Zasoby archeologiczne gminy chmielnik



Pobieranie 50.66 Kb.
Data03.05.2016
Rozmiar50.66 Kb.



ZASOBY ARCHEOLOGICZNE GMINY CHMIELNIK

Szczegółowa charakterystyka archeologicznych zasobów i warunków ich ochrony na terenie gminy Chmielnik musi być jednocześnie bardziej ogólnym omówieniem osadnictwa kultur archeologicznych na przedmiotowym obszarze. Jest to spowodowane występowaniem szeregu zróżnicowanych chronologicznie i jakościowo zjawisk oraz specyficznym charakterem interesujących nas dóbr kultury. Dla części obszaru gminy dane odnoszące się do pradziejowego osadnictwa, uzyskane poprzez badania dawne, zostały zweryfikowane poprzez badania Archeologicznego Zdjęcia Polski. W 1999 r. prowadzono prace archeologiczne polegające na obserwacji stratygrafii nawarstwień ziemnych i ich ocenę zawartości kultowej, próbę datowania i ewentualną analizę fazy pradziejowej ulice: Rynek, Plac Kościuszki, Sienkiewicza, Jana Pawła II. Nie stwierdzono nawarstwień za jednym wyjątkiem: znaleziono pochówki przy murze cmentarza przykościelnego (Plac Kościelny), mocno zniszczone, bez wyposażenia. Jest to przykład pochówków ludzi, którzy z różnych względów kultowych nie mogli być pochowani w „poświęconej” ziemi cmentarza. Zapewne pochodzą z okresu przed powstaniem cmentarza miejskiego.


AZP (Archeologiczne Zdjęcie Polski) 90 – 63 (Kije, Pierzchnica i Chmielnik), badania z 1988 r., poprzedzone kwerendą źródłową pozwoliły na określenie 11 stanowisk archeologicznych, z czego nie udało się zlokalizować 3.
AZP 90 – 64 (Ługi, Gumienice, Podlesie, Strojnowie, Wierzbie, Lubania, Suchowola), w wyniku kwerendy i w trakcie prospekcji terenowej uzyskano dane dotyczące 20 stanowisk archeologicznych, a w tym 7 obiektów których nie udało się zweryfikować w terenie. Wyróżniono 25 punktów osadniczych. Na obszarze tym prowadzono również badania w związku z inwestycją: Kablowej linii światłowodów Gnojno – Drugnia – Pierzchnica – Chmielnik.
AZP 91 – 63 (Holendry, Jasień, Śladków Duży, Sędziejowice), w wyniku badań przeprowadzonych na tym terenie wyróżniono dużą liczbę stanowisk, dodatkowo teren ten był przedmiotem badań prowadzonych przez B. Gintera.
AZP 91 – 64 (Przededworze, Chmielnik, Lubania, Łagiweniki, Zrecze Małe, Zrecze Duże, Zrecze Chałupczańskie, Szyszyce, Śladków Mały, Ciecierze).

AZP 91 – 65 (Zrecze Duże) - odnaleziono 2 stanowiska archeologiczne.


AZP 92 – 63 (Chomentówek, Sędziejowice), są to zabytki związane z mezolitem, neolitem, kulturą łużycką, pomorską i przeworską. Częściowo zniszczone przez wybieranie piasku.
AZP 92 – 64 (Śladków Mały, Kotlice, Suskrajowice, Borzykowa, Śladków Mały), w 1963 r. Kotlice były przedmiotem badań powierzchniowych B. Gintera.
Częściowo więc posiadamy informacje, które można uznać za stosunkowo pełne i te stanowią największe wzbogacenie niniejszego opracowywanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. AZP objęło tylko część terenów należących do gminy Chmielnik, zwłaszcza jej tereny północne, stąd konieczność kontynuacji dalszych prac weryfikacyjno – poszukiwawczych w ramach programu AZP. Udokumentowany stan bazy źródłowej poświadcza obecność świadectw pobytu na obszarze dzisiejszej gminy grup ludzkich, które pozostawiały trwałe, materialne ślady swej bytności od epoki kamienia po wczesne średniowiecze. Część śladów materialnej działalności człowieka z okresu nowożytnego jest również przedmiotem zainteresowań archeologii tzw. historycznej.
Zasoby związane z archeologicznymi dobrami kultury wyraźnie zwiększają atrakcyjność regionu np. pod względem turystycznym. Informacje o tych dobrach oraz eksponowanie zabytków ruchomych pozwalają na pełniejsze ukazanie początków współczesnej działalności człowieka i stanowią ważny element w edukacji młodego pokolenia, ponieważ świadectwa pradziejowego i średniowiecznego osadnictwa są istotnym elementem małej ojczyzny. Wzbogacają one świadomość mieszkańców gminy o kolejne, najstarsze pamiątki historii zamieszkiwanych przez nich terenów.
Należy podkreślić, iż pełna waloryzacja nieruchomych zabytków archeologicznych powinna polegać jedynie na ich zachowaniu w stanie obecnym dla przyszłych pokoleń. Przeprowadzenie badań wykopaliskowych może służyć jedynie dokumentacji i określeniu dokładnej przynależności chronologiczno - kulturowej stanowiska. Odtworzenie raz naruszonych nawarstwień nie jest później możliwe, stąd konieczność wytypowania najbardziej cennych pod względem poznawczym i konserwatorskim stanowisk archeologicznych przeznaczonych do bezwzględnego zachowania, jako trwałego elementu krajobrazu kulturowego gminy.
Poprzez termin „osadnictwo” rozumie się całokształt zjawisk związanych z działalnością grupy lub grup ludzkich, które pozostawiły po sobie czytelne ślady owej działalności na danym terenie. Mogą to być ślady krótkotrwałego pobytu, osady, cmentarzyska (np. w Zreczu Chałupczańskim), skarby (np. w Szyszycach), miejsca kultu, a nawet pozostałości dawnych rezydencji, dostarczające nam informacji na podstawie badań powierzchniowych i wykopaliskowych.

Powszechnie występujący termin: kultura archeologiczna dotyczy materialnych świadectw wytwórczości, czy kultury duchowej ludności prehistorycznej dostarczających informacji o pewnym ujednoliceniu występującym w obrębie zwyczajów i w technice wykonywania narzędzi lub przedmiotów codziennego użytku1

Nie należy zapominać, że obecnie na terenie gminy Chmielnik stanowiska występują zazwyczaj w szerszym kontekście terytorialnym niż teren gminy, który nie jest czynnikiem warunkującym dla osadnictwa pradziejowego. Zajmowane przez człowieka w przeszłości nisze ekologiczne przede wszystkim posiadają związek z warunkami fizjograficznymi, hydrologicznymi, dostępnością istotnych pod tym względem ówczesnej gospodarki zasobów i bliskością dawnych szlaków komunikacyjnych, w większości przypadków nie posiadających związku ze współczesną siecią drogową. Kwestią podstawową jest ustalenie na potrzeby studium, kiedy ślady pradziejowej i średniowiecznej okupacji terenu pokrywają się z kierunkami zagospodarowania gminy i określenie środków, które pozwolą na rozwój przestrzenny przy umiejętnym zachowaniu dóbr kultury.
Aby określić znaczenie archeologicznej substancji zabytkowej deponowanej na obszarze gminy w różnych etapach dziejów, poniżej omówiono w sposób bardziej rozbudowany okresy odznaczające się intensyfikacją faktów osadniczych.

EPOKA KAMIENIA (PALEOLIT, MEZOLIT, NEOLIT)

Pierwsze ślady pobytu człowieka na terenie gminy Chmielnik pochodzą z epoki kamienia, odnotowano jak dotąd liczną grupę tych stanowisk np. 11 (AZP 91 – 65), 5 (AZP 90 – 64), 3 (AZP 90 – 63). Część z nich została odkryta jeszcze pod koniec XIX wieku. Ujawnienie tych przejawów najstarszego osadnictwa wiąże się z penetracjami dokonywanymi m.in. przez księdza Stanisława Skurczyńskiego, badaniami prowadzonymi przez B. Gintera, ekipę Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1988 r. Stanowiska te były w większości zlokalizowane na piaszczystych wydmach. Obecnie istniejąca zabudowa, zalesienie terenu, degradacja terenu wskutek prowadzonej działalności rolniczej (głównie orki) oraz procesy erozyjne, jak też niedokładne informacje nt. położenia stanowisk nie pozwalają na dokładne określenie lokalizacji części z nich.


Z okresu neolitu pochodzi osada w Chmielniku - prace powierzchniowe B. Gintera z 1963 r.
Początek holocenu nie wprowadza znaczących zmian w sposobie gospodarowania grup ludzkich również obecnych na terenie gminy Chmielnik. Nadal mamy tu do czynienia z gospodarką przyswajalną tj. łowiectwem i zbieractwem. Zmieniają się jednak warunki środowiskowe, ponieważ na większość terenów Niżu Środkowoeuropejskiego wkraczają puszcze rozwijające się w związku ze znacznym ociepleniem klimatu. W pozostałościach działalności człowieka z tego okresu (mezolit) odkrywamy wysoką specjalizację i przystosowanie do warunków leśnych. Nazwani przez S. K. Kozłowskiego „ostatnimi Indianami Europy” łowcy i zbieracze wykonywali precyzyjne i odznaczające się bardzo małymi rozmiarami narzędzia krzemienne, które odnajdujemy również na gruntach Chomentówka, Sędziejowic, Przededworza.
W obszarze AZP 90 – 64 przeważają obiekty z epoki kamienia. Zabytki mezoliotyczne pochodzą z 4 lub 5 stanowisk, m.in. w : Lubani st. 1; Suchowoli i prawdopodobnie w Gumienicach. Równie często notowane są osady neolityczne w 6 stanowiskach w : Lubani, Gumienicach – Straszniowie, Podlesiu, Strojnowie, Wierzbiu. Jest tez 5 punktów zaliczanych ogólnie do epoki kamienia. Prócz tego z 3 stanowisk pochodzi ceramika, którą można łączyć z kultura łużycką (Ługi bądź ogólnie z epoką już brązu). Do najważniejszych należy znalezisko w Ługach, znaleziono bardzo liczny i ciekawy materiał krzemienny z mezolitu i ceramikę kultury łużyckiej. Położone na wydmie, z której wybiera się piasek, stąd postulat nadzoru konserwatorskiego.
Wynalezienie nowych metod zdobywania żywności poprzez uprawy rolne i hodowlę zwierząt jest jednym z najbardziej doniosłych procesów w dziejach ludzkości, którego początki możemy obserwować na przykładzie kultur anatolijskich i bałkańskich już w VIII tysiącleciu p. Ch. Pierwsze grupy rolników pojawiły się na terenie ziem polskich jako element obcy kulturowo.

W V tysiącleciu B.C. miało miejsce pojawienie się przedstawicieli kultur wstęgowych, a później nadwiślańskich, w rejonie przejścia obszarów górzystych w lessową wyżynę Sandomierską. Dużą rolę w rekonstrukcji międzygrupowych, a nawet interregionalnych kontaktów spełniają znaleziska świadczące o wymianie pewnych „nowinek” technicznych, a nawet surowcowych, np. handel obsydianem z Gór Bukowych i krzemieniem czekoladowym – świętokrzyskim oraz pojawienie się miedzi.1 Kontakty te zadzierzgnięte już na wczesnym etapie neolityzacji były utrzymywane również po powstaniu rodzimych kultur o gospodarce produkcyjnej. W wyniku wielowiekowego oddziaływania młodszych kultur pochodzenia naddunajskiego (zwłaszcza lendzielskiej) ok. połowy IV tysiąclecia przed Chr. Wytworzyła się na niżu Środkowoeuropejskim kultura pucharów lejkowatych.2 Z przykładem kultury lejkowej mamy do czynienia m. in. w Lubanii.


EPOKA BRĄZU I WCZESNA EPOKA ŻELAZA


Epoka brązu niesie ze sobą znajomość i upowszechnienie nowego metalu oraz zmiany o charakterze interregionalnym, takie jak powstanie kompleksu kultur pól popielnicowych, w których obrębie rozpowszechnił się zwyczaj palenia zmarłych na stosie, np. w Śladkowie Małym odnaleziony został grób popielnicowy. Notujemy dalszy rozwój techniki rolnej i rozprzestrzenianie się osadnictwa na obszar wysoczyzn.3 Charakter gospodarki kultur omawianego okresu jest zdecydowanie rolniczy, o zaawansowanych technikach produkcji żywności. Nie odnotowujemy dużych zmian w sposobie gospodarowania ludności, która zasiedlała tereny ziem polskich we wczesnej epoce żelaza.

MŁODSZY OKRES PRZEDRZYMSKI I OKRES WPŁYWÓW RZYMSKICH


W II w. p. n. e. oddziaływania z kręgu kultury celtyckiej doprowadziły do pewnego ujednolicenia prądów kulturowych w związku z procesem nazywanym latenizacją 4. Napływające nowe fale ludności, z którymi mieliśmy do czynienia przez dotychczas omawiane okresy prahistorii przestały być bezimienne. Dla omawianego okresu znamy szereg wydarzeń historycznych, które archeologia próbuje powiązać z czytelnymi w obrębie świadectw materialnych przemianami. Historycy rzymscy po raz pierwszy przekazują nam informacje o ludach, które zamieszkiwały tereny ziem polskich. Pierwszymi przybyszami na obszarze obecnej Polski, którzy rozpoczynają okres przemian kulturowych młodszego odcinka epoki żelaza byli Celtowie, z których osadnictwem mamy do czynienia na Dolnym i Środkowym Śląsku, już poczynając od V w. p. n. e. Najistotniejszym czynnikiem zmieniającym dotychczasowe stosunki ludnościowe było napięcie ok. poł. III w. p. n. e. fali plemion germańskich, które wraz z dotychczasowymi mieszkańcami terenu ziem polskich wytworzyły kulturę przeworską. Prawdopodobnie plemiona te można dość pewnie identyfikować z wymienionymi przez Publiusza Korneliusza Tacyta i Gajusza Klaudisza Ptolomeusza Lugiami.5 Związek plemienny Lugiów przetrwał, aż do wojen markomańskich, czyli do drugiej połowy II w. n. e. Drugą znaczną dla krajobrazu kulturowego falą ludności było napłynięcie od Pomorza Gdańskiego plemion Gotów i Gepidów, których utożsamiamy z kulturą wielbarską. Ok. połowy II w. n. e. w wyniku ekspansji Gotów w kierunku Morza Czarnego ukonstytuowała się granica pomiędzy oboma ugrupowaniami kulturowymi na linii Wisły.
Charakteryzując przemiany ludnościowe i kulturowe, które miały miejsce w omawianym okresie nie należy pomijać rozwoju gospodarczego. Niewątpliwie cywilizacja celtycka wywarła znamienny wpływ na kształtowanie się gospodarki kultury przeworskiej. Jednakowoż plemiona germańskie nie przejęły od Celtów takich umiejętności, jak wyrób ceramiki toczonej na kole lub produkcja szkła. Koło garncarskie pojawia się ponownie dopiero w młodszym i późnym okresie rzymskim (II/III – IV w. n. e. ) prawdopodobnie zapożyczone od kultur kręgu dackiego. Również dopiero na ten okres datowany jest znaczny rozwój technik agrarnych, które spowodowały rozwój gospodarki kultury przeworskiej należy chyba wiązać z terenami prowincji rzymskich, których granice w II w. n. e. zdecydowanie zbliżyły się do obszaru ziem polskich. 6 o kontaktach (m. in. handlowych) z Imperium Rzymskim świadczą importy znajdowane na terenie ziem polskich. Przykładem stanowisk archeologicznych zaliczanych do kultury przeworskiej są: ślad osadnictwa w Śladkowie Dużym, w Śladkowie Małym oraz w Kotlicach.
Z okresem wpływów rzymskich związane są stanowiska archeologiczne pozwalające na rozpatrywanie możliwości wpływów z obszaru związanego ze starożytnym hutnictwem świętokrzyskim. Rozwijający się w okresie wpływów rzymskich ośrodek metalurgiczny jest interesujący, tak ze względu na skalę zjawiska, jak i na zupełnie nietypowy charakter produkcji. Ślady starożytnych warsztatów dymarskich koncentrują się głównie w północno - wschodniej części Gór Świętokrzyskich, na przedpolu Łysogór. Żużel, który stanowi podstawowe źródło badań nad starożytnym hutnictwem żelaza jest pozostałością procesu redukcji bezpośredniej, która odbywała się w piecach typu kotlinkowego. Proces redukcji odbywający się w starożytnych dymarkach różni się od współczesnych technik hutniczych, których produktem jest surówka i szlaka wielkopiecowa. Łuka żelazna, uzyskiwana w piecu kotlinkowym, powstawała w zdecydowanie niższej temperaturze. Stąd żużle żelazne pozostawione przez starożytnych hutników na piecowiskach (żużel spływał do kotlinek, tworząc walcowate kloce, poniżej poziomu wytwarzania się łupki) stanowią istotne źródło archeologiczne. Dostarczane przez badania weryfikacyjno – poszukiwawcze nowe dane stwierdzające występowanie pozostałości warsztatów produkcyjnych na obszarze stosunkowo mocno oddalonym od świętokrzyskiego centrum metalurgicznego, pozwalają na lokowanie w północnej części dorzecza Nidy kolejnego ośrodka produkcji żelaza, zapewne związanego ze zjawiskiem hutnictwa świętokrzyskiego. Problematyczne jest dokładne datowanie tego typu świadectw ze względu na nieliczne pozostałości ceramiki lub innych zabytków datujących.


ŚREDNIOWIECZE I NOWOŻYTNOŚĆ


Po okresie wędrówek ludów (375 r. – V w. n. e. ) następuje około stuletnia przerwa w osadnictwie na terenie południowej części ziem polskich. Potwierdzeniem wyludnienia tego obszaru są wczesnośredniowieczne źródła pisane.7 Kolejny rozdział dokumentuje budowa centrum kulturowego na Łyścu (IX w.) i funkcjonowanie osad obronnych, związanych z okresem plemiennym ( np. Wiślica, Stradów, gm. Czarnocin). Wiek XI i XII to okres stabilizacji chrześcijaństwa w Polsce, który jest bardzo dobrze widoczny również na terenie Kielecczyzny, gdzie powstają pierwsze klasztory benedyktyńskie (Św. Krzyż, Św. Katarzyna) i cysterskie (Jędrzejów, Wąchock). Obok powstającego zamku królewskiego w Chęcinach rozwijają się świeckie i kościelne dobra ziemskie, których świadectwem są pozostałości siedzib biskupich i możnowładczych.
Z okresem wczesnego średniowiecza możemy wiązać odkryte stanowiska na terenie gminy Chmielnik w Śladkowie Dużym (cmentarzysko ciałopalne), czy pochodzącą z XI – XII w. osadę w Sędziejowicach, osadę wczesnego średniowiecza w Kotlicach. Ślad osadnictwa późnośredniowiecznego odnotowano również w Zreczu Chałupczańskim – osada, na XIV – XV w. datowane jest znalezisko śladów osadnictwa w Lubanii.

Natomiast na gruntach Borzykowej zarejestrowano pozostałości po osadzie odnoszące się do okresu nowożytnego.



Obok stanowisk o bardziej precyzyjnie ustalonej chronologii stwierdzamy występowanie dużej liczby punktów osadniczych, które można datować dość ogólnie na okres pradziejowy. Znajduje się one na gruntach w Grabowcu, Piotrkowicach, w Holendrach, Jasieniu, w Śladkowie Dużym, Sędziejowicach, Śladkowie Małym, w Kotlicach, w Suskrajowicach, w Chomentówku.
Jako podsumowanie niniejszego omówienia zasobów archeologicznych gminy Chmielnik należy podkreślić, że dotyczy ono jedynie części gminy objętej wcześniejszymi badaniami (w tym badaniami Archeologicznego Zdjęcia Polski). Stan rozpoznania pod tym względem większości terenów gminy jest obecnie niezadowalający ( brak badań AZP, trudności z określeniem dokładnej lokalizacji zasobów archeologicznych, liczne zniszczenia i rozgrabienia stanowisk).

WARUNKI OCHRONY ARCHEOLOGICZNYCH DÓBR KULTURY NA TERENIE GMINY CHMIELNIK


  1. W związku z tym, że teren gminy Chmielnik jest częściowo rozpoznany przez powierzchniowe badania archeologiczne, pozwalające na udokumentowanie części zasobów tej kategorii zabytków, można określić warunki ich ochrony. Konieczne jest uszczegółowienie określonych w niniejszym opracowaniu warunków w oparciu o dalsze badania Archeologicznego Zdjęcia Polski i badania wykopaliskowe na wyselekcjonowanych stanowiskach. Pozwoli to na możliwie pełne określenie zasobów i potrzeb wynikających z ich obecności na terenie gminy. W związku z powyższym niniejsze wytyczne mają charakter tymczasowy oparty na dostępnej obecnie bazie źródłowej.

  2. Powodem wyznaczania strefy ochronnej, związanej z dotychczas udokumentowanymi stanowiskami na przedmiotowym obszarze jest konieczność dostosowania bieżących zadań inwestycyjnych do potrzeb wynikających ze znaczenia konkretnych obiektów i stanowisk archeologicznych. Dlatego wprowadzenie stref ochrony konserwatorskiej powinno służyć umiejętnemu kształtowaniu środowiska, godząc zamierzenia inwestycyjne z koniecznością zachowania i dokumentowania dziedzictwa przeszłości, podlegającego ochronie prawnej na mocy Ustawy o ochronie dóbr kultury z 15 lutego 1962 r. (Dz. U. 1990 r, Nr 10, poz. 48; 1997 r., nr 56, poz. 322; 1997 r., nr 5, poz. 24). W związku z powyższym zaznaczona strefa wprowadza obowiązek uzgadniania wszelkiej działalności inwestycyjnej w Wojewódzkim Oddziałem Służby Ochrony Zabytków w Kielcach, al. IX Wieków Kielc 3.

  3. W myśl ustawy o ochronie dóbr kultury ( art. 1.2) jednostki samorządowe, podobnie jak instytucje powołane do sprawowania opieki nad zabytkami, powinny zabezpieczać odpowiednie warunki finansowe i prawne dla ochrony dziedzictwa archeologicznego. Art. 3 cytowanej ustawy tu ustawy obszernie określa:

„1. Celem ochrony dóbr kultury jest ich zachowanie, należyte utrzymanie oraz społecznie celowe wykorzystanie i udostępnienie dla celów naukowych, dydaktycznych i wychowawczych, tak aby służyły nauce oraz popularyzacji wiedzy i sztuki, stanowiły trwały element rozwoju kultury i były czynnym składnikiem życia współczesnego społeczeństwa.

2. ochrona dóbr kultury polega na zabezpieczeniu ich przed zniszczeniem, uszkodzeniem, dewastacją, zaginięciem lub wywozem za granicę, na zapewnieniu im warunków trwałego zachowania, na opracowaniu dokumentacji naukowej, ewidencji i rejestracji oraz na ich konserwacji, restauracji lub odbudowie, opartych na zasadach naukowych.”



  1. Art. 8a cytowanej ustawy stanowi iż ochronę dóbr kultury w zakresie określonym ustawą oraz innymi przepisami sprawują również organy jednostek samorządu terytorialnego

  2. Art. 11.1 cytowanej ustawy stanowi iż obowiązkiem wojewodów i organów jednostek samorządu terytorialnego jest dbałość o dobra kultury i podejmowanie działań ochronnych oraz uwzględnienie zadań ochrony zabytków, między innymi w regionalnych i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w budżetach, w prawie miejscowym i przepisach gminnych

  1. Ponieważ znaleziska archeologiczne, jako elementy wspólnego dziedzictwa kulturowego są „bogactwem narodowym i powinny być chronione przez wszystkich obywateli” zgodnie z art. 1.1 cytowanej wyżej ustawy, wnioskuje się o zwrócenie uwagi wykonawcom wszelkich prac ziemnych i budowlanych, iż art. 22.1 cytowanej ustawy nakłada na nich obowiązek powiadomienia lokalnych władz i właściwego konserwatora zabytków o znalezieniu przedmiotu, który posiada cechy zabytku ( w tym przypadku dotyczy to znalezisk archeologicznych), jak również zabezpieczenia takiego znaleziska i natychmiastowego wstrzymania dalszych prac, mogących je uszkodzić lub zniszczyć. Zniszczenie lub usunięcie takiego przedmiotu z kontekstu, w którym został znaleziony jest równoznaczne z utratą części bardzo istotnych informacji o odkryciu i podlega sankcjom karnym ( por. art. 73, 45 i 76 cytowanej ustawy). Wnioskuje się o umieszczenie powyższego zapisu, jako informacji dotyczącej terenu całej gminy Chmielnik.

Wszelkie prace przy zabytkach, w tym nadzory i badania archeologiczne na terenie gminy mogą być prowadzone jedynie przez dyplomowanego archeologa, na podstawie zezwolenia wydanego przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach 8


Dla właściwej ochrony archeologicznego dziedzictwa kulturowego należy wyznaczyć Archeologiczną Strefę Ochrony Konserwatorskiej

  • Strefa archeologicznej ochrony biernej, częściowe zakazy do uwzględniania na etapie planowania. Obejmuje obiekty i stanowiska archeologiczne zdefiniowane przez art. 1.3 ustawy i objęte ochroną prawną na podst. Art. 27.1.2 ustawy.


Ponieważ ingerencja w struktury i nawarstwienia archeologiczne powoduje ich nieodwracalne zniszczenie, istnieje konieczność objęcia ewentualnych prac ziemnych niezbędnych do przeprowadzenia na obszarze archeologicznej strefy ochrony biernej nadzorem lub wyprzedzającymi inwestycję badaniami ratowniczymi prowadzonymi na koszt inwestora, w myśl art. 27, ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10, poz. 48; z 1990 r., nr 56, poz. 322; z 1997 r. nr 5, poz. 24) w/w warunek nie dotyczy obiektów wpisanych do rejestru zabytków archeologicznych, przeznaczonych do bezwzględnego zachowania dla przyszłych pokoleń (obecnie brak na terenie gminy).


1 na podstawie J. K. Kozłowski, K. Godłowski: Historia starożytna ziem polskich, Warszawa 1976, s. 5 - 14

1


 l. Lejawa: Stan badań archeologicznych na terenie województwa kieleckiego. Epoka kamienia, Kielce 1996, s. 16

2 J. Gurba: Neolit. Kultura pucharów lejkowatych. 9w;) pradzieje ziem polskich, Tom I. Od paleolitu do środkowego okresu lateńskiego. Część 1. Epoka kamienia, praca zbiorowa pod red. J. Kmiecińskiego, Warszawa – Łódź 1989, s. 217

3 J. K. Kozłowski. K. Godłowski: Historia starożytna ziem polskich, Warszawa 1976. S. 55 - 84

4 jw. s. 89 – 91, 97 - 104

5 jw. s. 159 - 160

6 jw. s. 143

7 jw. s. 164 – 166


8 na podstawie art. 2.1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10, poz. 48 z 1990 r. nr 56, poz. 322 z 1997 r., nr 5, poz. 24)






©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna