Wymagania na poszczególne oceny z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania „Śladami przeszłości”



Pobieranie 210.12 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar210.12 Kb.
WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY

Z HISTORII DLA KLASY II GIMNAZJUM

(do programu nauczania „Śladami przeszłości”)



Wymagania na poszczególne oceny


dopuszczający

dostateczny

dobry

bardzo dobry

celujący

Uczeń:

• poprawnie posługuje się terminami: krucjata, krzyżowcy, Lewant, zakony rycerskie

• prawidłowo sytuuje na osi czasu okres wypraw krzyżowych

• lokalizuje na mapie Palestynę




Uczeń:

• wymienia wydarzenia związane z latami: 1095 r.,


1096 r. ,1291 r.

• wymienia zakony rycerskie założone podczas krucjat: joannitów, templariuszy


i Krzyżaków

• wskazuje co najmniej jedną przyczynę oraz jeden skutek wypraw krzyżowych

• przedstawia w porządku chronologicznym najważniejsze wydarzenia związane
z wyprawami krzyżowymi


Uczeń:

• omawia przyczyny wypraw krzyżowych i wskazuje ich skutki

• wskazuje na mapie Królestwo Jerozolimskie

• wyjaśnia specyficzny charakter czwartej krucjaty oraz wymienia skutki zdobycia Bizancjum przez krzyżowców




Uczeń:

• przedstawia zasady funkcjonowania zakonów rycerskich

• porównuje uzbrojenie i sposób walki rycerzy europejskich
z wyposażeniem oraz taktyką walki saracenów

• omawia pozytywne


i negatywne skutki wypraw krzyżowych dla Europy
i Azji Mniejszej


Uczeń:

• wskazuje udział książąt piastowskich w wyprawach

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: statut, senior, princeps

• wskazuje na mapie dzielnicę senioralną i dzielnice juniorów

• podaje wydarzenie, które rozpoczęło rozbicie dzielnicowe (testament Bolesława Krzywoustego 1138 r.)

• określa podstawowe założenia testamentu Bolesława Krzywoustego oraz znaczenie tego dokumentu




• wskazuje na mapie dzielnice Polski: Małopolskę, Wielkopolskę, Mazowsze, Śląsk, Pomorze Gdańskie, Pomorze Zachodnie

• wymienia synów Bolesława Krzywoustego oraz przyznane im ziemie

• omawia zasadę senioratu
i pryncypatu

• omawia przyczyny i skutki konfliktów wewnętrznych trwających podczas rozbicia dzielnicowego

• przedstawia najważniejsze przemiany gospodarcze
w Polsce w XIII w.


• podaje wydarzenia związane z latami 1180 r. 1227 r.

• omawia przyczyny i skutki odstąpienia od zasady senioratu

• wymienia grupy społeczne, które dążyły do przywrócenia jedności państwa polskiego

• omawia przemiany gospodarcze na ziemiach polskich – rozwój osadnictwa i rzemiosła, wydobycie złota, srebra oraz ołowiu, wybudowanie kopalni soli w Bochni i Wieliczce





• wskazuje tereny utracone przez książąt piastowskich w czasie rozbicia dzielnicowego, m.in. Pomorze Szczecińskie, ziemię lubuską, drohiczyńską
i chełmińską

• przedstawia zagadnienie rozbicia dzielnicowego jako zjawiska w rozwoju państwa feudalnego

• wyjaśnia przyczyny dążeń zjednoczeniowych poszczególnych grup społecznych



• porównuje rozbicie dzielnicowe z procesem rozdrobnienia feudalnego
w Europie

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wskazuje na mapie zasięg terytorialny państwa Mongołów

• podaje wiek podbojów Czyngis-chana

• wymienia co najmniej jeden skutek najazdu tatarskiego na Polskę


• wymienia i wskazuje na mapie tereny w Europie, które atakowali Tatarzy

• przedstawia dokonania postaci: Czyngis-chana, Henryka Pobożnego

• podaje rok bitwy pod Legnicą – 1241

• określa przyczyny rozpadu imperium mongolskiego


w późniejszych wiekach

• poprawnie posługuje się terminami: jarłyk, haracz, chan



• podaje rok bitwy nad rzeką Kałką – 1223 i przedstawia skutki tego starcia

• opisuje zasady organizacji państwa mongolskiego

• wskazuje przyczyny
i skutki sukcesów Mongołów

• szczegółowo omawia


i wyjaśnia znaczenie oraz skutki bitwy pod Legnicą

• wyjaśnia skutki najazdów tatarskich na państwa europejskie

• określa przyczyny sukcesów militarnych Mongołów

• charakteryzuje stosunek Europejczyków do Mongołów

• wyjaśnia pochodzenie określenia Tatarzy



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• prawidłowo posługuje się terminami: zakon krzyżacki, komtur, wielki mistrz

• podaje rok sprowadzenia Krzyżaków do Polski –1226

• wskazuje na mapie tereny państwa krzyżackiego

• podaje podstawową przyczynę sprowadzenia Krzyżaków do Polski




• omawia rozwój terytorialny państwa zakonnego

• wymienia plemiona podbite przez Krzyżaków: Prusów


i Jaćwingów

• podaje korzyści i zagrożenia wynikające z osiedlenia się Krzyżaków w Prusach

• wskazuje na mapie Malbork

• charakteryzuje postać Konrada Mazowieckiego



• przedstawia genezę powstania zakonu krzyżackiego

• wyjaśnia przyczyny sprowadzenia Krzyżaków do Polski

• wymienia przyczyny sukcesów militarnych i gospodarczych państwa krzyżackiego

• omawia okoliczności zajęcia przez Krzyżaków Pomorza Gdańskiego



• omawia etapy budowy państwa zakonnego

• charakteryzuje zamek


w Malborku jako przykład średniowiecznej fortyfikacji

• wskazuje, jaki wpływ mieli rycerze zakonni na rozwój gospodarczy podbitych ziem polskich

• wyjaśnia znaczenie pojęcia komturia


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia przynajmniej jedną przyczynę zjednoczenia ziem polskich

• wskazuje na mapie zasięg terytorialny państwa Władysława Łokietka

• prawidłowo określa wiek wydarzeń, które pojmuje jako proces


• poprawnie posługuje się terminami: starosta, grosz praski

• podaje lata wydarzeń: koronacja Przemysła II – (1295), Wacława II (1300), Władysława Łokietka (1320)

• przedstawia przyczyny podejmowania prób zjednoczenia ziem polskich

• wymienia książąt piastowskich dążących do połączenia ziem polskich: Henryka Probusa, Przemysła II, Władysława Łokietka

• omawia znaczenie koronacji Władysława Łokietka
w Krakowie dla integracji państwa polskiego

• opisuje próby odzyskania przez Władysława Łokietka Pomorza Gdańskiego



• wskazuje i charakteryzuje etapy jednoczenia ziem polskich na przełomie XIII i XIV w.

• wymienia tereny wchodzące


w skład państwa polskiego za panowania Przemysła II, Wacława II i Władysława Łokietka

• omawia konflikty państwa polskiego z Krzyżakami i Czechami

• prezentuje dokonania Władysława Łokietka
w procesie jednoczenia ziem polskich

• przedstawia okoliczności


i przebieg bitwy pod Płowcami
w 1333 r.



• omawia zmiany gospodarcze
i administracyjne wprowadzone za panowania Wacława II

• opisuje przyczyny


i przebieg buntu możnowładców pod wodzą wójta Alberta

• określa rolę Polski na arenie międzynarodowej

• wyjaśnia znaczenie sojuszy zawartych przez Polskę z Danią
i Węgrami


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: przywilej składu, prawo przymusu drogowego, poradlne

• wie, kim był i czym zasłynął Kazimierz Wielki

• wskazuje na mapie państwo Kazimierza Wielkiego


• podaje wydarzenia związane z datami: 1335 r., 1343 r., 1364 r., 1370 r.

• charakteryzuje politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego

• określa przyczyny i skutki ekspansji na tereny Rusi Halickiej

• wymienia reformy gospodarcze wprowadzone przez Kazimierza Wielkiego

• omawia wkład Kazimierza Wielkiego w umocnienie państwa polskiego pod względem politycznym
i gospodarczym


• podaje lata i omawia związane
z nimi wydarzenia: 1366 r. i 1348r.

• opisuje działania dyplomatyczne Kazimierza Wielkiego mające na celu zakończenie sporów


z Czechami i Krzyżakami

• omawia reformy wprowadzone przez Kazimierza Wielkiego


i ich znaczenie dla unifikacji
i rozwoju gospodarczego ziem polskich

• przedstawia rozwój terytorialny państwa Kazimierza Wielkiego




• wskazuje cele polityki Kazimierza Wielkiego związane
z umacnianiem pozycji państwa polskiego

• charakteryzuje znaczenie podboju Rusi Halickiej dla rozwoju gospodarczego państwa polskiego

• prezentuje politykę Kazimierza Wielkiego wobec Żydów

• podaje przykłady miejscowości, w których wybudowano Orle Gniazda





• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: senior, wasal, lenno, hołd lenny, system feudalny, stan

• określa powiązania tworzące drabinę feudalną społeczeństwa średniowiecznego

• wymienia stany: rycerstwo, duchowieństwo, mieszczaństwo
i chłopów

• przedstawia przebieg hołdu lennego oraz pasowania na rycerza




• poprawnie posługuje się terminami: suzeren, społeczeństwo stanowe, monarchia patrymonialna

• wyjaśnia zasady funkcjonowania systemu feudalnego

• omawia pozycję prawną
i majątkową stanu rycerskiego

• podaje cechy charakterystyczne kultury rycerskiej




• tłumaczy, na czym polegała zasada „Wasal mojego wasala nie jest moim wasalem”

• przedstawia pozycję społeczną duchowieństwa, rycerstwa, chłopów i mieszczan

• charakteryzuje monarchię stanową



• wyjaśnia mechanizmy powstania i funkcjonowania systemu feudalnego

• na przykładzie państwa polskiego zjednoczonego przez Władysława Łokietka przedstawia cechy monarchii stanowej

• omawia różnice pomiędzy monarchią patrymonialną
a monarchią stanową



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: lokacja, sołtys, dwupolówka, trójpolówka

• podaje przyczyny rozwoju kolonizacji wiejskiej





• poprawnie posługuje się terminami: ława, wolnizna metoda wypaleniskowa

• wymienia wynalazki


i ulepszenia w rolnictwie wprowadzone w XII –XIV w.

• omawia etapy zakładania wsi na prawie niemieckim

• charakteryzuje zajęcia
i życie codzienne chłopów
w średniowieczu


• wymienia obowiązki

i uprawnienia sołtysa i wyjaśnia jego specyficzną rolę w osadzie

wyjaśnia, dlaczego trójpolówka była skuteczniejszą metodą uprawy ziemi niż dwupolówka
i gospodarka wypaleniskowa


• przedstawia znaczenie kolonizacji wiejskiej dla rozwoju gospodarczego Polski w XIII–

XIV w.


• tłumaczy pochodzenie nazw miejscowości, takich jak Środa, Piątek, Wola, Piekary, Kowale

• porównuje lokacje na prawie polskim i niemieckim





• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: patrycjat, pospólstwo, plebs, rada miejska, burmistrz, ława, cech, czeladnik

• wymienia warstwy społeczne


w miastach średniowiecznych

• przedstawia warunki życia codziennego w średniowiecznym mieście





• tłumaczy, na czym polegała lokacja miasta na prawie magdeburskim

• wyjaśnia, jakie funkcje pełniły w średniowiecznym mieście: ratusz, pręgierz, rynek, targowisko, mury

• podaje elementy obronne średniowiecznego miasta

• określa rolę miast


w polityce i gospodarce państw europejskich

• porównuje życie codzienne mieszczan o różnym statusie społecznym

• omawia kompetencje wójta, rady miejskiej i burmistrza





• wyjaśnia, co oznaczało powiedzenie: „Powietrze miejskie czyni wolnym”

• porównuje rolę i znaczenie miast polskich i europejskich


w średniowieczu

• charakteryzuje znaczenie hanzy bałtyckiej dla tego regionu




• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: duchowieństwo, benedyktyni, cystersi, ruchy heretyckie, inkwizycja, zakony żebracze

• wskazuje na mapie najpopularniejsze


w średniowieczu miejsca pielgrzymek – Rzym i Santiago de Compostela

• wyjaśnia wyrażenie „benedyktyńska praca”





• podaje lata soboru
w Konstancji: 1414–1418

• przedstawia dokonania postaci: św. Benedykta z Nursji, św. Franciszka


z Asyżu, św. Dominika Guzmana

• wymienia średniowieczne ruchy heretyckie: waldensów


i albigensów

• określa rolę Kościoła


w rozwoju państw europejskich



• określa przyczyny
i skutki utworzenia zakonów żebraczych oraz ich znaczenie

• uzasadnia, dlaczego działalność ruchów heretyckich wywołała sprzeciw Kościoła

• charakteryzuje poglądy wyznawane przez albigensów
i waldensów

• wymienia najstarsze ośrodki zakonne na ziemiach polskich

• wskazuje na mapie tereny europejskie, na których organizowano
w średniowieczu krucjaty


• charakteryzuje sytuację materialną duchowieństwa
w średniowieczu i wskazuje źródła majątku Kościoła

• wyjaśnia wpływ zakonów na gospodarkę i kulturę


w społeczeństwie średniowiecznym

• porównuje zakony żebracze


z zakonami rycerskimi oraz tłumaczy ich rolę


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: uniwersytet, scholastyka, sztuki wyzwolone

• wymienia średniowieczne wzorce osobowe: ascety, rycerza, władcy

• określa obszary kultury, na które miał wpływ Kościół


• przedstawia dokonania św. Tomasza z Akwinu

• wyjaśnia, dlaczego kultura średniowiecza określana jest mianem uniwersalnej

• omawia znaczenie łaciny

w średniowiecznej Europie

• wskazuje wpływ Kościoła na rozwój architektury i sztuki


• charakteryzuje średniowieczne wzorce osobowe

• przedstawia postacie, które

w kulturze europejskiej uznaje się za wzorce: Szymona Słupnika, Rolanda, Karola Wielkiego

• omawia cechy charakterystyczne kultury rycerskiej, dworskiej


i ludowej


• określa rolę kobiet
w średniowieczu na przykładzie Eleonory Akwitańskiej i Jadwigi Śląskiej

• wymienia pierwsze europejskie uniwersytety


i omawia ich rolę dla rozwoju nauki w średniowieczu

• ocenia znaczenie działalności ojców Kościoła i św. Tomasza


z Akwinu

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia przykładowe zabytki romańskie i gotyckie na ziemiach polskich, w tym w swoim regionie

• wymienia cechy charakterystyczne dla stylu romańskiego i gotyckiego




• poprawnie posługuje się terminami: portal, prezbiterium, przypora, inicjał, miniatura, Biblia pauperum

• posługując się mapą wskazuje miejsca najsłynniejszych zabytków architektury romańskiej i gotyckiej

• wyjaśnia, w jaki sposób kopiowano i ozdabiano księgi
w średniowieczu


• porównuje styl romański ze stylem gotyckim i wymienia ich cechy charakterystyczne

• wskazuje na mapie państwa,


w których znajduje się najwięcej zabytków romańskich i gotyckich

• podaje przykłady średniowiecznych budowli świeckich

• tłumaczy rolę Kościoła
w rozwoju architektury
i sztuki średniowiecznej


• wyjaśnia genezę architektury romańskiej

omawia znaczenie Biblii pauperum dla upowszechniania zasad religii chrześcijańskiej

• tłumaczy, dlaczego polskie budownictwo w stylu romańskim nie rozwinęło się w tak wysokim stopniu jak w Europie Zachodniej


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: przywilej, unia, unia personalna, bojarzy

• wymienia postanowienia unii


w Krewie i Horodle

• wskazuje na mapie Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie, państwo zakonu krzyżackiego, Węgry





• wymienia wydarzenia związane z latami: 1374 r., 1385 r., 1401 r., 1413 r.

• przedstawia dokonania postaci: Mendoga, Ludwika Andegaweńskiego, Giedymina, Jadwigi, Władysława Jagiełły, Witolda

• na podstawie drzewa genealogicznego wskazuje pokrewieństwo między Piastami, Andegawenami i Jagiellonami

• podaje przyczyny i skutki wstąpienia Władysława Jagiełły na tron polski



• omawia okoliczności wstąpienia na polski tron Ludwika Andegaweńskiego

• opisuje okoliczności zawarcia unii polsko-litewskiej w Krewie

• wyjaśnia, dlaczego unia polsko-litewska była odnawiana w Wilnie
w 1401 r. i w Horodle w 1413 r.

• wskazuje korzyści i zagrożenia wynikające z zawarcia unii polsko-


-litewskiej

• charakteryzuje sytuację Polski
i Litwy w drugiej połowie XIV w.

• przedstawia rozwój terytorialny


i polityczny państwa litewskiego
w XIII i XIV w.

• ocenia panowanie Jadwigi


i Władysława Jagiełły

• opisuje skutki unii w Krewie dla sytuacji międzynarodowej Litwy




• ocenia znaczenie unii polsko-litewskiej na tle sytuacji międzynarodowej w Europie

• porównuje unię polsko-litewską


z innymi funkcjonującymi wówczas w Europie (np. unia kalmarska)

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wyjaśnia przyczyny wielkiej wojny z zakonem krzyżackim

• podaje wydarzenia związane z latami: 15 lipca 1410 r., 1411 r, 1414–1418

• wymienia postanowienia pokoju toruńskiego z 1411 r.



• przedstawia dokonania postaci: Ulricha von Jungingena, Zawiszy Czarnego, Mikołaja Trąby, Pawła Włodkowica

• wskazuje na mapie Czerwińsk, Grunwald, Malbork, Toruń

• wymienia skutki wielkiej wojny z Krzyżakami

• omawia udział Polaków na soborze w Konstancji





• przedstawia przebieg działań wojennych w czasie wielkiej wojny
z zakonem w latach 1409–1411

• omawia przebieg bitwy pod Grunwaldem




• charakteryzuje sytuację państwa polsko-litewskiego na przełomie XIV i XV w.

• opisuje uzbrojenie lekkiej jazdy litewskiej biorącej udział w bitwie pod Grunwaldem

• ocenia udział Pawła Włodkowica w obradach soboru w Konstancji

• wymienia najważniejsze tezy przedstawione przez Pawła Włodkowica na soborze




• wymienia podstawowe elementy uzbrojenia rycerzy
z początku XV w.

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje lata wydarzeń: 1337–1453 – wojna stuletnia

• tłumaczy pojęcie „czarna śmierć”

• wskazuje na mapie państwa biorące udział w wojnie stuletniej

• przedstawia co najmniej jedną przyczynę i jeden skutek wojny stuletniej




• przedstawia dokonania postaci: Joanny d’Arc, Jana Husa, Johna Balla, Johna Wiklefa, Jana Żiżki

• podaje niektóre skutki epidemii dżumy w XIV w.

• wymienia powstania ludowe, które wybuchły na terenie Francji i Anglii w XIV i XV w.

• wyjaśnia skutki wprowadzenia broni palnej i armii zaciężnej

• omawia główne założenia husytyzmu


• wskazuje na mapie główne kierunki rozprzestrzeniania się „czarnej śmierci”

• omawia skutki epidemii dżumy

• wymienia przyczyny
i następstwa wojny stuletniej

• wskazuje na mapie tereny, na których toczyły się walki podczas wojny stuletniej oraz buntów chłopskich



• omawia przyczyny wystąpień ludowych na terenie Francji
i Anglii w XIV i XV w.

• charakteryzuje nowe techniki walki wprowadzone w XV w.: zastosowanie broni palnej, walka taborem, uformowanie armii zaciężnej

• przedstawia przyczyny
i przebieg powstania husytów w Czechach

• wyjaśnia, dlaczego Jana Husa spalono na stosie



• określa wpływ husytyzmu dla rozwoju Europy •

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje lata wydarzeń:
1444 r. – bitwa pod Warną, 1453r. – zdobycie Konstantynopola

• poprawnie posługuje się terminami: sułtan, janczarzy, car

• wskazuje na mapie: imperium osmańskie, Konstantynopol, Warnę, Wielkie Księstwo Moskiewskie


• przedstawia dokonania postaci: Władysława III Warneńczyka, Jana Hunyadyego, Dymitra Dońskiego, Iwana III Srogiego, Iwana IV Groźnego

• wyjaśnia skutki zdobycia Konstantynopola przez Turków

• określa rolę rozwoju państwa moskiewskiego dla tego regionu


• wymienia czynniki, które decydowały o sile militarnej imperium tureckiego

• wskazuje na mapie kolejne ziemie podbijane przez Turków


w Europie

• omawia przebieg bitwy pod Warną




• porównuje oddziały janczarów
z oddziałami piechoty europejskiej

• uzasadnia, dlaczego upadek Konstantynopola jest uznawany za jedną


z granicznych dat średniowiecza

• wyjaśnia, z jakiego powodu po klęsce Konstantynopola wyznawcy prawosławia zaczęli nazywać Moskwę trzecim Rzymem

• ocenia konsekwencje, jakie miały dla Polski i Litwy powstanie imperium osmańskiego oraz zjednoczenie ziem ruskich


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• określa ramy czasowe wojny trzynastoletniej

• wskazuje podstawową przyczynę wybuchu konfliktu

• poprawnie posługuje się terminem stan szlachecki

• wskazuje na mapie ziemie przyłączone do Polski


w wyniku podpisania drugiego pokoju toruńskiego



• zna wydarzenia związane z latami: 1440 r., 1454 r., 1462 r., 1466 r.

• przedstawia dokonania postaci: Jana Bażyńskiego, Piotra Dunina, Kazimierza Jagiellończyka

• wymienia przyczyny
i skutki wojny trzynastoletniej

• omawia znaczenie armii zaciężnej w wojnie trzynastoletniej




• omawia poszczególne etapy wojny trzynastoletniej

• wskazuje na mapie miejsca najważniejszych bitew wojny trzynastoletniej

• podaje nazwy ziem odzyskanych przez Królestwo Polskie na mocy pokoju toruńskiego z 1466 r.



• wyjaśnia, dlaczego szlachta
i mieszczanie mieszkający
w Prusach dążyli do przyłączenia ich ziem do Polski

• porównuje działania wielkiej wojny z zakonem prowadzonej przez Władysława Jagiełłę do działań zbrojnych prowadzonych podczas wojny trzynastoletniej

• omawia zmiany, które zaszły w sytuacji międzynarodowej Polski po wojnie trzynastoletniej

• ocenia znaczenie przywilejów nadanych


w czasie wojny trzynastoletniej stanowi szlacheckiemu

• ocenia znaczenie wydarzeń wojny trzynastoletniej na tle sytuacji politycznej
i społecznej ówczesnej Europy

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia najsłynniejsze przykłady sztuki gotyckiej
w Polsce: m.in. ołtarz Wita Stwosza, Bazylikę Mariacką
w Gdańsku, Barbakan
w Krakowie, ratusz w Toruniu

• wie, kim był i czym zasłynął Wit Stwosz oraz Mikołaj Kopernik





• przedstawia dokonania postaci: Wita Stwosza, Marcina Króla, Wojciecha z Brudzewa, Mikołaja Kopernika, Pawła Włodkowica, Jana Ostroroga

• omawia znaczenie odnowienia Akademii Krakowskiej w 1400 r.

• wyjaśnia, dlaczego okres panowania Kazimierza Jagiellończyka nazywany jest złotą jesienią polskiego średniowiecza

• potrafi wymienić przykłady budowli w stylu gotyckim

w swoim regionie


• wskazuje na mapie tereny, na których powstało najwięcej budowli w stylu gotyckim

•porównuje rozwój kultury polskiej z kulturą europejską

• wyjaśnia na czym polega specyfika sztuki i literatury polskiej omawianego okresu

•wymienia czas powstania oraz twórców znanych w regionie budowli i dzieł z okresu późnego średniowiecza




• wymienia cechy charakterystyczne rzeźby średniowiecznej na przykładzie piety i Pięknej Madonny

• wyjaśnia, na czym polega wartość historyczna i kulturowa ołtarza Wita Stwosza

• omawia dokonania sławnych absolwentów Akademii Krakowskiej

• samodzielnie dociera do informacji dotyczących kultury późnego średniowiecza w swoim regionie




• charakteryzuje osiągnięcia kultury późnego średniowiecza
w swoim regionie na tle kultury polskiej i europejskiej

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wskazuje na mapie tereny zamieszkałe przez Azteków, Majów i Inków

• wymienia najważniejsze ośrodki cywilizacyjne rdzennych mieszkańców Ameryki

• wskazuje podstawowe osiągnięcia cywilizacyjne kultur prekolumbijskich


• omawia najważniejsze osiągnięcia techniczne cywilizacji prekolumbijskich


• porównuje poziom rozwoju cywilizacji prekolumbijskich
z cywilizacją Europejczyków

• wskazuje cechy charakterystyczne sztuki prekolumbijskiej




• uzasadnia, dlaczego Majowie są określani przez niektórych uczonych Grekami Ameryki


• omawia funkcjonowanie poczty i sieci dróg w państwie Inków

• przedstawia system wierzeń Azteków

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje wydarzenia związane z latami:1492 r., 1498 r., 1519–1522 r.

• wymienia nazwiska głównych odkrywców z XV i XVI w.

• wskazuje na mapie szlaki wypraw najważniejszych odkrywców – Krzysztofa Kolumba, Vasco da Gamy, Ferdynanda Magellana


• przedstawia dokonania postaci: Henryka Żeglarza, Bartłomieja Diaza, Vasco da Gamy, Krzysztofa Kolumba, Ferdynanda Magellana

• poprawnie posługuje się terminami: astrolabium, karawela, kompas, busola

• wymienia co najmniej dwie przyczyny wielkich odkryć geograficznych



• opisuje przebieg wypraw wielkich odkrywców: Vasco da Gamy, Krzysztofa Kolumba, Ferdynanda Magellana

• wyjaśnia, dlaczego Hiszpania


i Portugalia miały największy udział w wielkich odkryciach geograficznych

• przedstawia dokonania postaci: Ameriga Vespucciego, Paola Toscanellego

• szczegółowo omawia przyczyny wielkich odkryć geograficznych



• omawia zasługi, jakie mieli dla rozwoju żeglarstwa Henryk Żeglarz, Ferdynand Aragoński
i Izabela Kastylijska

omawia postanowienia traktatu


w Tordesillas i jego skutki

• charakteryzuje organizację wypraw odkrywczych oraz zasady organizacji kolonii

• ocenia, jaki wpływ na odkrycia geograficzne miał rozwój kartografii i nawigacji


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminem: konkwistador

• wymienia skutki odkryć geograficznych dla rdzennych mieszkańców Ameryki

• wskazuje wpływ odkryć na rozwój Europy nowożytnej


• omawia dokonania postaci: Ferdynanda Corteza, Francisca Pizarra, Montezumy, Atahualpy

• przedstawia następstwa odkryć geograficznych dla gospodarki Europy

• wskazuje na mapie szlaki handlowe tworzące tzw. złoty trójkąt

• posługuje się pojęciami: rewolucja cen, dualizm ekonomiczny



• wymienia etapy podboju państwa Azteków i Inków

• wyjaśnia przyczyny powstania kolonii w Ameryce

• wskazuje na mapie tereny zajęte przez Hiszpanów
i Portugalczyków



• charakteryzuje wymianę handlową pomiędzy Ameryką, Europą i Afryką na szlaku tzw. złotego trójkąta

• podaje przyczyny zmniejszenia się liczby rdzennych mieszkańców Ameryki w XVI w.

• omawia funkcjonowanie europejskich kolonii w Ameryce



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wyjaśnia, kim byli korsarze

• omawia model dualizmu


w rozwoju gospodarczym

• poprawnie posługuje się terminami: kompania handlowa, praca nakładcza, manufaktura, kapitalizm





• wymienia najważniejsze zmiany gospodarcze spowodowane odkryciami geograficznymi, m.in.: rozwój handlu, zwiększenie produkcji, zmiany w rolnictwie

• tłumaczy, na czym polegała praca nakładcza

• omawia znaczenie założenia kompanii handlowych dla rozwoju wymiany towarowej między Europą a Afryką, Azją

i Ameryką



• omawia zmiany, jakie zaszły w handlu w wyniku odkryć geograficznych

• charakteryzuje podział gospodarczy kontynentu europejskiego: państwa


na zachód od Łaby specjalizujące się w handlu i rzemiośle, państwa na wschód od Łaby – zdominowane przez rolnictwo

• wyjaśnia przyczyny wprowadzenia pracy nakładczej




• przedstawia zmiany
w rolnictwie spowodowane wzrostem wymiany handlowej

• wymienia korzyści, jakie niosło za sobą wprowadzenie do użytku weksli i banknotów

• tłumaczy znaczenie określenia, że gospodarka w epoce kolonialnej zaczęła mieć charakter globalny



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia najsłynniejsze postacie odrodzenia: Mikołaja Kopernika, Leonarda da Vinci, Michała Anioła i Galileusza

• poprawnie posługuje się terminami: mecenas, renesans, odrodzenie, humanizm

• określa, w którym państwie narodził się renesans

• wymienia cechy charakterystyczne architektury renesansu





• przedstawia dokonania postaci: Mikołaja Kopernika, Leonarda da Vinci, Galileusza, Giordana Bruna, Michała Anioła, Erazma
z Rotterdamu, Jana Gutenberga

• tłumaczy znaczenie wynalezienia druku dla rozwoju renesansowej nauki

• podaje przykłady dzieł artystów epoki odrodzenia

• podaje przykłady inspiracji sztuką antyczną w architekturze


i dziełach renesansowych artystów

• wyjaśnia sens stwierdzenia: „Człowiekiem jestem
i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”

• podaje tytuły najsłynniejszych dzieł włoskiego renesansu

• wymienia najsłynniejszych mecenasów włoskiego odrodzenia



• omawia rolę uniwersytetów
w rozwoju nauki w odrodzeniu

• tłumaczy, na czym polegał mecenat

• wskazuje podobieństwa oraz różnice pomiędzy sztuką średniowiecza i renesansu

• charakteryzuje humanizm jako nowy nurt w filozofii i kulturze





• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje wydarzenie i znaczenie roku 1517

• określa, kim był i czym zasłynął Marcin Luter i Jan Kalwin

• prawidłowo stosuje pojęcia: odpust, protestantyzm



• omawia wydarzenia związane
z latami: 1534 r.,1536 r., 1555 r.

• podaje główne tezy głoszone przez Marcina Lutra i Jana Kalwina

• poprawnie posługuje się terminami: symonia, nepotyzm, reformacja, luteranizm, kalwinizm, arianie

• wymienia główne przyczyny


i skutki reformacji

• prezentuje główne nurty ruchu reformacyjnego



• wskazuje na mapie państwa,

w których reformacja miała największy zasięg

• przedstawia dokonania postaci: Marcina Lutra, Jana Kalwina, Henryka VIII

• charakteryzuje wyznania protestanckie: luteranizm, kalwinizm, anglikanizm

• przedstawia gospodarcze skutki ruchu reformacyjnego



• wyjaśnia, kim byli arianie

• omawia organizację kościołów protestanckich

• tłumaczy znaczenie zasady „czyj kraj, tego religia”
i określa jego dalekosiężne skutki

• ocenia, jaki wpływ na rozpowszechnienie idei reformacji miało wynalezienie druku





• dostrzega wpływ reformacji na umocnienie władzy państwowej w niektórych krajach protestanckich
(np. Prusy Książęce, Szwecja)

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje rok zwołania soboru trydenckiego – 1545

• wymienia podstawowe założenia kontrreformacji

• wymienia przynajmniej dwie zmiany wprowadzone
w Kościele katolickim
w wyniku soboru trydenckiego


• poprawnie posługuje się terminami: inkwizycja, indeks ksiąg zakazanych, jezuici, nuncjusz, kongregacja

• omawia główne zasady działalności zakonu jezuitów

• porównuje wnętrze zboru protestanckiego z wystrojem Kościoła katolickiego

• wymienia zmiany wprowadzone w Kościele katolickim w wyniku soboru trydenckiego

• przedstawia przyczyny
i skutki wojny trzydziestoletniej


• opisuje sytuację w Kościele katolickim w XVI w.

• wymienia zadania inkwizycji


w walce z reformacją

• wyjaśnia, w jakim celu sporządzono indeks ksiąg zakazanych

• przedstawia postać Ignacego Loyoli


• omawia reformy wprowadzone
w Kościele katolickim po soborze trydenckim

• charakteryzuje ideologiczne założenia wystroju wnętrz zboru protestanckiego i kościoła katolickiego

• ocenia rolę jezuitów w walce
z reformacją

• omawia przyczyny, przebieg


i skutki wojny trzydziestoletniej


•zna pojęcie reforma katolicka, potrafi wyjaśnić różnicę pomiędzy pojęciami: kontr reformacja i reforma katolicka

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• prawidłowo stosuje pojęcia: magnateria i szlachta średnia, sejm walny, sejmiki, poseł, przywilej

• wyjaśnia, czym była egzekucja praw i dóbr

• wymienia trzy stany sejmujące



• poprawnie posługuje się terminami: szlachta zagrodowa, gołota, senat, instrukcje poselskie, izba poselska, marszałek, veto, hetman, ruch egzekucyjny, królewszczyzny

• omawia najważniejsze przywileje szlacheckie

• charakteryzuje różnorodność stanu szlacheckiego

• przedstawia etapy kształtowania się ustroju demokracji szlacheckiej



• poprawnie posługuje się terminami: konstytucje sejmowe, podskarbi, kanclerz, sejm walny

• przedstawia genezę stanu szlacheckiego

• wyjaśnia zasady działalności ruchu egzekucyjnego

• przedstawia funkcjonowanie sejmu walnego

• wyjaśnia, czym było wojsko kwarciane



• ocenia znaczenie przywilejów szlacheckich

• omawia pozycję gospodarczą


i polityczną szlachty polskiej
w XVI w.

• porównuje sytuację polityczną

i majątkową średniej szlachty

z pozycją gołoty

• charakteryzuje przebieg obrad sejmiku szlacheckiego


• porównuje ustrój Rzeczpospo- litej XVI w. do ustrojów innych krajów europejskich

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: folwark, pańszczyzna

• wskazuje na mapie główne ośrodki handlowe na ziemiach polskich

• określa rolę Gdańska
w rozwoju handlu morskiego



• wymienia produkty eksportowane z Polski w XV– XVII w.

• podaje nazwy towarów importowanych do Polski w XV– XVII w.

• wyjaśnia znaczenie Gdańska dla wymiany towarowej między Polską a Europą Zachodnią

• omawia funkcjonowanie folwarku pańszczyźnianego



• wymienia przyczyny rozwoju folwarków pańszczyźnianych

• charakteryzuje pozycję gospodarczą Gdańska oraz jego mieszkańców w XVI–XVII w.





• ocenia wpływ rozwoju gospodarczego Polski w XVI w. na poziom życia poszczególnych grup społecznych

• omawia propozycje reform społeczno-gospodarczych Jana z Ludziska oraz arian





• porównuje drogi rozwoju Europy Wschodniej i Europy Zachodniej dostrzegając genezę współczesnych różnic w rozwoju gospodarczym Europy wschodniej

i zachodniej w XVI w.

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wskazuje na mapie państwa,
w których na przełomie XV
i XVI w. władzę sprawowali Jagiellonowie

• lokalizuje na mapie kraje,


z którymi Rzeczpospolita prowadziła wojny za panowania Zygmunta Starego

• podaje najważniejsze wydarzenia z wojny z Moskwą


i z zakonem krzyżackim

• podaje wydarzenia związane

z latami: 1515 r., 1525 r.

• charakteryzuje sytuację międzynarodową Polski
za panowania Zygmunta Starego

• wyjaśnia przyczyny i przebieg ostatniego konfliktu zbrojnego

z zakonem krzyżackim


• wskazuje na mapie ziemie utracone w XVI w. przez Wielkie Księstwo Litewskie na rzecz Moskwy

• wyjaśnia przyczyny podpisania porozumienia jagiellońsko-habsburskiego w Wiedniu

• przedstawia przyczyny, przebieg i skutki konfliktu z Moskwą


• ocenia znaczenie hołdu pruskiego dla sytuacji międzynarodowej Polski

• ocenia wpływ rządów Zygmunta Starego na umocnienie międzynarodowej pozycji państwa polskiego




• dokonuje bilansu rządów Zygmunta Starego na szerokim tle sytuacji międzynarodowej

• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy
w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: unia realna i unia personalna

• wymienia postanowienia unii lubelskiej

• lokalizuje na mapie tereny Wielkiego Księstwa Litewskiego i ziemie Korony


• podaje wydarzenia związane z latami: 1563–1570, 1569, 1572

• wyjaśnia przyczyny i skutki zawarcia unii w Lublinie

• wskazuje na mapie Carstwo Rosyjskie, ziemie włączone na mocy unii lubelskiej do Korony


• wymienia przyczyny
i skutki wojny o Inflanty

• określa konsekwencje zawarcia unii lubelskiej

• przedstawia stanowisko zwolenników unii realnej Polski

i Litwy


• podaje argumenty przeciwników zawarcia unii polsko-litewskiej

• charakteryzuje ustrój, podział administracyjny, obszar oraz zróżnicowanie narodowościowe
i religijne Rzeczypospolitej Obojga Narodów

• ocenia panowanie Zygmunta Augusta




• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• przedstawia dokonania postaci: Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego, Andrzeja Frycza-Modrzewskiego, Mikołaja Kopernika

• podaje główne cechy kultury polskiego odrodzenia





• przedstawia dokonania postaci: Macieja
z Miechowa, Marcina Kromera, Jana Kochanowskiego, Mikołaja Reja, Szymona Szymonowica, Andrzeja Frycza Modrzewskiego

• uzasadnia, dlaczego


XVI w. w Polsce nazywa się złotym wiekiem

• wskazuje wpływy włoskiego renesansu na kulturę polską

• wymienia przykładowe dzieła sztuki renesansowej w Polsce oraz w swoim regionie


• wymienia przedstawicieli polskiego renesansu i omawia ich największe osiągnięcia

• omawia cechy architektury renesansu na przykładzie zabytków w Polsce

• charakteryzuje literaturę polskiego odrodzenia i jej znaczenie dla rozwoju języka polskiego

• omawia rozwój szkolnictwa


w czasach odrodzenia


• wyjaśnia, w jaki sposób działalność królowej Bony przyczyniła się do rozwoju polskiej gospodarki i kultury

• tłumaczy znaczenie ogłoszenia teorii heliocentrycznej Mikołaja Kopernika i porównuje ją


z systemem geocentrycznym

• wskazuje renesansowe elementy krakowskiego Wawelu

• wymienia kolekcję arrasów Zygmunta Augusta jako przykład sztuki renesansowej


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: bracia polscy, konfederacja, grekokatolicy

• wyjaśnia, kim byli arianie




• wymienia wydarzenia związane z latami: 1570 r., 1573 r.,

• przedstawia dokonania postaci: Jana Łaskiego, Faustyna Socyna, Piotra Skargi, Stanisława Hozjusza

• wskazuje tereny zamieszkałe przez katolików, prawosławnych, luteran, kalwinistów i arian


• wymienia wydarzenia związane z latami: 1596 r., 1602 r.

• charakteryzuje rozwój kontrreformacji w Polsce

• przedstawia postanowienia ugody sandomierskiej i konfederacji warszawskiej

• ocenia znaczenie konfederacji warszawskiej dla sytuacji protestantów w Rzeczypospolitej




• tłumaczy, w jaki sposób reformacja wpłynęła na rozwój kultury polskiej

• omawia wkład arian w rozwój nauki i szkolnictwa

• porównuje przebieg reformacji i kontrreformacji w Europie Zachodniej z działalnością tych ruchów na ziemiach polskich

• wyjaśnia, dlaczego poglądy braci polskich zostały uznane za zbyt radykalne i były zwalczane przez przedstawicieli innych wyznań



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia wydarzenia związane z latami: 1572 r., 1573 r.

• poprawnie posługuje się terminami: konfederacja, interreks, sejm elekcyjny, sejm koronacyjny, artykuły henrykowskie




• podaje wydarzenia związane z latami:1575 r., 1577 r., 1582 r.

• poprawnie posługuje się terminami: sejm konwokacyjny piechota wybraniecka, pacta conventa

• przedstawia dokonania postaci: Jakuba Uchańskiego, Henryka Walezego, Anny Jagiellonki, Stefana Batorego, Jana Zamoyskiego

• wskazuje na mapie: Inflanty, Połock, Psków, Smoleńsk

• omawia okoliczności pierwszych wolnych elekcji


• wymienia pierwszych królów elekcyjnych i charakteryzuje ich panowanie

• omawia główne założenia artykułów henrykowskich oraz dokumentu pacta conventa

• przedstawia znaczenie bezkrólewia po śmierci Zygmunta Augusta



• ocenia rolę Jana Zamoyskiego
w elekcji Stefana Batorego na króla Polski

• określa wpływ pierwszych wolnych elekcji na ukształtowanie ustroju Rzeczypospolitej

• charakteryzuje przebieg i skutki wojny polsko-moskiewskiej
o Inflanty

• ocenia panowanie Stefana Batorego




• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: gentry, purytanie, rojaliści, restauracja monarchii

• podaje co najmniej jedną przyczynę wojny domowej


w Anglii

• rozumie pojęcie monarchii parlamentarnej





• wymienia wydarzenia związane z latami: 1649 r., 1660 r., 1679 r.

• przedstawia dokonania postaci: Henryka VIII, Elżbiety I, Karola I, Olivera Cromwella, Karola II Stuarta, Wilhelma Orańskiego

• charakteryzuje ustrój monarchii parlamentarnej



• podaje rok uchwalenia Aktu Nawigacyjnego – 1651

• podaje przyczyny konfliktu króla Karola I z parlamentem

• wymienia przedstawicieli zasiadających w angielskiej Izbie Gmin oraz w Izbie Lordów

• omawia przyczyny wojny domowej w Anglii




• ocenia dokonania Olivera Cromwella dla ukształtowania się monarchii parlamentarnej w Anglii

• wyjaśnia, kim byli ojcowie pielgrzymi i podaje, jakie święto upamiętnia ich przybycie do Ameryki

• określa skutki uchwalenia Aktu nawigacyjnego

• przedstawia kolejne etapy kształtowania się angielskiej monarchii parlamentarnej



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: monarchia absolutna, merkantylizm

• definiuje pojęcie monarchii absolutnej

• wymienia co najmniej jedną cechę gospodarki merkantylistycznej



• przedstawia dokonania co najmniej trzech z wymieniowych postaci: Ludwika XIV, Armanda Richelieu, Jeana Baptiste’a Colberta, Moliera, Pierre’a Corneille’a, Jeana Baptiste’a Racine’a

• omawia rządy absolutne na przykładzie panowania Ludwika XIV

• podaje przykładowe osiągnięcia kultury i sztuki francuskiej XVIIw.


• wymienia działania kardynała Richelieu, które doprowadziły do stworzenia we Francji monarchii absolutnej

• określa stosunek Ludwika XIV do innowierców

• wyjaśnia, jaką rolę w walce
z opozycją wobec rządów króla pełniła Bastylia

• podaje zasady funkcjonowania merkantylizmu





• omawia rozwój gospodarczy we Francji

• porównuje monarchię absolutną z monarchią parlamentarną

• charakteryzuje rozwój kultury i sztuki za panowania Ludwika XIV



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: rokosz, husaria

• podaje co najmniej jedną przyczynę konfliktu Zygmunta III ze szlachtą

• wymienia przynajmniej jedną przyczynę i jeden skutek wojen polsko--szwedzkich


• podaje wydarzenia związane z datą: 1605 r., 1627 r., 1629 r.

• przedstawia dokonania postaci: Zygmunta III Wazy, Mikołaja Zebrzydowskiego, Jana Karola Chodkiewicza, Stanisława Koniecpolskiego

• wskazuje na mapie tereny, na których toczyły się walki w czasie wojen polsko-szwedzkich


• omawia okoliczności wyboru Zygmunta III Wazy na króla Polski

• wskazuje pokrewieństwo Zygmunta III Wazy z Jagiellonami

• wymienia przyczyny
i skutki wojen polsko--szwedzkich



• ocenia politykę zagraniczną i wewnętrzną Zygmunta III Wazy

• przedstawia sytuację innowierców oraz wpływy jezuitów w państwie rządzonym przez Zygmunta III Wazę

• opisuje uzbrojenie husarii


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia co najmniej po jednej przyczynie wojen prowadzonych w pierwszej połowie XVII w. z Rosją
i Turcją

• poprawnie posługuje się terminami: dymitriady, Kozacy, kozaczyzna

• wyjaśnia wydarzenia związane z latami: 1610 r., 1620 r.


• poprawnie posługuje się terminami: Dzikie Pola, porohy, Zaporoże, ataman, sicz

• wyjaśnia wydarzenia związane z latami: 1612 r,

1634 r.

• przedstawia dokonania postaci: Borysa

Godunowa, Wasyla Szujskiego, Stanisława

Żółkiewskiego, Jana Karola Chodkiewicza

• omawia sytuację Kozaków zamieszkujących Zaporoże

• wskazuje na mapie Smoleńsk, Moskwę, Zaporoże




• opisuje przebieg i skutki walk o tron moskiewski
w XVII w.

• omawia przyczyny oraz przebieg wojen z Turcją


w pierwszej połowie XVII w.

• wymienia korzyści


i zagrożenia wynikające
z powstania kozaczyzny


• charakteryzuje rolę hetmanów Stanisława

Żółkiewskiego i Jana Karola Chodkiewicza w bitwach pod Kłuszynem, Cecorą i Chocimiem

• przedstawia sytuację militarną Rzeczypospolitej
w pierwszej połowie
XVII w.


• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• wymienia co najmniej jedną przyczynę powstania kozackiego

• wskazuje na mapie zasięg powstania Chmielnickiego

• wie, kim był i czym zasłynął Bohdan Chmielnicki



• wymienia wydarzenia związane z latami: 1648 r., 1651 r., 1667 r., 1686 r.

• przedstawia dokonania postaci: Władysława IV, Jana Kazimierza, Bohdana Chmielnickiego, Tuhaj-beja, Jeremiego Wiśniowieckiego

• omawia pozycję społeczną i polityczną Kozaków w Rzeczypospolitej

• przedstawia skutki powstania Chmielnickiego



• wymienia wydarzenia związane z latami: 1654 r. 1658 r.

• charakteryzuje sytuację Kozaków na Ukrainie

• podaje przyczyny, przebieg i skutki wybuchu powstań kozackich na Ukrainie

• wymienia postanowienia rozejmu zawartego w Hadziaczu

• wskazuje na mapie ziemie przyłączone do Rosji na mocy pokoju wieczystego z 1686 r.


• omawia rolę Tatarów
w wojnie Kozaków
z wojskiem polskim

• przedstawia zróżnicowanie religijne i działalność jezuitów na Ukrainie

• porównuje uzbrojenie wojska zaporoskiego
z wyposażeniem husarii



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje wydarzenia związane z latami: 1655 r., 1656 r., 1660 r.

• wskazuje na mapie miejsca najważniejszych bitew potopu szwedzkiego




• przedstawia dokonania postaci: Karola Gustawa, Hieronima Radziejowskiego, Janusza Radziwiłła, Augustyna Kordeckiego, Stefana Czarnieckiego, Jerzego Rakoczego

• wymienia przyczyny


i skutki najazdu Szwedów na Polskę

• przedstawia okoliczności najazdu Szwedów na Polskę

• omawia kolejne etapy potopu szwedzkiego

• wyjaśnia znaczenie podpisania traktatów welawsko-bydgoskich


• określa znaczenie ataku Szwedów na klasztor jasnogórski dla przebiegu wojny polsko-szwedzkiej

• ocenia postawę króla Jana Kazimierza podczas konfliktu polsko-


-szwedzkiego



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• podaje wydarzenia związane z latami: 1673 r., 1683 r., 1699 r.

• poprawnie posługuje się terminami: abdykować, Święta Liga, liberum veto





• przedstawia dokonania postaci: Jerzego Lubomirskiego, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana Sobieskiego, Marii Kazimiery, Władysława Sicińskiego

• lokalizuje na mapie miejsca bitew w czasie wojen Polski z Turcją

• wskazuje przyczyny wojny z Turcją w drugiej połowie

XVII w.


• omawia znaczenie bitwy pod Wiedniem z 1683 r.


• charakteryzuje politykę dynastyczną Jana Kazimierza i wskazuje przyczyny jego abdykacji

• omawia przebieg bitwy pod Chocimiem w 1673 r.

• przedstawia przyczyny, przebieg i skutki odsieczy wiedeńskiej


• opisuje okoliczności elekcji Jana III Sobieskiego

• wyjaśnia, na czym polegał kryzys Rzeczypospolitej


w drugiej połowie XVII w.

• ocenia znaczenie zastosowania liberum veto w celu zerwania sejmu





• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć

• poprawnie posługuje się terminami: barok, makaronizmy, portret trumienny, sarmatyzm

• omawia cechy charakterystyczne dla architektury epoki baroku





• przedstawia dokonania co najmniej pięciu
z wymienionych postaci: Jana Sebastiana Bacha, Jerzego Fryderyka Haendla, Antonia Vivaldiego, Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, Jana Andrzeja Morsztyna, Jana Chryzostoma Paska, Wespazjana Kochanowskiego, Wacława Potockiego

• wskazuje kościół Il Gesú i Wersal jako wzorcowe budowle w stylu barokowym

• omawia cechy charakterystyczne sztuki barokowej w Polsce (z uwzględnieniem swojego regionu)


• wymienia cechy charakterystyczne rzeźby barokowej

• omawia tematykę dominującą w malarstwie i rzeźbie epoki baroku

• charakteryzuje polską literaturę barokową



• wskazuje związek sztuki barokowej z kontrreformacją

• przedstawia cechy charakterystyczne kultury sarmackiej

• opisuje typowy strój polskiej szlachty z XVII w.



• samodzielnie formułuje opinie i wnioski

• rozwiązuje problemy


w twórczy sposób

• wykazuje dużą aktywność


w czasie zajęć


Uwaga ogólna dotycząca oceniania na każdym poziomie wymagań:

Aby uzyskać kolejną, wyższą ocenę, uczeń musi opanować zasób wiedzy i umiejętności z poprzedniego poziomu.


Nauczyciel uczący: Agnieszka Kula









©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna