodrom

- wyjaśnia rolę sportu w życiu Greków

- opisuje przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich



- charakteryzuje sposób traktowania zwycięzców igrzysk przez Greków

- przedstawia podobieństwa i różnice między starożytnymi a współczesnymi igrzyskami olimpijskimi




- określa rolę igrzysk olimpijskich w podtrzymywaniu jedności starożytnej Hellady

- omawia ideę starożytnych i współczesnych igrzysk olimpijskich

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



7. Kultura starożytnej Grecji

- wyjaśnia, kim byli Homer i Fidiasz oraz podaje tytuły ich dzieł

- poprawnie posługuje się terminami: Wielkie Dionizje, koturny, dramat, tragedia, komedia, „Iliada”, „Odyseja”

- przedstawia okoliczności narodzin teatru greckiego

- prezentuje najważniejsze osiągnięcia kultury greckiej

- wymienia nazwy greckich porządków architektonicznych


- zna wydarzenia związane z datami: ok. 750 r. p.n.e., ok. 534 r. p.n.e.

- krótko charakteryzuje postaci: Sofoklesa, Arystofanesa i Myrona, wymieniając ich kluczowe dzieła

- poprawnie posługuje się terminami: skene, proskenion, orchestra, theatron, meandry, malarstwo czarnofigurowe i czerwonofigurowe

- opisuje przebieg Wielkich Dionizji



- wyjaśnia zasady panujące w teatrze greckim

- przedstawia różnice między grecką tragedią a komedią

- opisuje wygląd teatru greckiego

- określa różnice pomiędzy porządkami architektonicznymi występującymi w starożytnej Grecji

- podaje nazwy stylów malarskich stosowanych przez starożytnych Greków


- przytacza najważniejsze informacje dotyczące treści „Iliady” i „Odysei”

- wskazuje cechy charakterystyczne rzeźby i malarstwa greckiego

- omawia rolę teatru w życiu starożytnych Greków


- porównuje społeczną rolę teatru w starożytnej Grecji i współcześnie

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



8. Filozofowie i wynalazcy

- wyjaśnia, kim byli i czym zasłynęli: Sokrates, Platon, Arystoteles, Pitagoras, Herodot, Tukidydes, Archimedes

- poprawnie posługuje się terminami: filozofia, logika

- wymienia zagadnienia będące przedmiotem zainteresowania filozofów

- opisuje dokonania przedstawicieli nauki greckiej



- zna wydarzenia związane z datami: VII–VI w. p.n.e., V w. p.n.e., IV w. p.n.e., III w. p.n.e., II w. n.e.

- krótko charakteryzuje dokonania: Heraklita z Efezu, Demokryta z Abdery, Talesa z Miletu, Euklidesa, Klaudiusza Ptolemeusza

- poprawnie posługuje się terminami: Akademia Platońska, Liceum, klepsydra


- opisuje okoliczności narodzin filozofii

- przedstawia poglądy najsłynniejszych filozofów greckich

- przedstawia dokonania Archimedesa

- poprawnie posługuje się terminami: „ogniste zwierciadła”, eureka (heureka)

- wymienia wynalazki Archimedesa

i omawia ich zastosowanie




- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków

- ocenia wkład greckich filozofów i wynalazców w rozwój różnych dziedzin nauki

- wyjaśnia domniemaną zasadę działania „ognistych zwierciadeł”

- tłumaczy konieczność wykorzystania różnych metod badawczych dla potwierdzenia autentyczności zjawisk i wydarzeń historycznych




- wskazuje kontynuację myśli filozoficznej starożytnych Greków we współczesnych systemach filozoficznych (na wybranych przykładach)

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć





IMPERIUM RZYMSKIE


1. Początki Rzymu
Pochodzenie Etrusków

- zna wydarzenie związane z datą 753 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: wilczyca kapitolińska, patrycjusz, plebejusz

- lokalizuje na mapie Italię i Rzym

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Italii

- określa ramy chronologiczne istnienia monarchii w Rzymie

- wymienia nazwy warstw społecznych w starożytnym Rzymie



- zna wydarzenia związane z datami: 389 r. p.n.e., 509 r. p.n.e

- przedstawia postacie legendarnych założycieli Rzymu: Romulusa i Remusa

- opowiada legendę o założeniu Rzymu

- poprawnie posługuje się terminami: Etruskowie, Italikowie, Latynowie, Lacjum, Galowie

- wskazuje na mapie terytoria w Italii podbite przez Rzymian


- omawia okoliczności obalenia monarchii w Rzymie

- określa rolę i zadania poszczególnych warstw społecznych starożytnego Rzymu

- podaje nazwy ludów italskich podbitych przez wojska rzymskie
- określa, kim był i czym zasłynął Herodot

- lokalizuje na mapie siedziby Etrusków w Italii

- wskazuje ich miejsce pochodzenia

- wymienia osiągnięcia cywilizacji etruskiej





- wymienia imiona królów panujących w Rzymie

- charakteryzuje panowanie kolejnych władców rzymskich

- przedstawia etapy podboju Italii przez Rzymian - wyjaśnia znaczenie wyrażenia „pyrrusowe zwycięstwo”

- określa, kim był i czym zasłynął Dionizjusz z Halikarnasu

- omawia organizację państwa etruskiego

- opisuje tryb życia i zajęcia Etrusków

- dostrzega rolę współczesnych technologii w procesie poznawania dziejów


- porównuje wpływ warunków naturalnych na kierunki rozwoju cywilizacji rzymskiej i greckiej

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć

- porównuje osiągnięcia cywilizacji etruskiej z osiągnięciami wcześniejszych cywilizacji starożytnych


2. Republika rzymska

-posługuje się terminami: republika, zgromadzenie ludowe, senat, konsul, pretor, cenzor, edyl, kwestor, trybun ludowy, veto

- omawia zadania zgromadzenia ludowego, senatu



-posługuje się terminami: kolegialność, dyktator, liktor

- przedstawia zasady funkcjonowania republiki rzymskiej

- omawia zadania poszczególnych urzędników rzymskich


- wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a republiką rzymską

- określa istotę sporu o prawa polityczne plebejuszy i sposób jego rozwiązania

- podaje cechy, które powinien posiadać wzorowy obywatel Rzymu



- analizuje istotę republiki rzymskiej jako formy państwa

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



3. Podboje Rzymu

- zna wydarzenia związane z datami: 264–241 r. p.n.e., 218–201 r. p.n.e., 149–146 r. p.n.e.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Hannibal, Juliusz Cezar

- poprawnie posługuje się terminami: legion, wojny punickie, Kartagina, Imperium Rzymskie

- wskazuje na mapie terytoria zajęte przez Rzymian podczas wojen punickich



- zna wydarzenia związane z datami: 216 r. p.n.e., 202 r. p.n.e., 52 r. p.n.e.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Scypion, Wercyngetoryks

- poprawnie posługuje się terminami: oddział inżynieryjny, Kanny, Zama, Alezja

- określa przyczyny i skutki wojen punickich

- wskazuje na mapie terytoria zajęte przez Rzymian w II i I w. p.n.e.


- omawia przebieg wojen punickich

- opisuje wygląd i elementy uzbrojenia rzymskiego legionisty

- wymienia typy oddziałów wchodzących w skład armii


- prezentuje dokonania Hannibala i określa ich znaczenie

- charakteryzuje taktykę walki stosowaną przez Rzymian



- dokonuje analizy porównawczej taktyki walki Rzymian, Greków i Macedończyków

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



4. Upadek republiki rzymskiej

- zna wydarzenia związane z datami: 44 r. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Spartakus, Oktawian, Kleopatra

- poprawnie posługuje się terminami: prowincja, namiestnik, łuk triumfalny, gladiator

- wymienia korzyści, jakie Rzym czerpał z posiadania prowincji

- wyjaśnia, skąd pochodzili niewolnicy rzymscy


- zna wydarzenia związane z datami: 71 r. p.n.e., 60 r. p.n.e., 48 r. p.n.e.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Pompejusz, Krassus, Marek Antoniusz

- poprawnie posługuje się terminami: triumf, sieciarz, samnita, arystokracja, Farsalos, Akcjum

- omawia rolę triumfu w starożytnym Rzymie

- omawia skutki podbojów rzymskich

- podaje przyczyny i przejawy kryzysu republiki rzymskiej

- przedstawia sytuację niewolników w państwie rzymskim


- charakteryzuje sposób organizacji prowincji rzymskich

- opisuje przebieg pochodu triumfalnego

- wyjaśnia, na czym polegały walki gladiatorów

- omawia przebieg powstania Spartakusa

- wymienia dokonania Juliusza Cezara

- przedstawia okoliczności śmierci Kleopatry




- prezentuje przebieg wojen domowych w Rzymie

- lokalizuje na mapie miejsca bitew z okresu wojen domowych



- dokonuje analizy porównawczej ustroju republiki rzymskiej sprzed i w trakcie dyktatury Gajusza Juliusza Cezara

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



5. Cesarstwo rzymskie

- określa, kim był i czym zasłynął Oktawian August

- poprawnie posługuje się terminami: pryncypat, cesarz, cesarstwo, barbarzyńcy

- określa znaczenie dróg dla funkcjonowania Imperium Rzymskiego

- wymienia nazwy towarów sprowadzanych do Rzymu

- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa


- przedstawia dokonania Trajana

- poprawnie posługuje się terminami: pax romana, romanizacja, bursztynowy szlak, limes, Wał Hadriana, Dakowie

- lokalizuje na mapie bursztynowy szlak

- opowiada, w jaki sposób budowano drogi w państwie rzymskim

- wyjaśnia zasady pryncypatu

- omawia relacje cesarstwa z barbarzyńskimi sąsiadami



- omawia sytuację w państwie rzymskim po zakończeniu wojen domowych

- określa zakres władzy cesarza

- wyjaśnia znaczenie powiedzenia: „Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu”

- przedstawia organizację państwa rzymskiego za czasów cesarstwa



- uzasadnia słuszność twierdzenia, że cesarstwo było „komedią republiki”

- omawia sposób funkcjonowania gospodarki



- ocenia politykę cesarstwa w okresie pax romana

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



6. Życie w Wiecznym Mieście

Jak odkryto Pompeje?

- poprawnie posługuje się terminami: Forum Romanum, łaźnia (termy), amfiteatr, westalki

- omawia funkcje Forum Romanum i łaźni rzymskich

- wymienia rozrywki starożytnych Rzymian

- podaje imiona najważniejszych bogów rzymskich



- poprawnie posługuje się terminami: atrium, perystyl, Ołtarz Pokoju

- opisuje wygląd starożytnego Rzymu

- opisuje wygląd domu bogatego Rzymianina

- przedstawia system wierzeń rzymskich



- określa warunki życia w mieście

- porównuje Forum Romanum z ateńską agorą

- określa podobieństwa między religią rzymską a grecką

- opisuje wygląd rzymskiej świątyni


zna wydarzenie związane z datą 79 r. n.e.

- lokalizuje na mapie Pompeje

- określa okoliczności zniszczenia miasta

- opisuje wygląd rzymskiego domu na podstawie wykopalisk w Pompejach



- wskazuje różnice w sposobie życia zamożnych i ubogich Rzymian

- omawia zmiany w wyglądzie Rzymu wprowadzone za panowania Oktawiana Augusta

- wyjaśnia przyczyny popularności kultu bogów przejętego od ludności z terenów podbitych

- zna wydarzenia związane z datami: 1748 r., 1861 r.

- przedstawia dokonania Giuseppe Fiorellego

- omawia wygląd Pompejów

- wyjaśnia, na czym polega praca archeologa


- porównuje styl życia mieszkańca starożytnego Rzymu i starożytnych Aten

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć

- ocenia wpływ odkrycia ruin Pompejów dla rozwoju wiedzy o Imperium Rzymskim



POCZATKI ŚREDNOWIECZA


1. Bizancjum

- zna wydarzenie związane z datą 395 r.

- określa, kim był i czym zasłynął Justynian I Wielki

- poprawnie posługuje się terminami: Bizancjum, Hagia Sophia, katolicyzm, prawosławie

- lokalizuje na mapie Konstantynopol i cesarstwo bizantyjskie

- wymienia nazwy terytoriów podbitych przez Justyniana


- zna wydarzenia związane z datami: 330 r., 527 r.

- poprawnie posługuje się terminami: ogień grecki, ikona, bazylika

- prezentuje osiągnięcia Bizancjum w dziedzinie kultury i nauki

- określa wpływ warunków geograficznych na znaczenie Konstantynopola

- poprawnie stosuje nazwy katolicyzm i prawosławie dla poszczególnych odłamów Kościoła chrześcijańskiego


- opisuje okoliczności powstania Konstantynopola

- wymienia reformy wprowadzone przez Justyniana I Wielkiego

- omawia ustrój Bizancjum

- opisuje wygląd świątyni Hagia Sophia

- wyjaśnia znaczenie określenia - Nowy Rzym


- charakteryzuje sytuację w Bizancjum po upadku Rzymu

- określa czynniki decydujące o sile militarnej Bizancjum

- przedstawia sytuację Kościoła chrześcijańskiego po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego


- wskazuje różnice między Kościołem wschodnim a zachodnim

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



2. Początki islamu

- zna wydarzenie związane z datą 622 r.

- poprawnie posługuje się terminami: islam, Allach, muzułmanie, hidżra, Koran, meczet, minaret

- lokalizuje na mapie Półwysep Arabski oraz miasta: Mekkę i Medynę

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące na Półwyspie Arabskim

- opisuje warunki życia i zajęcia Arabów

- wymienia filary wiary arabskiej



- zna wydarzenia związane z datami: 630 r., 632 r., 711 r.

- przedstawia dokonania Mahometa

- poprawnie posługuje się terminami: szariat, dżihad, świątynia Kaaba, kalif, arabeska

- wskazuje na mapie kierunki i zasięg podbojów Arabów

- prezentuje osiągnięcia arabskie w dziedzinie kultury i nauki


- przedstawia okoliczności, w których doszło do powstania islamu

- opisuje wygląd meczetu

- omawia organizację państwa arabskiego

- charakteryzuje stosunek Arabów

do podbitych narodów


- określa rolę Arabów w rozpowszechnianiu osiągnięć ludów podbitych oraz rozwoju spuścizny starożytnych cywilizacji

- dostrzega znaczenie idei świętej wojny dla rozprzestrzeniania się religii arabskiej



- charakteryzuje związki między islamem, chrześcijaństwem i judaizmem

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć




3. Państwo Franków

- zna wydarzenie związane z datą 800 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Pepin Krótki, Karol Wielki

- poprawnie posługuje się terminami: majordom, marchia, margrabia, hrabia, hrabstwo renesans karoliński

- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków

- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków

- określa zasięg terytorialny państwa Franków

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Karola Wielkiego


- zna wydarzenia związane z datami: 496 r., 732 r., 814 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Chlodwig, Karol Młot, Einhard

- poprawnie posługuje się terminami: arianizm, siedem sztuk wyzwolonych, minuskuła, retoryka, dialektyka, kaligrafia, manuskrypt, miniatura

- wyjaśnia znaczenie przyjęcia chrztu przez Chlodwiga

- przedstawia rozwój kultury i nauki za panowania Karola Wielkiego


- przedstawia sytuację polityczną w Europie zachodniej po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- omawia organizację państwa Franków

- opisuje sposób przejęcia władzy w państwie Franków przez dynastię Karolingów

- prezentuje dokonania Karola Wielkiego

- określa znaczenie koronacji cesarskiej Karola


- wyjaśnia znaczenie zwycięstwa Franków w bitwie pod Poitiers

- uzasadnia słuszność określenia renesans karoliński dla zmian

w kulturze i nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.

- ocenia wpływ Karola Wielkiego na proces kształtowania się średniowiecznej Europy



- omawia związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego państwa

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



4. Rzesza Ottonów

- zna wydarzenia związane z datami: 843 r., 962 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Otton I, Otton III

- poprawnie posługuje się terminami: traktat w Verdun, uniwersalizm

- wymienia postanowienia traktatu w Verdun

- lokalizuje na mapie państwa powstałe w wyniku podziału monarchii Karola Wielkiego


- określa, kim byli i czym zasłynęli: Ludwik Pobożny, Ludwik Niemiecki, Karol Łysy, Lotar, Henryk II

- poprawnie posługuje się terminem: Rzesza Niemiecka,

- wyjaśnia, w jaki sposób powstała Rzesza Niemiecka

- omawia znaczenie koronacji cesarskiej Ottona I

- tłumaczy, na czym polega idea uniwersalizmu


- przedstawia okoliczności, w których doszło do podziału państwa Karola Wielkiego

- omawia dokonania Ottona I i Ottona III

- opisuje politykę następców Ottona III


- charakteryzuje sytuację polityczną państwa niemieckiego po wygaśnięciu dynastii Karolingów

- ocenia rolę Ottona I i Ottona III w kształtowaniu się średniowiecznej Europy



- ocenia znaczenie traktatu w Verdun dla dalszych losów politycznych Europy

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



5. Najazdy Normanów

- określa, kim był i czym zasłynął Wilhelm Zdobywca

- poprawnie posługuje się terminem Normanowie (wikingowie)

- lokalizuje na mapie siedziby Normanów

- omawia warunki naturalne i położenie geograficzne Półwyspu Skandynawskiego

- opisuje warunki życia i zajęcia ludności normańskiej

- wskazuje na mapie kierunki ekspansji wikingów

- wymienia państwa powstałe na terenie Skandynawii



- zna wydarzenie związane z datą 1066 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Leif Eriksson, Robert Giuscard

- poprawnie posługuje się terminami: runy, drakkary, snekkary, kościół klepkowy

- podaje przyczyny wypraw organizowanych przez Normanów

- omawia osiągnięcia Normanów w dziedzinie sztuki i rzemiosła


- przedstawia system wierzeń Normanów

- opisuje wygląd łodzi wikingów i uzbrojenia wojowników normańskich

- wskazuje czynniki, które zadecydowały o sukcesie podbojów normańskich

- opisuje okoliczności, w których Normanowie pojawili się w Ameryce

- zna wydarzenie związane z datą 1066 r.

- przedstawia dokonania Wilhelma Zdobywcy

- poprawnie posługuje się terminem tkanina z Bayeux

- wyjaśnia, w jaki sposób określa się wiek i pochodzenie źródeł historycznych

- opisuje przebieg podboju Anglii przez Wilhelma Zdobywcę


- prezentuje okoliczności, w których doszło do powstania państw skandynawskich

- dostrzega związek między przyjęciem chrześcijaństwa a zaprzestaniem wypraw rabunkowych Normanów

- zna wydarzenie związane z datą 1070 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Edward Wyznawca, Harold

- tłumaczy, na czym polega trudność w ustaleniu autorów dzieł średniowiecznych

- opowiada o dziejach tkaniny z Bayeux





- ocenia wpływ najazdów Normanów na kształt średniowiecznej Europy

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć

- ocenia znaczenie źródeł ikonograficznych dla rozwoju współczesnej historiografii


6. Słowianie i Węgrzy

- określa, kim byli i czym zasłynęli Cyryl i Metody

- poprawnie posługuje się terminem Słowianie

- dokonuje podziału Słowian na grupy (zachodnią, wschodnią, południową)

- wskazuje na mapie położenie pierwszych państw słowiańskich i Węgier

- omawia warunki życia i zajęcia Słowian


- zna wydarzenia związane z datami: IV–V w., VII w., IX w., 863 r., 955 r., 988 r., 1001 r.

- przedstawia dokonania postaci: Samona, Rościsława, Świętopełka, Włodzimierza Wielkiego, Stefana Wielkiego

- poprawnie posługuje się terminami: głagolica, cyrylica, latopis, Lechowe Pole


- omawia organizację plemion słowiańskich

- wymienia okoliczności powstania pierwszych państw słowiańskich i państwa węgierskiego

- opisuje działalność misyjną Cyryla i Metodego

- wyjaśnia, jakie znaczenie miała decyzja władców o przyjęciu chrztu



- przedstawia dokonania Włodzimierza Wielkiego i Stefana Wielkiego

- charakteryzuje okoliczności powstania państwa ruskiego



- porównuje warunki tworzenia się i rozwoju pierwszych państw słowiańskich

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć




POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW


1. Pradzieje ziem polskich
Kiedy powstała osada w Biskupinie?







- określa ramy chronologiczne istnienia kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- poprawnie posługuje się terminami: kurhan, kamienne kręgi, kultura archeologiczna, dymarka

- przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich

- opisuje wygląd osady w Biskupinie i lokalizuje ją na mapie

- omawia warunki naturalne panujące na ziemiach polskich

- wskazuje na mapie siedziby plemion słowiańskich

- omawia system wierzeń słowiańskich

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie



- wyjaśnia, na czym polega trudność w badaniu historii kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- wymienia nazwy kultur archeologicznych obecnych na ziemiach polskich

- charakteryzuje kontakty gospodarcze mieszkańców ziem polskich z przedstawicielami cywilizacji śródziemnomorskich

- określa, jakie informacje może zdobyć historyk dzięki zastosowaniu metody dendrochronologicznej

- wskazuje problemy wynikające z zastosowania metody dendrochronologii


- porównuje i ocenia poziom rozwoju cywilizacyjnego ziem polskich w odniesieniu do reszty Europy

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć

-wymienia i ocenia korzyści płynące z zastosowania różnych nauk pomocniczych historii w badaniach przeszłości


2. Początki państwa polskiego

- zna wydarzenia związane z datami: 966 r., 972 r.

- przedstawia dokonania Mieszka I

- poprawnie posługuje się terminami: drużyna książęca, woj, danina

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie i wskazuje na mapie ich siedziby

- lokalizuje na mapie główne grody w państwie Mieszka I

- opisuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I




- zna wydarzenia związane z datami: IX w., 991 r.

- wyjaśnia, kim byli i czym zasłynęli: Ibrahim ibn Jakub, Jordan, Dobrawa

- poprawnie posługuje się terminami: „Geograf Bawarski”, szyszak, kolczuga, Dagome iudex, kmieć, ludność służebna

- wymienia korzyści wynikające z przyjęcia chrztu

- określa, jakie informacje znalazły się w dokumencie Dagome iudex

- prezentuje rozwój terytorialny państwa Mieszka I



- omawia organizację plemion słowiańskich na ziemiach polskich

- przedstawia okoliczności powstania państwa polskiego

- opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej

- charakteryzuje strukturę społeczną w państwie Mieszka I



- wyjaśnia znaczenie decyzji Mieszka I o przyjęciu chrztu

- tłumaczy, dlaczego książę przyjął chrzest z rąk czeskich

- określa przyczyny powstania dokumentu Dagome iudex


- ocenia kierunki rozwoju państwa polskiego u progu jego istnienia

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



3. Państwo Bolesława Chrobrego

- zna wydarzenia związane z datami: 997 r., 1000 r., 1002–1018 r.,1025r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Bolesław Chrobry, biskup Wojciech, Otton III, Gall Anonim

- poprawnie posługuje się terminami: relikwie, metropolia, kanonizacja, włócznia św. Maurycego, gród

- opisuje przebieg misji św. Wojciecha

- wymienia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego



- określa, kim byli i czym zasłynęli: Oda, Radzim Gaudenty, Thietmar, Henryk II, Świętopełk

- poprawnie posługuje się terminami: kasztelan, czynszownik, Grody Czerwieńskie

- omawia postanowienia pokoju w Budziszynie

- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego




- przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Bolesława Chrobrego

- omawia dokonania Bolesława Chrobrego

- charakteryzuje organizację państwa polskiego za panowania Bolesława

- porównuje relacje źródłowe na temat zjazdu władców w 1000 r.

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego


- opisuje żywot św. Wojciecha na podstawie płaskorzeźb na drzwiach katedry gnieźnieńskiej

- wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla rozwoju organizacji kościelnej i państwowej




- ocenia skutki polityki wewnętrznej i zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć



4. Kryzys i odbudowa państwa Piastów

- zna wydarzenia związane z datami: 1025 r., 1076 r., 1079 r.

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Mieszko II, Kazimierz Odnowiciel, Bolesław Śmiały, biskup Stanisław ze Szczepanowa

- poprawnie posługuje się terminami: trybut, denar

- wymienia przyczyny kryzysu i upadku państwa polskiego w XI w.



- zna wydarzenia związane z datami: 1034 r., 1039 r.,

- określa, kim byli i czym zasłynęli: Bezprym, Konrad II, Jarosław Mądry, Miecław, Brzetysław

- wyjaśnia przyczyny i skutki sporu między królem a biskupem

- opisuje przebieg konfliktu Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem



- opisuje sytuację w państwie polskim po śmierci Bolesława Chrobrego

- omawia działalność Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego

- omawia spór między królem Bolesławem a biskupem Stanisławem

- wyjaśnia, dlaczego w sporze o inwestyturę Bolesław Śmiały opowiedział się po stronie papieża



- dokonuje oceny skutków polityki zagranicznej prowadzonej przez Bolesława Śmiałego

- ocenia obiektywizm źródeł historycznych dotyczących wydarzeń z 1079 r.



- wskazuje problemy w interpretacji dziejów panowania pierwszych Piastów

- samodzielnie formułuje opinie i wnioski

- rozwiązuje problemy w twórczy sposób

- wykazuje dużą aktywność w czasie zajęć











©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna