Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr xxi/123/08 z dnia 11 marca 2008r. WÓJt gminy bierawa 47-240 bierawa ul. Wojska Polskiego 12



Pobieranie 2.01 Mb.
Strona3/16
Data07.05.2016
Rozmiar2.01 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16

ROZDZIAŁ II


WARUNKI PRZYRODNICZE

l. Charakterystyka geomorfologiczna i fizycznogeograficzna

1.1. Charakterystyka geomorfologiczna ( wg M. Klimaszewskiego).

Regiony geomorfologiczne charakteryzują się wyodrębnionymi formami powierzchni ziemi, które zostały ukształtowane w procesach geologicznych.

Gmina Bierawa należy do następujących jednostek geomorfologicznych :


  1. makroregion - Kotlina Raciborsko-Oświęcimska,

  2. mezoregion – Kotlina Raciborska,

region 1 - Wysoczyzny Przywyżynne - obejmuje część południowo-wschodnią gminy

region 2 - Niecka Kozielska - obejmuje część północno-zachodnią gminy.


Znaczna część obszaru gminy Bierawa jest położona na . Wysoczyźnie Przywyżynnej. Dzieli się ona na Wysoczyznę Rachowicką leżącą pomiędzy rzeką Kłodnicą i Bierawką, oraz Wysoczyzną Wilczy leżącą pomiędzy doliną Bierawki i Rudy. Wierzchowiny wysoczyzn osiągają wysokość 240 - 270 m. n. p. m. Niecka Kozielska obejmuje północno-zachodnie części Gminy Bierawa. Jest to lekko pofałdowana równina o wysokości 220 - 240 m n. p. m.

Rzeźba terenu została ukształtowana w formie wyżyny polodowcowej poprzecinanej płytkimi dolinami rzecznymi. Obszar Wysoczyzny Przywyżynnej charakteryzuje się ostrymi wyrzeźbieniami dolin cieków wodnych. Deniwelacje dochodzą tam do 50 m.

Na obszarze Niecki Kozielskiej występują szerokie doliny rzeczne o deniwelacjach dochodzących do 30 m. Powierzchnia terenu opada lekko w kierunku zachodnim ku dolinie Odry.

Doliny rzek i cieków wodnych są martwe, bez naturalnego przepływu wód. Wzdłuż cieków wodnych zlokalizowanych na południe od rzeki Bierawki występują rzeczne tamy zalewowe.


1.2. Charakterystyka fizycznogeograficzna
Fizjograficznie gmina Bierawa przynależy do Kotliny Raciborskiej wchodzącej w skład Niziny Śląskiej.
Kotlina Raciborska stanowi najdalej na wschód wysuniętą część Niziny Śląskiej. Jej wysokość nad poziomem morza w obrębie gminy Bierawa wynosi 170 m do 220 m. Gmina Bierawa położona jest nad ujściem rzeki Bierawki, przy ujściu do rzeki Odry. Odra stanowi naturalną zachodnią granicę gminy.

Gmina Bierawa z racji swego położenia ( przy płd-wsch granicy województwa opolskiego) znajduje się pod wpływem oddziaływania jednostek terytorialnych województwa opolskiego i śląskiego.



1.3. Ogólna charakterystyka środowiska geograficznego gminy

Bierawa

Wieś Bierawa położona jest w regionie Niziny Śląskiej w podregionie Niecki Kozielskiej. Zachodnią granicę Bierawy stanowi rzeka Odra, do której wpada przepływający przez wieś prawobrzeżny jej dopływ - rzeka Bierawka.



Brzeźce

Położone są w regionie Niziny Śląskiej, w centrum podregionu Niecki Kozielskiej. Zasadniczy wpływ na całokształt warunków geograficznych i rolniczych wywiera bliskość Odry.

Obszar wsi znajduje się na płaskim terenie prawobrzeżnym rzeki Odry. Jedynie na południowy-wschód od zabudowań teren lekko wznosi się osiągając wysokość 180 m n. P. m.

Stare Koźle

Wieś położona jest w regionie Niziny Śląskiej w centrum podregionu Niecki Kozielskiej. Zasadniczy wpływ na całokształt warunków geograficznych i rolniczych wywiera bliskość Odry. Zabudowa wsi jest zwarta. Północno-zachodnia część Starego Koźla przecina szosa relacji Gliwice - Kędzierzyn Koźle. Wieś położona jest na płaskim terenie prawobrzeżnym rzeki Odry. Na południowy wschód od zabudowań teren lekko wznosi się osiągając 190 m. Natomiast północny wąski pas położony jest na starym piaszczystym terenie odrzańskim.



Stara Kuźnia

Znajduje się w regionie Niziny Śląskiej w podregionie Niecki Kozielskiej. W przewadze położona jest w szerokim dnie doliny Odry i charakteryzuje się rzeźbą płaską. Wieś jest mała o zwartej zabudowie, położona w środku pól, ze wszystkich stron otoczona lasami. Przez środek wsi oraz w części północno-zachodniej płynie ciek III rzędu - Przykopa ( Łącza ). Na terenie sołectwa Stara Kuźnia ciek Przykopa przyjmuje dopływ lewobrzeżny i płynie w kierunku południowo-zachodnim ku dolinie rzeki Bierawki. W/w ciek łączy się z Bierawka na wschód od wsi Ortowice.



Grabówka

Położona jest w podregionie Niecki Kozielskiej na Nizinie Śląskiej. Teren lekko

obniża się w kierunku rzeki Bierawki.

W północnej części Grabówki przepływa ciek Bierawka, dopływ Odry.



Ortowice

Położone są w podregionie Niecki Kozielskiej na Nizinie Śląskiej. Wioska jest mała o zabudowie luźnej, częściowo zwartej. Rozłożona jest wzdłuż rzeki Bierawki i szosy Kędzierzyn Koźle - Gliwice. Ze wszystkich stron otoczona jest kompleksami leśnymi. Przez środkową część wsi przepływa rzeka Bierawka, dopływ Odry.



Kotłarnia

Kotlarnia położona jest we wschodniej części podregionu Niecki Kozielskiej w regionie Niziny Śląskiej. Teren posiada rzeźbę płaską bardzo słabo urozmaiconą łagodnie opadającą na zachód.


Goszyce

Położone są na Nizinie Śląskiej, w podregionie Niecki Kozielskiej. Wieś mała o zabudowie zwartej otoczona ze wszystkich stron lasami . W części północnej przebiega szosa z Kędzierzyna Koźla do Gliwic.



Lubieszów

Lubieszów położony jest na Nizinie Śląskiej, w podregionie Niecki Kozielskiej. Na wschodniej stronie ciągną się duże obszary leśne. W całości terenu przeważa rzeźba niskofalista. Teren o wysokości 180 m obniża się ku Odrze prawie o 20 m, przy czym zaznaczają, się dwa poziomy: niższy pas około 500 m szerokości ciągnący się wzdłuż Odry zajęty przez mady oraz wzniesienie, na którym położone są zabudowania wsi biegnące równolegle do Odry. W stronie zachodniej natomiast przeważają skłony słabe.



Dziergowice

Położone sąw regionie Niziny Śląskiej i podregionie Niecki Kozielskiej. Znajdują się na terenie płaskim, lekko wznoszącym się w kierunku północno-wschodnim. Obejmują część tarasu współczesnego i starszego prawego brzegu Odry. W północno-wschodniej części terenu występują skłony o minimalnym nachyleniu w kierunku doliny Odry.



Solarnia

Położona jest na Nizinie Śląskiej w podregionie Niecki Kozielskiej w jej wschodniej części. Cały teren o płaskiej rzeźbie jest lekko nachylony w kierunku zachodnim ku dolinie Odry. Przez obszar Solami przepływa parę drobnych kanałów i rowów doprowadzających wodę w kierunku rzeki Odry.




2. Uwarunkowania geologiczne.

2.1. Budowa geologiczna

Obszar gminy Bierawa położony jest w Kotlinie Raciborskiej, jednostce geologicznej stanowiącej najdalej wysuniętą część Niziny Śląskiej wzdłuż brzegów Odry, u podnóża Wyżyny Śląskiej. Teren gminy pokrywają następujące utwory ( wg Runie 1986 ):



  • czwartorzędowe holoceńskie muły, iły i piaski oraz torfy występujące w dolinie
    Odry,

  • plejstoceńskie piaski oraz żwir rzeczny występujący we wschodniej części doliny
    Odry,

  • trzeciorzędowe mioceńskie ( sarmat ) wapienie, iły i mułowce występujące
    w okolicy wsi Korzonek.

Pod względem geologicznym obszar gminy Bierawa położony jest w centralnej części basenu sarmackiego zaliczonego do trzeciorzędu ( miocenu ). Centralna część basenu sarmackiego obejmuje obszar pomiędzy Zdzieszowicami, Sierakowicami i Kuźnią Raciborską.

2.2. Warunki hydrogeologiczne

Pod względem hydrogeologicznym obszar gminy Bierawa położony jest w rejonie przedsudeckim - podregionie Kędzierzyńskim oraz regionie Raciborskim.

Podregion Kędzierzyński obejmuje w północnej części gminy wsie : Brzeźce, Stare Koźle, Grabówkę oraz obszar leśny położony na północny zachód od Starej Kuźni. Na w/w obszarze występuje główny poziom użytkowo-wodonośny.

W lądowych osadach miocenu wydajności tego poziomu sięgają 10 - 120 m3/h, a miejscami powyżej 130 m3/h. W utworach czwartorzędowych występuje poziom wodonośny . Wydajności tego poziomu sięgają 10-30 m3/h.

Rejon Raciborski obejmuje w południowej części gminy wsie : Bierawa, Lubieszów, Dziergowice, Solarnię, Korzonek, Ortowice, Kotlarnię, Goszyce i Starą Kuźnię. Charakteryzuje się występowaniem głównego poziomu użytkowego w utworach czwartorzędu. Wydajności tego poziomu sięgają 10-30 m3/h.

Kolejny poziom wodonośny znajduje się w utworach trzeciorzędowych miocenu lądowego w postaci piasków, rzadziej żwirów, położonych na głębokości 30 - 80 m. Wydajność tego poziomu sięga 20 - 40 m3/h.

Na terenie gminy Bierawa bardzo istotną rolą, z punktu widzenia wód podziemnych, stanowi czwartorzędowa rynna erozyjna. Rynna ta przebiega z południowego wschodu na północny zachód, zgodnie z biegiem Odry. Na terenie gminy rynna obejmuje Grabówkę, Korzonek, Ortowice oraz część zachodnią wyrobiska piaskowego „Kotlarnia".
2.3. Gleby

Gleby występujące na obszarze gminy Bierawa zostały wytworzone :

a) ze skał osadowych (glin lekkich, piasków gliniastych i piasków):


  • brunatne - powstałe w środowisku obojętnym, w podłożu lasów liściastych,
    mają odczyn obojętny lub alkaliczny, posiadają charakterystyczne zabarwienie powstałe w wyniku uwolnienia się związków żelaza,

  • brunatne wyrugowane, pseudobielice, bielice - powstałe w warunkach dużej
    wilgotności, przy udziale roślinności łąkowej, w wyniku procesu darniowego,

  • mady rzeczne - gleby napływowe charakteryzujące się ułożeniem
    warstwowym odpowiadającym poszczególnym wylewom rzeki,

b) w procesach organicznych :

• torfowe ( torfowiska niskie ) - powstałe w warunkach silnego uwilgocenia,


posiadające w swoim składzie częściowo rozłożone rośliny hydrofilne, tworzące gąbczastą warstwę torfową osiągającą niekiedy kilka metrów miąższości, mają odczyn zbliżony do obojętnego.

2.4. Kierunek wiatru

Na terenie gminy przeważają wiatry z kierunku południowego, południowo-zachodniego i północno-zachodniego. Przeważającym kierunkiem wiatru w chłodnej porze roku jest kierunek południowy i południowo-zachodni. Kierunki te stanowią średnio w roku łącznie 35% wiatrów ( w półroczu zimowym nawet 43% ). Średnie prędkości wiatrów w południowej części gminy są niższe (nie przekraczają 2,5 m/s) w porównaniu z pozostałym terenem. Wartość energetyczna wiatru jest niska ze względu na niewielkie jego prędkości i częste cisze.



2.5. Klimat

Gmina Bierawa położona w obrębie Niecki Kozielskiej charakteryzuje się klimatem korzystnym z punktu widzenia potrzeb rolnictwa. Zgodnie z podziałem Polski na dzielnice rolniczo-klimatyczne (R. Gumińskiego) analizowany obszar gminy leży w dzielnicy podsudeckiej, której liczba dni z przymrozkami w ciągu roku waha się od 100 do 110, a czas zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 70-80 dni. Średnioroczna suma opadów w wieloleciu 1961-1990 w Starej Kuźni wynosiła 722 mm. Maksymalne sumy miesięczne opadów notuje się w miesiącu lipcu (92 mm), natomiast minimalne przypada na luty i marzec (41 mm).

Jest to jeden z rejonów o najlepszych warunkach agroklimatycznych, o czym świadczą :

- długość okresu wegetacyjnego i temperatury w tym okresie umożliwiają nawet


uprawę rośliny tak ciepłolubnej jak soja (wg Łykowskiego z 1986 r.)

- korzystne sumy opadów atmosferycznych i ich nadwyżka nad parowaniem.


Klimat gminy charakteryzuje się następującymi parametrami:

• średnia temperatura roczna + 7,5 do - 8,0°C



  • roczna suma opadów 650 mm

  • czas trwania okresu wegetacyjnego 210 do 220 dni

  • czas zalegania pokrywy śniegowej 70 do 80 dni


3. Zagrożenia dla środowiska naturalnego

3.1. Zagrożenia dla powietrza atmosferycznego.

Na terenie gminy Bierawa nie ma rozwiniętego przemysłu powodującego emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego.

Tło zanieczyszczeń tworzy oddziaływanie przemysłu rejonu Kędzierzyn-Koźle, Zakład Przemysłu Chemicznego „Blachownia", Zakłady Azotowe Kędzierzyn, Zakłady Koksownicze Zdzieszowice. Natomiast tło lokalne tworzą miejscowe kotłownie, w tym fermy hodowlane i kotłownie domowe.

Na terenie gminy Bierawa generalnie brak jest obiektów stanowiących zagrożenie dla stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Stan zanieczyszczenia wynika tu głównie z oddziaływania czynników zewnętrznych. Stan sanitarny powietrza atmosferycznego zależny jest od polityki władz państwowych i wojewódzkich, dotyczącej przekształceń strukturalnych i technologicznych przemysłu na terenie sąsiedniego miasta Kędzierzyn-Koźle.

Badania stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego wskazują na stosunkowo wysokie poziomy zanieczyszczeń pochodzących głównie z procesów energetycznego spalania paliw, a w szczególności opadów pyłu i dwutlenku siarki.

W 1996r. wg Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w rejonie Kędzierzyna-Koźla zarejestrowano najwyższe wartości stężenia tlenków siarki na terenie woj. opolskiego. Nie przekroczyły one jednak wartości dopuszczalnej normy średniorocznej i średniodobowej. Pomiary stężenia pyłu zawieszonego wykazały wówczas przekroczenia średniodobowe ponadnormatywną wysokość stężenia na terenie gminy Bierawa z sąsiadujących Zakładów Azotowych w Kędzierzynie-Koźlu.

W ostatnich latach wg otrzymanego raportu z Wydziału Ochrony Środowiska Zakładów Azotowych w Kędzierzynie-Koźlu emisje zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego z zakładów przemysłowych na terenie Kędzierzyna mają charakter spadkowy. Stan ten najlepiej odzwierciedla analiza uciążliwości emisji substancji zanieczyszczających do powietrza z Zakładów Azotowych „Kędzierzyn" S.A. ze stycznia 1999r. Wykazała ona, że żadna z 27 emitowanych substancji zanieczyszczających nie powoduje przekroczeń stężeń dopuszczalnych w powietrzu. Nie jest także przekroczony dopuszczalny opad pyłu.

Zakłady od wielu lat realizowały szeroki program zmierzający do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń. W ostatnich 5-ciu latach zrealizowano między innymi następujące działania:

- budowa instalacji Kwasu Azotowego IV, która zastąpiła instalację Kwasu Azotowego II (ograniczenie emisji NOX),


  • modernizacja węzła inwersji azotynu do azotanu sodu na instalacji Azotynu
    i Azotanu Sodu (ograniczenie emisji NOX),

  • budowa instalacji mechanicznej granulacji salmagu i wyłączenie instalacji
    Saletrzaku II (ograniczenie emisji amoniaku i pyłu),

  • budowa węzła odzysku benzenu na instalacji Bezwodnika Maleinowego,

  • modernizacja instalacji Mocznika (ograniczenie emisji amoniaku).

Oprócz efektów w ograniczaniu emisji ww. zanieczyszczeń uzyskano zmniejszenie energochłonności i dodatkowy efekt w postaci zmniejszenia emisji energetycznych (SO2, NOX, CO i pyłu).

Na zmniejszenie emisji energetycznych wpływ miało także wyłączenie szeregu instalacji technologicznych takich jak : aminoplastów, amin, alkoholi tłuszczowych, wosków twardych i chromopolu.

Opisane wyżej działania spowodowane zmniejszenie emisji zanieczyszczeń zarówno pyłowych, jak i gazowych. Na przestrzeni lat 1995-1999 uzyskano ograniczenie emisji zanieczyszczeń ogółem z 14565,4 t/r do 8001,2 t/r, tj. o 45,1%, w tym:

pyłów z 1085,0 t/r do 546,6 t/r, tj. o 49,6%,

gazów z 13480,4 t/r do 7454,6 t/r, tj. o 44,7%.


Szczegółowe informacje wynikające z przeprowadzonych przez Zakłady Azotowe badań zawiera tabela i wykres





Emisja roczna (t)



1995

1996

1997

1998

1999

Ogółem

Pyły


Gazy

14565,4 1085,0 13480,4

12626,4 1105,0 11521,4

11550,9 870,5 10680,4

8324,9 642,6 7682,3

8001,2 546,6 7454,6
















1995

1996

1997

1998

1999

Z powyższych badań zawartych w tabeli wynika, że aktualnie wpływ Zakładów Azotowych (bezpośredni sąsiad) na zagospodarowanie przestrzenne gminy Bierawa jest minimalny, a uzyskane wyniki badań zgodne są z wymogami ochrony powietrza.

Z raportu Zakładów Azotowych wynika, że nie przewiduje się budowy rafinerii ropy naftowej, a jedynie część petrochemiczną (przeróbka produktów rafineryjnych).

W razie powstania takiej inwestycji powinna ona być zrealizowana zgodnie z zasadami ochrony środowiska i nie spowodować pogorszenia stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludności gminy.

W procesach planistycznych należy kierować się ogólnymi zasadami stosowania niskosiarkowych paliw gazowych i płynnych, zakazem lokalizacji lokalnych kotłowni zbiorczych na paliwa stałe wewnątrz obszarów o znacznym stopniu urbanizacji.



3.2. Przeobrażenia powierzchni

Na terenie gminy Bierawa trwa działalność przemysłowa wynikająca z eksploatacji złoża przez kopalnię „Kotlarnia" S.A. Jest to złoże piasku podsadzkowego oraz piasku ze żwirem jako kopaliny towarzyszącej. Piasek ze żwirem uszlachetnia się w zakładzie przeróbczym do granulacji mieszanek żwirowo-piaskowych i wykorzystuje dla potrzeb budownictwa.

Kopalnia „Kotlarnia" S.A. administracyjnie znajduje się w gminie Bierawa. Złoża materiału podsadzkowego obszaru górniczego „Kotlarnia", będące bazą działalności kopalni w części północnej położone są w gminie Bierawa, we wsach Grabówka, Ortowice, Lubieszów i Dziergowice, a w części południowej w gminie Kuźnia Raciborska (woj. śląskie). Dotychczasowa działalność kopalni skupia się w części północnej złoża na obszarze o powierzchni ok. 900 ha. Całkowita powierzchnia terenu złóż wynosi 3956 ha. Kontynuacja eksploatacji złóż będzie powodowała przeobrażenie powierzchni terenu na części gruntów będących obecnie we władaniu kopalni i na całym obszarze gruntów planowanych do zajęcia do 2015 r. Łączna powierzchnia gruntów związana z działalnością kopami w roku 2015 wyniesie 1117 ha. Łączna powierzchnia gruntów przekształconych robotami górniczymi w końcowej fazie eksploatacji w 2015 r. wyniesie ok. 926 ha.

W dotychczasowym okresie działalności kopalni zrekultywowano oraz przekazano w użytkowanie Agencji Lasów Państwowych Nadleśnictwa Rudy Raciborskie teren o pow. 51,5 ha. Wpływ eksploatacji uwidacznia się głównie w zakresie zmiany stosunków hydrologicznych w granicach terenu górniczego. Na znacznej powierzchni terenu pierwotny poziom wody gruntowej zalegał poniżej 3,5 m od powierzchni terenu, dalsze jego obniżenie związane jest z prowadzoną wgłębną odkrywkową eksploatację piasku. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Geoprojekt Opole na terenie leju depresyjnego w Kopalni Kotlarnia zostało stwierdzone obniżenie poziomu wód gruntowych nie wywierające szkodliwego wpływu na stopień zagęszczenia podłoża gruntowego i jego własności wytrzymałościowych, w tym stabilności górotworu.

Szkody górnicze występują w wyniku odwodnienia terenów rolnych w rejonach gdzie pierwotny poziom wód gruntowych stwierdzony został na głębokości do 2 m pod pow. terenu.

W leśnym środowisku przyrodniczym przy pierwotnym poziomie wód gruntowych do 3 m pod pow. terenu ujawnia się ujemny wpływ odwodnienia w zwiększonej intensywności procesu wydzielania się posuszu w drzewostanach sosnowych oraz spadku bieżącego przyrostu pierścienicy drzew. Skutki oddziaływania kopalni w zakresie przekształcenia powierzchni ziemi i gleb leśnych może złagodzić sukcesywna rekultywacja w kierunku wodno-leśnym oraz zagospodarowanie terenów po zakończeniu robót górniczych.

3.2.2. Złoże kruszywa naturalnego „Dziergowice" położone jest na północny wschód od miejscowości Dziergowice i Solarnia, w odległości ok. 12 km od Kędzierzyna. Zasięg złoża występujący w całym rejonie jest znacznie większy, a granice złoża biegnące po skrajnych otworach wiertniczych nie są naturalne. Zasoby geologiczne i przemysłowe rozpoznane są w kat. C, natomiast jakość kopaliny w kat. B jej przydatności dla celów budownictwa. Kopalnia Dziergowice znajduje się w zaawansowanej fazie eksploatacji prowadzonej od ok. 40 lat.

Obszar górniczy „Dziergowice" o powierzchni 116 ha utworzony został zarządzeniem Ministra Przemysłu nr 69 z dnia 04.12.1989r. Rejon złoża „Dziergowice" stanowi fragment rozległej rynny erozyjnej, w obrębie której zalegają utwory czwartorzędowe wykształcone w postaci piasków i żwirów o łącznej miąższości od 9 do 20 m.

Obecny stan eksploatacji złoża jednoznacznie określa projektowane kierunki eksploatacji. Eksploatowane jest pole zachodnie do granicy filaru od linii PKP relacji Racibórz - Kędzierzyn do drogi leśnej ok. 9 ha. Pole to uzyskało zgodę na zmianę sposobu użytkowania z terenów leśnych na cele nieleśne ( pismo nr ZS-B-2120/143/99 d.s. RGM-60120/2/99 z dn. 18.11.1999 roku Ministra Środowiska). W następnej kolejności nastąpi eksploatacja pola wschodniego do wschodniej granicy złoża do roku 2015, po czym kopalnia zakończy działalność górniczą. W skład obszaru górniczego „Dziergowice" wchodzi część terenu o powierzchni 41 ha po rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego została zagospodarowana w kierunku wodnym. Obecnie akwen ten przeznaczony został na kąpielisko ze względu na czystość wody I klasy.

3.3. Zagrożenia dla wód podziemnych

Badania jakości wód głębinowych potwierdzają systematyczny i postępujący wzrost zanieczyszczenia wód poziomu czwartorzędowego i nie potwierdzają wzrostu zanieczyszczenia wód poziomu trzeciorzędowego (basenu sarmackiego). Zagrożeniem dla wód podziemnych są drobne zakłady usługowo-wytwórcze, odprowadzające drobne ilości silnie zanieczyszczonych ścieków technologicznych oraz odpadowych do rowów przydrożnych i bezpośrednio do gruntu. Również brak kanalizacji sanitarnej i nieszczelność szamb, szczególnie w dolinach cieków wodnych charakteryzujących się wysokim poziomem wód gruntowych. W większości przypadków zanieczyszczenia te przenikają do niższych warstw gruntu.

W procesach planistycznych związanych z koniecznością spełnienia wymogów dotyczących ochrony środowiska, w szczególności ochrony zasobów wód podziemnych, wymagane są działania, które można podzielić na trzy kategorie:


  • działania dotyczące kształtowania warunków inwestycyjnych, zmierzające do racjonalnej i planowej eksploatacji zasobów środowiska naturalnego i jego ochrony w szczególności ochrony zasobów wód podziemnych i ujęć wody (ujęcia wody w Dziergowicach, Korzonku i w Starym Koźlu),

  • działania dotyczące stanu istniejącego, zmierzające do redukcji aktualnie prowadzonej destruktywnej działalności gospodarczej,

  • działania dotyczące zabezpieczeń przed wprowadzeniem do wód ścieków mogących wywoływać także zmiany fizyczne, chemiczne i biologiczne wód, które uniemożliwiałyby prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych i spełnianie przez wody określonych dla nich wymagań jakościowych związanych z ich użytkowaniem.


4. Wody powierzchniowe

Gmina Bierawa położona jest nad rzeką Bierawką, przy jej ujściu do rzeki Odry. Odra stanowi naturalną zachodnią granicę gminy. Sąsiedztwo od północy Zakładów Chemicznych w Kędzierzynie oraz eksploatacja złóż piasku w Kotłami decydują o warunkach hydrologicznych obszaru gminy.

Zakłady w Kędzierzynie poprzez eksploatację ujęcia wód gruntowych powodują odczuwalne obniżenie poziomu wód powierzchniowych. Piaskownia w Kotłami działa odwadniaj ąco, a zasięg oddziaływania określa wytworzona depresja zwierciadła wody. Jego zasięg obejmuje wsie : Kotlamia, Ortowice, Grabówka. Natomiast jest widoczne oddziaływanie ujęcia wody Zakładów Kędzierzyn na obszarze całej gminy Bierawa.

Cały teren gminy Bierawa położony jest na obszarze prawostronnego dorzecza rzeki Odry, która stanowi ciek I-go rzędu i zachodnią granicę gminy. Jej podstawowymi bezpośrednimi dopływami na terenie gminy jest rzeka Bierawką i potok od strony wsi Dziergowice. Poza Bierawką na obszarze gminy wody powierzchniowe stanowi rzeka Łącza - od strony wsi Stara Kuźnia, która wpada do Bierawki w miejscowości Korzonek.


4.1. Bierawka

Ponadnormatywne zasolenie wód w ujściowym odcinku Bierawki wskazują wszystkie wyniki oznaczeń : substancji rozpuszczonych, PEW, chlorków sodu i potasu, a także siarczanów (62%). Wody Bierawki charakteryzują się nadmierną zawartością azotu azotynowego (77% wyników oznaczeń), Miana Coli 39%, żelaza 20% i fosforanu ogólnego 15%. Krytyczny stan zanieczyszczenia charakteryzują już wody Bierawki wpływające na teren województwa opolskiego, co wiąże się z funkcją tego cieku jako odbiornika znacznych ilości zasolonych „wód dołowych" z kopalń oraz niedostatecznie oczyszczonych ścieków miejsko-przemysłowych. Udział lokalnych źródeł zanieczyszczenia w dolnym opolskim odcinku Bierawki jest znikomy, a uwzględniając wpływy potoku Łącza można przyjąć dominację procesów samooczyszczania.



Lp.

Wskaźnik zanieczyszczenia

Wyniki oznaczeń z 1998 r.





Przeciętne (Ss)

Ekstremalne (Se)

1.

Tlen rozpuszczony

9,8

7,5

2.

BZT

2,9

11,0

3.

CZN

11,6

18,1

4.

Substancje rozpuszczone

3177

6883

5.

Chlorki

1399

1883

6.

Siarczany

330

835

7.

PEW

4950

11550

8.

Azot amonowy

1,64

3,5

9.

Azot azotynowy

0,104

0,407

10.

Azot azotanowy

3,43

6,22

11.

Azot ogólny

7,68

9,09

12.

Fosforany

0,18

0,88

13.

Fosfor ogólny

0,24

0,9


4.2. Odra

Stwierdzony wynikami wielokrotnej serii badań zakres zmian azotu azotynowego (0,068-0336 mgN/dm3), jest dowodem na to, że w roku 1998 wody Odry w przekroju granicznym z woj. śląskim charakteryzowały się praktycznie ciągłym ponadnormatywnym zanieczyszczeniem (stężenie dopuszczalne dla wód klasy trzeciej zostało przekroczone). Wysoka częstość przekroczeń warunków dopuszczalnych dla wód klasy trzeciej (62-70%)dają wyniki oznaczeń fosforu i Miana Coli. W ograniczonej ilości badań stwierdzono je dla PEW, fosforanów, zawiesiny ogólnej, chlorofilu „a", sodu oraz incydentalnie dla chlorków i fenoli lotnych.

Wszystkie te wyniki zadecydowały o klasyfikacji wód tego odcinka Odry jako o przeciętnej jakości wód - wysoki stan zanieczyszczenia, duże zasolenie.

Duży wpływ na zanieczyszczenie wód Odry na odcinku gminy Bierawa ma jej prawobrzeżny dopływ - Bierawka, a także ścieki przemysłowe z zakładów na terenie Kędzierzyna - Koźla.



Lp.

Wskaźnik zanieczyszczenia

Wyniki oznaczeń z 1998 r.





Przeciętne (Ss)

Ekstremalne (Se)

1.

Tlen rozpuszczony

9,6

5,7

2.

BZT

4,2

7,6

3.

CZN

7,6

11,5

4.

Substancje rozpuszczone

710

1273

5.

Chlorki

220

526

6.

Siarczany

91

141

7.

PEW

1129

2600

8.

Azot amonowy

0,68

1,72

9.

Azot azotynowy

0,088

0,336

10.

Azot azotanowy

3,50

4,30

11.

Azot ogólny

6,01

9,01

12.

Fosforany

0,51

1,22

13.

Fosfor ogólny

0,44

0,85

4.3. Potok Łącza

Stan sanitarny wód w ujściowym odcinku tego prawobrzeżnego dopływu Bierawki charakteryzuje się bardzo dużą zmiennością, o czym świadczą stwierdzone w 1997r. dwukrotnie objawy nadmiernego zanieczyszczenia bakteriologicznego, a jednocześnie 4 wyniki oznaczeń Miana Coli, odpowiadające kryteriom normatywnym klasy pierwszej. Także w przypadku wód potoku Łącza decydujące znaczenie dla wyników klasyfikacji przeciętnej ich jakości miały oznaczenia fosforu

ogólnego w większości (55%) przekraczające kryteria dopuszczalne klasy trzeciej. Pozostałe wyniki badań można uznać za wyjątkowo dobre.

Lp.

Wskaźnik zanieczyszczenia

Wyniki oznaczeń z 1998 r.





Przeciętne (Ss)

Ekstremalne (Se)

1.

BZT5

2,0

2,7

2.

Substancje rozpuszczone

185

219

3.

Azot amonowy

0,45

1,15

4.

Azot azotynowy

0,01

0,022

5.

Fosforany

0,05

0,17



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna