Zagadnienia wprowadzające historia procesu integracji europejskiej



Pobieranie 1.05 Mb.
Strona9/14
Data08.05.2016
Rozmiar1.05 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

charakter prawnyokreślane jako „prawo miękkie”;

  • o rzeczywistym statusie decyduje treść, a nie nazwa aktu (tak orzecz. ETS, np. sprawa C-57/95, Francja vs. KE, Zb. Orz. 1997, s. I-1627 → ETS dopuścił powództwo o unieważnienie aktu prawnego, choć był to formalnie niewiążący komunikat KE);

  • funkcja → często instrument wykładni prawa UE, czasem tworzone tam gdzie W nie mają kompetencji, albo w braku woli politycznej państw;

    • sprawa C-322/88, Grimaldi vs Fonds → ETS uznał, że sądy krajo­we powinny brać pod uwagę zalecenia (głównie te wyjaśniające/uzupełniające prawo UE), co wynika z zasady lojalności, wg której sądy powinny orzekać zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego (zasada skutku pośredniego);


    Akty prawa wewnętrznego

    • (uchwały pro foro interno) – szczególne znaczenie 2 grupy aktów:

      • regulaminy wew. instytucji i organów → każda instytucja ma swój regulamin procedury tworzony przez nią samą lub przez inną instytucję (np. statut RPO UE);

        • kluczowe przepisy dot. procedury danej instytucji/organu;

        • też decyzje wew. dot. dostępu do dokumentacji (pod wpływem działalności RPO UE);

      • porozumienia międzyinstytucjonalne → powszechny sposób ustalania zasad współpracy w wybranych obszarach, np. dot. technik legislacyjnych, procedury współdecydowania, procedury budżetowej;


    Tworzenie prawa Unii Europejskiej

    Tworzenie prawa pierwotnego

    I. Tworzenie i modyfikacja traktatów założycielskich

    • zawarcie traktatów założycielskich – zgodnie z zasadami p.m.p. → potem zmiany oraz utworzenie UE zgodnie z procedurami wewnątrzwspólnotowymi, zasadami p.m.p. i pr. wew. państw czł.;

    • procedurami wewnątrzwspólnotowymi:

    • przez TUE z M każdy T miał swoje przepisy dot. procedury modyfikacyjnej → art. 48 TUE wspólna procedura zmian dla wszystkich traktatów (podobnie jak poprzednio) – ogólna klauzula rewizyjna;

      • zmiany też przez Traktaty Akcesyjne;

      • zmiany też w trybie uproszczonym na mocy decyzji Rady z zastosowaniem tzw. procedury kładki (w WE i UE rzadkie, ale w EWEA jest kilka);

    • ogólna klauzula rewizyjna

    art. 48 TUE: Rząd każdego Państwa Członkowskiego lub Komisja mogą przedkładać Radzie pro­pozycje zmiany traktatów stanowiących podstawę Unii.

    Jeśli Rada, po zasięgnięciu opinii Parlamentu Europejskiego i, w odpowiednim przypad­ku, Komisji, opowie się za zwołaniem konferencji przedstawicieli Państw Członkowskich, konferencję taką zwołuje przewodniczący Rady w celu przyjęcia, za wspólnym porozumie­niem, zmian, jakie mają zostać dokonane w tych traktatach. W przypadku zmian instytucjo­nalnych w sprawach monetarnych Rada zasięga opinii Europejskiego Banku Centralnego.

    Zmiany wchodzą w życie po ich ratyfikowaniu przez wszystkie Państwa Członkow­skie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

      • inicjatywa zwołania konf. – państwa czł. i KE;

      • konieczna pozytywna opinia Rady + formalnie zwołanie przez przewod. R.;

      • praktyka określania prowizorycznej daty zwoływania konf. w traktatach modyfikujących (tak w TUE z M, też TUE z N), a powołanie Konwentu to modyfikacja traktatowych zmian, gdyż powołany przez RE (Laeken, w Konkluzji Prezydencji);

      • szczególny forum negocjacji u.m. wielostronnych (zamkniętych) przez państa czł. UE;

      • po zakończeniu podpisywane przez pełnomocnych przedstawicieli → procedury ratyfikacji (konieczna ratyf. przez wszystkie państwa czł.);

    • traktaty akcesyjne → wprowadzają modyfikacje dot. struktury instytucji itd. w celu umożliwienia nowym państwo uczestniczenia w procesie decyzyjnym;

    • tzw. procedury kładki → przykłady:

      • ustanowienie III eta­pu Unii Gospodarczej i Walutowej;

      • art. 42 TUE pozwalający na uwspólnotowienie niektórych obszarów obecnie z III filaru;

      • w wielu miejscach w TEWEA:

        • art. 41 TEWEA – zmiana list działalności przemysłowej za­mieszczonej w załączniku Nr II do traktatu (R (kwalif) na wniosek KE, po opinii KES;

        • art. 76 TEWEA – zmiany rozdziału VI TEWEA (R (jednomyślnie) na wniosek KE po konsultacji z PE + ew. propozycje państw czł.);

        • art. 85 TEWEA – zmiana pro­cedur bezpieczeństwa z rozdz. VII (R (jednomyślnie) po konsultacji z PE, wniosek KE, z inicjatywy państwa czł. lub KE);

        • art. 90 TEWEA – zmiana rozdz. VIII w zakresie prawa własności EWEA (tak jak rozdz. VII);

        • art. 92 TEWEA – zmiana zał. Nr IV (R (kwalif.) na wniosek KE z inicjatywy KE lub państwa czł.);


    II. Zawieranie Traktatów Akcesyjnych

    • regulują przystępowanie kolejnych państw do WE/UE;

      • przed TUE z M każdy z traktatów miał odrębne procedury akcesyjne, obecnie jednolita procedura w art. 49 TUE;

    Art. 49 TUE: Każde Państwo europejskie, które szanuje zasady określone w art. 6 ust. 1, może się ubiegać o członkostwo w Unii. W tym celu składa ono swój wniosek Radzie, która podej­muje decyzje, stanowiąc jednomyślnie po zasięgnięciu opinii Komisji oraz po otrzymaniu zgody Parlamentu Europejskiego, udzielonej bezwzględną większością głosów jego członków.

    Warunki przyjęcia i wynikające z tego przyjęcia dostosowania w traktatach stanowią­cych podstawę Unii są przedmiotem umowy między Państwami Członkowskimi a Pań­stwem ubiegającym się o członkostwo. Umowa ta podlega ratyfikacji przez wszystkie umawiające się Państwa, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

      • negocjacje prowadzone przez R i państwa czł. z kandydatem;

      • stanowiska negocjacyjne przygotowuje KE, formalnie zatwierdza je R;

      • umowa akcesyjna zawierana między pań­stwami czł. a państwem(ami)-kandydatem;

      • zgoda przez PE, a po formalnym podpisaniu ratyfikacja przez wszystkie państwa;

      • modyfikacja tej umowy też w przewidzianym w niej trybie uproszczonym;


    Procedury zawierania umów międzynarodowych przez Wspólnoty Europejskie

    I. Uwagi wprowadzające

    • w każdym T. odmienne procedury zawierania u.m. zew. + kontrowersje dot. podmiotowości UE (ale w TUE są przepisy dot. zawierania przez nią u.m.);


    II. Procedura zawierania umów międzynarodowych przez Wspólnotę Europejską

    • art. 300 TWE – podstawowa procedura;

      • przepisy szczególne dot. umów zawieranych w ramach Unii Gosp.-Walutowej (art. 111 TWE);

      • przepisy szczególne dot. umów w zakresie wspólnej polityki handlowej (art. 133 TWE);

        • w/w procedury odnoszą się do wew. procedury, a cały proces ma charakter wieloetapowy, w pozostałym zakresie ma zastosowanie p.m.p. i prawo wew. drugiej strony;

    Art. 300 TWE:

    1. W przypadku gdy postanowienia niniejszego traktatu przewidują zawarcie umów między Wspólnotą a jednym lub większą liczbą państw albo organizacji międzynarodo­wych, Komisja przedstawia zalecenie Radzie, która ją upoważnia do rozpoczęcia niezbęd­nych rokowań. Komisja prowadzi rokowania w konsultacji ze specjalnymi komitetami wyznaczonymi przez Radę w celu wsparcia jej w tym zadaniu i w ramach dyrektyw, jakie Rada może do niej kierować.

    W wykonywaniu uprawnień przyznanych jej niniejszym ustępem Rada stanowi więk­szością kwalifikowaną, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w ust. 2 pierwszy aka­pit, w których Rada stanowi jednomyślnie.

    2. Z zastrzeżeniem uprawnień przyznanych Komisji w tej dziedzinie, o podpisaniu, któremu może towarzyszyć decyzja o tymczasowym stosowaniu przed wejściem w życie,' jak również o zawarciu umów decyduje Rada, stanowiąca większością kwalifikowaną na wniosek Komisji. Rada stanowi jednomyślnie, gdy umowa dotyczy dziedziny, w której do przyjęcia przepisów wewnętrznych wymagana jest jednomyślność, jak również gdy cho­dzi o umowy określone w art. 310.

    Na zasadzie odstępstwa od reguł ust. 3, te same procedury mają zastosowanie do decyzji o zawieszeniu stosowania umowy, jak również do ustalenia stanowisk, które mają być zajęte w imieniu Wspólnoty w organie utworzonym przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć decyzje mające skutki prawne, z wyjątkiem decyzji uzupełniających lub zmienia­jących ramy instytucjonalne umowy.

    Parlament Europejski jest natychmiast i w pełni informowany o każdej decyzji pod­jętej na mocy niniejszego ustępu, dotyczącej tymczasowego stosowania lub zawieszenia umów lub ustalenia stanowiska wspólnotowego w organie utworzonym przez umowę.

    3. Rada zawiera umowy po konsultacji z Parlamentem Europejskim, z wyjątkiem umów określonych w art. 133 ust. 3, włącznie z przypadkami, gdy umowa dotyczy dziedziny, w któ­rej do przyjęcia wewnętrznych przepisów wymagana jest procedura określona w art. 251 lub określona w art. 252. Parlament Europejski wyraża swoją opinię w terminie, który może ustalić Rada, stosownie do pilności sprawy. W przypadku braku opinii w tym ter­minie Rada może stanowić samodzielnie.

    Na zasadzie odstępstwa od postanowień poprzedniego akapitu, umowy określone w art. 310, inne umowy, które tworzą specyficzne ramy instytucjonalne poprzez organi­zację procedur współpracy, umowy mające istotne implikacje budżetowe dla Wspólnoty oraz umowy powodujące zmianę aktu przyjętego według procedury określonej w art. 251 są zawierane po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

    Rada i Parlament Europejski mogą, w pilnych przypadkach, uzgodnić termin wyraże­nia zgody.

    4. Zawierając umowę, Rada może, na zasadzie odstępstwa od ust. 2, upoważnić Komi­sję do zatwierdzania poprawek w imieniu Wspólnoty, gdy umowa przewiduje, że popraw­ki te powinny być przyjęte według procedury uproszczonej lub przez organ utworzony przez tę umowę; Rada może dołączyć do takiego upoważnienia pewne warunki specyficzne.

    5. W przypadku gdy Rada zamierza zawrzeć umowę zmieniającą niniejszy traktat, zmiany takie powinny być najpierw przyjęte zgodnie z procedurą określoną w art. 48 Traktatu o Unii Europejskiej.

    Parlament Europejski, Rada, Komisja lub Państwo Członkowskie mogą uzyskać opinię Trybunału Sprawiedliwości w sprawie zgodności przewidywanej umowy z postanowieniami niniejszego traktatu. Jeśli opinia Trybunału Sprawiedliwości jest negatywna, umowa może wejść w życie wyłącznie na warunkach określonych w art. 48 Traktatu o Unii Europejskiej.

    6. Umowy zawarte zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule wiążą instytucje Wspólnoty oraz Państwa Członkowskie.

    • zalecenie KE dla R → R upoważnia KE do rokowań (decyzja) → KE konsultuje się w trakcie rokowań ze spec. komitetami wyznaczonymi przez R (RegPE i praktyka: PE bierze w tym udział) → decyzja R w sprawie zawarcia u.m.;

      • rola PE różna w zależności od u.m. (konsultacje lub wyrażenie zgody);

      • art. 300 TWE dot. też zawieszenia stosowania u.m., tymczasowego jej stosowania;

      • gdy u.m. ma zmienić T. niezbędna jest wcześniejsza jego modyfikacja zgodnie z art. 48 TUE;


    III. Procedura zawierania umów międzynarodowych przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej

    Art. 101 TEWEA:

    W ramach posiadanych uprawnień i właściwości, Wspólnota może przyjmować zobo­wiązania poprzez podpisanie porozumień lub umów z państwem trzecim, organizacją mię­dzynarodową lub obywatelem państwa trzeciego.

    Komisja negocjuje te porozumienia lub umowy zgodnie z dyrektywami Rady i zawie­ra je po zatwierdzeniu przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną.

    Jednakże, porozumienia lub umowy, które mogą zostać wykonane bez działań ze stro­ny Rady oraz w ramach odpowiedniego budżetu, negocjuje i zawiera wyłącznie Komisja, informując o tym Radę.

    • KE prowadzi rokowania zgodnie z zaleceniami R i zawiera u.m. po zatwierdzeniu R (kwalif.);

    • gdy umowa może być wykonywania bez działań R oraz w ramach budżetu → negocjuje i zawiera KE, a R tylko informowana;


    IV. Umowy międzynarodowe zawierane przez Unię Europejską

    • w zakresie II filaru – art. 24 TUE, a w III filarze – art. 38 TUE;

    Art. 24 TUE:

    1. Jeżeli do wykonania postanowień niniejszego tytułu niezbędne jest zawarcie umowy z jednym lub z większą liczbą państw bądź z organizacjami międzynarodowymi, Rada może upoważnić Prezydencję, wspieraną w miarę potrzeby przez Komisję, do podjęcia rokowań w tym celu. Umowy takie są zawierane przez Radę na podstawie zalecenia Prezydencji.

    2. Rada stanowi jednomyślnie, jeżeli umowa dotyczy zagadnienia wymagającego jed­nomyślności przy podejmowaniu decyzji wewnętrznych.

    3. Jeżeli umowa ma na celu wprowadzenie w życie wspólnego działania lub wspólne­go stanowiska, Rada stanowi większością kwalifikowaną, zgodnie z art. 23 ust. 2.

    4. Postanowienia niniejszego artykułu mają zastosowanie również do dziedzin uregu­lowanych tytułem VI. Jeżeli umowa dotyczy zagadnienia wymagającego większości kwa­lifikowanej przy podejmowaniu decyzji lub środków wewnętrznych, Rada stanowi więk­szością kwalifikowaną, zgodnie z art. 34 ust. 3.

    5. Umowa nie wiąże Państwa Członkowskiego, którego przedstawiciel w Radzie oświadczył, że musi ono stosować się do wymogów własnej procedury konstytucyjnej; inni członkowie Rady mogą uzgodnić, że mimo tego umowa ta będzie miała zastosowanie tymczasowe.

    6. Umowy zawarte zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule wiążą instytucje Unii.

    • dot. u.m. z państwami lub org. m.;

    • rokowania na wniosek R przez Prezydencję (wsparcie KE) → zalecenie Prezydencji → Rada decyduje;

      • jednomyślnie – gdy w danej materii przy podejmowaniu decyzji wew. jest to wymagane;

      • kwalifikowana większość – gdy celem umowy jest wprowadzenie w życie wspólnego działania albo wspólnego stanowiska;

        • podobnie w III filarze – kwalif. gdy wymagana dla podejmowania decyzji lub środków wew.;

      • u.m. nie wiąże państwa, które oświadcza, iż niezbędne jest zastosowanie odpowiedniej krajowej procedury konstytucyjnej → pozostali mogą zadecydować o tymczasowym stosowaniu;

      • u.m. te wiążą instytucje UE;


    V. Publikacja i wejście w życie umów międzynarodowych zawieranych przez Wspólnoty Europejskie/Unię Europejską

    • konieczność publikacji u.m. W. → art. 13 ust. 1 rozp. PE i R Nr 1049/2001/EC o dostępie do dokumentów:

      • wyjątki: względy bezp.;

      • w Dz. Urz. UE też noty informujące o wejściu w życie u.m.;

      • data wejścia w życie:

        • zależy od złożenia/wymiany dok. ratyf. lub innych dok;

        • w przypadku umów mieszanych z reguły dłuższy okres;

        • art. 102 TEWEA → porozumienia lub umowy z państwem trzecim, org. m. lub obywatelem państwa trzeciego, których stroną, oprócz KE są też inne państwa czł. nie wchodzą w życie do czasu zawiadomienia KE przez wszyst­kie zainteresowane państwa czł. o możliwości stosowania ich zgodnie z ich prawem wew.;

      • wg p.m.p. – rejestrowane w SekG ONZ;

    • konieczność publikacji u.m. UE w Dz. Urz. UE → art. 13 ust. 1 w/w rozp.;

      • wyjątek: względy bezp. publicznego lub prywatnego (z art. 4 i 9 rozp.);


    Procedury tworzenia wiążących aktów prawa pochodnego w ramach I filaru Unii Europejskiej

    I. Uwagi wprowadzające

    • ewolucja procesu legislacyjnego w kierunku wzmocnienia PE przez procedury współpracy i współdecydowania;

    • ograniczenie kompetencji krajowych organów w obszarach objętych zakresem prawa wspólnotowego → dyskusja nad udziałem parlamentów krajowych we wspólnotowy proces decyzyjny;

      • 3 modele współpracy parlamentów krajowych w zakresie spraw europejskich (J. Barcz):

        • mocny udział parlamentu krajowego (bezpośredni wpływ na stanowisko rządu oraz prawo udzielania wiążącego mandatu członkowi rządu);

        • średni udział parlamentu krajowego (realny wpływ, ale bez ograniczenia mandatu negocjacyjnego);

        • słaby udział parlamentu krajowego (tylko zwykłe instrumenty kontroli);

          • w RP: w okresie przed przystąpieniem ustawa z 2004 r. o współpracy RM z Sej­mem i Senatem w spr. zw. z członkostwem RP w UE;

      • COSAC – konferencja komisji ds. europejskich z parlamentów krajowych państw czł. → powołana w celu zwiększenia współpracy;

      • też deklaracje do TUE z M, TUE z A oraz przez Konwent Europejski;


    II. Inicjatywa legislacyjna

    • bezpośrednia inicjatywa legislacyjnaKomisja, ale istnieją wyjątki:

      • tytuł IV TWE (wizy, imigracje i inne polityki związane ze swobodnym przepływem osób) → TUE z A przeniósł te zagadnienia z II do I fialru, ale art. 67 dawał do 1/5/2004 r. państwom czł. prawo inicjatywy w tym zakresie;

        • obecnie mają pośrednią inicjatywę o szczególnym charakterze;

      • art. 24 ust. 2 TEWEA → w zakresie zastosowania odmiennego niż przyjęty w trybie art. 24 ust. 1 TEWEA sto­pnia tajności informacji uzyskanych przez W bądź podjąć decyzję o odtajnie­niu informacji;

        • gdy inicjatywa państwa, Rada ma obowiązek zasięgnąć opinii KE;

      • art. 25 ust. 3 TEWEA → w zakresie przyjęcia odmiennych zasad tajności informacji w za­kresie patentów albo znaków użytkowych bądź w razie decyzji o odtajnieniu informa­cji;

        • j/w obowiązek opinii KE;

      • w zakresie tworzenia wspólnej dla wszystkich państw ordyna­cji wyborczej w wyborach do PE → wyłączna inicjatywa PE;

      • w zakresie niektórych spraw z dziedziny Unii Gosp.-Walut. – inicjatywa też EBC;

    • pośrednia inicjatywa legislacyjna:

      • PE → art. art. 192 TWE/107a TEWEA (+art. 59 RegPE) → (większością) żądać od KE przedłożenia wszelkich właściwych propozycji w kwestiach, jeśli uważa, że niezbędny jest akt wspólnotowy w celu wykonania traktatu;

      • R → art. 208 TWE/art. 122 TEWEA → żądać od KE przeprowadzenia wszelkich analiz, jeśli uzna je za pożądane dla realizacji wspólnych celów i przedłożenia jej wszelkich propozycji;

        • oba w/w przypadki nie są martwą literą;

        • od strony formalnej – inicjatywa KE, od strony materialnej – inicjatywa PE lub R;

      • RE → art. 4 TUE „... nadaje UE impulsy niezbędne do jej rozwoju i określa w tej mierze ogólne kierunki polityczne.”;

      • państwa czł. → od 1.5.2004 r. w sprawie tytułu IV – KE prezentuje projekt na podstawie propozycji państwa czł. – art. 67 TWE, a w TEWEA:

        • art. 32 – weryfikacja norm bezp. i zdrowia uchwalanych na pod­stawie art. 31 TEWEA;

        • art. 76 – zmiana postanowień rozdziału VI TEWEA (a KE ma obowiązek badania każdej inicjatywy państw w tym zakresie);

        • art. 85 – procedury bezp. z rozdz. VII TEWEA – zmieniane przez R po konsulatacji z PE na wniosek KE (własny lub państwa);

        • art. 90 – rozdz. VIII TEWEA (dot. prawa własności W.) zmieniany przez R po konsulatacji z PE na wniosek KE (własny lub państwa);

        • art. 92 – zmiana listy towarów i produktów (podległych rozdz. IX TEWEA) – decyzja R na wniosek K (własny lub państwa);

      • białe (nowe rozwiązania) i zielone (konsultacyjne) księgi → powstały w praktyce działań KE;

        • termin na wypowiedzenie się przez podmioty;

        • podmioty to państwa, ale też podmioty gospodarcze, a nawet osoby fizyczne;

        • na podstawie tych odpowiedzi KE przygotowuje projekt aktu prawnego;

          • np. reforma prawa antytrustowego → 1999 r. Biała Księga o modernizacji reguł stosowania art. 85-86 TWE → opinii → KE projekt do Rady → rozp. Rady Nr 1/2003/EC;

          • np. reforma pra­wa zamówień publicznych → 1997 r. Zielona Księga → KE podsumowała opinii w komunikacie w 1998 → 2000 projekty do R → 2004 r. weszły w życie;

      • KE prezentuje plan legislacyjny na kolejny rok;

        • też plany wieloletnie w związku z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego;

      • art. 253 TWE/art. 162 TEWEA → rozp., dyr. i decyzje przyjęte wspólnie przez PE i R, akty przyjęte przez R lub KE są uzasadniane” → sprawa 45/86, KE v R → faktyczne i prawne uzasadnienie w celu poznania ich przez instytucje i państwa oraz obywateli;

        • w innych sprawach ETS stwierdził, że stopień szczegółowości zależy od treści i charakteru prawnego aktu;

        • projekty są jawne i publikowane (seriia COM oraz Dz. Urz. UE seria C);

        • też na stronie internetowej możliwe jest śledzenie procesu legislacyjnego;


    III. Wybór podstawy prawnej oraz rodzaju aktu prawnego
  • 1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


    ©absta.pl 2019
    wyślij wiadomość

        Strona główna