Zagadnienia wprowadzające historia procesu integracji europejskiej



Pobieranie 1.05 Mb.
Strona14/14
Data08.05.2016
Rozmiar1.05 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

Zakres pytań prejudycjalnych

I. Formułowanie pytań prejudycjalnych

  • zakres przedmiotowy: art. 234 TWE/art. 150 TEWEA → wykładnia i ważność aktów prawa pochodnego;

    • też wykładnia statutów organów utworzonych aktem R, TWE o ile statuty taką kompetencję przewidują, a TEWEA o ile statuty jej nie wyłączają;

    • więc nie zgodność prawa krajowego z prawem UE → to jest kompetencja sądów krajowych na zasadzie pierwszeństwa prawa wspólnotowego (sprawa Simmenthal (II));

    • badanie zgodności prawa wew. z zobow. wynikającymi z prawa UE w postęp. z art. 226 i 227 TWE/art. 141 i 142 TEWEA;

  • liberalne podejście ETS do niewłaściwie sformułowanych pytań:

    • sprawa 83/78, Pigs Marketing Board v. Raymond Redmond → ETS uznał, że w razie pytań niewłaściwie sformułowanych lub wykraczających poza zakres z art. 234 TWE, ETS odpowiada tylko na wymagają jego interpretacji lub oceny ważności;

    • sprawa 16/65, Schwarze → ETS uznał, że jeśli dojdzie do wniosku że właściwym celem pytania nie jest wykładnia tylko ważność, to powinien informować o tym sąd, bez zmuszania do przestrzegania czysto formalnych procedur;

  • ale konsekwentnie domaga się przedstawiania pytań na tle stanu faktycznego, szczególnie w przypadku wykładni (ważność: bardziej zależy od okoliczności uchwalania aktu, a nie stanu faktycznego) → sprawa C-320 i 321 i 322/90, Telemarsicabruzzo → ETS odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie przedstawione bez określenia okoliczności faktycznych i prawnych, albo chociaż bez orientacyjnego naświetlenia okoliczności sprawy. Podkreślił, że wymóg ten dot. zwłaszcza prawa konkurencji;

  • nota informacyjna opracowana przez ETS dla ułatwienia poprawnego formułowania pytań:

    • pytanie musi dot. wykładani lub ważności, bo ETS nie jest uprawniony do wykładani prawa wew. + wymóg przedstawienia konkretnego przepisu prawa UE dot. danej sprawy;

    • pytanie powinno być jak najbardziej jasne i precyzyjne, bo w ETS jest tłumaczone, by umożliwić innym państwom i instytucjom składanie uwag;

    • oświadczenie o powodach zadania pytania zwięzłe i kompletne oraz jasne rozumienie stanu faktycznego i prawnego kontekstu postępowania głównego, ew. skrót argumentów stron + ew. kopie dokumentów niezbędnych do właściwego zrozumienia sprawy, gł. przepisy prawa wew. przetłumaczone lub wyjaśnione;


II. Orzekanie o ważności aktów prawa pochodnego

  • w sprawie 314/85, Foto-Frost → ETS nie odebrał sądom krajowym prawa rozpatrywania kwestii ważności aktów prawa pochodnego, ale w razie stwierdzenia nieważności nie mogą jej orzec, gdyż w takim przypadku musi zadać pytanie prejudycjalne. ETS argumentował, że podejście takie jest zgodne z zasadą jednolitości prawa UE i zasadą spójności systemu ochrony instytucjonalnej (art. 230, 241, 234);

  • sprawa C-143/88 i C-92/89 Zuckerfabrik → ETS uznał, że sąd krajowy może zawiesić środek krajowy przyjęty w wykonaniu rozp., jeżeli ma poważne wątpliwości co do ważności i o ile kwestia ważności tego środka nie została podniesiona przed ETS, wnosi ją do ETS i jeśli istnieje nagłe niebezpieczeństwo poważnej i niepowetowanej szkody dla pozwanego i jeśli sąd krajowy właściwie uwzględni interesy WE;

    • warunek konieczny tego zawieszenia – postępowanie przed ETS;

    • skutek orzeczenia o nieważności → postępowanie z art. 230 – nieważność erga omnes i ex tunc, a w tym postęp. wiąże sąd, który zadał pytanie (skutek inter partes, taki sam jak z art. 241);

  • po orzeczeniu w tym trybie nieważności → instytucja uchwalająca ma obowiązek jego niezwłocznego uchylenia → do tego czasu działania podjęte na jego podstawie nie są nieważne z mocy prawa, ale mogą być skutecznie zaskarżone;

    • sąd krajowy może samodzielnie orzec o nieważności na podstawie doktryny acte éclairé, a zasada ze sprawy Foto-Frost nie ma zastosowania, bo odpada podstawy argument, czyli zasada jednolitości;

  • ograniczenie uprawnienia do podnoszenia zarzutu nieważności → sprawa C-188/92, TWD Textilwerke Deggendorf → firma Textilwerke adresatem decyzji KE – nie zakwestionowała jej w terminie, a podniosła zarzut nieważności w postęp. przed sądem krajowym. ETS uznał, że uznanie tego zarzutu w tej sytuacji jest niedopuszczalne, bo prowadzi do podważenia decyzji o charakterze ostatecznym po wygaśnięciu terminu na jej podważenie  zbliżenie do doktryny estoppel (strona niewykonująca swego uprawnienia traci je przez bierność) – kontrowersyjne;


III. Podstawy odmowy wydania orzeczenia wstępnego

  • wg ETS jego rola to pomaganie sądom, dlatego tak interpretuje swoją kompetencję by wydać orzeczenie wstępne → sprawa C-231/89, Krystyna Gmurzynska-Bscher → ETS uznał, że tam gdzie pyt. dot. prawa W ETS w zasadzie jest zobow. wydać orzecz. wstępne. Celem tej komp. jest zapewnienie jednolitości, dlatego ETS ogranicza się do wywodzenia sensu danych norm z ich brzmienia i ducha. Ze względu na podział komp. miedzy sądy a ETS, ETS wydaje orzecz. w zasadzie bez potrzeby badania okoliczności, które skłoniły sąd do zadania pytania;

  • sprawa C-186/90, Giacomo Durighello → ETS uznał, że pyt. może być odrzucone tylko, kiedy jest zupeł­nie oczywiste, że wykładnia/badanie ważności nie ma odniesienia do faktycznego charakteru sprawy lub do przedmiotu sporu;

  • przez wiele lat tylko kilka przypadków odmowy → są to wyjątki, a zasadą jest Durighello:

    • sprawa 244/80, Fogliafakty: obłożenie partii wina podatkiem konsumenckim. Jeśli byłby zgodny z prawem W to eksporter (Foglia) miał roszczenie o jego zwrot do importera (Novello), a jeśli niezgodny to od przewoźnika (os. trzecia w sporze). ETS odmówił wydania orzecz. w pierwszej sprawie (104/79), więc sąd krajowy zadał pytanie o wykładnię art. 234 TWE. ETS uznał, że jego obowiązkiem nie jest wyrażanie doradczych opinii, ale wspomaganie sądu. Uznał, że nie musi odpowiadać na pytania, które są jedynie proceduralnym wybiegiem stron, mającym na celu skłonienie ETS do wyrażenia poglądu na temat, który nie jest obiektywnie niezbędny dla rozstrzygnięcia sporu;

      • w tym sporze strony zainteresowane były taką samą wykładnią, bowiem chciały przerzucić odpow. na os. trzecią → ETS pośrednio przyznał, że orzeczenie wstępne nie może być środkiem do wywoływania skutków poza sporem;

    • sprawa C-83/91, Wienand Meilicke → spór wywołany w celu uzyskania opinii ETS w sprawie zgodności koncepcji prawa spółek (doktryna ukrytego aportu) z dyr. W tym sporze uzasadnieniem odmowy był hipotetyczny charakter pytania, lecz rzeczywistą przyczyną był fikcyjny charakter sporu;

    • sprawa C-318/00, Bacardi-Martini → odmowa, bo sąd nie wypełnił obowiązku należytego wyjaśnienia jaka jest relacja miedzy pytaniem o wykładnie a przedmiotem sporu;

    • może odmówić, gdy uzna, że w danym stanie faktycznym prawo W nie ma zastosowania, ale samo w sobie daje to sądowi pewną wskazówkę, gdyż daje sądowi możliwość odrzucenia pewnych argumentów strony → sprawa C-299/95, Kremzow → Kremzow w postęp. przed sądem austriackim do­chodził odszkodowania od Austrii za skazanie go z naruszeniem EKPCiPW (potwierdzone wyrokiem ETPC) oraz uchylenia tego wyroku. Pyt. do ETS czy te post. konwencji należą do prawa UE. ETS potwierdził rozwiniętą w innych orzecz. koncepcję praw podstawowych, ale zauważył, że w tym stanie faktycznym związek wyroku z zasadą swobodnego przepływu osób jest zbyt odległa, by mówić o zastosowaniu prawa UE, wiec odmówił wykładni praw podstawowych;


Proceduralne aspekty zadawania pytań przez sąd krajowy

I. Zawieszenie postępowania przed sądem krajowym

  • pytanie to wyłączna prerogatywa sądu krajowego, a prawo UE nie daje stronie żadnej komp. → sprawa 44/65, Hessische → strona żądała uznania pytania za bezzasadne, ETS uznał, że strona nie ma w tym względzie żadnej komp.;

    • prawo takie mogą mieć na podstawie prawa wew.;

  • po zadaniu pytania sąd zawiesza postępowanie → zawieszenie w prawie wew., ale też w art. 23 Statutu ETS;

    • możliwość zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu → decyduje prawo wew.;

    • moment przekazania pytania → decyduje prawo wew. – albo przed albo po uprawomocnieniu;


II. Cofnięcie pytania prejudycjalnego

  • pytanie przez ETS uważane jest za ważnie zadane tak długo, póki sąd zadający je go nie cofnie:

    • sprawa 65/81, Reina → uznał, że nie ocenia czy decyzja o zadaniu pytania była zgodna z prawem wew.;

    • sprawa C-10/92, Balocchi → nie uznał zarzutu, że pytanie zadane przedwcześnie, bo strona nie mogła się wypowiedzieć;

  • gdy orzecz. wydane przed cofnięciem → skutki normalne;

  • gdy cofnięcie przed wydaniem orzecz. → ETS nie kontynuuje sprawy z urzędu, a nawet współdziała z sądem, jak w sprawie 31/68, Chanel → zawiesił swoje postępowanie na czas rozpatrywania krajowego środka odwoławczego od decyzji o zadaniu pytania;


III. Związanie sądu krajowego wytycznymi wyższej instancji

  • czy sąd niższej instancji może zadać pytanie, gdy sąd wyższej instancji w orzeczeniu przekazującym sprawę dokona wykładni prawa UE (a może samodzielnie jeśli od jego orzeczeń przysługuje środek odwoławczy) → sprawa 166/73, Rheinmuhlen (I) → ETS kategorycznie wypowiedział się o niedopuszczalności ograniczania prawa sądu do zadawania pytań;

    • stąd sąd wyższej instancji powinien powstrzymać się od wydawania wiążącej opinii prawa UE dla sądów niższej inst., bo sąd niższej inst. powinien oczekiwać wykładni prawa UE od ETS, a nie sądu wyższej inst.;


IV. Ograniczenie możliwości podnoszenia zagadnień prawa wspólnotowego w II instancji

  • kwestia analizowana przez ETS → zgodność z zasadą jednolitości przepisów proceduralnych ograniczających możliwość podnoszenia nowych argumentów i okoliczności w postępowaniu odwoławczym oraz możliwość badania przez sąd krajowy zgodności prawa wew. z UE z urzędu → 2 sprawy:

    • sprawa C-312/93, PeterbroeckETS uznał, że prawo wew. nie może ogr. sądowi zbadanie z własnej inicjatywy zgodności prawa wew. z UE, zwłaszcza gdy jest to pierwszy organ sądowy w danej sprawie, a bierność strony nie może być przeszkodą;

    • sprawa C-430 i 431/93, van Schijndel → sytuacja odwrotna – strony w kasacji zarzuciły, że sąd nie zbadał z urzędu zgodności. Prawo holenderskie na zasadzie kontradyktoryjności (pasywności sądu), a ETS uznał, że prawo UE nie wymaga by sądy z własnej inicjatywy podnosiły naruszenie prawa UE, jeżeli badanie tej kwestii zmuszałoby je do porzucenia pasywnej roli poprzez wyjście poza zakres sporu zakreślony przez strony i poprzez orzekanie na podstawie faktów i okoliczności innych niż te, na których strona się opiera;


Postępowanie przed Trybunałem o wydanie orzeczenia wstępnego

  • ta sama procedura co przy sporach, a odrębności wynikają z faktu udzielania pomocy sądowi, a nie rozwiązywania sporu;

  • początek → [nota informacyjna] przekazanie pytania bezpośrednio (nie musi przez właściwy organ adm.) przez sąd do ETS pocztą poleconą do Rejestru ETS, który pozostaje w kontakcie z sądem do czasu wydania orzecz. wstępnego;

    • [nota informacyjna] ETS „byłby wdzięczny” za info o zastosowaniu jego orzeczenia i przesłaniu mu kopi ostatecznego postanowienia sądu;

  • potemSekretarz zleca tłumaczenie na wszystkie oficjalne języki i zawiadamia o pytaniu strony postępowania przed sądem pytającym (+ interwenientów), państwa członkowskie (w języku oryginału i swoim), KE (R, EBC, PE – gdy dot. ich aktu);

    • też EOG oraz Urząd Nadzoru EFTA – gdy dot. Porozumienia o EOG;

  • w tym samym czasiewyznaczenie sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego;

  • 2 miesiące (termin zawity) na memoriały i uwagi pisemne;

    • gdy z art. 35 TUE prawo to maja wszystkie państwa, bez względu na złożenie deklaracji;

    • rygory formy takie jak w postępowaniu spornym;

  • faza dowodowaco do zasady nie występuje (stan faktyczny powinien być wyjaśniony przez sąd pytający);

  • postępowanie ustnete same strony, które mogą memoriały/uwagi pisemne, ale ich napisanie nie jest warunkiem koniecznym uczestnictwa w tej fazie;

  • koniecwydanie orzeczenia wstępnego i przesłanie do sądu pytającego oraz publikacja;

  • praktykaprzypomina postępowanie sporne – obok KE znacząca rola stron;


Moc prawna orzeczenia wstępnego

  • orzecz. wstępne wiąże sąd pytający, ale brak mechanizmu egzekwowania z urzędu, a jedynie postępowanie przeciwko państwu o naruszenie zobowiązań;

  • orzecz. wstępne wiąże tylko sąd (→ wiec skutek inter partes, brak prawa precedensowego), ale w praktyce interpretacja ETS jest traktowana jako autorytarne źródło ustalania kształtu i treści prawa UE;

  • ETS przywiązuje dużą wagę do własnych orzecz. → np. doktryna acte éclairé → ekonomia procesowa oraz przeświadczenie, że interpretacja jest spójna i konsekwentna;

    • podejście ETS do wykładni przepisów → często oderwanie od literalnego brzmienia – tak powstały i zostały rozwinięte podstawowe zasady prawa UE (jak: bezp. stos.; bezp. skutek; ochrona praw podstawowych i in.);

  • ale orzecz. ETS podlegają ewolucji → np. podejście do kształtu praw podstawowych → sprawa 29/69, Stauder → jedynie wspomnienie, że podstawowe prawa człowieka stanowią ogólne zasady prawa wspólnotowego i podle­gają ochronie ETS → sprawa 11/70, Internationale Handelgesellschaft mbH → wskazanie, że ich ochrona inspirowana tradycjami konstytucyjnymi → sprawa 4/73, Nold oraz sprawa 44/79, Liselotte Hauer → coraz szersze odwoływanie się do praw z EKPCiPW;

  • rola w prawie wew. → ze względu na zasadę proeuropejskiej wykładni prawa wymóg na sądach śledzenia orzecznictwa ETS, w ten sposób realizowana też zasada jednolitości;








1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna