Zbiór sentencji łacińskich (warto niektóre znać. *) A



Pobieranie 104.6 Kb.
Strona2/3
Data07.05.2016
Rozmiar104.6 Kb.
1   2   3
F

Faber est quisque suae fortunae - Każdy jest kowalem własnego losu.
Fabula docet - Bajka uczy (oto morał tej bajki)
Fabulis non expletur venter - Bajkami żołądka nie napełnisz.
Fac et extusa - Najpierw zrób, potem usprawiedliwiaj się.
Fac et spera - Działaj i miej nadzieję.
Fac fideli sis fidelis - Bądź wierny temu, kto wierny tobie.
Fac simile - Zrób podobnie.
Fac te ipse felicem - Uczyń sam siebie szczęśliwym.
Facil(e) omnes, cum valemus, recta consili(a) aegrotis damus - My wszyscy, kiedy jesteśmy zdrowi, łatwo dajemy dobre rady chorym.
Facile dictu, difficile factu - Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić.
Facile est enim tenores adhuc animos componere, difficulter reciduntur vitia, quae nobiscum creverunt - Łatwo bowiem kształtować jeszcze młode dusze, trudno natomiast ukrócić wady, które urosły wraz z nami.
Facile remedium est ubertatis - Z nadmiarem łatwo sobie poradzić (od przybytku głowa nie boli)
Facilius oppresseris quam revocaveris (ingenia studiaque) - (talenta i nauki) łatwiej można stłumić, niż do życia przywrócić.
Facta est grando et ignis - Powstał grad i ogień.
Facta loquuntur - Fakty krzyczą (mówią same za siebie)
Facta non praesumuntur, sed probantur - Faktów się nie domniemywa, lecz je udowadnia.
Facta notoria - Ogólne znane fakty.
Facta sunt verbis difficilora - Czyny są trudniejsze niż słowa.
Factum est - Stało się.
Factum est factum - Zrobiono to co zrobiono.
Factum non fabula - Fakt, nie bajka.
Faecem bibat, qui vinum bibit - Kto pije wino, niech wypije osad (kto naważył piwa niech sobie je sam wypije)
Falsum etiam est verum, quod constituit superior (Publiliusz Syryjczyk) - Fałsz jest również prawdą, którą ustanowił potężniejszy.
Fallite fallentes – Okłamujcie kłamiących (z Owidiusza "Sztuka kochania")
Falsus utinam vates sim - Obym był fałszywym prorokiem.
Fama crescit eundo - Plotka rośnie rozchodząc się.
Fama nihil est celerius - Nic nie jest szybsze od plotki.
Fames artium magistra - Głód nauczycielem sztuk.
Fames est optimus coquus - Głód jest najlepszym kucharzem.
Fas est et ab hoste doceri - Wolno się uczyć nawet od wroga.
Fata prementia longos efficiunt, celeres fata benigna dies - Zły los dni wydłuża, a pomyślny je skraca.
Fata viam invenient - Przeznaczenie znajdzie drogę.
Favete linguis - Milczcie w skupieniu.
Feci, quod potui, faciant meliora potentes - Zrobiłem, co mogłem, kto potrafi, niech zrobi lepiej.
Felicitas multos habet amicos - Szczęście ma wielu przyjaciół.
Felix culpa - Szczęśliwa wina.
Felix qui potuit rerum cognoscere - Szczęśliwy (ten), który może zrealizować coś.
Felix, qui potuit rerum cognoscere causas - Szczęśliwy, kto zdołał poznać przyczyny wszechrzeczy.
Feriunt summos fuimina mentes - Pioruny uderzają w najwyższe szczyty.
Ferro iquique - Ogniem i mieczem.
Fervet olla, vivit amicitia – Garnek kipi, przyjaźń kwitnie.
Festina lente - Spiesz się powoli.
Fiat lux - Niech się stanie światłość.
Fide, sed qui, vide - Ufaj, ale uważaj komu ufasz.
Fides punica - Wierność punicka (wiarołomność)
Fides sine operibus mortua est - Wiara bez uczynków jest martwa.
Finis coronat opus - Koniec wieńczy dzieło.
Finita est comoedia - Komedia skończona.
Fortes fortuna adivivat - Śmiałym sprzyja los.
Fortuna dicitur caeca - Mówi się że los jest ślepy.
Fortuna favet fortibus - Los sprzyja dzielnym.
Fraus latet in generalibus – W ogólnikach czai się oszustwo.
Fugit hora - Czas ucieka.
Fumum vendere - Mamić obietnicami.
Furor poeticus - Entuzjazm twórczy.

G

Galia est omnis divisa in partes tres - Galia jako całość dzieli się na trzy części - Cezar, O wojnie galijskiej
Galilaee, vicisti! - Galilejczyku, zwyciężyłeś.
Galinarum lac - Ptasie mleko.
Gallina scripsit - Nagryzmolić jak kura pazurem (dosł. kura napisała)
Gallus in suo sterquilinio plurimum potest - Kogut tylko na własnym gnojowisku dużo może.
Gaude sorta tua - Ciesz się ze swego losu.
Gaudeamus igitur, iuvenes dum sumus - Cieszmy się więc dopóki jestesmy młodzi.
Gaudet tentamine virtus - Cnota raduje się, gdy jest wystawiona na próbę.
Gaudi maeror comes - Towarzysz radości - smutek
Gaudia principium nostri sunt saepe doloris - Radości często są przyczyną naszego bólu.
Gaudia principium nostri sunt sape doloris - Wielka radość jest często początkiem naszego cierpienia.
Gaudium certaminis - Radość walki.
Gaudium in litteris est - Radość jest w nauce.
Gemma gemmarum - Klejnot nad klejnotami.
generosos animos labor nutrit - dla dusz szlachetnych trud jest pokrzepieniem
Genius loci - Duch opiekuńczy miejsca.
Gens togata - Obywatele rzymscy (dosł. lud w togach)
Genus irritabile vatum - Drażliwy ród poetów.
Gladiator in arena consilium capit - Gladiator podejmuje decyzję na arenie.
Gleatum sero dueli paenitet - Uzbrojonemu nie czas narzekać na wojnę.
Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis - Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli.
Gloria patriae - Chwała ojczyznie.
Gloria victis – Chwała zwyciężonym.
Gloria virtuti resonat – Sława jest echem cnoty.
Gloriam qui spreverit, veram habebit - Kto wzgardził sławą, zyskał sławę prawdziwą.
Gloriosae memoriae - Sławnej pamięci.
Gradiam - Stopniowo.
Graecia capta ferum victorem cepit - Podbita Grecja dzikich zwycięzców podbiła.
Graecia victa victorem vicit - Grecja zwyciężona zwycięzcę pokonała
Graecum est, non legitur – To po grecku, tego się nie czyta.
Grata novitas - Miła [jest] nowość.
Gratia gratiam parti - Uprzejmość rodzi uprzejmość.
Gratias tibi (maximas) ago - (serdecznie) dziękuję.
Gratis accepistis, gratis date - Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie.
Graviora manent - Najgorsze dopiero nadejdzie.
Gravissimum est imperium - Najcięższa jest władza.
Gutta cavat lapidem non vi, sed saepe cadendo - Kropla drąży skałę nie siłą, lecz ciągłym spadaniem.

H

Habeas tibi - Zatrzymaj to sobie.


Habent sua fata libelli - I książki mają swoje losy.
Habet suum venenum blanda oratio - Zawiera swój jad i przymilna mowa.
Habita fides ipsam plerumque fidem obligat - Okazane zaufanie zobowiązuje zwykle do wzajemnej ufności.
Habita tecum - Wniknij w siebie.
Habita ut migraturus - Mieszkaj, jakbyś miał odejść.
Hac urget lupus hac canis - Z jednej strony grozi wilk, a z drugiej pies.
hac via - Tą drogą.
Haec est fides - Oto wierność.
Haec habui dicere - To właśnie chciałem powiedzieć.
Haec hactenus - Wystarczy już o tym.
Haec lex valet in omnes - To prawo dotyczy wszystkich.
Haec res tibi cordi sit - Miej tę sprawę na sercu.
Haec Sibyllae foliis obscuriora - To mniej zrozumiałe od wyroczni Sybilli.
Haeret res - W tym rzecz.
Hanc persomam induisti, agenda est - Wziąłeś na siebie tę rolę, trzeba więc ją grać.
Hanc tibi cane cantilenam - Zaśpiewaj sobie tę piosenkę.
Hannibal ante portas - Hannibal pod bramami.
Haud equidem tali me dignor honore - Co do mnie, nie czuję się godzien takiego zaszczytu.
Haud ignota loqur - Nie mówię rzeczy nieznanych.
Haud semper errat fama - Nie zawsze myli się powszechna opinia.
Haurit aquam cribo, qui discere vult sine libro - Sitem czerpie wodę, kto chce uczyć się bez książek.
Helluo librorum - Mól książkowy (dosł. pożeracz książek)
Heu me miserum! - O, ja nieszczęśliwy!
Hic esse et illic simul non possumn - Nie mogę być tu i tam jednocześnie.
Hic est depositus - Tutaj został złożony.
Hic et nunc - Tu i teraz.
Hic haeret aqua - Tu zatrzymała się woda (w tym cała trudność)
Hic iacet lepus - Tu leży zając (w tym cała trudność)
Hic sunt leones - Tu przebywają lwy ; nieznane kraje.
Hic vivimus ambitiosa paupertate omnes - Tu żyjemy wszyscy w dumnym ubóstwie.
Historia magistra vitae - Historia (jest) nauczycielką życia.
Hoc erat in votis - To było w moich życzeniach.
Hoc erit post me, quod ante me fuit - To samo będzie po mnie, co przede mną było.
Hoc fac - tak czyń.
Hodie mihi, cras tibi - Dzisiaj mi, jutro tobie.
Hominem non odi, sed eius vitia - Nie człowieka nienawidzę, lecz jego błędów.
Hominem quero – Szukam człowieka.
Hominem te (esse) memento – Pamiętaj, że jesteś tylko człowiekiem.
Homines potius oculis quam auribus credunt - Ludność wierzy raczej oczom niż uszom.
Homines quod volunt credunt - Ludzie wierzą w to w co chcą wierzyć.
Hominis est errare, insipientis in errore perseverare - Ludzką rzeczą jest błądzić, głupców rzeczą trwać w błędzie.
Homo doctus secum semper divitias habet - Człowiek uczony ma zawsze przy sobie swe bogactwo.
Homo est animal sociale - Człowiek jest zwierzęciem politycznym.
homo est animal sociale - człowiek jest zwierzęciem towarzyskim
Homo homini consulere debet - Człowiek człowiekowi powinien pomagać.
Homo homini lupus est - Człowiek człowiekowi jest wilkiem.
Homo improbus beatus non est - Człowiek nieuczciwy nie jest szczęśliwy.
Homo res sacra homini - Człowiek rzecz święta człowiekowi.
homo sacra res homini - człowiek jest rzeczą świętą dla człowieka.
Homo sum, humani nihil a me alienum puto – Jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce.
Homo, qui homine calamitoso est misericors, meminit sui (Publilius Syrus) - Człowiek, który okazuje miłosierdzie wobec człowieka nieszczęśliwego, sam o sobie pamięta.
Honesta fama melior pecuniae - Dobra sława lepsza od pieniędzy.
Honesta res est laeta paupertas - Szacowna to rzecz pogodne ubóstwo.
Honesta vita beata est - Zaszczytne życie jest szczęśliwe.
Honores mutant mores - Zaszczyty zmieniają obyczaje człowieka.
Honores mutant mores, sed raro in meliores - Zaszczyty zmieniają obyczaje, lecz rzadko na lepsze.
Honos habet onus - Zzaszczyt pociąga za sobą obowiązki.
Horribile dictu - Strach powiedzieć.
Hospes hospiti sacer - Gość to świętość dla gospodarza.
Hospes, hostis - Każdy obcy to wróg.
Humana ferre - Znosić cierpliwie przypadłości ludzkie.
Humana non sunt turpia – Co ludzkie, nie hańbi.

I



Iactantius maerent, qui minus dolent - Wyrażają swój ból bardziej okazale ci, którzy mniej cierpią.
Ibi patria, ubi bene - Tam ojczyzna gdzie dobrze.
Ibi victoria, ubi concordia - Tam zwycięstwo gdzie zgoda.
Id est (i.e.) - To znaczy.
Id quod erat demonstrandum - To, co było do udowodnienia.
Id quod interest - To, co stanowi różnicę.
Idem - Ten sam.
Idem per idem - To samo przez to samo.
Ignavia corpus hebetat, labor firmat - Nieróbstwo osłabia ciało, a praca je krzepi.
Ignavia est iacere, dum possis surgere - Tchórzostwem jest leżeć, kiedy można powstać.
Ignavis semper feriae - Lenie zawsze mają święto.
Ignis non exstinguitur ignis - Ognia nie gasi się ogniem.
Ignis, mare, mulier - tria mala - Ogień, morze, kobieta - trzy nieszczęścia.
Ignorantia iuris nocet - Nieznajomość prawa szkodzi.
Ignorantia legis excusat neminem – Nieznajomość prawa nikogo nie tłumaczy (nie można zasłaniać się nieznajomością przepisów)
Ignoti nulla cupido - Nieznane nie nęci; nie pragnie się czegoś, o czym się nie wie, że istnieje.
Impares nascimur, pares morimur - Rodzimy się nierówni, umieramy równi.
Imperare sibi maximum est imperium - Panować nad sobą to najwyższa władza.
Imperare sibi maximum imperium est - Rządzić sobą jest największą władzą.
Impos animi - Słaby na umyśle (głupiec)
Impossibilium nulla obligatio est - Nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych.
In aqua scribis - Piszesz na wodzie (realizacja czegoś jest wątpliwa)
In arena aedificas - Nierealne podstawy czegoś.
In articulo mortis - W obliczu śmierci.
In Bellonae hortis nascuntur semina mortis - W ogrodach Bellony (bogini wojny) rodzą się nasiona śmierci.
In cauda venenum - Trucizna jest w ogonie (złośliwość zawarta jest na końcu niewinnie zaczynającego się listu, przemówienia, wiadomości)
In hoc signo vinces - Pod tym znakiem zwyciężysz .
In labore virtus et vita - W pracy cnota i życie.
In lacte matris praebibere - Wyssać z mlekiem matki.
In magnis et voluisse sat est - W rzeczach wielkich wystarczy chcieć.
In medio stat veritas - Prawda leży pośrodku.
In merito - W rzeczy samej.
In omnibus requiem quaesivi, et nusquam inveni nisi in angulo cum libro. – Wszędzie spokoju szukałem i nie znalazłem nigdzie, jak tylko w kątku z książką.
In perpetuam rei memoriam - Na wieczną rzeczy pamiątkę.
In perpetuum - Na zawsze.
In principio creavit Deus coelum et terram - Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.
In principio erat Verbum - Na początku było Słowo.
In saecula saeculorum - Na wieki wieków.
In silvam ligna ferre - Znosić drewno do lasu.
In summo gradu - W najwyższym stopniu.
In vino veritas - (dosł. w winie prawda), wino rozwiązuje języki.
In vino veritas, in aqua sanitas – W winie prawda, w wodzie zdrowie.
Incidis in Scyllam vitare Charybdim - Wpadasz na Scyllę chcąc ominąć Charybdę (z deszczu pod rynnę)
Incredibile visu - Niepodobna uwierzyć własnym oczom.
Ingrata patria, ne ossa quidem habebis - Niewdzięczna ojczyzno, nie będziesz miała nawet (moich) kości.
Iniqua numquam regna perpetuo manent- Niegodziwa władza nigdy nie trwa wiecznie.
Inter arma silent leges - W czasie wojny milczą prawa.
Inter arma silent Musae - W czasie wojny milczą Muzy.
Inter malleum et incudem - Między młotem i kowadłem.
Invidia gloriae assiduus est - Zawiść jest stałym towarzyszem sławy.
Invidia gloriae umbra est - Zazdrość jest sławą cienia.
Invitum qui servat, idem facit occidenti - Kto ocala kogoś wbrew jego woli, to tak jakby go zabijał.
Ipsa sua melior fama - Lepszy od swej reputacji.
Ira initium insaniae est - Gniew początkiem szaleństwa jest.
Ira odium generat - Gniew rodzi nienawiść.
Ira sine viribus vana est - Gniew nie poparty siłą jest próżny.
Irremeabilis unda - Fala, od której nie ma powrotu (o Styksie - rzece umarłych); śmierć.
Is fecit, cui prodest - Ten zrobił, komu to przynosi korzyść.
Ite, missa est - Idźcie, ofiara spełniona.
Iucundi acti labores - Miłe są trudy zakończone.
Iucundi peracti labores - Miłe są trudy przepędzone.
Iudex est lex loquens - Sędzia jest mówiącym prawem.
Iurare in verba magistri - (przysięgać na słowa nauczyciela) ślepo wierzyć; uznawać autorytet nauczyciela za argument ostateczny.
Iurare in verba magistri - Przysięgać na słowa nauczyciela (ślepo wierzyć)
Iustitia civitatis fundamentum - Sprawiedliwość fundamentem państwa.
Iustitia omnibus - Sprawiedliwość dla wszystkich.
Iustitiam colere debemus - Powinniśmy pielęgnować sprawiedliwość.
Iustitias vestras iudicabo - Sprawiedliwość waszą sądzić będą.

L

Labor fallit curas - Praca oszukuje troski.
Labor omnia vincit - Praca wszystko przezwycięża.
Labores pariunt honores - Trudy przynoszą zaszczyty.
Labuntur anni - Upływają lata.
Lacrimae celeriter arescunt - Łzy szybko wysychają.
Lacrimis adamanta movebis - Łzami nawet kamień skruszysz.
Laesa maiestas - Zdrada stanu.
Laetificat stultum grandis promissio multum - Wielka obietnica ogromnie głupca cieszy.
Laetitia exsultare - Skakać z radości.
Laetius est, quoties magno sibi constat honestum - Sukces tym słodszy, im więcej trudów włożono w jego osišgnięcie.
Lapides clamabunt - Kamienie wołać będą.
Lapis super lapidem non reliquentur hic - Kamień na kamieniu tu nie pozostanie.
Lapsus lingue - Przejęzyczenie.
Lapsus memoriae - Błąd pamięci.
Larga manu - Szczodrą ręką.
Latet anquis in herba - Ukrywa się wąż w trawie.
Latrante uno latrat statim et alter canis - Gdy jeden pies zaszczeka, drugi natychmiast króluje.
Laudant, quod non intelligunt - Chwalą to, czego nie rozumieją.
Laudator temporis acti - Chwalca przeszłości; konserwatysta
Laus alit artes - Pochwała karmi sztukę.
Lavare manus - Umywać ręce.
Legant prius et postea despiciant – Niech najpierw przeczytają, a potem lekceważą (a nie odwrotnie)
Lege non distinguente - Ustawa nie rozróżnia.
Legem nocens veretur fortunam innocens - Przestępca boi się prawa, niewinny - losu
Leges ab omnibus intellegi debant - Ustawy powinny być zrozumiałe przez wszystkich.
Leges omnium saiutem singulorum saluti anteponunt - Prawa przenoszą dobro ogółu nad dobro jednostek.
Lenior et melior fis accedente senecta - Zbliżając się do starości stajemy się łagodniejsi i lepsi.
Lex dilationes exhorret - Prawo nie znosi zwłoki.
Lex est, quod notamus - To co piszemy, stanowi prawo.
Lex iubet ea, quaefacienda sunt, prohibetque contraria - prawo nakazuje to, co należy czynić, a wzbrania rzeczy przeciwnych.
Lex neminem cogit ad impossibilia - Prawo nikogo nie zmusza do rzeczy niemożliwych.
Lex retro non agit - Prawo nie działa wstecz.
Libri magistri, ubri amici - Księżki nauczycielami, książki przyjaciółmi.
Litera docet, litera nocet - Litera uczy, litera psuje (Litera uczy, litera szkodzi)
Littera scripta manet - Słowo zapisane pozostaje.
Litterae non erubescunt - Pismo się nie rumieni.
Longum iter est per praecepta breve et effies per exempla - Długa droga jest przez wskazówki, krótka, skuteczna przez przykłady.
Lucidus ordo - Jasny układ (treść) - przejrzysta konstrukcjia utworu.
Lupis in fabula - Wilk w bajce (W tym sęk.)
Lupo ovem commisisti - Oddałeś wilkowi w opieke owce.
Lupus in fabula - O wilku mowa, a wilk tuż.
Lux in tenebris - Światło w ciemnościach.

M



Macte animo! - Chwała duchowi, odwadze; śmiało, odwagi!
Madio tutissimus ibis - Najbezpieczniej jest chodzić środkiem (Owidiusz)
Magister elegantiarum - Mistrz wytworności.
Magna cum laude - Z wielką chwałą.
Magna di curant, parva neglegunt - O wielkie rzeczy bogowie się troszczą, o małe nie dbają.
Magna est vis conscientiae - Wielka jest siła opinii.
Magna ex parte - po większej części.
Magna neglegentia culpa est - Wielkie niedbalstwo to wina.
Magna opera - Wielkie dzieła.
Magna otia caelia - Wielka jest obojętność nieba.
Magna pars - Duża część.
Magna pars fui - Byłem większą częścią, brałem czynny udział.
Magna petis - Żądasz [zbyt] wielkich rzeczy.
Magna promittitis - Wiele obiecujecie.
Magna servitus est magna fortuna - Wielką niewolą jest majątek.
Magnas inter inops - Nędzny pomiędzy skarbami.
Magne res est amor - Wielka to rzecz - miłość.
Magnis nominis umbra - Cień wielkiego imienia; cień dawnej świetności.
Magnum bonum - Wielkie dobro.
Magnum ignotum - Wielka niewiadoma.
Magnum in parvo - Wiele treści w krótkiej wypowiedzi (dużo w małym)
Magnum opus - Wielkie dzieło.
Magnum vectigal parsimonia - Oszczędność to wielki dochód.
Magnus gubernator et scisso navigat velo - Dobry sternik płynie nawet z poszarpanym żaglem.
Magnus ille, qui in divitiis pauper est - Wielki jest ten, kto w bogactwie żyje jak ubogi.
Magnus in minimus - Wielki [człowiek] w małych [sprawach]
Magnus ope minorum - Wielki [dzięki] pomocy mniejszych.
Maior e longinquo reverentia - Oglądane z daleka wszystko wygląda ładnie.
Maior reverentia e longinquo - Większy szacunek z daleka.
Maiores nostri - Nasi przodkowie.
Maiori cede - Ustąp starszemu.
Maiorque videtur et melior vicina seges - I lepsze, i większe wydaje się zboże sąsiada.
Mala emptio semper ingrata - Zły zakup zawsze niemiły.
Mala fama - Zła sława.
Mala fide - W złej wierze, nieuczciwie.
Mala gallina - malum ovum - Marna kura - marne jajko.
Mala herba cito cresit - Złe zioło wyrasta szybko.
Malum est in necessitate vivere, sed in necessitate vivere necessitas nulla est - Źle jest żyć w okowach konieczności, żadna jednak konieczność nie zmusza nas do życia.
Manifesta non egent probatione - Oczywiste nie wymaga dowodu.
Manus manum lavat - Ręka rękę myje.
Maximae fortunae minime crede - Największemu szczęściu wierz najmniej.
Maximum remedium irae dilatio est - Najlepszym lekarstwem na gniew jest zwłoka.
Me nemo ministro fur erit - Nie będę pomocnikiem złodzieja.
Mea culpa, mea maxima culpa - Moja wina, moja bardzo wielka wina.
Medice, cura te ipsum - Lekarzu, wylecz samego siebie.
Medicus curat, natura sanat - Lekarz leczy, natura uzdrawia.
Medio tutissimus ibis - Najbezpieczniej chodzić środkiem.
Melior est canis vivus leone mortuo - Lepszy jest żywy pies od martwego lwa.
Meliores, prudentiores, constantiores nos tempus facit - Czas czyni nas lepszymi, roztropniejszymi i bardziej statecznymi.
Memento mori - Pamiętaj o śmierci.
Memento te hominem esse - Pamiętaj, że jesteś człowiekiem.
memini tui, memento mei - Pamiętam o tobie, pamiętaj o mnie.
Memoria minuitur nisi exercitur – Pamięć maleje jeśli się jej nie ćwiczy.
Mens sana in corpore sano - W zdrowym ciele zdrowy duch.
Messis quidem multa, operarii autem pauci - Żniwo wprawdzie obfite, ale robotników mało.
Mirabile dictu - Aż dziw powiedzieć.
Miscere utile dulci - Łączyć przyjemne z pożytecznym.
Modus vivendi - Sposób życia.
More antiquo - Starym obyczajem.
More maiorum - Obyczajem przodków.
Moribus antiquis res stat Romana virisque - Rzecz rzymska stoi w jej starożytnych obyczajach i mężach.
Morituri te salutant – Idący na śmierć pozdrawiają cię (do Cezara)
Mors certa, hora incerta - Śmierć jest pewna, ale [jej] godzina nieznana.
Mors meta malorum – Śmierć kresem cierpień
Mors malum non est, sola ius aequum generis humani - Śmierć nie jest złem, a jedynie prawem obowiązującym cały rodzaj ludzki.
Mors ultima ratio - Śmierć jest ostatecznym argumentem.
Mos maiorum - Obyczaj przodków.
Mos pro lege - Zwyczaj zastępuje prawo.
Mulier ideo bene olet, quia nihil olet - Kobieta wtedy ładnie pachnie, gdy wcale nie pachnie.
Mulieres in Ecclesiis taceant - Kobiety mają milczeć w kościele.
Multi multa sciunt, nemo omnia - Wielu wie dużo, wszystkiego nie wie nikt.
Multum in parvo - Wiele w małym.
Multum, non multa - Dużo, a niewiele.
Mundi est propria virtus - Cnota jest właściwością świata.
Mundus vult decipi, ergo decipiatur - Świat chce być oszukiwany, niech więc go oszukują.
Muros erigunt, mores neglegunt - Wznoszą mury, a lekceważą obyczaje.
Mutato nomine de te fabula narratur - O tobie ta bajka mówi, choć pod zmienionym imieniem.

N



Nam ita nobis placet - Bo tak nam się podoba.
Nam numquam tacet - Bo nigdy nie zachowuje milczenia.
Nam tua res agitur, paries cum proximus ardet - Przecież o twoją sprawę chodzi, gdy pali się dom sąsiada.
Narrata refero - Opowiadam usłyszane.
Nascuntur poetae, fiunt oratores - [ludzie] stają się mówcami, poetami się rodzą.
Natale solum dulce - Rodzinna ziemia słodka.
Nati melioribus annis - Urodzeni w lepszych czasach.
Natura aliud alii iter ostendit - Druga natura inną drogę pokazuje.
Natura horret extrema - Natura nie znosi skrajności.
Natura horret vacuum - Natura nie znosi próżni.
Natura incipit, ars dirigit, usus perficit - Natura zaczyna, sztuka kieruje, praktyka wygładza.
Naturae convenienter vive! - Żyj zgodnie z naturą.
Naturae lusus - Wybryk natury.
Naturales necessitates - Naturalne potrzebny.
Naturalia non sunt turpia - To, co naturalne, nie przynosi wstydu.
Naturam mutare difficiale est - Trudno zmieniać naturę.
Navigare necesse est, vivere non est necesse - Żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest.
Ne caesar quidem supra grammaticos - Nawet Cezar nie jest nad gramatykami.
Ne puero galdium - Nie dawaj dziecku miecza.
Ne quid nimis - Aby nie zanadto.
Ne sutor supra crepidam iudicet - Niech szewc nie ocenia tego, co jest powyżej. trzewika.
Nec Caesar supra grammaticos - Nawet Cezar musi poddać się regułom gramatyki.
Nec Hercules contra plures - I Herkules nie poradzi przeciwko wielu.
Nec Hercules contra plures - Siła złego na jednego.
Nec locus, ubi Troia fuit - Nie ma śladu po miejscu, gdzie była Troja.
Nec plus ultra - Nic nad to; do wyczerpania możliwości (szczyt możliwości)
Nec tecum possum vivere, nec sine te - nie mogę żyć z tobą ani bez ciebie.
Necesse est multos timeat quem multi timent - Wielu musi się bać ten, kogo wielu się boi.
Necessitas in loco, spes in virtute, salus in victoria – Konieczność(obrony)w położeniu, nadzieja w męstwie, ocalenie w zwycięstwie.
Neglegentia culpa est - Leksceważenie jest winą.
Nemo ante mortem beatus - Nikogo nie można nazwać szczęśliwym przed śmiercią.
Nemo est casu bonus - Nikt nie jest dobry przez przypadek.
Nemo ignavia immortalis factus est - Nikt nie stał się nieśmiertelny poprzez gnuśność.
Nemo iudex (testis) idoneus in propria causa - Nikt nie jest odpowiednim sędzią (świadkiem) we własnej sprawie.
Nemo potest duobus dominis servire - Nikt nie może służyć dwom panom.
nemo propheta in patria sua - Nikt nie jest prorokiem we własnej ojczyźnie.
Nemo regere potest nisi qui et regi - Tylko ten umie rządzić, kto umie być posłusznym władzy.
Nemo sapiens nisi patiens - Nie jest mądry, kto nie jest cierpliwy.
Nemo scit, ubi calceus urat, nisi qui eum portat - Tylko ten wie, gdzie go trzewik ciśnie, kto go nosi.
Nemo sibi titulum adscribit - Nikt nie może sobie przypisać tytułu prawnego.
Nemo sine vitiis est - Nikt nie jest bez winy.
Nemo tenetur ad impossibile - Nikt nie może być zmuszony do rzeczy niemożliwych.
Nemo timendo ad summum pervenit locum - Nikt nie doszedł do celu poprzez strach.
Nemo usque ad mortem beatus mansit - nikt aż do śmierci nie był szczęśliwy
Nervus belli pecunia - Pieniądz jest nerwem wojny.
Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua - Niech nie wie lewica twoja, co prawica twoja czyni.
Nescit vox missa reverti - Słowo, które raz wyleciało, nie umie powrócić.
Nihil bonum nisi quod honestum, nihil malum nisi quod turpe - Dobro to tylko to, co szlachetne, zło to tylko to, co haniebne.
Nihil citius senescit quam gratta - Nic nie starzeje się szybciej niż wdzięczność.
Nihil est ab omni parte beatum - Nie ma rzeczy ze wszystkich stron szczęśliwej.
Nihil est intellectu quin prius fuerit in sensu - Umysł nie ma pojęć wrodzonych.
Nihil est tam angusti animi quam amare divitias - Nic tak nie świadczy o małostkowości jak umiłowanie bogactwa.
Nihil fit sine causa - Nic nie dzieje się bez powodu.
Nihil homini certum est - Nic człowiekowi nie jest pewne.
Nihil lacrima citius arescit – Nic nie wysycha szybciej niz łza
Nihil novi - Nic nowego.
Nihil novi sub sole – Nic nowego pod słońcem
Nihil obstat - Nic nie stoi na przeszkodzie.
Nil admirari - Niczemu się nie dziwić.
Nil desperandum - Nie należy rozpaczać; nie trzeba tracić nadziei.
Nil homini certum est - Dla człowieka nie ma nic pewnego.
Nil melius (est) quam cum ratione tacere - Nie ma nic lepszego nad rozsądne milczenie.
Nil mirari, nil indignari, sed intellegere - Nie dziwić się, nie oburzać, lecz zrozumieć.
Nil mortalibus ardui est - Nic dla człowieka nazbyt strome.
Nil nisi bene - Mów dobrze lub wcale.
Nil novi sub sole - Nic nowego pod słońcem.
Nolens volens - Chcąc nie chcąc.
Noli me tangere - Nie dotykaj mnie.
Noli turbare circulos meos - Nie zamazuj moich kół.
Nolite iudicare, et non iudicabimini - Nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni.
Nolunt, ubi velis, ubi nolis, cupiunt - Kiedy chcesz, odmawiają, kiedy nie chcesz, pragną.
Nomina stultorum semper parietibus haerent – Imiona głupców zawsze wypisane są na murach.
Nomina sunt odiosa - Nazwiska są nienawistne (w pewnych okolicznościach nie należy wymieniać nazwisk)
Non bis in idem - Nikogo nie należy karać po raz drugi za to samo.
Non compos mentis - Niespełna rozumu.
Non est beatus, esse se qui non putat - Nie jest szczęśliwy, kto się za szczęśliwego nie uważa.
Non est bonum esse hominem solum - Nie jest dobrze człowiekowi być samemu.
Non est potestas nisi a Deo - Wszelka władza pochodzi od Boga.
Non est viri timere sudorem - Nie przystoi mężczyźnie bać się ciężkiej pracy.
Non fert ullum ictum illaesa felicitas - Nieprzerwane powodzenie nie wytrzyma żadnego ciosu.
Non fui, fui, non sum, non curo - Nie byłem, byłem, nie ma mnie więc nie dbam o to (napis nagrobny)
Non in solo pane vivit homo - Nie samym chlebem człowiek żyje.
Non licet - Nie wolno.
Non licet omnibus adire Corinthum - Nie każdemu jest dane odwiedzić Korynt.
Non liquet - Nic stąd nie wynika.
Non mortem timemus, sed cogitationem mortis - Nie śmierci się boimy, lecz myśli o śmierci.
Non nova, sed novae - Nie nowa rzecz, ale w nowy sposób przedstawiona.
Non omne quod licet honestum est - Nie wszystko, co dozwolone, jest godziwe.
Non omne quod nitet aurum est - Nie wszystko, co się świeci jest złotem.
Non omnes omnia possumus - Nie wszystko potrafimy (wiemy)
Non omnia possemus omnes - Nie wszyscy możemy wszystko.
Non omnis moria - Nie wszystek umrę.
Non qui parum habet, sed qui plus cupiti pauper est - Nie ten jest biedny, kto posiada mało, lecz ten kto pragnie więcej.
Non satis unius opinio - Nie wystarczy jedna opinia.
Non scholae, sed vitae discimus - Uczymy się nie dla szkoły, lecz życia.
Non tam bene cum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus placeant - Sprawy ludzkie nie idą aż tak dobrze, żeby się podobało większości to, co lepsze.
Non tam praeclarum est scire Latine, quam turpe nescire – Znać łacinę nie jest tak chwalebnym, jak haniebnym jest jej nie znać.
Non ut edam vivo, sed ut vivam edo - Nie żyję po to żeby jeść, lecz jem po to, żeby żyć.
Non vestimentum virum ornat, sed vir vestimentum - Nie szata zdobi człowieka, ale człowiek szatę.
Nosce te ipsum - Poznaj samego siebie.
Nostro periculo - Na nasze ryzyko.
Nota bene - zwróć uwagę.
Novus fructus, novus luctus - Nowe dzieci, nowy kłopot.
Nuda veritas - naga prawda.
Nulla dies sine linea - Ani jeden dzień bez owocnej pracy.
Nulla est medicina sine lingua Latina – Nie ma medycyny bez łaciny.
Nulla poena sine lege - Nie ma kary bez przepisu prawa.
Nulla regula sine exceptione – Nie ma reguły bez wyjątku.
Nulla res tam necessaria est quam medicina - Nic nie jest tak potrzebne jak medycyna.
Nulla sine Deo mens bona est - Bez Boga żadna myśl nie jest dobra.
Nullum crimen sine lege - Nie ma przestępstwa bez przepisu prawa.
Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit - Nie było wielkiego geniuszu bez domieszki szaleństwa.
Num custos fratris mei sum ego? - Czyż jestem stróżem brata mego?
Numquam periculum sine periculo vincitur - Niebezpieczeństwo nigdy nie zostanie pokonane bez ryzyka.
Nunc est bibendum! - pora pić!
Nuptiae nuptiarum sunt occasiones - Jedno wesele jest okazją do drugiego.




1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna