Zagadnienia wprowadzające historia procesu integracji europejskiej



Pobieranie 1.05 Mb.
Strona4/14
Data08.05.2016
Rozmiar1.05 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Rada Europejska

I. Miejsce Rady Europejskiej w systemie instytucjonalnym Unii Europejskiej

  • Rada Europejska (RE) – z praktyki konferencji szefów państw/rządów lub rządów;

    • nie mylić z Radą Europy, Radą czy zebranymi w Radzie przedstawicielami państw członkowskich;

  • pierwsze spotkanie – Paryż, luty 1961 r. → Paryż 1974 r. prezydent Francji, Valery Giscard d'Estaing zaproponował utworzenie Rady Europejskiej (3razy do roku) + włączenie do struktury W  dopiero w JAE sformalizowane;

  • spory w doktrynie:

    • miejsce RE w systemie W → nie jest instytucją W, ale jest instytucją UE;

    • szefowie państw/rządów mogą być też jako Rada (art. 7 TWE), ale wtedy bez przewodniczącego i 1 członka KE;

    • odmawia się jej charaktery instytucji ze względu na brak ram administracyjnych, trybu powołania i siedziby → ale w p.m. są org. m. podobnie funkcjonujące;


II. Skład i organizacja

  • niekadencyjna instytucja mię­dzyrządowa, wspomagana administracyjnie przez to państwo członkowskie, któ­re sprawuje przewodnictwo w Radzie (tzw. Prezydencja) oraz przez Sekretariat Generalny Rady;

  • spotkania → w państwie prezydencji, ale od 2002 r. przynajmniej 1 w Brukseli, a zgodnie z Deklaracją Nr 22 do TUE z Nicei po powiększeniu sie do 18 wszystkie w Brukseli;

  • skład i funkcje → w TUE;

    • skład: szefowie państw/rządów (+MSZ) i przewodniczący Komisji (+1 członek);

    • nie ma trybu powołania;

    • status w p.m. taki jak stanowisko, które zajmują (np. przewod. KE i człlnek Protokół o przywilejach o immunitetach W z 1965 r.);

    • częstotliwość → co najmniej 2 razy w roku;

    • przewodniczy szef państwa/rządu państwa, które przewodniczy w Radzie;

    • składa po każdym posiedzeniu sprawozdania PE oraz roczne o postępie osiągniętym przez UE;

    • posiedzenia przygotowywane merytorycznie na 3 poziomach

      • państwowym;

      • międzypaństwo­wym;

      • wspólnotowym;

    • porządek obrad przygotowuje dla:

      • I filaru – Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER);

      • II i III filaru – Komitet Polityczny i Koordynacyjny;

    • podział spotkań na oficjalne i nieformalne;

    • czasem spotkania tematyczne;


III. Funkcje

  • art. 4 TUE → RE nadaje UE impuls niezbędny do jej rozwoju i określa główne wytyczne jej polityki;

    • funkcje o charakterze politycznym;

  • w traktatach rzeczowy podział kompetencji między Radą a RE;

    • w traktatach niewiele kompetencji RE, np. zasady i wytyczne, decydując o wprowadzeniu przez UE strategii w ob­szarze polityki gospodarczej i walutowej (art. 99 ust. 3 TWE), polityki zatrudnie­nia (art. 128 TWE), polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (art. 13 i 17 TUE), a w obszarze współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych określa podstawowe zadania oraz może jednomyślnie podjąć decyzję o upoważnieniu państw do podjęcia wzmocnionej współpracy (art. 40a TUE);

    • sprawy należące do kompetencji W, RE nie stanow żadnych aktów prawnych, ale może omawiać sprawy, które W dot.;

    • impulsy i wytyczne nie są obowiązujące dla wspólnot, dlatego możliwa jest ponowna dyskusja nad nimi w ramach Rady, też możliwa dyskusja gdy Rada w II filarze podejmuje decyzje na podstawie wytycznych przyjętych przez RE lub w przypadku decyzji dot. kwestii będących przedmiotem wspólnych działań oraz wspólnych stanowisk (art. 13 TUE);

  • RE to główna in­stytucja polit. UE → RE nie tylko nadaje ogólny kierunek polit, kierunku UE, ale i załatwia sprawy, których nie dało się rozwiązać na poziomie Rady → spełnia funkcje przyspieszania i pogłębiania integra­cji;


IV. Podejmowanie decyzji

  • podejmowane na zasadzie konsensusu w formie oświadczenia przewodniczącego (tzw. konklu­zje Prezydencji);

  • w doktrynie podział stanowisk zajmowanych przez RE (kryterium: zawartość rzeczowa):

            1. programujące rozwój instytucjonalny Wspólnot, jak np. postanowienia dotyczące Unii Gospodarczej i Walutowej, Strasburg 1989 r.;

            2. wytyczne formułujące cele i zasady integracji, np. porozumienie w spra­wie zaleceń dotyczących rozszerzenia Wspólnot, Lizbona 1992 r., dysku­sja na temat Białej Księgi, Kopenhaga 1993 r.;

            3. decyzje merytoryczne, jak np. wyznaczenie terminu powszechnych i bez­pośrednich wyborów do Parlamentu Europejskiego w 1978 r.; poszerzenie kompetencji Parlamentu Europejskiego, Luksemburg 1985 r.;

            4. deklaracje intencji, jak np. w sprawie sytuacji na Środkowym Wscho­dzie, Wenecja 1980 r.; w sprawie stosunków z Rosja, Edynburg 1992 r.; w sprawie państwa palestyńskiego, Barcelona 2002 r.1

  • czasem uzupełniane przez deklaracje dot. szczegółów zawartych porozumień;

  • nie mają mocy wiążącej, ale moga stanowić wytyczne legislacyjne → przykład: dekla­racja dot. ochrony środowiska z 1990 r. w Dublinie – postulaty de lege ferenda,

  • też zajmowanie stanowiska i podejmowania decyzji we wszystkich kwestiach dot. integracji europejskiej (min. zawieranie traktatów lub innych porozumień m.), a wszystkie postanowienia RE, które nie są w formie u.m. mają wartość prawną rezolucji;

  • jej działalność nie podlega kontroli ETS (art. 46 TUE);

ocena miejsca i roli RE w systemie instytucjonalnym UE

  • wg. niektórych osłabiła Radę i Komisję, wg innych pozytywny element RE polega na pośredniczeniu przez nią w nadawaniu W legitymacji demokratycznej wywodzącej się z woli rządów państw członkow­skich  w ten sposób przyczynia się do zachowania równowagi i rozwoju obu nurtów integracji;

  • obawy by RE nie stała się kolejną instytucją zajmującą się bieżącym funkcjonowanie, min. dlatego, że uchwały Rady (większość głosów) przenoszone były do RE, ale ustalenia dot. raportu tzw. Komitetu Dooge'a z 1985 r. przyczyniły się do zahamowania tego;

  • Jean Monnet widział RE jako „Tymczasowy Rząd Europejski”, uważał, że powinna być zinstytucjonalizowana, gdyż wg niego to wspólne instytucje a nie międzyrządowa współpraca stanowią „klucz do trwałej wspólnoty”, ze względu na to, iż przechowują doświadczenia i wspólne wartości, a wspólna Europa może być zbudowana nie w oparciu o ogólniki i wizje, ale o wspólne dokonania;


Parlament Europejski

  • wcześniej: Zgromadzenie Ogól­ne EWWiS, EWG i EWEA → 1965 r. połączone w jedno Zgromadzenie;

  • od początku samo siebie nazywało Parlamentem Europejskim → oficjalnie dopiero w JAE;

  • początkowo rola kontroli Wysokiej Władzy, a od wejścia TWE i TEWEA stopniowo zwiększały się jego kompetencje, skład i procedury;

  • podstawa prawna: TWE (art. 189-201) i TEWEA (art. 107-114) oraz Regulamin PE;

  • siedziba – Strasburg (sesje plenarne), ale sesje też w Brukseli (tam też komisje), a SG w Luksemburgu;


I. Skład

  • art. 89 i 190 TWE i art. 107 TEWEA → wybrani w bezpośrednich wyborach powszechnych przedstawiciele narodów;

    • ponadnarodowy charakter – reprezentują społeczeństwo, a nie parlamenty państw oraz nawet gdy jakieś państwo wyłączone z poszczególnych działań, oni biorą udział w obradach;

  • podstawa prawna wyborów → akt wyborach bezpośrednich z 20.9.1976 r.;

    • art. 190 TWE i art. 108 TEWEA tworzą obowiązek PE do przygotowania projektu bezpośrednich wyborów powszechnych zgodnie z jednolitą procedurą we wszystkich państwach albo zgodnie z zasadami wspólnymi dla wszystkich państw → nie utworzone, więc wybory przebiegają zgodnie z procedurą krajową, przy założeniu że muszą mieć charakter proporcjonalny;

  • mandat:

    • 5 lat + możliwość dowolnych reelekcji;

    • koniec wraz z końcem kadencji, rezygnacją lub śmiercią deputowanego;

    • o ważności mandatu rozstrzyga w trybie weryfikacji PE;

    • mandat wolny (art. 4 AWB);

    • zakaz łączenia:

      • członek rządu;

      • członek innej instytucji wspólnotowej;

      • członek komitetów i ciał mających środki przeznaczone dla W lub ich instytucji;

      • członek zarządu, dyrekcji ani urzędnik Europejskiego Banku Inwestycyjnego;

      • urzędnik lub członek personelu instytucji lub innych ciał wspólno­towych (art. 6 ABW);

      • parlamentarzysta krajowy (nowela ABW z 2002 r.);

    • status – określa Protokół o przy­wilejach i immunitetach Wspólnot Europejskich z 8.4.1965 r., ale też Regulamin PE:

      • przywileje i immunitety ograniczone, o charakterze funkcyjnym;

      • nie mogą być zatrzymani, rewidowani lub ścigani ze względu na wyrażane poglądy;

      • podczas sesji na terytorium narodowym mają PiI takie jak parlamentarzysta krajowy, a w innych państwach – ochrona przed zatrzymaniem lub ściganiem sądo­wym;

      • wyłącza immunitet zatrzymanie na gorącym uczynku;

      • uchylenie przez PE;

  • ilość mandatów: w TUE z N oraz w Akcie Przystąpienia (AP) załączo­nym do Traktatu Akcesyjnego z 16.4.2003 r. zmiany od momentu akcesji nowych państw → ilość do 2004 (art. 25 ust. 1 AP), oraz docelowy podział na mandaty w kadencji 2004-2009 (Ar. 11 AP);

    • w okresie przejściowym parlamenty krajowe kandydatów wyznaczyły swoich przedstawicieli do PE;


II. Organizacja wewnętrzna Parlamentu Europejskiego

  • art. 199 Twe i art. 112 TEWEA → PE działa wg Regulaminu PE (przyjęty większością głosów), który upoważnia PE do podjęcia odpowiednich środków w celu zapewnienie właściwego toku pracy;

  • sesje:

    • coroczna sesja – drugi wtorek marca i trwa do rozpoczęcia kolejnej sesji w następnym roku;

    • nadzwyczajna – na żądanie Rady, Komisji, większości PE (art. 196 TWE i art. 109 TEWEA);

  • porządek prac → ustalany na początku (kalendarz prac PE);

  • sesja = zebranie plenarne (sesja kompletna) + zebrania komisji i frakcji parlamentarnych;

  • Komisja – mogą brać udział i na swoje żądanie być wysłuchani, a na pytania PE lub członków PE, KE udziela odp. ustnych lub pisemnych;

  • Rada – może być wysłuchana przez PE, z zachowaniem warunków ustalonych w jej regulaminie wew. (art. 197 TWE i art. 110 TEWEA);

  • uchwały PE – bezwzględna większość oddanych głosów (art. 198 TWE i art. 111 TEWEA);

    • zwykła większość – np. sprawy techniczno-organizacyjne;

    • niektóre większość wszystkich członków, inne 2/3 lub 3/5 oddanych;

      • np. budżet i votum nieufności dla Komisji;

    • wg RegPE (zgodnie z art. 201 TWE i art. 114 TEWEA) quorum = 1/3 obecności;

  • jawność → jako zasada (art. 171 ust. 2 RegPE), a wymóg (art. 200 TWE i art. 113 TEWEA) dot. corocznego sprawozdania Komisji;

    • podstawa prawna dot. dostępu do dokumentów PE – art. 255 TWE, roz­porządzenie PE i Rady Nr 1049/2001/EC oraz art. 172 RegPE.

  • organizacja:

    • w traktatach niewiele → przewodniczący (na 2,5 roku) i Prezydium (Biuro) spośród członków (art. 197 TWE i art. 110 TEWEA);

    • wiceprzewodniczący – wg art. 15 RegPE ilość 14, na 2,5 roku;

    • inne jednostki wg RegPE: prezydium, konferencje, frakcje parlamentar­ne, komisje i Sekretariat Generalny;

Prezydium

  • jeden z organów kierowniczych PE;

  • skład: przewodniczący, wice i 5 kwestorów z głosem doradczym;

  • zadania: finansowe, administracyjne i orga­nizacyjne, m.in. powołuje SG;

Przewodniczący PE

  • zadania: kieruje działaniami PE i wszystkimi ciałami organizacji wewnętrznej, prowadzi obrady i reprezentuje PE na zew. (to uprawnienie może delegować na wice);

Konferencja przewodniczących

  • skład: przewodniczący PE i przewodniczący frakcji parlamentarnych + 2 przedstawicieli deputowanych niezrzeszonych;

  • zadania: decyzje dot. organizacji prac oraz planowania legislacyjnego PE, przyjmuje sprawozdania dot. współpracy z parlamentami narodowymi, stosunki z państwami trzecimi i org. m.;

Konferencja przewodniczących delegacji

  • skład: przewodniczący wszystkich stałych delegacji między­parlamentarnych (podzielonych na pięć grup regionalnych powołanych do kontaktów międzyparlamentarnych);

  • zadania: zadania zlecone przez prezydium lub konf. przewodniczą­cych (dla niej może czynić zalecenia);

Konferencja przewodniczących komisji

  • skład: przewodniczący wszystkich stałych i niestałych komisji parlamentarnych;

  • zadania: zalecenia do konf. przewodniczących dot. porządku obrad, zadania zlecone przez prezydium i konf. przewodniczących;

Frakcje polityczne

  • tworzenie frakcji wg przynależności partyjnej, a nie narodowej (warunki w RegPE);

  • art. 191 TWE → partie polit. to ważny czynnik integracji wew. UE, przyczynienia się do powstawania świadomości europejskiej i wyrażania woli politycznej obywateli UE;

  • regulacje dot. partii polit. na poziomie europejskim (min. finansowanie) – Rada w procedurze z art. 251 TWE → rozporządzenie 2004/2003 PE i Komisji dot. statuty i finansów europ. partii polit.;

Komisje stałe i niestałe

  • działają na podstawie RegPE;

  • stałe → 17, powoływane na początku sesji na 2,5 roku, a liczba miejsc przydzielana poszczególnym frakcjom systemem d'Hondta;

    • spotkania 1 raz w miesiącu, jawne (chyba, że zdecydują inaczej), a quorum = ¼ członków (możliwe wyjątki);

  • niestałe → liczba zmienna, powoływane przez PE w kazdym czasie na 1 rok;

Sekretariat Generalny

  • na czele z SG (mianowany przez prezydium PE), jest zwierzchnikiem pionu administracyjnego w SekG;

  • skład i organizację określa prezydium;

Stałe delegatury

  • delegatury do kontaktów z parlamentami państw spoza UE;

  • kraje stowarzyszone → z reguły powołano wspólne organy (= Wspól­ne Komitety Parlamentarne):

  • Wspólnotowe Zgromadzenie krajów Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) i UE – na podstawie umowy z Cotonou;

    • skład: przedstawiciele państw AKP i tyle samo z PE;

    • zadania: nadzór nad współpracą AKP z UE;

    • 2 sesje 2-tyg. w roku (miejsca zamiennie);


III. Funkcje Parlamentu Europejskiego

  • art. 5 TUE → PE (iin) wykonuje swoje uprawnienia zgodnie z warunkami i w celach z TWE i późniejszych modyfikacji oraz z TUE;

    • I filar → na podstawie TWE – określone ogólnie jako uprawnienia przyznane przez TWE, a w art. 107 TEWEA funkcje doradcze i kontrolne;

    • II filar → Prezydencja powinna konsultować się z PE w zakresie głównych aspektów polityki zagr. i bezp.; informować PE i Komisję o pracach z tej materii; debata o postępach UE w tej dziedzinie, zapytania i rekomendacje do Rady;

    • III filar → podobnie jak wyżej; zapytania i rekomendacje do Rady, coroczna debata, informowany przez Prezydencję i Komisję o pracach, wyraża opinie o decyzjach ramowych, decyzjach i środkach wykonawczych oraz konwencjach zawieranych przez państwa zgod­nie z art. 34 TUE oraz opinie o ustanowieniu wzmocnionej współpracy;

  • w doktrynie podział na 3 główne rodzje funkcji PE:

            1. funkcje opiniodawcze;

            2. funkcje w procesie prawodawczym;

            3. funkcje kontrolne.

funkcje opiniodawcze

    • w stosunkach wew. UE wyrażają się w:

      • opiniach PE o charakterze zgody, ale uzyskanie jej jest wymogiem proceduralnym → np. art. 214 TWE (mianowanie Przewodniczącego KE i jej członków), też obsada Tryb. Obra­chunkowego (art. 247 TWE), Prezesa, Wice i członków Za­rządu Europejskiego Banku Centralnego (art. 112 ust. b TWE).

      • opiniach, które wynikają z ogólnych uprawnień PE → może dot. każdej sprawy dot. UE i wydawać rezolucje, gdyż sam decyduje o swoim porządku obrad;

        • tutaj mieszczą się tzw. wezwania do działania (gdy to inna instytucja może podjąć działanie);

        • mogą dot. też II i III filaru;

        • w zakresie obowiązkowych konsultacji Prezydencji dot. spraw II fialru, prezydencja ma obowiązek zapewnić należyte uwzględnienie opinii PE (art. 21 TUE);

        • zanim Rada wyda akty prawne (art. 34 TUE) powinna konsultować je z PE;

        • Prezydencja i Rada powinny informować PE w sprawach dot. III filaru;

        • PE może zalecenia i pytania w tych sprawach;

        • PE uczestniczy w procedurze wydawania zgody na wzmocnioną współpracę między grupami państw członkowskich UE;

    • w stosunkach zew. UE też mogą być:

      • fakultatywne → m.in.:

        • zawieranie u.m. – Rada z PE, nie dot. umów dot. wspólnej polityki handlowej;

        • art. 300 TWE informowany o tymczasowym stosowaniu lub zawieszeniu stosowania umowy, której stroną jest WE;

      • obligatoryjne → m.in.:

        • zawieranie umów stowarzyszeniowych;

        • zawieranie umów ustanawiających szczególne ramy instytucjonalne poprzez organizacje procedur współpracy;

        • zawieranie umów o istotnym znaczeniu dla budżetu;

        • zawieranie umów zmieniających aktu przyjęty w trybie współdecydowania (art. 310 TWE);

        • przystąpienie państwa do UE;

funkcje w procesie prawodawczym;

  • nie ma kompetencji prawotwórczych, nie może decydować o swoich kompetencjach legislacyjnych (decyzja państw), nie decyduje o budżecie → choć jego rola się systematycznie powiększa, to nadal jest to rola opiniodawcy;

  • brak prawa do inicjatywy ani do stanowienia → w I filarze art. 192 TWEPE uczestniczy w procesie przyjmowania aktów WE, wykonując swoje funkcje zgodnie z procedurami z art. 251 (procedura współdecydowania) i art. 252 (procedura współpracy między instytucjonalnej) oraz udzielając zgo­dy i wyrażając opinie doradcze (konsultując);

funkcje kontrolne

  • dot. głównie Komisji (polit. odp.):

    • prawo zapytań ustnych i pisemnych (art. 197 TWE);

    • obowiązek Komisji do przedstawienia PE sprawozdania z działalności W oraz systematycznego udzielania info dot. II i III filaru;

    • obowiązek Komisji udzielania PE info dot. wykonania budżetu;

    • wniosek o votum nieufności do KE → PE w jawnym głosowaniu (min. 3 dni po wniosku), do przyjęcia potrzebne 2/3 oddanych głosów reprezentujących większość PE odp. solidarna (nie ma odp. indywidualnej);

  • Rada:

    • brak uprawnień kontrolnych;

    • Rada może być wysłuchana przez PE (od od 1973 r. Rada wprowadziła obowiązkową praktykę stawiennictwa w PE);

    • TUE skodyfikował prawo kierowania pytań w sprawach II i III filaru;

  • komisja śledcza → od TUE (art. 193) PE na wniosek ¼ członków do badania domniemanych wykroczeń lub niewłaściwego zarządzania w stosunku do prawa wspólnoty, chyba, że bada to sąd;

  • prawo przyjmowania petycji, dot. bezpośrednio osób zgłaszających;

  • mianuje RPO na okres swojej kadencji, ale jego działania nie są w ramach jego funkcji kontrolnych, gdyż RPO jest niezależny (odwołany tylko przez ETS), choć skargi do RPO mogą być składane za pośrednictwem deputowanych, a RPO ma obowiązek składania corocznego raportu;

  • 2 rodzaje uchwał:

    • rezolucje zwykłe lub legislacyjne;

    • decyzje wydane na podstawie przyznanego PE upo­ważnienia do określenia statusu i ogólnych warunków wykonywania funkcji RPO, czy też powoływania tymcza­sowych komisji śledczych;


Rada

  • Rada (Rada Ministrów lub Rada UE) – tzw. traktat o fuzji z 1965 r. (zastąpiła Specjalną Radę Ministrów EWWiS, Radę EWG i Radę Euratomu);

  • instytucja prawotwórcza (czasem wraz z PE i KE), ale też kompetencje wykonawcze (które może delegować KE);


I. Skład i organizacja
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna