Zonalnie, strefowo, natomiast w górach roślinność ułożona jest azonalnie



Pobieranie 16.83 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar16.83 Kb.
MEDYTACJA II – ROŚLINNOŚĆ STREF KLIMATYCZNYCH
Formacje roślin ułożone są zonalnie, strefowo, natomiast w górach roślinność ułożona jest azonalnie. Biomasa roślin przewyższa znacznie biomasę zwierząt.

Lasy równikowe są najstarszymi formacjami roślinnymi. Globy pod lasami równikowymi to gleby ferrolitowe (bogate w związki żelaza i glinu), o odczynie kwaśnym. W prawdziwym, naturalnym lesie równikowym na dnie jest bardzo mało światła. Są to lasy ombriofilne, czyli czerpiące wodę z opadów deszczu. Drzewa takiego lasu wzrastają na wysokość 50-60m i jest to piętro olbrzymów leśnych, poniżej rosną drzewa niższe, a na samym dnie siewki. Brak jest wyróżnionej strefy korzeniowej, gdyż korzenie możemy znaleźć nie tylko w glebie, ale także mogą one zwisać na różnych wysokościach z drzew (wtedy należą do epifitów). Liany to rośliny zakorzenione w ziemi, o pędach zdrewniałych. Pnącza natomiast zakorzenione są np. na gałęziach drzew, a ich pędy są zielone. Epifity pobierają wilgoć z powietrza, przytwierdzają się jedynie do powierzchni drzewa – nie penetrują jego tkanek. [W Polsce epifitami są: porosty, mchy, wątrobowce.] Lasy równikowe bywają nazywane „zielonym piekłem”, a to z tego powodu, iż większość kwiatów lokuje się w koronach drzew. Na dnie częściej możemy spotkać drzewiaste paprocie oraz sagowce. Raflezja łac. Rafflesia z rodziny Rafflesiaceae… to największy pojedynczy kwiat świata… wydziela woń zgniłego mięsa, dzięki czemu zwabia muchówki, przez które jest zapylany. Raflezja zbudowana jest ze struktur przypominających strzępki, i tylko w pewnym okresie tworzy okazałe kwiaty by się rozmnożyć. Największym kwiatostanem jest kwiatostan Aorphophallus z rodziny Araceae – obrazkowate… wysokość takiego kwiatostanu dochodzi do 2m. Mussa, czyli bananowce są bylinami megafitycznymi zapylanymi przez nietoperze. Liany – ich siewki są roślinami cieniolubnymi… do momentu znalezienia podpory, po której mogą się piąć do góry – wtedy stają się heliofitami - przykładem może być Ficus, czyli liana dusiciel. Gdy fikus znajdzie podporę, drzewo zostaje zwolna porastane lianami… tkanki ficusa mają tą właściwość że mogą się zlewać ze sobą tworząc wokół drzewa-podpory szczelny i jednolity płaszcz ze swego ciała. W pewnym momencie drzewo obumiera, zaduszone przez liany, a ficus żyje sobie samodzielnie. Przykładem pnącza jest np. Passiflora. Epifitami są: rośliny z rodziny Bromeliaceae, Tillandsia, Nephentes ampullaria – dzbanecznik, u którego pułapka zbudowana jest z liścia, a funkcję asymilacyjną pełni ogonek liściowy, tzw. naliściak. Wielką grupę epifitów stanowią storczyki posiadające bulwki gromadzące wodę. Zapytacie po co tkanki gromadzące wodę w lesie, gdzie codziennie pada… Otóż jest to związane z wysokim parowaniem, życiem wysoko na drzewach, gdzie panuje duże nasłonecznienie oraz z brakiem korzeni, które zapewniałyby stały i pewny dostęp do wody. Przykłady takich storczyków: Cattleya, Oncidicum. Warto wspomnieć tu o welamenie, czyli tkance epidermalnej pochłaniającą i magazynującą wilgoć z powietrza. Osobną grupę epifitów stanowią epifity myrmekofilne wytwarzające ciałka mrówcze, czyli elajosomy. Dzięki elajosomom nasiona takich roślin są transportowane do gniazd mrówek i kiełkują w nich tworząc tzw. mrówcze ogrody. Rośliny takie wytwarzają też struktury zwane myrmekodomacjami, czyli tworami z mnóstwem szczelin, komór i tuneli, w których mrózki bardzo chętnie zakładają gniazda. Roślina za pomocą specjalnych struktur pozyskuje azot z odchodów mrówek zamieszkujących myrmekodomacjum. Przykładami takich rodzin są: Mymrecodia i Dischidia. U tej ostatniej rolę myrmekodomacjów pełnią przekształcone liście. Ciekawą grupą roślin są epifile – nie mylić z epifitami!!! Epifile to rosliny porastające liście innych roślin. Są to między innymi mchy, wątrobowce, porosty. [Liście drzew w lasach równikowych żyją 3-5lat.].
Hemiepifity to roślinki takie jak Philodendron, Monstera, które zaczynają życie jako liany, a gdy dojdą do korony drzewa odcinają korzenie i żyją epifity. U niektórych gatunków fikusa jest nieco inaczej – rozpoczynają ona życie jako epifity, następnie przechodzą w formę liany, a gdy ich korzenie dojdą do gleby zaczynają życie jako rozwijające się formy drzewiaste.

Klimat podrównikowy: charakterystyczne gleby ferrolitowe bogate w Fe, Al. Czasami Cu mają jednak intensywniejszy czerwony kolor niż gleby z lasów równikowych, a odpowiada za to proces rubifikacji. Podczas pory deszczowej związki mineralne wymywane w głąb gleby, a w czasie suszy związki te wędrują ponownie w górne warstwy gleby tworzy się w wyniku tego pancerz ferralitowy. Bowalizacja – zachodzi, gdy na jakimś obszarze roślinność zostaje doszczętnie zniszczona i odsłania się pancerz ferralitowy zwany bowalem. Bowal jest więc krańcowym stanem degradacji gleb w lasach podrównikowych.

Dominują tu lasy zrzucające liście w porze suchej, np. miambo w Afryce to określenie tzw. lasów widnych z bardzo dużą ilością światła. Charakterystycznymi formacjami roślinnymi dla tego klimatu są sawanny. Wyróżniamy sawanny:

→ lesiste – inaczej zwane lasami parkowymi;

→ drzewiaste;

→ krzewiaste;

→ trawiaste – trawy stanowią tu główny element zielny, jednak trzeba podkreślić, iż niektóre z nich dochodzą do 2-3m wysokości. Sawanny to formacje przystosowane do występujących tu bardzo często pożarów naturalnych. Sztandarowym przykładem drzewa sawannowego jest baobab, czyli Adansonia digitata. [tu wspomniane zostało, iż drzewa z lasów równikowych nie wykształcają słoi przyrostu rocznego]. Baobab gromadzi wodę w ogromnym pniu. W czasie kwitnienia kwiaty otwierają się nocą i są zapylane przez nietoperze. Ponadto oczywiście mnóstwo akacji z rodziny Mimozaceae, np. Acacia karoo.



Klimat zwrotnikowy: dominujące formacje roślinne to: pustynie i step tropikalny. występujące tu gleby to szaroziemy pustynne z dużą ilością soli, jako pozostałości po dawnych oceanach, np. po Oceanie Tetydy.

Jest to kraina oaz, w których występują palmy daktylowe, Phragmites australis [roślina wybitnie kosmopolityczna]. Ciekawymi roślinami z tych obszarów są biegacze pustynni Oenothera deltoides czy Anastatica, czyli tzw. róża jerychońska – jej nasiona pod wpływem wody niezwykle szybko kiełkują. Skoro pustynie i rośliny, to nie może zabraknąć czego takiego jak Welwitschia mirabiliswystępującej na pustyni Namib, która jest de facto pustynią mgielną. W strefie przejścia między strefą podrównikową, a strefą zwrotnikową występuje step tropikalny:

→ drzewiasty;

→ sukulentny Gibbaeum, Aizoaceae;

→ krzewiasty;

→ trawiasty.

Kaktusy to sukulenty łodygowe.

Kserofitami właściwymi są rośliny zdrewniałe.

Na pustyniach występują opady, ale są one nieregularne, gdy nastąpi opad następuje bardzo szybki i całkiem bujny rozwój roślin dzięki glebowemu bankowi nasion zdolnych do przetrwania bardzo dłuuuuuugich okresów braku wody, liczonym niekiedy w setkach a nawet tysiącach lat.

Klimat śródziemnomorski: charakterystyczne uprawy winorośli. Głównie chodzi tu o basen Morza Śródziemnego.

W przeszłości dominowały tu lasy wawrzynolistne takie jak np. na Wyspach Kanaryjskich. Olea europea, Quercus suber, Laurus nobilis. Ze względu na sporą aktywność wulkanicznąna tym obszarze sporą część gleb stanowią bardzo żyzne gleby wulkaniczne. Lata są tu gorące i suche, zimy natomiast wilgotne i zimne. Występuje tu proces rubifikacji, w wyniku czego mamy do czynienia z glebami czerwonymi, ale bez bowalu. Drzewa: Cupressus sempervirens, Cedrus libani. W dolinach rzek stanowią lasy łęgowe. Dalsze gatunki roślin na tym obszarze to: Platanus orientalia, Nerium oleander, Tamarix. Formacją roślinną charakterystyczną dla tego obszaru jest makia – zbiorowiska krzewinkowe, czy też garig – zbiorowiska terofitów, mchów i porostów. Częsty na tych obszarach jest wypas kóz i owiec, co też ma wpływ na roślinność. W garigu znajdziemy: lawendę, tymianek, bazylię, oregano, majeranek, rozmaryn – wszystkie te rośliny wydzielają substancje aromatyczne, które mają za zadanie odstraszanie roślinożerców. Formacją roślinną odpowiadającą makii na półkuli południowej jest występujący w RPA fynbos – jest to formacja palna; wiosną występują tam obfite deszcze i następuje masowe kwitnienie kwiatów.



Klimat podzwrotnikowy: na Florydzie lasy z Taxodium distichum oraz epifitami Tillandisa usneoides.

Klimat umiarkowany: lasy liściaste zrzucające liście na zimę. Strefa ta obejmuje Europę,

Amerykę N, Azję, Japonię, Chiny. Charakterystyczny jest aspekt wiosenny. Gleby brunatne. Na półkuli południowej w strefie umiarkowanej występują lasy zimozielone z Notophagus. Na południu ta strefa obejmuje Patagonię, Tasmianię, Nową Zelandię. Step umiarkowany występuje na Ukrainie – sztandarową rośliną stepową jest Stipa, czyli ostnica. Na zachodzie USA występują prerie niskie, na wschodzie zaś prerie wysokie z Helianthus i Echinacea.



Tajga – bór świerkowy – Euroazja, Ameryka N, gleby bielicowe.

Tundra – gleby poligonalne – ubogie, kwaśne. Ruchy mrozowe – na skutek ciągłego zamarzania i rozmarzania wody w glebie, kamienie w niej się znajdujące zostają wypychane na powierzchnię ziemi. Wyróżniamy tundrę: krzewinkową, zielną i porostową. Rośliny tundry: Rubus chamaemorus, Dryas octopetala, Polygonum viviparum.

Antarktyda – na śniegu lub na nagich skałach wystających z lodowców, tzw. nunatakach żyją glony. Dwie rośliny naczyniowe Antarktydy to: Deschampsia antarctica oraz Usnea brodaczka.

/ćw2



Pobieranie 16.83 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna