Zagadnienia wprowadzające historia procesu integracji europejskiej



Pobieranie 1.05 Mb.
Strona8/14
Data08.05.2016
Rozmiar1.05 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14

obowiązują w całościsprawa 39/72, KE vs. Włochy, Zb. Orz. 1973, s. 101 → ETS uznał za niedopuszczalne by państwa stosowały rozp. niepełnie, nie zależnie czy sprzeciwiało się temu rozp. czy uważa, że jest ono sprzeczne z narodowym interesem;

  • charakter prawodawczy lub wykonawczy → np.:

    • rozp. Rady Nr 384/96/EC dot. postęp. antydumpingowego, a na jego podstawie rozp. KE dot. tymczasowych ceł antydumpingowych albo rozp. Rady dot. ostatecznych ceł antydumpingowych [wykonawcze];

    • głównie wspólna polityka rolna oraz unia celna → szczególnie dużo rozp. wykonawczych;

  • adresaci → państwa, ale i jednostki (os. fiz. i pr.) → sprawa 84/71, SpA Marimex v. Ministero delie Finanze, Zb. Orz. 1972, s. 89 → ze względu na charakter i funkcję rozp. skutkują natychmiastowo i bezpośrednio przyznają uprawnienia, które sądy krajowe muszą ochraniać;

    • tak też w innych sprawach: 65/75 Criminal Proceedings v. Riccardo Tasca; 43/71 Politi s.a.s. v. MF Włoch oraz C-253/00, Antonio Munozy Cia S.A., Superior Fruiticola S.A. v. Frumar Ltd., Redbridge Produce Marketing Ltd;

    • w sprawie 93/71, Orsolina Leonesio v. Ministerio dell’agricoltura e foreste, Zb. Orz. 1972, s. 287 → ETS uznał, że jeśli uprawnienie jednostek polega na otrzymaniu środków finansowych od państwa, można ich dochodzić po spełnieniu warunków z rozp., a państwo nie może dokładać swoich;

  • ogr. prawo kwestionowania ważności rozp. przez jednostki → w toku postęp. przed sądem krajowym – wniosek o złożenie przez sąd pyt. prejudycjalnego do ETS (w przyszłości też do SPI) dot. interpretacji lub ważności rozp.;

    • przed SPI można zaskarżyć tylko akt, który w rzeczywistości jest decyzją (udowodnienie tego b. trudne), o ile dot. tej osoby bezpośrednio (art. 230 ust. 4 TWE/art. 146 ust. 4 TEWEA);

  • charakter ponadnarodowy → bezpośrednia stosowalność (podlega automatycznemu atosowaniu w porządkach prawnych państw):

    • sprawa 93/71, Orsolina Leonesio v. Ministerio dell’agricoltura e foreste → ETS uznał, że rozp. stają się częścią prawa krajowego, które nie może ogr. jego stosowalności;

    • sprawa 18/72, NV Granaria Graaninkoopmaatschappij v. Produktschap voor Veevoederb → państwa nie mogą odwoływać się do przepisów, które mają skutki modyfikujące rozp.;

    • sprawa 50/76, Amster­dam Bulb BV v. Produktschap voor Siegerwassen → ETS uznał, że państwa nie mogą w żaden sposób godzić we wspólnotowy charakter rozp. czy w skutki prawne rozp. dla ich adresatów. Z T. wynika obowiązek państw do niepodejmowania środków naruszających bezpośrednie stosowanie rozp. i mają obowiązek ścisłego ich przestrzegania w celu zapewnienia jednolitego i jednoczesnego ich stosowania;

    • sprawa 34/73, Fratelli Variola S.p.A v. Amministratione italiana delie Flnanze → ETS uznał, że ze względu na charakter i miejsce w systemie źródeł prawa wspólnotowego rozp. skutkuje natychmiastowo i nadaje osobom prywatnym prawa, które sądy muszą ochraniać, a jego stosowanie jest niezależne od środków recepcyjnych prawa krajowego. Prawo krajowe, które narusza bezpośrednie stosowanie narusza fundamentalną zasadę nadrzędności prawa wspólnotowego;

    • sprawa 94/77, Fratelli Zerbone Snc v, Amministrazione delie flnanze delio Stato → podkreślił, że bezpośrednie stosowanie to m.in. niezależność stosowania od wprowadzenia tego prawa do prawa krajowego, a państwa mają obowiązek nie ograniczać bezpośredniej skuteczności, co jest wymogiem jednoczesnego i jednolitego stosowania rozp. we W., więc prawo krajowe nie może ukrywać wspólnotowego charakteru rozp. oraz ich skutków prawnych. Państwo w stosowaniu tego prawa może przyjąć szczególną interpretację, ale musi być zgodna z prawem wspólnotowym i nie może być wiążąca;

  • obowiązek państw do uchylenia wcześniejszych regulacji wew. niezgodnych z rozp., choć rozp. nie wyklucza możliwości podjęcia indywidualnych przepisów wykonawczych przez państwa, gdy wymaga tego rozp. a czasem konieczne jest stosowanie norm prawa krajowego dla stosowania rozp;

    • np. takim rozp. jest rozp. R Nr 718/1999/EC w spr. wspólnotowej polityki podaży floty oraz implementujące je rozp. KE Nr 805/1999/EC → przepisy bezpośrednio stosowalne w państwach czł. + przepisy wymagające rozwinięcia w prawie krajowym (PL: ustawa o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowym);

    • np. rozp. R dot. powoływania Societas Europea (Europejskiej spółki akcyjnej) → dla ich tworzenia i istnienia konieczne są akty prawa wew.;

    rozporządzenia to szczególny akt prawa wspólnotowego, który dalece modyfikuje prawe wew.

    • najszersze zastosowanie: wspólna polityka handlowa (gł. pr. celne), wspólna polityka rolna, wspólna polityka rybołów­stwa oraz prawo konkurencji;

    • obecnie nie rodzi już tylu problemów co kiedyś, głównie w państwach o dualistycznym podejściu do u.m. (np. Włochy);


    Dyrektywy

    • specyficzny akt prawny (niektórzy porównują do fr. czy niem. ustaw ramowych), stosowany powszechnie, gł. w prawie pra­cy, ochronie środowiska, ochronie konsumenta, prawie spółek, prawie podatkowym;

    • wydawane przez:

      • Radę;

      • Rada wraz z PE (procedura współdecydowania);

      • Komisję;

    • charakter ustawodawczy lub wykonawczy (gł. przez KE, na podstawie upoważnienia z dyrektywy podstawowej, np. dyr. dot. standardowych wzorców ogłoszeń w zakresie zamówień publicznych);

    • adresat → państwa członkowskie;

      • czasem konkretne państwo, np. dyrektywa dot. rozwoju rolnictwa we fr. nadmorskich regionach;

    • funkcja – zbliżanie przepisów prawa państw czł.stopień szczegółowości zależy od celu i zakresu kompetencji W;

    • państwa nie mają obowiązku dosłownej implementacji dyrektyw, dlatego dyrektywy z reguły ogólne i fragmentaryczne rozwiązania;

      • ale też bardzo szczegółowe, np. tzw. dyr. starego podejścia dot. standardów technicznych dla pojazdów kołowych;

    • ważna prawidłowa i terminowa implementacja → brak lub wady powodują różne konsekwencje:

      • powództwo o naruszenie obowiązku wynikającego z art. 249 TWE/art. 161 TEWEA;

      • powództwo o narusze­nie prawa wspólnotowego (art. 226, 227, 228 TWE oraz art. 141, 142, 143 TEWEA; por. Nb. 389 i nast.);

      • po upływie terminu na implementację, jednostki mogą dochodzić swoich praw bezpośrednio na podstawie dyrektyw;

    • państwa mają swobodę w zakresie doboru form i metod implementacji (uzasadnienie suwerennością państw i możliwością uwzględnienia specyfiki realiów) → nie absolutna, a wytyczne wynikają z orzecz. ETS:

      • konieczność implementacji całej dyrektywy, inaczej wadliwa implementacja → sprawa C-72/02, KE vs. Portugalia → ETS podkreślił, że państwo ma obowiązek podjąć środki do zapewnienia, by dyrektywa była w pełni skuteczna zgodnie z jej celami, a wyjątki tylko gdy przewidziane w dyr., np. tzw. postanowienia opcyjne;

        • np. dyr. R 85/374/EEC o odpowiedzialności za produkt wadliwy;

      • realizacja obowiązku implementacji poprzez tworzenie lub zmianę aktów prawa wew. → w sprawie 48/75, Jean NoelRoyer oraz połączonych sprawach Criminal proceedings v. (...) → ETS stwierdził, że obowiązek implementacji to również obowiązek doboru środków najbardziej właściwych w celu zapewnienia efektywności dyrektywy pod kątem jej celu. W razie braku regulacji państwa mogą w prawie wew. ustanowić sankcje karne za naruszenie dyrektywy, które powinny podlegać takim samym warunkom formalnym i materialnym jak sankcje karne za naruszenie prawa wew. Sankcja powinna być skuteczna, proporcjonalna i prewencyjna. Obowiązek implementacji powinien być widziany w świetle zasady solidarności (art. 10 TWE/art. 192 TEWEA), tzn. że państwa podjąć wszelkie środki ogólne i szczegółowe by wykonać zobow. z T.;

      • warunki te zostały doprecyzowane w sprawie 14/83, von Colson i Kamann → choć państwa mają swobodę w implementacji, to nie narusza ona zobowiązania państw do przyjęcia w ramach ich prawa niezbędnych środków dla pełnej skuteczności dyrektywy zgodnie z jej celami. Obowiązek ten wiąże wszystkie organy państwa, włączając w to sądy;

      • ważny jest dobór krajowego instrumentu prawnego → sprawa C-263/96, KE vs. Belgia → przyjęcie przed upływem terminu przepisów upoważniających organ do wydania regulacji implementującej nie jest wypełnieniem obowiązku implementacji;

      • m.in. w sprawie 102/79, KE vs. Belgia → ETS podkreślił, że nieprecyzyjna ustawa lub akt administracyjnym który może być łatwo zmieniany nie są właściwymi instrumentami implementacji;

        • wybór wew. aktu prawnego może być kwestionowany przez KE w trybie art. 226 TWE/art. 141 TEWEA jako wadliwa implementacja;

      • termin zawity, jednakowy dla wszystkich państw, choć z praktyki wynika, że czasem niektóre moga mieć dłuższy (względy ekon. lub polit.);

        • np. dyr. R Nr 93/38/EEC dot. procedury zamówień publicznych w sektorach użyteczności publicznej (Hiszpania, Grecja i Portugalia);

      • sprawa 52,75, KE vs. Włochy → państwa nie mogą powoływać się na argument zbyt krótkiego terminu. Jeśli tak uważa, to musi podjąć odpowiednie działania na szczeblu wspólnotowym;

      • wg ETS państwa nie mogą powoływać się na krajowe przepisy ani na stosowane praktyki i in. podobne okoliczności jako powód braku implementacji;

    • choć co do zasady dyrektywa nie obowiązuje bezpośrednio, to jednak w orzecz. ETS stworzone zoztsły zasady umożliwiające takie zastosowanie w razie braku/wadliwej implementacji (w zakresie skutku bezpośredniego i pośredniego dyrektyw);


    Decyzje

    • wiążą w całości adresatów, do których są skierowane → indywidualny charakter (porównywane do decyzji adm.);

    • wydawane:

      • głównie przez KE;

      • Rada – sama lub z PE;

    • decyzje:

      • pro foro externo → dalej o tych;

      • decyzje stanowiące część tzw. prawa we­wnętrznego WE;

    • podstawa prawna ich wydawania:

      • w prawie pierwotnym;

      • w prawie pochodnym;

    • adresaci:

      • ustalani bezpośrednio

      • ustalani pośrednio (np. przez określenie grupy osób czy państw);

    • przedmiot: wiele kwestii, gł. dot. prawa antytrustowego, fuzji przedsiębiorstw oraz pomocy pu­blicznej, ale też w prawie podatkowym czy dla tworzenia zasad szczególnych w reżimie tzw. szóstej dyr. podatkowej;

    • gdy adresatem państwo, dot. to wszystkich jego organów, też sądy, choć to czasem dyskusyjne → sprawa C 209/00, KE vs Niemcy → państwo powinno podjąć wszelkie środki w celu realizacji decyzji;

      • podobnie w sprawie C-404/00, KE vs. Hiszpania;

    • dla wykonania może być konieczne stosowanie krajowych reguł proceduralnych, np. obszar pomocy publicznej → rozp. dot. programu pomocy publicznej udzielonego bez uprzedniej notyfikacji – KE może uznać dany program za niezgodny z rynkiem wew. i nakazać zwrot pomocy publicznej, co może następować zgodnie z krajowymi procedurami, o ile zapewniają niezwłoczny i skuteczny tryb;

      • ETS wypowiadał się też w tej sprawie przed i po tym rozp.;

    • nie może powoływać się na trudności wew.sprawie C-404/00, KE vs. Hiszpania → gdy stosowanie decyzji nie jest w pełni możliwe, państwa powinno wraz z KE ustalić sposób zaradzenia problemom;

    • brak zastosowania się do decyzji może być powodem powództwa o naruszenie prawa wspólnotowego i powództwa w trybie art. 226, 227 oraz 228 TWE/art. 141, 142 i 143 TEWEA;

    • skuteczność decyzji jako aktów prawnychsprawa 9/70, Grad → fakty: skarga na podatek obrotowy nałożony na przedsiębiorstwo transportowe, mimo, że decyzją Rady miano go zastąpić innym → nie tylko rozp. mogą mieć skutek bezpośredni. Decyzje wiążą adresatów w całości i wg ETS powoływać się na nie mogą również zainteresowani, więc też osoby prywatne (os. fiz. i pr.), a wyłączenie takiej możliwości byłoby sprzeczne z wiążącym ich charakterem, a ich skuteczność byłaby osłabiona. ETS uznał jednak, że skutki decyzji nie mogą być identyczne ze skutkami rozp., różnica ta jednak nie może powodować zabrania jednostce prawa do powołania się na decyzję przed sądem krajowym;

    • decyzja nie może wywoływać skutków erga omnes, choć praktyka nie jest w tym zakresie spójna i czasem przyjmowane są decyzje o generalnym zakresie zastosowania (np. powołujące wspólnotowe programy finansowe) → szczególnie ważne dla locus standi jednostek w postęp. o unieważnienie aktu;


    III. Prawo pochodne w II filarze Unii Europejskiej

    Katalog aktów tworzonych w II filarze Unii Europejskiej

    • katalog w art. 12 TUE: „Unia osiąga cele określone w art. 11 poprzez:

      • określanie zasad i ogólnych wytycznych wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

      • decydowanie o wspólnych strategiach;

      • przyjmowanie wspólnych działań;

      • przyjmowanie wspólnych stanowisk;

      • umacnianie systematycznej współpracy między Państwami Członkowskimi w prowa­dzeniu ich polityki.”

    • przed TUE z A katalog ten bardzo ograniczony: wspólne działania oraz wspólne stanowiska;


    Charakter prawny aktów II filaru Unii Europejskiej

    • kontrowersyjny → różne poglądy, np.:

      • instytucje uprawnione do ich wydawania to tylko R i RE, a rola KE i PE mocno ograniczona, dlatego i w związku z brakiem podmiotowości prawnej UE akty te powinny być przypisywane państwom a nie UE (więc jako akty p.m.p.);

      • mimo braku podmiotowości, UE ma własne kompetencje realizowane za pomocą instrumentów przewidzianych w jej jednolitych ramach instytucjonalnych → instrumenty te są mechanizmem realizacji celów UE w ramach II filaru i stanowią element prawa pochodnego;


    Zasady i ogólne wytyczne

    • określone lakoniczne:

      • określane przez RE;

      • mogą dot. kwestii polit. i problematyki szeroko pojętego bezpieczeństwa (w tym militarne kwestie);


    Wspólne strategie

    • art. 13 ust. 2 TUE → wprowadzane w dziedzinach wspólnych interesów państw czł., a ich założenia wprowadzane w życie za pomocą:

      • wspólnych działań;

      • wspólnych stanowisk;

    • mogą mieć wpływ na prawo z I filaru (np. prawo celne w handlu zagr.);

    • powinny określać cele oraz środki, które pozostają w dyspozycji UE i państw czł.;

    • uchwa­lane na czas określony (z możliwością przedłużenia);

    • do tej pory 3:

      • strategia względem Federacji Rosyjskiej;

      • strategia względem Ukra­iny;

      • strategia względem państw Basenu Morza Śródziemnego;


    Wspólne działania

    • art. 14 ust. 1 TUE → podejmowane, gdy niezbędne są działania o charakterze operacyjnym;

    • powinny określać swój cel, zasięg i środki dla UE;

    • mogą być ograniczone czasowo i podlegać modyfikacjom;

    • wiążą państwa czł. w odniesieniu do zajmowanych przez nie stanowisk oraz prowadzonych działań;

    • w razie trudności z wprowadzeniem ich w życie państwo ma obowiązek powiadomić o tym Radę;

    • Rada może żądać od KE projektów działań celem wprowadzenia w życie wspólnych działań;

    • w praktyce często używane → np. w zakresie akcji militarnej w Kongo, w byłej Jugosławi, Macedonii czy Osetii;

    • wg. A. Wyrozumskiej można podzielić je na 3 kategorie:

      • wspólne działania wspierające procesy pokojowe i demokratyczne w państwach trze­cich;

      • wspólne działania tematyczne;

      • wspólne działania harmonizujące politykę państw czł.;


    Wspólne stanowiska

    • określają pozycję UE w odniesieniu do konkretnego zagadnienia (problem geograficzny albo przedmiotowy);

    • obowiązek państw zapewnienia polityk krajowych ze wspól­nymi stanowiskami;

    • praktyka → częste;

    • wg A. Wyrozumskiej podział na:

      • wspólne stanowiska dot. sankcji wobec państw trzecich;

      • wspólne stanowiska dot. polityki UE wobec państw trzecich;

      • wspólne stanowiska dot. pewnych inicjatyw specjalnych o charakterze tematycznym;


    Decyzje

    • nie wynika wprost z katalogu instrumentów II fi­laru → art. 13 ust. 3 TUE Rada podejmuje decyzje na podstawie ogólnych wytycznych RE;

      • praktyka → dla ce­lów implementacji np. wspólnych stanowisk czy też wspólnych działań (np. decyzja R dot. implementacji wspólnego działania R dot. wkładu UE w niszczenie amunicji Albanii;


    IV. Akty prawa pochodnego w III filarze Unii Europejskiej

    Katalog aktów prawa pochodnego w III filarze Unii Europejskiej

    • w art. 34 ust. 2 TUE:

    • „Rada, w stosownej formie i według właściwych procedur przewidzianych w niniej­szym tytule, przyjmuje środki i sprzyja współpracy, przyczyniając się do osiągnięcia przez Unię jej celów. W związku z tym, stanowiąc jednomyślnie z inicjatywy Państwa Człon­kowskiego lub Komisji, Rada może:

      • przyjmować wspólne stanowiska ustalające sposób postępowania Unii w określonej sprawie;

      • podejmować decyzje ramowe w celu zbliżania przepisów ustawowych i wykonaw­czych. Decyzje ramowe wiążą Państwa Członkowskie w odniesieniu do rezultatu, któ­ry ma być osiągnięty, pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru for­my i środków. Nie mogą one wywoływać skutku bezpośredniego;

      • podejmować decyzje dla osiągnięcia jakichkolwiek innych rezultatów, zgodnych z ce­lami niniejszego tytułu, z wyłączeniem zbliżania przepisów ustawowych i wykonaw­czych Państw Członkowskich. Decyzje te są wiążące i nie mogą wywoływać skutku bezpośredniego. Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, przyjmuje środki nie­zbędne do wykonania tych decyzji na poziomie Unii;

      • sporządza konwencje, których przyjęcie zaleca Państwom Członkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Państwa Członkowskie wszczynają wła­ściwe procedury w terminie ustalonym przez Radę.

        • Jeśli te konwencje nie stanowią inaczej, wchodzą one w życie po ich przyjęciu przez co najmniej połowę Państw Członkowskich w tych Państwach. Rada przyjmuje środki wykonawcze do tych konwencji większością dwóch trzecich Państw-Stron. (...)”

    • do TUE z A tylko wspólne stanowiska, wspólne działania i konwencje, a wg niektórych Rada miała też kompetencje do wydawania uchwał, zaleceń i wniosków (art. K.3.2 (a) TUE), a podstawowy akt to były konwencje;


    Charakter aktów prawa pochodnego w III filarze UE

    • podobne kontrowersje jak w przypadku II filaru (nie licząc konwencji, które po przyjęciu przez państwa są u.m. w rozumieniu p.m.p.) → są to szczególne formy realizacji celów UE w III fi­larze;

      • instytucja prawodawcza: Rada;

      • inicjatywa: Komisja i państwa czł.;


    Wspólne stanowiska

    • ustalają sposób postępowania UE w danej sprawie;

      • kontrowersje:

        • kwalifikacja prawna – czy akty prawne czy akty polityczne?

        • relacje ze wspólnymi stanowiskami z II filaru UE (czy są to tożsame instrumenty?);

      • obowiązek państw obrony wspólnych stanowisk w trakcie konf. m. w ramach org. m.;

      • bardzo rzadkie;


    Decyzje ramowe

    • wiążące co do celu, który ma być osiągnięty i wymagają implementacji (swoboda wyboru form i metod);

    • cel: zbliżanie krajowych przepisów ustawodawczych i wykonawczych państw członkowskich UE;

    • zawsze termin na implementację;

    • nie mogą wywołać skutku bezpośredniego;

    • praktyka → najczęstsze w III filarze, ostatnio dot. zbliżania prawa dot. terroryzmu, pozycji stron w procesie karnym, europejskiego nakazu are­sztowania <ang. European Arrest Warrant>, tworzenia sankcji karnych np. za na­ruszenie prawa ochrony środowiska;


    Decyzje

    • przyjmowane dla innych celów niż zbliżanie krajowych przepisów prawnych, a związanych z realizacją III filaru;

    • inny charakter i skutki prawne niż decyzje z I filaru;

    • wiążący charakter, ale bez skutku bezpośredniego (tak art. 34 ust. 2);

    • dla ich prawidłowego wdrażania mogą być uchwalane środki wykonawcze;


    Środki wykonawcze do Konwencji

    • dot. konwencji za­wieranych w ramach III filaru UE;

    • może je uchwalać Rada (większość 2/3 państw-stron);


    Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości oraz Sądu Pierwszej Instancji

    • orzecznictwo dot. głównie I filaru (ograniczona albo wyłączona kognicja w pozostałych filarach);

    • art. 220 TWE/art. 136 TEWEA → ETS i SPI, każdy w zakresie swo­jej jurysdykcji, zapewniają poszanowanie prawa w interpretacji i stosowaniu T.;

      • ETS nie tylko korzystał z językowej metody wykładni, ale też z wykładni systemowej i teleologicznej, kierował się też zasadą efektywności prawa wspólnotowego;

    • formalnie orzeczenia wiążą tylko w danej sprawie (nie mają mocy precedensu);

      • kwestia kontrowersyjna → niektórzy autorzy uważają, że ETS przekracza swoje kompetencje i stał się organem quasi-prawodawczym;

      • wiele podstawowych zasad (np. reguła pierwszeństwa prawa wspólnotowego, skutku bezpośredniego, skutku pośredniego) to przede wszystkim dorobek orzeczniczy;

        • dlatego prawo orzecznicze uznane przez doktrynę jako jedna z części prawa wspólnotowego;


    Niewiążące akty prawa pochodnego
  • 1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14


    ©absta.pl 2019
    wyślij wiadomość

        Strona główna